श्री-शुक उवाच एवं-विधानि कर्माणि गोपाः कृष्णस्य वीक्ष्य ते । अतद्-वीर्य-विदः प्रोचुः समभ्येत्य सु-विस्मिताः ॥
śrī-śuka uvāca evaṃ-vidhāni karmāṇi gopāḥ kṛṣṇasya vīkṣya te / atad-vīrya-vidaḥ procuḥ samabhyetya su-vismitāḥ //
बालकस्य यद् एतानि कर्माण्य् अत्य्-अद्भुतानि वै । कथम् अर्हत्य् असौ जन्म ग्राम्येष्व् आत्म-जुगुप्सितम् ॥
bālakasya yad etāni karmāṇy aty-adbhutāni vai / katham arhaty asau janma grāmyeṣv ātma-jugupsitam //
यः सप्त-हायनो बालः करेणैकेन लीलया । कथं बिभ्रद् गिरि-वरं पुष्करं गज-राड् इव ॥
yaḥ sapta-hāyano bālaḥ kareṇaikena līlayā / kathaṃ bibhrad giri-varaṃ puṣkaraṃ gaja-rāḍ iva //
तोकेनामीलिताक्षेण पूतनाया महौजसः । पीतः स्तनः सह प्राणैः कालेनेव वयस् तनोः ॥
tokenāmīlitākṣeṇa pūtanāyā mahaujasaḥ / pītaḥ stanaḥ saha prāṇaiḥ kāleneva vayas tanoḥ //
हिन्वतो ऽधः शयानस्य मास्यस्य चरणाव् उदक् । अनो ऽपतद् विपर्यस्तं रुदतः प्रपदाहतम् ॥
hinvato 'dhaḥ śayānasya māsyasya caraṇāv udak / ano 'patad viparyastaṃ rudataḥ prapadāhatam //
एक-हायन आसीनो ह्रियमाणो विहायसा । दैत्येन यस् तृणावर्तम् अहन् कण्ठ-ग्रहातुरम् ॥
eka-hāyana āsīno hriyamāṇo vihāyasā / daityena yas tṛṇāvartam ahan kaṇṭha-grahāturam //
क्वचिद् धैयङ्गव-स्तैन्ये मात्रा बद्ध उदूखले । गच्छन्न् अर्जुनयोर् मध्ये बाहुभ्यां ताव् अपातयत् ॥
kvacid dhaiyaṅgava-stainye mātrā baddha udūkhale / gacchann arjunayor madhye bāhubhyāṃ tāv apātayat //
वने सञ्चारयन् वत्सान् स-रामो बालकैर् वृतः । हन्तु-कामं बकं दोर्भ्यां मुखतो ऽरिम् अपाटयत् ॥
vane sañcārayan vatsān sa-rāmo bālakair vṛtaḥ / hantu-kāmaṃ bakaṃ dorbhyāṃ mukhato 'rim apāṭayat //
वत्सेषु वत्स-रूपेण प्रविशन्तं जिघांसया । हत्वा न्यपातयत् तेन कपित्थानि च लीलया ॥
vatseṣu vatsa-rūpeṇa praviśantaṃ jighāṃsayā / hatvā nyapātayat tena kapitthāni ca līlayā //
हत्वा रासभ-दैतेयं तद्-बन्धूंश् च बलान्वितः । चक्रे ताल-वनं क्षेमं परिपक्व-फलान्वितम् ॥
hatvā rāsabha-daiteyaṃ tad-bandhūṃś ca balānvitaḥ / cakre tāla-vanaṃ kṣemaṃ paripakva-phalānvitam //
प्रलम्बं घातयित्वोग्रं बलेन बल-शालिना । अमोचयद् व्रज-पशून् गोपांश् चारण्य-वह्नितः ॥
pralambaṃ ghātayitvograṃ balena bala-śālinā / amocayad vraja-paśūn gopāṃś cāraṇya-vahnitaḥ //
आशी-विषतमाहीन्द्रं दमित्वा विमदं ह्रदात् । प्रसह्योद्वास्य यमुनां चक्रे ऽसौ निर्विषोदकाम् ॥
āśī-viṣatamāhīndraṃ damitvā vimadaṃ hradāt / prasahyodvāsya yamunāṃ cakre 'sau nirviṣodakām //
दुस्त्यजश् चानुरागो ऽस्मिन् सर्वेषां नो व्रजौकसाम् । नन्द ते तनये ऽस्मासु तस्याप्य् औत्पत्तिकः कथम् ॥
dustyajaś cānurāgo 'smin sarveṣāṃ no vrajaukasām / nanda te tanaye 'smāsu tasyāpy autpattikaḥ katham //
क्व सप्त-हायनो बालः क्व महाद्रि-विधारणम् । ततो नो जायते शङ्का व्रज-नाथ तवात्मजे ॥
kva sapta-hāyano bālaḥ kva mahādri-vidhāraṇam / tato no jāyate śaṅkā vraja-nātha tavātmaje //
श्री-नन्द उवाच श्रूयतां मे वचो गोपा व्येतु शङ्का च वो ऽर्भके । एनम् कुमारम् उद्दिश्य गर्गो मे यद् उवाच ह ॥
śrī-nanda uvāca śrūyatāṃ me vaco gopā vyetu śaṅkā ca vo 'rbhake / enam kumāram uddiśya gargo me yad uvāca ha //
वर्णास् त्रयः किलास्यासन् गृह्णतो ऽनु-युगं तनूः । शुक्लो रक्तस् तथा पीत इदानीं कृष्णतां गतः ॥
varṇās trayaḥ kilāsyāsan gṛhṇato 'nu-yugaṃ tanūḥ / śuklo raktas tathā pīta idānīṃ kṛṣṇatāṃ gataḥ //
प्रागयं वसुदेवस्य क्वचिज् जातस् तवात्मजः । वासुदेव इति श्रीमान् अभिज्ञाः सम्प्रचक्षते ॥
prāgayaṃ vasudevasya kvacij jātas tavātmajaḥ / vāsudeva iti śrīmān abhijñāḥ sampracakṣate //
बहूनि सन्ति नामानि रूपाणि च सुतस्य ते । गुण -कर्मानुरूपाणि तान्य् अहं वेद नो जनाः ॥
bahūni santi nāmāni rūpāṇi ca sutasya te / guṇa -karmānurūpāṇi tāny ahaṃ veda no janāḥ //
एष वः श्रेय आधास्यद् गोप-गोकुल-नन्दनः । अनेन सर्व-दुर्गाणि यूयम् अञ्जस् तरिष्यथ ॥
eṣa vaḥ śreya ādhāsyad gopa-gokula-nandanaḥ / anena sarva-durgāṇi yūyam añjas tariṣyatha //
पुरानेन व्रज-पते साधवो दस्यु-पीडिताः । अराजके रक्ष्यमाणा जिग्युर् दस्यून् समेधिताः ॥
purānena vraja-pate sādhavo dasyu-pīḍitāḥ / arājake rakṣyamāṇā jigyur dasyūn samedhitāḥ //
य एतस्मिन् महा-भागे प्रीतिं कुर्वन्ति मानवाः । नारयो ऽभिभवन्त्य् एतान् विष्णु-पक्षान् इवासुराः ॥
ya etasmin mahā-bhāge prītiṃ kurvanti mānavāḥ / nārayo 'bhibhavanty etān viṣṇu-pakṣān ivāsurāḥ //
तस्मान् नन्द कुमारो ऽयं नारायण-समो गुणैः । श्रिया कीर्त्यानुभावेन तत्-कर्मसु न विस्मयः ॥
tasmān nanda kumāro 'yaṃ nārāyaṇa-samo guṇaiḥ / śriyā kīrtyānubhāvena tat-karmasu na vismayaḥ //
इत्य् अद्धा मां समादिश्य गर्गे च स्व-गृहं गते । मन्ये नारायणस्यांशं कृष्णम् अक्लिष्ट-कारिणम् ॥
ity addhā māṃ samādiśya garge ca sva-gṛhaṃ gate / manye nārāyaṇasyāṃśaṃ kṛṣṇam akliṣṭa-kāriṇam //
इति नन्द-वचः श्रुत्वा गर्ग-गीतं तं व्रजौकसः । मुदिता नन्दम् आनर्चुः कृष्णं च गत-विस्मयाः ॥
iti nanda-vacaḥ śrutvā garga-gītaṃ taṃ vrajaukasaḥ / muditā nandam ānarcuḥ kṛṣṇaṃ ca gata-vismayāḥ //
देवे वर्षति यज्ञ-विप्लव-रुषा वज्रास्म-वर्षानिलैः सीदत्-पाल-पशु-स्त्रिय् आत्म-शरणं दृष्ट्वानुकम्प्य् उत्स्मयन् अम्प्; उत्पाट्यैक-करेण शैलम् अबलो लीलोच्छिलीन्ध्रं यथा बिभ्रद् गोष्ठम् अपान् महेन्द्र-मद-भित् प्रीयान् न इन्द्रो गवाम् ॥
deve varṣati yajña-viplava-ruṣā vajrāsma-varṣānilaiḥ sīdat-pāla-paśu-striy ātma-śaraṇaṃ dṛṣṭvānukampy utsmayan amp; utpāṭyaika-kareṇa śailam abalo līlocchilīndhraṃ yathā bibhrad goṣṭham apān mahendra-mada-bhit prīyān na indro gavām //