श्री-शुक उवाच नन्दस् त्व् आत्मज उत्पन्ने जाताह्लादो महा-मनाः । आहूय विप्रान् वेद-ज्ञान् स्नातः शुचिर् अलङ्कृतः ॥
śrī-śuka uvāca nandas tv ātmaja utpanne jātāhlādo mahā-manāḥ / āhūya viprān veda-jñān snātaḥ śucir alaṅkṛtaḥ //
वाचयित्वा स्वस्त्ययनं जात-कर्मात्मजस्य वै । कारयाम् आस विधिवत् पितृ-देवार्चनं तथा ॥
vācayitvā svastyayanaṃ jāta-karmātmajasya vai / kārayām āsa vidhivat pitṛ-devārcanaṃ tathā //
धेनूनां नियुते प्रादाद् विप्रेभ्यः समलङ्कृते । तिलाद्रीन् सप्त रत्नौघ- शातकौम्भाम्बरावृतान् ॥
dhenūnāṃ niyute prādād viprebhyaḥ samalaṅkṛte / tilādrīn sapta ratnaugha- śātakaumbhāmbarāvṛtān //
कालेन स्नान-शौचाभ्यां संस्कारैस् तपसेज्यया । शुध्यन्ति दानैः सन्तुष्ट्या द्रव्याण्य् आत्मात्म-विद्यया ॥
kālena snāna-śaucābhyāṃ saṃskārais tapasejyayā / śudhyanti dānaiḥ santuṣṭyā dravyāṇy ātmātma-vidyayā //
सौमङ्गल्य-गिरो विप्राः सूत-मागध-वन्दिनः । गायकाश् च जगुर् नेदुर् भेर्यो दुन्दुभयो मुहुः ॥
saumaṅgalya-giro viprāḥ sūta-māgadha-vandinaḥ / gāyakāś ca jagur nedur bheryo dundubhayo muhuḥ //
व्रजः सम्मृष्ट-संसिक्त- द्वाराजिर-गृहान्तरः । चित्र-ध्वज-पताका-स्रक्- चैल-पल्लव-तोरणैः ॥
vrajaḥ sammṛṣṭa-saṃsikta- dvārājira-gṛhāntaraḥ / citra-dhvaja-patākā-srak- caila-pallava-toraṇaiḥ //
गावो वृषा वत्सतरा हरिद्रा-तैल-रूषिताः । विचित्र-धातु-बर्हस्रग्- वस्त्र-काञ्चन-मालिनः ॥
gāvo vṛṣā vatsatarā haridrā-taila-rūṣitāḥ / vicitra-dhātu-barhasrag- vastra-kāñcana-mālinaḥ //
महार्ह-वस्त्राभरण- कञ्चुकोष्णीष-भूषिताः । गोपाः समाययू राजन् नानोपायन-पाणयः ॥
mahārha-vastrābharaṇa- kañcukoṣṇīṣa-bhūṣitāḥ / gopāḥ samāyayū rājan nānopāyana-pāṇayaḥ //
गोप्यश् चाकर्ण्य मुदिता यशोदायाः सुतोद्भवम् । आत्मानं भूषयां चक्रुर् वस्त्राकल्पाञ्जनादिभिः ॥
gopyaś cākarṇya muditā yaśodāyāḥ sutodbhavam / ātmānaṃ bhūṣayāṃ cakrur vastrākalpāñjanādibhiḥ //
नव-कुङ्कुम-किञ्जल्क- मुख-पङ्कज-भूतयः । बलिभिस् त्वरितं जग्मुः पृथु-श्रोण्यश् चलत्-कुचाः ॥
nava-kuṅkuma-kiñjalka- mukha-paṅkaja-bhūtayaḥ / balibhis tvaritaṃ jagmuḥ pṛthu-śroṇyaś calat-kucāḥ //
गोप्यः सुमृष्ट-मणि-कुण्डल-निष्क-कण्ठ्यश् चित्राम्बराः पथि शिखा-च्युत-माल्य-वर्षाः अम्प्; नन्दालयं स-वलया व्रजतीर् विरेजुर् व्यालोल-कुण्डल-पयोधर-हार-शोभाः ॥
gopyaḥ sumṛṣṭa-maṇi-kuṇḍala-niṣka-kaṇṭhyaś citrāmbarāḥ pathi śikhā-cyuta-mālya-varṣāḥ amp; nandālayaṃ sa-valayā vrajatīr virejur vyālola-kuṇḍala-payodhara-hāra-śobhāḥ //
ता आशिषः प्रयुञ्जानाश् चिरं पाहीति बालके । हरिद्रा-चूर्ण-तैलाद्भिः सिञ्चन्त्यो ऽजनम् उज्जगुः ॥
tā āśiṣaḥ prayuñjānāś ciraṃ pāhīti bālake / haridrā-cūrṇa-tailādbhiḥ siñcantyo 'janam ujjaguḥ //
अवाद्यन्त विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे । कृष्णे विश्वेश्वरे ऽनन्ते नन्दस्य व्रजम् आगते ॥
avādyanta vicitrāṇi vāditrāṇi mahotsave / kṛṣṇe viśveśvare 'nante nandasya vrajam āgate //
गोपाः परस्परं हृष्टा दधि-क्षीर-घृताम्बुभिः । आसिञ्चन्तो विलिम्पन्तो नवनीतैश् च चिक्षिपुः ॥
gopāḥ parasparaṃ hṛṣṭā dadhi-kṣīra-ghṛtāmbubhiḥ / āsiñcanto vilimpanto navanītaiś ca cikṣipuḥ //
नन्दो महा-मनास् तेभ्यो वासो ऽलङ्कार-गो-धनम् । सूत-मागध-वन्दिभ्यो ये ऽन्ये विद्योपजीविनः ॥
nando mahā-manās tebhyo vāso 'laṅkāra-go-dhanam / sūta-māgadha-vandibhyo ye 'nye vidyopajīvinaḥ //
तैस् तैः कामैर् अदीनात्मा यथोचितम् अपूजयत् । विष्णोर् आराधनार्थाय स्व-पुत्रस्योदयाय च ॥
tais taiḥ kāmair adīnātmā yathocitam apūjayat / viṣṇor ārādhanārthāya sva-putrasyodayāya ca //
रोहिणी च महा-भागा नन्द-गोपाभिनन्दिता । व्यचरद् दिव्य-वास-स्रक्- कण्ठाभरण-भूषिता ॥
rohiṇī ca mahā-bhāgā nanda-gopābhinanditā / vyacarad divya-vāsa-srak- kaṇṭhābharaṇa-bhūṣitā //
तत आरभ्य नन्दस्य व्रजः सर्व-समृद्धिमान् । हरेर् निवासात्म-गुणै रमाक्रीडम् अभून् नृप ॥
tata ārabhya nandasya vrajaḥ sarva-samṛddhimān / harer nivāsātma-guṇai ramākrīḍam abhūn nṛpa //
गोपान् गोकुल-रक्षायां निरूप्य मथुरां गतः । नन्दः कंसस्य वार्षिक्यं करं दातुं कुरूद्वह ॥
gopān gokula-rakṣāyāṃ nirūpya mathurāṃ gataḥ / nandaḥ kaṃsasya vārṣikyaṃ karaṃ dātuṃ kurūdvaha //
वसुदेव उपश्रुत्य भ्रातरं नन्दम् आगतम् । ज्ञात्वा दत्त-करं राज्ञे ययौ तद्-अवमोचनम् ॥
vasudeva upaśrutya bhrātaraṃ nandam āgatam / jñātvā datta-karaṃ rājñe yayau tad-avamocanam //
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय देहः प्राणम् इवागतम् । प्रीतः प्रियतमं दोर्भ्यां सस्वजे प्रेम-विह्वलः ॥
taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya dehaḥ prāṇam ivāgatam / prītaḥ priyatamaṃ dorbhyāṃ sasvaje prema-vihvalaḥ //
पूजितः सुखम् आसीनः पृष्ट्वानामयम् आदृतः । प्रसक्त-धीः स्वात्मजयोर् इदम् आह विशाम्पते ॥
pūjitaḥ sukham āsīnaḥ pṛṣṭvānāmayam ādṛtaḥ / prasakta-dhīḥ svātmajayor idam āha viśāmpate //
दिष्ट्या भ्रातः प्रवयस इदानीम् अप्रजस्य ते । प्रजाशाया निवृत्तस्य प्रजा यत् समपद्यत ॥
diṣṭyā bhrātaḥ pravayasa idānīm aprajasya te / prajāśāyā nivṛttasya prajā yat samapadyata //
दिष्ट्या संसार-चक्रे ऽस्मिन् वर्तमानः पुनर्-भवः । उपलब्धो भवान् अद्य दुर्लभं प्रिय-दर्शनम् ॥
diṣṭyā saṃsāra-cakre 'smin vartamānaḥ punar-bhavaḥ / upalabdho bhavān adya durlabhaṃ priya-darśanam //
नैकत्र प्रिय-संवासः सुहृदां चित्र-कर्मणाम् । ओघेन व्यूह्यमानानां प्लवानां स्रोतसो यथा ॥
naikatra priya-saṃvāsaḥ suhṛdāṃ citra-karmaṇām / oghena vyūhyamānānāṃ plavānāṃ srotaso yathā //
कच्चित् पशव्यं निरुजं भूर्य्-अम्बु-तृण-वीरुधम् । बृहद् वनं तद् अधुना यत्रास्से त्वं सुहृद्-वृतः ॥
kaccit paśavyaṃ nirujaṃ bhūry-ambu-tṛṇa-vīrudham / bṛhad vanaṃ tad adhunā yatrāsse tvaṃ suhṛd-vṛtaḥ //
भ्रातर् मम सुतः कच्चिन् मात्रा सह भवद्-व्रजे । तातं भवन्तं मन्वानो भवद्भ्याम् उपलालितः ॥
bhrātar mama sutaḥ kaccin mātrā saha bhavad-vraje / tātaṃ bhavantaṃ manvāno bhavadbhyām upalālitaḥ //
पुंसस् त्रि-वर्गो विहितः सुहृदो ह्य् अनुभावितः । न तेषु क्लिश्यमानेषु त्रि-वर्गो ऽर्थाय कल्पते ॥
puṃsas tri-vargo vihitaḥ suhṛdo hy anubhāvitaḥ / na teṣu kliśyamāneṣu tri-vargo 'rthāya kalpate //
श्री-नन्द उवाच अहो ते देवकी-पुत्राः कंसेन बहवो हताः । एकावशिष्टावरजा कन्या सापि दिवं गता ॥
śrī-nanda uvāca aho te devakī-putrāḥ kaṃsena bahavo hatāḥ / ekāvaśiṣṭāvarajā kanyā sāpi divaṃ gatā //
नूनं ह्य् अदृष्ट-निष्ठो ऽयम् अदृष्ट-परमो जनः । अदृष्टम् आत्मनस् तत्त्वं यो वेद न स मुह्यति ॥
nūnaṃ hy adṛṣṭa-niṣṭho 'yam adṛṣṭa-paramo janaḥ / adṛṣṭam ātmanas tattvaṃ yo veda na sa muhyati //
श्री-वसुदेव उवाच करो वै वार्षिको दत्तो राज्ञे दृष्टा वयं च वः । नेह स्थेयं बहु-तिथं सन्त्य् उत्पाताश् च गोकुले ॥
śrī-vasudeva uvāca karo vai vārṣiko datto rājñe dṛṣṭā vayaṃ ca vaḥ / neha stheyaṃ bahu-tithaṃ santy utpātāś ca gokule //
श्री-शुक उवाच इति नन्दादयो गोपाः प्रोक्तास् ते शौरिणा ययुः । अनोभिर् अनडुद्-युक्तैस् तम् अनुज्ञाप्य गोकुलम् ॥
śrī-śuka uvāca iti nandādayo gopāḥ proktās te śauriṇā yayuḥ / anobhir anaḍud-yuktais tam anujñāpya gokulam //