श्रीशुक उवाच ते ऽन्योन्यतो ऽसुराः पात्रं हरन्तस्त्यक्तसौहृदाः । क्षिपन्तो दस्युधर्माण आयान्तीं ददृशुः स्त्रियम् ॥
śrīśuka uvāca te 'nyonyato 'surāḥ pātraṃ harantastyaktasauhṛdāḥ / kṣipanto dasyudharmāṇa āyāntīṃ dadṛśuḥ striyam //
अहो रूपमहो धाम अहो अस्या नवं वयः । इति ते तामभिद्रुत्य पप्रच्छुर्जातहृच्छयाः ॥
aho rūpamaho dhāma aho asyā navaṃ vayaḥ / iti te tāmabhidrutya papracchurjātahṛcchayāḥ //
का त्वं कञ्जपलाशाक्षि कुतो वा किं चिकीर्षसि । कस्यासि वद वामोरु मथ्नतीव मनांसि नः ॥
kā tvaṃ kañjapalāśākṣi kuto vā kiṃ cikīrṣasi / kasyāsi vada vāmoru mathnatīva manāṃsi naḥ //
न वयं त्वामरैर्दैत्यैः सिद्धगन्धर्वचारणैः । नास्पृष्टपूर्वां जानीमो लोकेशैश्च कुतो नृभिः ॥
na vayaṃ tvāmarairdaityaiḥ siddhagandharvacāraṇaiḥ / nāspṛṣṭapūrvāṃ jānīmo lokeśaiśca kuto nṛbhiḥ //
नूनं त्वं विधिना सुभ्रूः प्रेषितासि शरीरिणाम् । सर्वेन्द्रियमनःप्रीतिं विधातुं सघृणेन किम् ॥
nūnaṃ tvaṃ vidhinā subhrūḥ preṣitāsi śarīriṇām / sarvendriyamanaḥprītiṃ vidhātuṃ saghṛṇena kim //
सा त्वं नः स्पर्धमानानामेकवस्तुनि मानिनि । ज्ञातीनां बद्धवैराणां शं विधत्स्व सुमध्यमे ॥
sā tvaṃ naḥ spardhamānānāmekavastuni mānini / jñātīnāṃ baddhavairāṇāṃ śaṃ vidhatsva sumadhyame //
वयं कश्यपदायादा भ्रातरः कृतपौरुषाः । विभजस्व यथान्यायं नैव भेदो यथा भवेत् ॥
vayaṃ kaśyapadāyādā bhrātaraḥ kṛtapauruṣāḥ / vibhajasva yathānyāyaṃ naiva bhedo yathā bhavet //
इत्य् उपामन्त्रितो दैत्यैर्मायायोषिद्वपुर्हरिः । प्रहस्य रुचिरापाङ्गैर्निरीक्षन्निदमब्रवीत् ॥
ity upāmantrito daityairmāyāyoṣidvapurhariḥ / prahasya rucirāpāṅgairnirīkṣannidamabravīt //
श्रीभगवान् उवाच कथं कश्यपदायादाः पुंश्चल्यां मयि सङ्गताः । विश्वासं पण्डितो जातु कामिनीषु न याति हि ॥
śrībhagavān uvāca kathaṃ kaśyapadāyādāḥ puṃścalyāṃ mayi saṅgatāḥ / viśvāsaṃ paṇḍito jātu kāminīṣu na yāti hi //
सालावृकाणां स्त्रीणां च स्वैरिणीनां सुरद्विषः । सख्यान्य् आहुरनित्यानि नूत्नं नूत्नं विचिन्वताम् ॥
sālāvṛkāṇāṃ strīṇāṃ ca svairiṇīnāṃ suradviṣaḥ / sakhyāny āhuranityāni nūtnaṃ nūtnaṃ vicinvatām //
श्रीशुक उवाच इति ते क्ष्वेलितैस्तस्या आश्वस्तमनसो ऽसुराः । जहसुर्भावगम्भीरं ददुश्चामृतभाजनम् ॥
śrīśuka uvāca iti te kṣvelitaistasyā āśvastamanaso 'surāḥ / jahasurbhāvagambhīraṃ daduścāmṛtabhājanam //
ततो गृहीत्वामृतभाजनं हरिर् बभाष ईषत्स्मितशोभया गिरा । यद्य् अभ्युपेतं क्व च साध्वसाधु वा कृतं मया वो विभजे सुधामिमाम् ॥
tato gṛhītvāmṛtabhājanaṃ harir babhāṣa īṣatsmitaśobhayā girā / yady abhyupetaṃ kva ca sādhvasādhu vā kṛtaṃ mayā vo vibhaje sudhāmimām //
इत्य् अभिव्याहृतं तस्या आकर्ण्यासुरपुङ्गवाः । अप्रमाणविदस्तस्यास्तत् तथेत्य् अन्वमंसत ॥
ity abhivyāhṛtaṃ tasyā ākarṇyāsurapuṅgavāḥ / apramāṇavidastasyāstat tathety anvamaṃsata //
अथोपोष्य कृतस्नाना हुत्वा च हविषानलम् । दत्त्वा गोविप्रभूतेभ्यः कृतस्वस्त्ययना द्विजैः ॥
athopoṣya kṛtasnānā hutvā ca haviṣānalam / dattvā goviprabhūtebhyaḥ kṛtasvastyayanā dvijaiḥ //
यथोपजोषं वासांसि परिधायाहतानि ते । कुशेषु प्राविशन् सर्वे प्रागग्रेष्वभिभूषिताः ॥
yathopajoṣaṃ vāsāṃsi paridhāyāhatāni te / kuśeṣu prāviśan sarve prāgagreṣvabhibhūṣitāḥ //
प्राङ्मुखेषूपविष्टेषु सुरेषु दितिजेषु च । धूपामोदितशालायांजुष्टायां माल्यदीपकैः ॥
prāṅmukheṣūpaviṣṭeṣu sureṣu ditijeṣu ca / dhūpāmoditaśālāyāṃjuṣṭāyāṃ mālyadīpakaiḥ //
तस्यां नरेन्द्र करभोरुरुशद्दुकूल श्रोणीतटालसगतिर्मदविह्वलाक्षी । सा कूजती कनकनूपुरशिञ्जितेन कुम्भस्तनी कलसपाणिरथाविवेश ॥
tasyāṃ narendra karabhoruruśaddukūla śroṇītaṭālasagatirmadavihvalākṣī / sā kūjatī kanakanūpuraśiñjitena kumbhastanī kalasapāṇirathāviveśa //
तां श्रीसखीं कनककुण्डलचारुकर्ण नासाकपोलवदनां परदेवताख्याम् । संवीक्ष्य सम्मुमुहुरुत्स्मितवीक्षणेन देवासुरा विगलितस्तनपट्टिकान्ताम् ॥
tāṃ śrīsakhīṃ kanakakuṇḍalacārukarṇa nāsākapolavadanāṃ paradevatākhyām / saṃvīkṣya sammumuhurutsmitavīkṣaṇena devāsurā vigalitastanapaṭṭikāntām //
असुराणां सुधादानं सर्पाणामिव दुर्नयम् । मत्वा जातिनृशंसानां न तां व्यभजदच्युतः ॥
asurāṇāṃ sudhādānaṃ sarpāṇāmiva durnayam / matvā jātinṛśaṃsānāṃ na tāṃ vyabhajadacyutaḥ //
कल्पयित्वा पृथक् पङ्क्तीरुभयेषां जगत्पतिः । तांश्चोपवेशयामास स्वेषु स्वेषु च पङ्क्तिषु ॥
kalpayitvā pṛthak paṅktīrubhayeṣāṃ jagatpatiḥ / tāṃścopaveśayāmāsa sveṣu sveṣu ca paṅktiṣu //
दैत्यान् गृहीतकलसो वञ्चयन्नुपसञ्चरैः । दूरस्थान् पाययामासजरामृत्युहरां सुधाम् ॥
daityān gṛhītakalaso vañcayannupasañcaraiḥ / dūrasthān pāyayāmāsajarāmṛtyuharāṃ sudhām //
ते पालयन्तः समयमसुराः स्वकृतं नृप । तूष्णीमासन् कृतस्नेहाः स्त्रीविवादजुगुप्सया ॥
te pālayantaḥ samayamasurāḥ svakṛtaṃ nṛpa / tūṣṇīmāsan kṛtasnehāḥ strīvivādajugupsayā //
तस्यां कृतातिप्रणयाः प्रणयापायकातराः । बहुमानेन चाबद्धा नोचुः किञ्चन विप्रियम् ॥
tasyāṃ kṛtātipraṇayāḥ praṇayāpāyakātarāḥ / bahumānena cābaddhā nocuḥ kiñcana vipriyam //
देवलिङ्गप्रतिच्छन्नः स्वर्भानुर्देवसंसदि । प्रविष्टः सोममपिबच् चन्द्रार्काभ्यां च सूचितः ॥
devaliṅgapraticchannaḥ svarbhānurdevasaṃsadi / praviṣṭaḥ somamapibac candrārkābhyāṃ ca sūcitaḥ //
चक्रेण क्षुरधारेण जहार पिबतः शिरः । हरिस्तस्य कबन्धस्तु सुधयाप्लावितो ऽपतत् ॥
cakreṇa kṣuradhāreṇa jahāra pibataḥ śiraḥ / haristasya kabandhastu sudhayāplāvito 'patat //
शिरस्त्वमरतां नीतमजो ग्रहमचीकॢपत् । यस्तु पर्वणि चन्द्रार्कावभिधावति वैरधीः ॥
śirastvamaratāṃ nītamajo grahamacīkḷpat / yastu parvaṇi candrārkāvabhidhāvati vairadhīḥ //
पीतप्राये ऽमृते देवैर्भगवान् लोकभावनः । पश्यतामसुरेन्द्राणां स्वं रूपं जगृहे हरिः ॥
pītaprāye 'mṛte devairbhagavān lokabhāvanaḥ / paśyatāmasurendrāṇāṃ svaṃ rūpaṃ jagṛhe hariḥ //
एवं सुरासुरगणाः समदेशकाल हेत्वर्थकर्ममतयो ऽपि फले विकल्पाः अम्प्; तत्रामृतं सुरगणाः फलमञ्जसापुर् यत्पादपङ्कजरजःश्रयणान् न दैत्याः ॥
evaṃ surāsuragaṇāḥ samadeśakāla hetvarthakarmamatayo 'pi phale vikalpāḥ amp; tatrāmṛtaṃ suragaṇāḥ phalamañjasāpur yatpādapaṅkajarajaḥśrayaṇān na daityāḥ //
यद्युज्यते ऽसुवसुकर्ममनोवचोभिर् देहात्मजादिषु नृभिस्तदसत् पृथक्त्वात् यद्युज्यते ऽसुवसुकर्ममनोवचोभिर् देहात्मजादिषु नृभिस्तदसत् पृथक्त्वात् तैरेव सद्भवति यत् क्रियते ऽपृथक्त्वात् सर्वस्य तद्भवति मूलनिषेचनं यत् ॥
yadyujyate 'suvasukarmamanovacobhir dehātmajādiṣu nṛbhistadasat pṛthaktvāt yadyujyate 'suvasukarmamanovacobhir dehātmajādiṣu nṛbhistadasat pṛthaktvāt taireva sadbhavati yat kriyate 'pṛthaktvāt sarvasya tadbhavati mūlaniṣecanaṃ yat //