पुरूरवसम् आख्यातं तीर्थं वेदविदो विदुः स्मरणाद् एव पापानां नाशनं किं तु दर्शनात् ॥
purūravasam ākhyātaṃ tīrthaṃ vedavido viduḥ smaraṇād eva pāpānāṃ nāśanaṃ kiṃ tu darśanāt //
पुरूरवा ब्रह्मसदः प्राप्य तत्र सरस्वतीम् यदृच्छया देवनदीं हसन्तीं ब्रह्मणो ऽन्तिके तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नाम् उर्वशीं प्राह भूपतिः ॥
purūravā brahmasadaḥ prāpya tatra sarasvatīm yadṛcchayā devanadīṃ hasantīṃ brahmaṇo 'ntike tāṃ dṛṣṭvā rūpasaṃpannām urvaśīṃ prāha bhūpatiḥ //
केयं रूपवती साध्वी स्थितेयं ब्रह्मणो ऽन्तिके सर्वासाम् उत्तमा योषिद् दीपयन्ती सभाम् इमाम् ॥
keyaṃ rūpavatī sādhvī sthiteyaṃ brahmaṇo 'ntike sarvāsām uttamā yoṣid dīpayantī sabhām imām //
उर्वशी प्राह राजानम् इयं देवनदी शुभा सरस्वती ब्रह्मसुता नित्यम् एति च याति च तच् छ्रुत्वा विस्मितो राजा आनयेमां ममान्तिकम् ॥
urvaśī prāha rājānam iyaṃ devanadī śubhā sarasvatī brahmasutā nityam eti ca yāti ca tac chrutvā vismito rājā ānayemāṃ mamāntikam //
उर्वशी पुनर् अप्य् आह राजानं भूरिदक्षिणम् ॥
urvaśī punar apy āha rājānaṃ bhūridakṣiṇam //
आनीयते महाराज तस्याः सर्वं निवेद्य च ॥
ānīyate mahārāja tasyāḥ sarvaṃ nivedya ca //
ततस् तां प्राहिणोत् तत्र राजा प्रीत्या तदोर्वशीम् सा गत्वा राजवचनं न्यवेदयद् अथोर्वशी ॥
tatas tāṃ prāhiṇot tatra rājā prītyā tadorvaśīm sā gatvā rājavacanaṃ nyavedayad athorvaśī //
सरस्वत्य् अपि तन् मेने उर्वश्या यन् निवेदितम् सा तथेति प्रतिज्ञाय प्रायाद् यत्र पुरूरवाः ॥
sarasvaty api tan mene urvaśyā yan niveditam sā tatheti pratijñāya prāyād yatra purūravāḥ //
सरस्वत्यास् ततस् तीरे स रेमे बहुलाः समाः सरस्वान् अभवत् पुत्रो यस्य पुत्रो बृहद्रथः ॥
sarasvatyās tatas tīre sa reme bahulāḥ samāḥ sarasvān abhavat putro yasya putro bṛhadrathaḥ //
तां गच्छन्तीं नृपगृहं नित्यम् एव सरस्वतीम् सरस्वन्तं ततो लक्ष्म ज्ञात्वान्येषु तथा कृतम् ॥
tāṃ gacchantīṃ nṛpagṛhaṃ nityam eva sarasvatīm sarasvantaṃ tato lakṣma jñātvānyeṣu tathā kṛtam //
तस्यै ददाव् अहं शापं भूया इति महानदी मच्छापभीता वागीशा प्रागाद् देवीं च गौतमीम् ॥
tasyai dadāv ahaṃ śāpaṃ bhūyā iti mahānadī macchāpabhītā vāgīśā prāgād devīṃ ca gautamīm //
कमण्डलुभवां पूतां मातरं लोकपावनीम् तापत्रयोपशमनीम् ऐहिकामुष्मिकप्रदाम् ॥
kamaṇḍalubhavāṃ pūtāṃ mātaraṃ lokapāvanīm tāpatrayopaśamanīm aihikāmuṣmikapradām //
सा गत्वा गौतमीं देवीं प्राह मच्छापम् आदितः गङ्गापि माम् उवाचेदं विशापां कर्तुम् अर्हसि ॥
sā gatvā gautamīṃ devīṃ prāha macchāpam āditaḥ gaṅgāpi mām uvācedaṃ viśāpāṃ kartum arhasi //
न युक्तं यत् सरस्वत्याः शापं त्वं दत्तवान् असि स्त्रीणाम् एष स्वभावो वै पुंस्कामा योषितो यतः ॥
na yuktaṃ yat sarasvatyāḥ śāpaṃ tvaṃ dattavān asi strīṇām eṣa svabhāvo vai puṃskāmā yoṣito yataḥ //
स्वभावचपला ब्रह्मन् योषितः सकला अपि त्वं कथं तु न जानीषे जगत्स्रष्टाम्बुजासन ॥
svabhāvacapalā brahman yoṣitaḥ sakalā api tvaṃ kathaṃ tu na jānīṣe jagatsraṣṭāmbujāsana //
विडम्बयति कं वा न कामो वापि स्वभावतः ततो विशापम् अवदं दृश्यापि स्यात् सरस्वती ॥
viḍambayati kaṃ vā na kāmo vāpi svabhāvataḥ tato viśāpam avadaṃ dṛśyāpi syāt sarasvatī //
तस्माच् छापान् नदी मर्त्ये दृश्यादृश्या सरस्वती यत्रैषा संगता देवी गङ्गायां शापविह्वला ॥
tasmāc chāpān nadī martye dṛśyādṛśyā sarasvatī yatraiṣā saṃgatā devī gaṅgāyāṃ śāpavihvalā //
तत्र प्रायान् नृपवरो धार्मिकः स पुरूरवाः तपस् तप्त्वा समाराध्य देवं सिद्धेश्वरं हरम् ॥
tatra prāyān nṛpavaro dhārmikaḥ sa purūravāḥ tapas taptvā samārādhya devaṃ siddheśvaraṃ haram //
सर्वान् कामान् अथावाप गङ्गायाश् च प्रसादतः ततः प्रभृति तत् तीर्थं पुरूरवसम् उच्यते ॥
sarvān kāmān athāvāpa gaṅgāyāś ca prasādataḥ tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ purūravasam ucyate //
सरस्वतीसंगमं च ब्रह्मतीर्थं तद् उच्यते सिद्धेश्वरो यत्र देवः सर्वकामप्रदं तु तत् ॥
sarasvatīsaṃgamaṃ ca brahmatīrthaṃ tad ucyate siddheśvaro yatra devaḥ sarvakāmapradaṃ tu tat //