पुरोर् वंशं वयं सूत श्रोतुम् इच्छाम तत्त्वतः द्रुह्यस्यानोर् यदोश् चैव तुर्वसोश् च पृथक् पृथक् ॥
puror vaṃśaṃ vayaṃ sūta śrotum icchāma tattvataḥ druhyasyānor yadoś caiva turvasoś ca pṛthak pṛthak //
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः पुरोर् वंशं महात्मनः विस्तरेणानुपूर्व्या च प्रथमं वदतो मम ॥
śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ puror vaṃśaṃ mahātmanaḥ vistareṇānupūrvyā ca prathamaṃ vadato mama //
पुरोः पुत्रः सुवीरो ऽभून् मनस्युस् तस्य चात्मजः राजा चाभयदो नाम मनस्योर् अभवत् सुतः ॥
puroḥ putraḥ suvīro 'bhūn manasyus tasya cātmajaḥ rājā cābhayado nāma manasyor abhavat sutaḥ //
तथैवाभयदस्यासीत् सुधन्वा नाम पार्थिवः सुधन्वनः सुबाहुश् च रौद्राश्वस् तस्य चात्मजः ॥
tathaivābhayadasyāsīt sudhanvā nāma pārthivaḥ sudhanvanaḥ subāhuś ca raudrāśvas tasya cātmajaḥ //
रौद्राश्वस्य दशार्णेयुः कृकणेयुस् तथैव च कक्षेयुस्थण्डिलेयुश् च सन्नतेयुस् तथैव च ॥
raudrāśvasya daśārṇeyuḥ kṛkaṇeyus tathaiva ca kakṣeyusthaṇḍileyuś ca sannateyus tathaiva ca //
ऋचेयुश् च जलेयुश् च स्थलेयुश् च महाबलः धनेयुश् च वनेयुश् च पुत्रकाश् च दश स्त्रियः ॥
ṛceyuś ca jaleyuś ca sthaleyuś ca mahābalaḥ dhaneyuś ca vaneyuś ca putrakāś ca daśa striyaḥ //
भद्रा शूद्रा च मद्रा च शलदा मलदा तथा खलदा च ततो विप्रा नलदा सुरसापि च ॥
bhadrā śūdrā ca madrā ca śaladā maladā tathā khaladā ca tato viprā naladā surasāpi ca //
तथा गोचपला च स्त्रीरत्नकूटा च ता दश ऋषिर् जातो ऽत्रिवंशे च तासां भर्ता प्रभाकरः ॥
tathā gocapalā ca strīratnakūṭā ca tā daśa ṛṣir jāto 'trivaṃśe ca tāsāṃ bhartā prabhākaraḥ //
भद्रायां जनयाम् आस सुतं सोमं यशस्विनम् स्वर्भानुना हते सूर्ये पतमाने दिवो महीम् ॥
bhadrāyāṃ janayām āsa sutaṃ somaṃ yaśasvinam svarbhānunā hate sūrye patamāne divo mahīm //
तमोभिभूते लोके च प्रभा येन प्रवर्तिता स्वस्ति ते ऽस्त्व् इति चोक्त्वा वै पतमानो दिवाकरः ॥
tamobhibhūte loke ca prabhā yena pravartitā svasti te 'stv iti coktvā vai patamāno divākaraḥ //
वचनात् तस्य विप्रर्षेर् न पपात दिवो महीम् अत्रिश्रेष्ठानि गोत्राणि यश् चकार महातपाः ॥
vacanāt tasya viprarṣer na papāta divo mahīm atriśreṣṭhāni gotrāṇi yaś cakāra mahātapāḥ //
यज्ञेष्व् अत्रेर् बलं चैव देवैर् यस्य प्रतिष्ठितम् स तासु जनयाम् आस पुत्रिकास्व् आत्मकामजान् ॥
yajñeṣv atrer balaṃ caiva devair yasya pratiṣṭhitam sa tāsu janayām āsa putrikāsv ātmakāmajān //
दश पुत्रान् महासत्त्वांस् तपस्य् उग्रे रतांस् तथा ते तु गोत्रकरा विप्रा ऋषयो वेदपारगाः ॥
daśa putrān mahāsattvāṃs tapasy ugre ratāṃs tathā te tu gotrakarā viprā ṛṣayo vedapāragāḥ //
स्वस्त्यात्रेया इति ख्याताः किंच त्रिधनवर्जिताः कक्षेयोस् तनयास् त्व् आसंस् त्रय एव महारथाः ॥
svastyātreyā iti khyātāḥ kiṃca tridhanavarjitāḥ kakṣeyos tanayās tv āsaṃs traya eva mahārathāḥ //
सभानरश् चाक्षुषश् च परमन्युस् तथैव च सभानरस्य पुत्रस् तु विद्वान् कालानलो नृपः ॥
sabhānaraś cākṣuṣaś ca paramanyus tathaiva ca sabhānarasya putras tu vidvān kālānalo nṛpaḥ //
कालानलस्य धर्मज्ञः सृञ्जयो नाम वै सुतः सृञ्जयस्याभवत् पुत्रो वीरो राजा पुरंजयः ॥
kālānalasya dharmajñaḥ sṛñjayo nāma vai sutaḥ sṛñjayasyābhavat putro vīro rājā puraṃjayaḥ //
जनमेजयो मुनिश्रेष्ठाः पुरंजयसुतो ऽभवत् जनमेजयस्य राजर्षेर् महाशालो ऽभवत् सुतः ॥
janamejayo muniśreṣṭhāḥ puraṃjayasuto 'bhavat janamejayasya rājarṣer mahāśālo 'bhavat sutaḥ //
देवेषु स परिज्ञातः प्रतिष्ठितयशा भुवि महामना नाम सुतो महाशालस्य विश्रुतः ॥
deveṣu sa parijñātaḥ pratiṣṭhitayaśā bhuvi mahāmanā nāma suto mahāśālasya viśrutaḥ //
जज्ञे वीरः सुरगणैः पूजितः सुमहामनाः महामनास् तु पुत्रौ द्वौ जनयाम् आस भो द्विजाः ॥
jajñe vīraḥ suragaṇaiḥ pūjitaḥ sumahāmanāḥ mahāmanās tu putrau dvau janayām āsa bho dvijāḥ //
उशीनरं च धर्मज्ञं तितिक्षुं च महाबलम् उशीनरस्य पत्न्यस् तु पञ्च राजर्षिवंशजाः ॥
uśīnaraṃ ca dharmajñaṃ titikṣuṃ ca mahābalam uśīnarasya patnyas tu pañca rājarṣivaṃśajāḥ //
नृगा कृमिर् नवा दर्वा पञ्चमी च दृषद्वती उशीनरस्य पुत्रास् तु पञ्च तासु कुलोद्वहाः ॥
nṛgā kṛmir navā darvā pañcamī ca dṛṣadvatī uśīnarasya putrās tu pañca tāsu kulodvahāḥ //
तपसा चैव महता जाता वृद्धस्य चात्मजाः नृगायास् तु नृगः पुत्रः कृम्यां कृमिर् अजायत ॥
tapasā caiva mahatā jātā vṛddhasya cātmajāḥ nṛgāyās tu nṛgaḥ putraḥ kṛmyāṃ kṛmir ajāyata //
नवायास् तु नवः पुत्रो दर्वायाः सुव्रतो ऽभवत् दृषद्वत्यास् तु संजज्ञे शिबिर् औशीनरो नृपः ॥
navāyās tu navaḥ putro darvāyāḥ suvrato 'bhavat dṛṣadvatyās tu saṃjajñe śibir auśīnaro nṛpaḥ //
शिबेस् तु शिबयो विप्रा यौधेयास् तु नृगस्य ह नवस्य नवराष्ट्रं तु कृमेस् तु कृमिला पुरी ॥
śibes tu śibayo viprā yaudheyās tu nṛgasya ha navasya navarāṣṭraṃ tu kṛmes tu kṛmilā purī //
सुव्रतस्य तथाम्बष्ठाः शिबिपुत्रान् निबोधत शिबेस् तु शिबयः पुत्राश् चत्वारो लोकविश्रुताः ॥
suvratasya tathāmbaṣṭhāḥ śibiputrān nibodhata śibes tu śibayaḥ putrāś catvāro lokaviśrutāḥ //
वृषदर्भः सुवीरश् च केकयो मद्रकस् तथा तेषां जनपदाः स्फीता केकया मद्रकास् तथा ॥
vṛṣadarbhaḥ suvīraś ca kekayo madrakas tathā teṣāṃ janapadāḥ sphītā kekayā madrakās tathā //
वृषदर्भाः सुवीराश् च तितिक्षोस् तु प्रजास् त्व् इमाः तितिक्षुर् अभवद् राजा पूर्वस्यां दिशि भो द्विजाः ॥
vṛṣadarbhāḥ suvīrāś ca titikṣos tu prajās tv imāḥ titikṣur abhavad rājā pūrvasyāṃ diśi bho dvijāḥ //
उषद्रथो महावीर्यः फेनस् तस्य सुतो ऽभवत् फेनस्य सुतपा जज्ञे ततः सुतपसो बलिः ॥
uṣadratho mahāvīryaḥ phenas tasya suto 'bhavat phenasya sutapā jajñe tataḥ sutapaso baliḥ //
जातो मानुषयोनौ तु स राजा काञ्चनेषुधिः महायोगी स तु बलिर् बभूव नृपतिः पुरा ॥
jāto mānuṣayonau tu sa rājā kāñcaneṣudhiḥ mahāyogī sa tu balir babhūva nṛpatiḥ purā //
पुत्रान् उत्पादयाम् आस पञ्च वंशकरान् भुवि अङ्गः प्रथमतो जज्ञे वङ्गः सुह्मस् तथैव च ॥
putrān utpādayām āsa pañca vaṃśakarān bhuvi aṅgaḥ prathamato jajñe vaṅgaḥ suhmas tathaiva ca //
पुण्ड्रः कलिङ्गश् च तथा बालेयं क्षत्रम् उच्यते बालेया ब्राह्मणाश् चैव तस्य वंशकरा भुवि ॥
puṇḍraḥ kaliṅgaś ca tathā bāleyaṃ kṣatram ucyate bāleyā brāhmaṇāś caiva tasya vaṃśakarā bhuvi //
बलेश् च ब्रह्मणा दत्तो वरः प्रीतेन भो द्विजाः महायोगित्वम् आयुश् च कल्पस्य परिमाणतः ॥
baleś ca brahmaṇā datto varaḥ prītena bho dvijāḥ mahāyogitvam āyuś ca kalpasya parimāṇataḥ //
बले चाप्रतिमत्वं वै धर्मतत्त्वार्थदर्शनम् संग्रामे चाप्य् अजेयत्वं धर्मे चैव प्रधानताम् ॥
bale cāpratimatvaṃ vai dharmatattvārthadarśanam saṃgrāme cāpy ajeyatvaṃ dharme caiva pradhānatām //
त्रैलोक्यदर्शनं चापि प्राधान्यं प्रसवे तथा चतुरो नियतान् वर्णांस् त्वं च स्थापयितेति च ॥
trailokyadarśanaṃ cāpi prādhānyaṃ prasave tathā caturo niyatān varṇāṃs tvaṃ ca sthāpayiteti ca //
इत्य् उक्तो विभुना राजा बलिः शान्तिं परां ययौ कालेन महता विप्राः स्वं च स्थानम् उपागमत् ॥
ity ukto vibhunā rājā baliḥ śāntiṃ parāṃ yayau kālena mahatā viprāḥ svaṃ ca sthānam upāgamat //
तेषां जनपदाः पञ्च अङ्गा वङ्गाः ससुह्मकाः कलिङ्गाः पुण्ड्रकाश् चैव प्रजास् त्व् अङ्गस्य सांप्रतम् ॥
teṣāṃ janapadāḥ pañca aṅgā vaṅgāḥ sasuhmakāḥ kaliṅgāḥ puṇḍrakāś caiva prajās tv aṅgasya sāṃpratam //
अङ्गपुत्रो महान् आसीद् राजेन्द्रो दधिवाहनः दधिवाहनपुत्रस् तु राजा दिविरथो ऽभवत् ॥
aṅgaputro mahān āsīd rājendro dadhivāhanaḥ dadhivāhanaputras tu rājā diviratho 'bhavat //
पुत्रो दिविरथस्यासीच् छक्रतुल्यपराक्रमः विद्वान् धर्मरथो नाम तस्य चित्ररथः सुतः ॥
putro divirathasyāsīc chakratulyaparākramaḥ vidvān dharmaratho nāma tasya citrarathaḥ sutaḥ //
तेन धर्मरथेनाथ तदा कालञ्जरे गिरौ यजता सह शक्रेण सोमः पीतो महात्मना ॥
tena dharmarathenātha tadā kālañjare girau yajatā saha śakreṇa somaḥ pīto mahātmanā //
अथ चित्ररथस्यापि पुत्रो दशरथो ऽभवत् लोमपाद इति ख्यातो यस्य शान्ता सुताभवत् ॥
atha citrarathasyāpi putro daśaratho 'bhavat lomapāda iti khyāto yasya śāntā sutābhavat //
तस्य दाशरथिर् वीरश् चतुरङ्गो महायशाः ऋष्यशृङ्गप्रसादेन जज्ञे वंशविवर्धनः ॥
tasya dāśarathir vīraś caturaṅgo mahāyaśāḥ ṛṣyaśṛṅgaprasādena jajñe vaṃśavivardhanaḥ //
चतुरङ्गस्य पुत्रस् तु पृथुलाक्ष इति स्मृतः पृथुलाक्षसुतो राजा चम्पो नाम महायशाः ॥
caturaṅgasya putras tu pṛthulākṣa iti smṛtaḥ pṛthulākṣasuto rājā campo nāma mahāyaśāḥ //
चम्पस्य तु पुरी चम्पा या मालिन्य् अभवत् पुरा पूर्णभद्रप्रसादेन हर्यङ्गो ऽस्य सुतो ऽभवत् ॥
campasya tu purī campā yā māliny abhavat purā pūrṇabhadraprasādena haryaṅgo 'sya suto 'bhavat //
ततो वैभाण्डकिस् तस्य वारणं शक्रवारणम् अवतारयाम् आस महीं मन्त्रैर् वाहनम् उत्तमम् ॥
tato vaibhāṇḍakis tasya vāraṇaṃ śakravāraṇam avatārayām āsa mahīṃ mantrair vāhanam uttamam //
हर्यङ्गस्य सुतस् तत्र राजा भद्ररथः स्मृतः पुत्रो भद्ररथस्यासीद् बृहत्कर्मा प्रजेश्वरः ॥
haryaṅgasya sutas tatra rājā bhadrarathaḥ smṛtaḥ putro bhadrarathasyāsīd bṛhatkarmā prajeśvaraḥ //
बृहद्दर्भः सुतस् तस्य यस्माज् जज्ञे बृहन्मनाः बृहन्मनास् तु राजेन्द्रो जनयाम् आस वै सुतम् ॥
bṛhaddarbhaḥ sutas tasya yasmāj jajñe bṛhanmanāḥ bṛhanmanās tu rājendro janayām āsa vai sutam //
नाम्ना जयद्रथं नाम यस्माद् दृढरथो नृपः आसीद् दृढरथस्यापि विश्वजिज् जनमेजयी ॥
nāmnā jayadrathaṃ nāma yasmād dṛḍharatho nṛpaḥ āsīd dṛḍharathasyāpi viśvajij janamejayī //
दायादस् तस्य वैकर्णो विकर्णस् तस्य चात्मजः तस्य पुत्रशतं त्व् आसीद् अङ्गानां कुलवर्धनम् ॥
dāyādas tasya vaikarṇo vikarṇas tasya cātmajaḥ tasya putraśataṃ tv āsīd aṅgānāṃ kulavardhanam //
एते ऽङ्गवंशजाः सर्वे राजानः कीर्तिता मया सत्यव्रता महात्मानः प्रजावन्तो महारथाः ॥
ete 'ṅgavaṃśajāḥ sarve rājānaḥ kīrtitā mayā satyavratā mahātmānaḥ prajāvanto mahārathāḥ //
ऋचेयोस् तु मुनिश्रेष्ठा रौद्राश्वतनयस्य वै शृणुध्वं संप्रवक्ष्यामि वंशं राज्ञस् तु भो द्विजाः ॥
ṛceyos tu muniśreṣṭhā raudrāśvatanayasya vai śṛṇudhvaṃ saṃpravakṣyāmi vaṃśaṃ rājñas tu bho dvijāḥ //
ऋचेयोस् तनयो राजा मतिनारो महीपतिः मतिनारसुतास् त्व् आसंस् त्रयः परमधार्मिकाः ॥
ṛceyos tanayo rājā matināro mahīpatiḥ matinārasutās tv āsaṃs trayaḥ paramadhārmikāḥ //
वसुरोधः प्रतिरथः सुबाहुश् चैव धार्मिकः सर्वे वेदविदश् चैव ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ॥
vasurodhaḥ pratirathaḥ subāhuś caiva dhārmikaḥ sarve vedavidaś caiva brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ //
इला नाम तु यस्यासीत् कन्या वै मुनिसत्तमाः ब्रह्मवादिन्य् अधिस्त्री सा तंसुस् ताम् अभ्यगच्छत ॥
ilā nāma tu yasyāsīt kanyā vai munisattamāḥ brahmavādiny adhistrī sā taṃsus tām abhyagacchata //
तंसोः सुतो ऽथ राजर्षिर् धर्मनेत्रः प्रतापवान् ब्रह्मवादी पराक्रान्तस् तस्य भार्योपदानवी ॥
taṃsoḥ suto 'tha rājarṣir dharmanetraḥ pratāpavān brahmavādī parākrāntas tasya bhāryopadānavī //
उपदानवी ततः पुत्रांश् चतुरो ऽजनयच् छुबान् दुष्यन्तम् अथ सुष्मन्तं प्रवीरम् अनघं तथा ॥
upadānavī tataḥ putrāṃś caturo 'janayac chubān duṣyantam atha suṣmantaṃ pravīram anaghaṃ tathā //
दुष्यन्तस्य तु दायादो भरतो नाम वीर्यवान् स सर्वदमनो नाम नागायुतबलो महान् ॥
duṣyantasya tu dāyādo bharato nāma vīryavān sa sarvadamano nāma nāgāyutabalo mahān //
चक्रवर्ती सुतो जज्ञे दुष्यन्तस्य महात्मनः शकुन्तलायां भरतो यस्य नाम्ना तु भारताः ॥
cakravartī suto jajñe duṣyantasya mahātmanaḥ śakuntalāyāṃ bharato yasya nāmnā tu bhāratāḥ //
भरतस्य विनष्टेषु तनयेषु महीपतेः मातॄणां तु प्रकोपेण मया तत् कथितं पुरा ॥
bharatasya vinaṣṭeṣu tanayeṣu mahīpateḥ mātṝṇāṃ tu prakopeṇa mayā tat kathitaṃ purā //
बृहस्पतेर् अङ्गिरसः पुत्रो विप्रो महामुनिः अयाजयद् भरद्वाजो महद्भिः क्रतुभिर् विभुः ॥
bṛhaspater aṅgirasaḥ putro vipro mahāmuniḥ ayājayad bharadvājo mahadbhiḥ kratubhir vibhuḥ //
पूर्वं तु वितथे तस्य कृते वै पुत्रजन्मनि ततो ऽथ वितथो नाम भरद्वाजात् सुतो ऽभवत् ॥
pūrvaṃ tu vitathe tasya kṛte vai putrajanmani tato 'tha vitatho nāma bharadvājāt suto 'bhavat //
ततो ऽथ वितथे जाते भरतस् तु दिवं ययौ वितथं चाभिषिच्याथ भरद्वाजो वनं ययौ ॥
tato 'tha vitathe jāte bharatas tu divaṃ yayau vitathaṃ cābhiṣicyātha bharadvājo vanaṃ yayau //
स चापि वितथः पुत्राञ् जनयाम् आस पञ्च वै सुहोत्रं च सुहोतारं गयं गर्गं तथैव च ॥
sa cāpi vitathaḥ putrāñ janayām āsa pañca vai suhotraṃ ca suhotāraṃ gayaṃ gargaṃ tathaiva ca //
कपिलं च महात्मानं सुहोत्रस्य सुतद्वयम् काशिकं च महासत्यं तथा गृत्समतिं नृपम् ॥
kapilaṃ ca mahātmānaṃ suhotrasya sutadvayam kāśikaṃ ca mahāsatyaṃ tathā gṛtsamatiṃ nṛpam //
तथा गृत्समतेः पुत्रा ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः काशिकस्य तु काशेयः पुत्रो दीर्घतपास् तथा ॥
tathā gṛtsamateḥ putrā brāhmaṇāḥ kṣatriyā viśaḥ kāśikasya tu kāśeyaḥ putro dīrghatapās tathā //
बभूव दीर्घतपसो विद्वान् धन्वन्तरिः सुतः धन्वन्तरेस् तु तनयः केतुमान् इति विश्रुतः ॥
babhūva dīrghatapaso vidvān dhanvantariḥ sutaḥ dhanvantares tu tanayaḥ ketumān iti viśrutaḥ //
तथा केतुमतः पुत्रो विद्वान् भीमरथः स्मृतः पुत्रो भीमरथस्यापि वाराणस्यधिपो ऽभवत् ॥
tathā ketumataḥ putro vidvān bhīmarathaḥ smṛtaḥ putro bhīmarathasyāpi vārāṇasyadhipo 'bhavat //
दिवोदास इति ख्यातः सर्वक्षत्रप्रणाशनः दिवोदासस्य पुत्रस् तु वीरो राजा प्रतर्दनः ॥
divodāsa iti khyātaḥ sarvakṣatrapraṇāśanaḥ divodāsasya putras tu vīro rājā pratardanaḥ //
प्रतर्दनस्य पुत्रौ द्वौ वत्सो भार्गव एव च अलर्को राजपुत्रस् तु राजा सन्मतिमान् भुवि ॥
pratardanasya putrau dvau vatso bhārgava eva ca alarko rājaputras tu rājā sanmatimān bhuvi //
हैहयस्य तु दायाद्यं हृतवान् वै महीपतिः आजह्रे पितृदायाद्यं दिवोदासहृतं बलात् ॥
haihayasya tu dāyādyaṃ hṛtavān vai mahīpatiḥ ājahre pitṛdāyādyaṃ divodāsahṛtaṃ balāt //
भद्रश्रेण्यस्य पुत्रेण दुर्दमेन महात्मना दिवोदासेन बालेति घृणयासौ विसर्जितः ॥
bhadraśreṇyasya putreṇa durdamena mahātmanā divodāsena bāleti ghṛṇayāsau visarjitaḥ //
अष्टारथो नाम नृपः सुतो भीमरथस्य वै तेन पुत्रेण बालस्य प्रहृतं तस्य भो द्विजाः ॥
aṣṭāratho nāma nṛpaḥ suto bhīmarathasya vai tena putreṇa bālasya prahṛtaṃ tasya bho dvijāḥ //
वैरस्यान्तं मुनिश्रेष्ठाः क्षत्रियेण विधित्सता अलर्कः काशिराजस् तु ब्रह्मण्यः सत्यसंगरः ॥
vairasyāntaṃ muniśreṣṭhāḥ kṣatriyeṇa vidhitsatā alarkaḥ kāśirājas tu brahmaṇyaḥ satyasaṃgaraḥ //
षष्टिं वर्षसहस्राणि षष्टिं वर्षशतानि च युवा रूपेण संपन्न आसीत् काशिकुलोद्वहः ॥
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi ṣaṣṭiṃ varṣaśatāni ca yuvā rūpeṇa saṃpanna āsīt kāśikulodvahaḥ //
लोपामुद्राप्रसादेन परमायुर् अवाप सः वयसो ऽन्ते मुनिश्रेष्ठा हत्वा क्षेमकराक्षसम् ॥
lopāmudrāprasādena paramāyur avāpa saḥ vayaso 'nte muniśreṣṭhā hatvā kṣemakarākṣasam //
रम्यां निवेशयाम् आस पुरीं वाराणसीं नृपः अलर्कस्य तु दायादः क्षेमको नाम पार्थिवः ॥
ramyāṃ niveśayām āsa purīṃ vārāṇasīṃ nṛpaḥ alarkasya tu dāyādaḥ kṣemako nāma pārthivaḥ //
क्षेमकस्य तु पुत्रो वै वर्षकेतुस् ततो ऽभवत् वर्षकेतोश् च दायादो विभुर् नाम प्रजेश्वरः ॥
kṣemakasya tu putro vai varṣaketus tato 'bhavat varṣaketoś ca dāyādo vibhur nāma prajeśvaraḥ //
आनर्तस् तु विभोः पुत्रः सुकुमारस् ततो ऽभवत् सुकुमारस्य पुत्रस् तु सत्यकेतुर् महारथः ॥
ānartas tu vibhoḥ putraḥ sukumāras tato 'bhavat sukumārasya putras tu satyaketur mahārathaḥ //
सुतो ऽभवन् महातेजा राजा परमधार्मिकः वत्सस्य वत्सभूमिस् तु भर्गभूमिस् तु भार्गवात् ॥
suto 'bhavan mahātejā rājā paramadhārmikaḥ vatsasya vatsabhūmis tu bhargabhūmis tu bhārgavāt //
एते त्व् अङ्गिरसः पुत्रा जाता वंशे ऽथ भार्गवे ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश् च मुनिसत्तमाः ॥
ete tv aṅgirasaḥ putrā jātā vaṃśe 'tha bhārgave brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca munisattamāḥ //
आजमीढो ऽपरो वंशः श्रूयतां द्विजसत्तमाः सुहोत्रस्य बृहत् पुत्रो बृहतस् तनयास् त्रयः ॥
ājamīḍho 'paro vaṃśaḥ śrūyatāṃ dvijasattamāḥ suhotrasya bṛhat putro bṛhatas tanayās trayaḥ //
अजमीढो द्विमीढश् च पुरुमीढश् च वीर्यवान् अजमीढस्य पत्न्यस् तु तिस्रो वै यशसान्विताः ॥
ajamīḍho dvimīḍhaś ca purumīḍhaś ca vīryavān ajamīḍhasya patnyas tu tisro vai yaśasānvitāḥ //
नीली च केशिनी चैव धूमिनी च वराङ्गनाः अजमीढस्य केशिन्यां जज्ञे जह्नुः प्रतापवान् ॥
nīlī ca keśinī caiva dhūminī ca varāṅganāḥ ajamīḍhasya keśinyāṃ jajñe jahnuḥ pratāpavān //
आजह्रे यो महासत्त्रं सर्वमेधमखं विभुम् पतिलोभेन यं गङ्गा विनीतेव ससार ह ॥
ājahre yo mahāsattraṃ sarvamedhamakhaṃ vibhum patilobhena yaṃ gaṅgā vinīteva sasāra ha //
नेच्छतः प्लावयाम् आस तस्य गङ्गा च तत् सदः तत् तया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः ॥
necchataḥ plāvayām āsa tasya gaṅgā ca tat sadaḥ tat tayā plāvitaṃ dṛṣṭvā yajñavāṭaṃ samantataḥ //
जह्नुर् अप्य् अब्रवीद् गङ्गां क्रुद्धो विप्रास् तदा नृपः एष ते त्रिषु लोकेषु संक्षिप्यापः पिबाम्य् अहम् अस्य गङ्गे ऽवलेपस्य सद्यः फलम् अवाप्नुहि ॥
jahnur apy abravīd gaṅgāṃ kruddho viprās tadā nṛpaḥ eṣa te triṣu lokeṣu saṃkṣipyāpaḥ pibāmy aham asya gaṅge 'valepasya sadyaḥ phalam avāpnuhi //
ततः पीतां महात्मानो दृष्ट्वा गङ्गां महर्षयः उपनिन्युर् महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् ॥
tataḥ pītāṃ mahātmāno dṛṣṭvā gaṅgāṃ maharṣayaḥ upaninyur mahābhāgā duhitṛtvena jāhnavīm //
युवनाश्वस्य पुत्रीं तु कावेरीं जह्नुर् आवहत् गङ्गाशापेन देहार्धं यस्याः पश्चान् नदीकृतम् ॥
yuvanāśvasya putrīṃ tu kāverīṃ jahnur āvahat gaṅgāśāpena dehārdhaṃ yasyāḥ paścān nadīkṛtam //
जह्नोस् तु दयितः पुत्रो अजको नाम वीर्यवान् अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महीपतिः ॥
jahnos tu dayitaḥ putro ajako nāma vīryavān ajakasya tu dāyādo balākāśvo mahīpatiḥ //
बभूव मृगयाशीलः कुशिकस् तस्य चात्मजः पह्नवैः सह संवृद्धो राजा वनचरैः सह ॥
babhūva mṛgayāśīlaḥ kuśikas tasya cātmajaḥ pahnavaiḥ saha saṃvṛddho rājā vanacaraiḥ saha //
कुशिकस् तु तपस् तेपे पुत्रम् इन्द्रसमं विभुम् लभेयम् इति तं शक्रस् त्रासाद् अभ्येत्य जज्ञिवान् ॥
kuśikas tu tapas tepe putram indrasamaṃ vibhum labheyam iti taṃ śakras trāsād abhyetya jajñivān //
स गाधिर् अभवद् राजा मघवा कौशिकः स्वयम् विश्वामित्रस् तु गाधेयो विश्वामित्रात् तथाष्टकः ॥
sa gādhir abhavad rājā maghavā kauśikaḥ svayam viśvāmitras tu gādheyo viśvāmitrāt tathāṣṭakaḥ //
अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया आजमीढो ऽपरो वंशः श्रूयतां मुनिसत्तमाः ॥
aṣṭakasya suto lauhiḥ prokto jahnugaṇo mayā ājamīḍho 'paro vaṃśaḥ śrūyatāṃ munisattamāḥ //
अजमीढात् तु नील्यां वै सुशान्तिर् उदपद्यत पुरुजातिः सुशान्तेश् च बाह्याश्वः पुरुजातितः ॥
ajamīḍhāt tu nīlyāṃ vai suśāntir udapadyata purujātiḥ suśānteś ca bāhyāśvaḥ purujātitaḥ //
बाह्याश्वतनयाः पञ्च स्फीता जनपदावृताः मुद्गलः सृञ्जयश् चैव राजा बृहदिषुस् तदा ॥
bāhyāśvatanayāḥ pañca sphītā janapadāvṛtāḥ mudgalaḥ sṛñjayaś caiva rājā bṛhadiṣus tadā //
यवीनरश् च विक्रान्तः कृमिलाश्वश् च पञ्चमः पञ्चैते रक्षणायालं देशानाम् इति विश्रुताः ॥
yavīnaraś ca vikrāntaḥ kṛmilāśvaś ca pañcamaḥ pañcaite rakṣaṇāyālaṃ deśānām iti viśrutāḥ //
पञ्चानां ते तु पञ्चालाः स्फीता जनपदावृताः अलं संरक्षणे तेषां पञ्चाला इति विश्रुताः ॥
pañcānāṃ te tu pañcālāḥ sphītā janapadāvṛtāḥ alaṃ saṃrakṣaṇe teṣāṃ pañcālā iti viśrutāḥ //
मुद्गलस्य तु दायादो मौद्गल्यः सुमहायशाः इन्द्रसेना यतो गर्भं वध्न्यं च प्रत्यपद्यत ॥
mudgalasya tu dāyādo maudgalyaḥ sumahāyaśāḥ indrasenā yato garbhaṃ vadhnyaṃ ca pratyapadyata //
आसीत् पञ्चजनः पुत्रः सृञ्जयस्य महात्मनः सुतः पञ्चजनस्यापि सोमदत्तो महीपतिः ॥
āsīt pañcajanaḥ putraḥ sṛñjayasya mahātmanaḥ sutaḥ pañcajanasyāpi somadatto mahīpatiḥ //
सोमदत्तस्य दायादः सहदेवो महायशाः सहदेवसुतश् चापि सोमको नाम विश्रुतः ॥
somadattasya dāyādaḥ sahadevo mahāyaśāḥ sahadevasutaś cāpi somako nāma viśrutaḥ //
अजमीढसुतो जातः क्षीणे वंशे तु सोमकः सोमकस्य सुतो जन्तुर् यस्य पुत्रशतं बभौ ॥
ajamīḍhasuto jātaḥ kṣīṇe vaṃśe tu somakaḥ somakasya suto jantur yasya putraśataṃ babhau //
तेषां यवीयान् पृषतो द्रुपदस्य पिता प्रभुः आजमीढाः स्मृताश् चैते महात्मानस् तु सोमकाः ॥
teṣāṃ yavīyān pṛṣato drupadasya pitā prabhuḥ ājamīḍhāḥ smṛtāś caite mahātmānas tu somakāḥ //
महिषी त्व् अजमीढस्य धूमिनी पुत्रगृद्धिनी पतिव्रता महाभागा कुलजा मुनिसत्तमाः ॥
mahiṣī tv ajamīḍhasya dhūminī putragṛddhinī pativratā mahābhāgā kulajā munisattamāḥ //
सा च पुत्रार्थिनी देवी व्रतचर्यासमन्विता ततो वर्षायुतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् ॥
sā ca putrārthinī devī vratacaryāsamanvitā tato varṣāyutaṃ taptvā tapaḥ paramaduścaram //
हुत्वाग्निं विधिवत् सा तु पवित्रा मितभोजना अग्निहोत्रकुशेष्व् एव सुष्वाप मुनिसत्तमाः ॥
hutvāgniṃ vidhivat sā tu pavitrā mitabhojanā agnihotrakuśeṣv eva suṣvāpa munisattamāḥ //
धूमिन्या स तया देव्या त्व् अजमीढः समीयिवान् ऋक्षं संजनयाम् आस धूम्रवर्णं सुदर्शनम् ॥
dhūminyā sa tayā devyā tv ajamīḍhaḥ samīyivān ṛkṣaṃ saṃjanayām āsa dhūmravarṇaṃ sudarśanam //
ऋक्षात् संवरणो जज्ञे कुरुः संवरणात् तथा यः प्रयागाद् अतिक्रम्य कुरुक्षेत्रं चकार ह ॥
ṛkṣāt saṃvaraṇo jajñe kuruḥ saṃvaraṇāt tathā yaḥ prayāgād atikramya kurukṣetraṃ cakāra ha //
पुण्यं च रमणीयं च पुण्यकृद्भिर् निषेवितम् तस्यान्ववायः सुमहान् यस्य नाम्नाथ कौरवाः ॥
puṇyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca puṇyakṛdbhir niṣevitam tasyānvavāyaḥ sumahān yasya nāmnātha kauravāḥ //
कुरोश् च पुत्राश् चत्वारः सुधन्वा सुधनुस् तथा परीक्षिच् च महाबाहुः प्रवरश् चारिमेजयः ॥
kuroś ca putrāś catvāraḥ sudhanvā sudhanus tathā parīkṣic ca mahābāhuḥ pravaraś cārimejayaḥ //
परीक्षितस् तु दायादो धार्मिको जनमेजयः श्रुतसेनो ऽग्रसेनश् च भीमसेनश् च नामतः ॥
parīkṣitas tu dāyādo dhārmiko janamejayaḥ śrutaseno 'grasenaś ca bhīmasenaś ca nāmataḥ //
एते सर्वे महाभागा विक्रान्ता बलशालिनः जनमेजयस्य पुत्रस् तु सुरथो मतिमांस् तथा ॥
ete sarve mahābhāgā vikrāntā balaśālinaḥ janamejayasya putras tu suratho matimāṃs tathā //
सुरथस्य तु विक्रान्तः पुत्रो जज्ञे विदूरथः विदूरथस्य दायाद ऋक्ष एव महारथः ॥
surathasya tu vikrāntaḥ putro jajñe vidūrathaḥ vidūrathasya dāyāda ṛkṣa eva mahārathaḥ //
द्वितीयस् तु भरद्वाजान् नाम्ना तेनैव विश्रुतः द्वाव् ऋक्षौ सोमवंशे ऽस्मिन् द्वाव् एव च परीक्षितौ ॥
dvitīyas tu bharadvājān nāmnā tenaiva viśrutaḥ dvāv ṛkṣau somavaṃśe 'smin dvāv eva ca parīkṣitau //
भीमसेनास् त्रयो विप्रा द्वौ चापि जनमेजयौ ऋक्षस्य तु द्वितीयस्य भीमसेनो ऽभवत् सुतः ॥
bhīmasenās trayo viprā dvau cāpi janamejayau ṛkṣasya tu dvitīyasya bhīmaseno 'bhavat sutaḥ //
प्रतीपो भीमसेनात् तु प्रतीपस्य तु शांतनुः देवापिर् बाह्लिकश् चैव त्रय एव महारथाः ॥
pratīpo bhīmasenāt tu pratīpasya tu śāṃtanuḥ devāpir bāhlikaś caiva traya eva mahārathāḥ //
शांतनोस् त्व् अभवद् भीष्मस् तस्मिन् वंशे द्विजोत्तमाः बाह्लिकस्य तु राजर्षेर् वंशं शृणुत भो द्विजाः ॥
śāṃtanos tv abhavad bhīṣmas tasmin vaṃśe dvijottamāḥ bāhlikasya tu rājarṣer vaṃśaṃ śṛṇuta bho dvijāḥ //
बाह्लिकस्य सुतश् चैव सोमदत्तो महायशाः जज्ञिरे सोमदत्तात् तु भूरिर् भूरिश्रवाः शलः ॥
bāhlikasya sutaś caiva somadatto mahāyaśāḥ jajñire somadattāt tu bhūrir bhūriśravāḥ śalaḥ //
उपाध्यायस् तु देवानां देवापिर् अभवन् मुनिः च्यवनपुत्रः कृतक इष्ट आसीन् महात्मनः ॥
upādhyāyas tu devānāṃ devāpir abhavan muniḥ cyavanaputraḥ kṛtaka iṣṭa āsīn mahātmanaḥ //
शांतनुस् त्व् अभवद् राजा कौरवाणां धुरंधरः शांतनोः संप्रवक्ष्यामि वंशं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥
śāṃtanus tv abhavad rājā kauravāṇāṃ dhuraṃdharaḥ śāṃtanoḥ saṃpravakṣyāmi vaṃśaṃ trailokyaviśrutam //
गाङ्गं देवव्रतं नाम पुत्रं सो ऽजनयत् प्रभुः स तु भीष्म इति ख्यातः पाण्डवानां पितामहः ॥
gāṅgaṃ devavrataṃ nāma putraṃ so 'janayat prabhuḥ sa tu bhīṣma iti khyātaḥ pāṇḍavānāṃ pitāmahaḥ //
काली विचित्रवीर्यं तु जनयाम् आस भो द्विजाः शांतनोर् दयितं पुत्रं धर्मात्मानम् अकल्मषम् ॥
kālī vicitravīryaṃ tu janayām āsa bho dvijāḥ śāṃtanor dayitaṃ putraṃ dharmātmānam akalmaṣam //
कृष्णद्वैपायनाच् चैव क्षेत्रे वैचित्रवीर्यके धृतराष्ट्रं च पाण्डुं च विदुरं चाप्य् अजीजनत् ॥
kṛṣṇadvaipāyanāc caiva kṣetre vaicitravīryake dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍuṃ ca viduraṃ cāpy ajījanat //
धृतराष्ट्रस् तु गान्धार्यां पुत्रान् उत्पादयच् छतम् तेषां दुर्योधनः श्रेष्ठः सर्वेषाम् अपि स प्रभुः ॥
dhṛtarāṣṭras tu gāndhāryāṃ putrān utpādayac chatam teṣāṃ duryodhanaḥ śreṣṭhaḥ sarveṣām api sa prabhuḥ //
पाण्डोर् धनंजयः पुत्रः सौभद्रस् तस्य चात्मजः अभिमन्योः परीक्षित् तु पिता पारीक्षितस्य ह ॥
pāṇḍor dhanaṃjayaḥ putraḥ saubhadras tasya cātmajaḥ abhimanyoḥ parīkṣit tu pitā pārīkṣitasya ha //
पारीक्षितस्य काश्यायां द्वौ पुत्रौ संबभूवतुः चन्द्रापीडस् तु नृपतिः सूर्यापीडश् च मोक्षवित् ॥
pārīkṣitasya kāśyāyāṃ dvau putrau saṃbabhūvatuḥ candrāpīḍas tu nṛpatiḥ sūryāpīḍaś ca mokṣavit //
चन्द्रापीडस्य पुत्राणां शतम् उत्तमधन्विनाम् जानमेजयम् इत्य् एवं क्षात्रं भुवि परिश्रुतम् ॥
candrāpīḍasya putrāṇāṃ śatam uttamadhanvinām jānamejayam ity evaṃ kṣātraṃ bhuvi pariśrutam //
तेषां ज्येष्ठस् तु तत्रासीत् पुरे वारणसाह्वये सत्यकर्णो महाबाहुर् यज्वा विपुलदक्षिणः ॥
teṣāṃ jyeṣṭhas tu tatrāsīt pure vāraṇasāhvaye satyakarṇo mahābāhur yajvā vipuladakṣiṇaḥ //
सत्यकर्णस्य दायादः श्वेतकर्णः प्रतापवान् अपुत्रः स तु धर्मात्मा प्रविवेश तपोवनम् ॥
satyakarṇasya dāyādaḥ śvetakarṇaḥ pratāpavān aputraḥ sa tu dharmātmā praviveśa tapovanam //
तस्माद् वनगता गर्भं यादवी प्रत्यपद्यत सुचारोर् दुहिता सुभ्रूर् मालिनी ग्राहमालिनी ॥
tasmād vanagatā garbhaṃ yādavī pratyapadyata sucāror duhitā subhrūr mālinī grāhamālinī //
संभूते स च गर्भे च श्वेतकर्णः प्रजेश्वरः अन्वगच्छत् कृतं पूर्वं महाप्रस्थानम् अच्युतम् ॥
saṃbhūte sa ca garbhe ca śvetakarṇaḥ prajeśvaraḥ anvagacchat kṛtaṃ pūrvaṃ mahāprasthānam acyutam //
सा तु दृष्ट्वा प्रियं तं तु मालिनी पृष्ठतो ऽन्वगात् सुचारोर् दुहिता साध्वी वने राजीवलोचना ॥
sā tu dṛṣṭvā priyaṃ taṃ tu mālinī pṛṣṭhato 'nvagāt sucāror duhitā sādhvī vane rājīvalocanā //
पथि सा सुषुवे बाला सुकुमारं कुमारकम् तम् अपास्याथ तत्रैव राजानं सान्वगच्छत ॥
pathi sā suṣuve bālā sukumāraṃ kumārakam tam apāsyātha tatraiva rājānaṃ sānvagacchata //
पतिव्रता महाभागा द्रौपदीव पुरा सती कुमारः सुकुमारो ऽसौ गिरिपृष्ठे रुरोद ह ॥
pativratā mahābhāgā draupadīva purā satī kumāraḥ sukumāro 'sau giripṛṣṭhe ruroda ha //
दयार्थं तस्य मेघास् तु प्रादुरासन् महात्मनः श्रविष्ठायास् तु पुत्रौ द्वौ पैप्पलादिश् च कौशिकः ॥
dayārthaṃ tasya meghās tu prādurāsan mahātmanaḥ śraviṣṭhāyās tu putrau dvau paippalādiś ca kauśikaḥ //
दृष्ट्वा कृपान्वितौ गृह्य तौ प्राक्षालयतां जले निघृष्टौ तस्य पार्श्वौ तु शिलायां रुधिरप्लुतौ ॥
dṛṣṭvā kṛpānvitau gṛhya tau prākṣālayatāṃ jale nighṛṣṭau tasya pārśvau tu śilāyāṃ rudhiraplutau //
अजश्यामः स पार्श्वाभ्यां घृष्टाभ्यां सुसमाहितः अजश्यामौ तु तत्पार्श्वौ देवेन संबभूवतुः ॥
ajaśyāmaḥ sa pārśvābhyāṃ ghṛṣṭābhyāṃ susamāhitaḥ ajaśyāmau tu tatpārśvau devena saṃbabhūvatuḥ //
अथाजपार्श्व इति वै चक्राते नाम तस्य तौ स तु रेमकशालायां द्विजाभ्याम् अभिवर्धितः ॥
athājapārśva iti vai cakrāte nāma tasya tau sa tu remakaśālāyāṃ dvijābhyām abhivardhitaḥ //
रेमकस्य तु भार्या तम् उद्वहत् पुत्रकारणात् रेमत्याः स तु पुत्रो ऽभूद् ब्राह्मणौ सचिवौ तु तौ ॥
remakasya tu bhāryā tam udvahat putrakāraṇāt rematyāḥ sa tu putro 'bhūd brāhmaṇau sacivau tu tau //
तेषां पुत्राश् च पौत्राश् च युगपत्तुल्यजीविनः स एष पौरवो वंशः पाण्डवानां महात्मनाम् ॥
teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca yugapattulyajīvinaḥ sa eṣa pauravo vaṃśaḥ pāṇḍavānāṃ mahātmanām //
श्लोको ऽपि चात्र गीतो ऽयं नाहुषेण ययातिना जरासंक्रमणे पूर्वं तदा प्रीतेन धीमता ॥
śloko 'pi cātra gīto 'yaṃ nāhuṣeṇa yayātinā jarāsaṃkramaṇe pūrvaṃ tadā prītena dhīmatā //
अचन्द्रार्कग्रहा भूमिर् भवेद् इयम् असंशयम् अपौरवा मही नैव भविष्यति कदाचन ॥
acandrārkagrahā bhūmir bhaved iyam asaṃśayam apauravā mahī naiva bhaviṣyati kadācana //
एष वः पौरवो वंशो विख्यातः कथितो मया तुर्वसोस् तु प्रवक्ष्यामि द्रुह्योश् चानोर् यदोस् तथा ॥
eṣa vaḥ pauravo vaṃśo vikhyātaḥ kathito mayā turvasos tu pravakṣyāmi druhyoś cānor yados tathā //
तुर्वसोस् तु सुतो वह्निर् गोभानुस् तस्य चात्मजः गोभानोस् तु सुतो राजा ऐशानुर् अपराजितः ॥
turvasos tu suto vahnir gobhānus tasya cātmajaḥ gobhānos tu suto rājā aiśānur aparājitaḥ //
करंधमस् तु ऐशानोर् मरुत्तस् तस्य चात्मजः अन्यस् त्व् आविक्षितो राजा मरुत्तः कथितो मया ॥
karaṃdhamas tu aiśānor maruttas tasya cātmajaḥ anyas tv āvikṣito rājā maruttaḥ kathito mayā //
अनपत्यो ऽभवद् राजा यज्वा विपुलदक्षिणः दुहिता संयता नाम तस्यासीत् पृथिवीपतेः ॥
anapatyo 'bhavad rājā yajvā vipuladakṣiṇaḥ duhitā saṃyatā nāma tasyāsīt pṛthivīpateḥ //
दक्षिणार्थं तु सा दत्ता संवर्ताय महात्मने दुष्यन्तं पौरवं चापि लेभे पुत्रम् अकल्मषम् ॥
dakṣiṇārthaṃ tu sā dattā saṃvartāya mahātmane duṣyantaṃ pauravaṃ cāpi lebhe putram akalmaṣam //
एवं ययातिशापेन जरासंक्रमणे तदा पौरवं तुर्वसोर् वंशं प्रविवेश द्विजोत्तमाः ॥
evaṃ yayātiśāpena jarāsaṃkramaṇe tadā pauravaṃ turvasor vaṃśaṃ praviveśa dvijottamāḥ //
दुष्यन्तस्य तु दायादः करूरोमः प्रजेश्वरः करूरोमाद् अथाह्रीदश् चत्वारस् तस्य चात्मजाः ॥
duṣyantasya tu dāyādaḥ karūromaḥ prajeśvaraḥ karūromād athāhrīdaś catvāras tasya cātmajāḥ //
पाण्ड्यश् च केरलश् चैव कालश् चोलश् च पार्थिवः द्रुह्योश् च तनयो राजन् बभ्रुसेतुश् च पार्थिवः ॥
pāṇḍyaś ca keralaś caiva kālaś colaś ca pārthivaḥ druhyoś ca tanayo rājan babhrusetuś ca pārthivaḥ //
अङ्गारसेतुस् तत्पुत्रो मरुतां पतिर् उच्यते यौवनाश्वेन समरे कृच्छ्रेण निहतो बली ॥
aṅgārasetus tatputro marutāṃ patir ucyate yauvanāśvena samare kṛcchreṇa nihato balī //
युद्धं सुमहद् अप्य् आसीन् मासान् परिचरद् दश अङ्गारसेतोर् दायादो गान्धारो नाम पार्थिवः ॥
yuddhaṃ sumahad apy āsīn māsān paricarad daśa aṅgārasetor dāyādo gāndhāro nāma pārthivaḥ //
ख्यायते यस्य नाम्ना वै गान्धारविषयो महान् गान्धारदेशजाश् चैव तुरगा वाजिनां वराः ॥
khyāyate yasya nāmnā vai gāndhāraviṣayo mahān gāndhāradeśajāś caiva turagā vājināṃ varāḥ //
अनोस् तु पुत्रो धर्मो ऽभूद् द्यूतस् तस्यात्मजो ऽभवत् द्यूताद् वनदुहो जज्ञे प्रचेतास् तस्य चात्मजः ॥
anos tu putro dharmo 'bhūd dyūtas tasyātmajo 'bhavat dyūtād vanaduho jajñe pracetās tasya cātmajaḥ //
प्रचेतसः सुचेतास् तु कीर्तितास् त्व् अनवो मया बभूवुस् तु यदोः पुत्राः पञ्च देवसुतोपमाः ॥
pracetasaḥ sucetās tu kīrtitās tv anavo mayā babhūvus tu yadoḥ putrāḥ pañca devasutopamāḥ //
सहस्रादः पयोदश् च क्रोष्टा नीलो ऽञ्जिकस् तथा सहस्रादस्य दायादास् त्रयः परमधार्मिकाः ॥
sahasrādaḥ payodaś ca kroṣṭā nīlo 'ñjikas tathā sahasrādasya dāyādās trayaḥ paramadhārmikāḥ //
हैहयश् च हयश् चैव राजा वेणुहयस् तथा हैहयस्याभवत् पुत्रो धर्मनेत्र इति श्रुतः ॥
haihayaś ca hayaś caiva rājā veṇuhayas tathā haihayasyābhavat putro dharmanetra iti śrutaḥ //
धर्मनेत्रस्य कार्तस् तु साहञ्जस् तस्य चात्मजः साहञ्जनी नाम पुरी तेन राज्ञा निवेशिता ॥
dharmanetrasya kārtas tu sāhañjas tasya cātmajaḥ sāhañjanī nāma purī tena rājñā niveśitā //
आसीन् महिष्मतः पुत्रो भद्रश्रेण्यः प्रतापवान् भद्रश्रेण्यस्य दायादो दुर्दमो नाम विश्रुतः ॥
āsīn mahiṣmataḥ putro bhadraśreṇyaḥ pratāpavān bhadraśreṇyasya dāyādo durdamo nāma viśrutaḥ //
दुर्दमस्य सुतो धीमान् कनको नाम नामतः कनकस्य तु दायादाश् चत्वारो लोकविश्रुताः ॥
durdamasya suto dhīmān kanako nāma nāmataḥ kanakasya tu dāyādāś catvāro lokaviśrutāḥ //
कृतवीर्यः कृतौजाश् च कृतधन्वा तथैव च कृताग्निस् तु चतुर्थो ऽभूत् कृतवीर्याद् अथार्जुनः ॥
kṛtavīryaḥ kṛtaujāś ca kṛtadhanvā tathaiva ca kṛtāgnis tu caturtho 'bhūt kṛtavīryād athārjunaḥ //
यो ऽसौ बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरो ऽभवत् जिगाय पृथिवीम् एको रथेनादित्यवर्चसा ॥
yo 'sau bāhusahasreṇa saptadvīpeśvaro 'bhavat jigāya pṛthivīm eko rathenādityavarcasā //
स हि वर्षायुतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् दत्तम् आराधयाम् आस कार्तवीर्यो ऽत्रिसंभवम् ॥
sa hi varṣāyutaṃ taptvā tapaḥ paramaduścaram dattam ārādhayām āsa kārtavīryo 'trisaṃbhavam //
तस्मै दत्तो वरान् प्रादाच् चतुरो भूरितेजसः पूर्वं बाहुसहस्रं तु प्रार्थितं सुमहद् वरम् ॥
tasmai datto varān prādāc caturo bhūritejasaḥ pūrvaṃ bāhusahasraṃ tu prārthitaṃ sumahad varam //
अधर्मे ऽधीयमानस्य सद्भिस् तत्र निवारणम् उग्रेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैवानुरञ्जनम् ॥
adharme 'dhīyamānasya sadbhis tatra nivāraṇam ugreṇa pṛthivīṃ jitvā dharmeṇaivānurañjanam //
संग्रामान् सुबहूञ् जित्वा हत्वा चारीन् सहस्रशः संग्रामे वर्तमानस्य वधं चाभ्यधिकाद् रणे ॥
saṃgrāmān subahūñ jitvā hatvā cārīn sahasraśaḥ saṃgrāme vartamānasya vadhaṃ cābhyadhikād raṇe //
तस्य बाहुसहस्रं तु युध्यतः किल भो द्विजाः योगाद् योगीश्वरस्येव प्रादुर्भवति मायया ॥
tasya bāhusahasraṃ tu yudhyataḥ kila bho dvijāḥ yogād yogīśvarasyeva prādurbhavati māyayā //
तेनेयं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना ससमुद्रा सनगरा उग्रेण विधिना जिता ॥
teneyaṃ pṛthivī sarvā saptadvīpā sapattanā sasamudrā sanagarā ugreṇa vidhinā jitā //
तेन सप्तसु द्वीपेषु सप्त यज्ञशतानि च प्राप्तानि विधिना राज्ञा श्रूयन्ते मुनिसत्तमाः ॥
tena saptasu dvīpeṣu sapta yajñaśatāni ca prāptāni vidhinā rājñā śrūyante munisattamāḥ //
सर्वे यज्ञा मुनिश्रेष्ठाः सहस्रशतदक्षिणाः सर्वे काञ्चनयूपाश् च सर्वे काञ्चनवेदयः ॥
sarve yajñā muniśreṣṭhāḥ sahasraśatadakṣiṇāḥ sarve kāñcanayūpāś ca sarve kāñcanavedayaḥ //
सर्वे देवैर् मुनिश्रेष्ठा विमानस्थैर् अलंकृतैः गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च नित्यम् एवोपशोभिताः ॥
sarve devair muniśreṣṭhā vimānasthair alaṃkṛtaiḥ gandharvair apsarobhiś ca nityam evopaśobhitāḥ //
यस्य यज्ञे जगौ गाथां गन्धर्वो नारदस् तथा वरीदासात्मजो विद्वान् महिम्ना तस्य विस्मितः ॥
yasya yajñe jagau gāthāṃ gandharvo nāradas tathā varīdāsātmajo vidvān mahimnā tasya vismitaḥ //
न नूनं कार्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति पार्थिवाः यज्ञैर् दानैस् तपोभिश् च विक्रमेण श्रुतेन च ॥
na nūnaṃ kārtavīryasya gatiṃ yāsyanti pārthivāḥ yajñair dānais tapobhiś ca vikrameṇa śrutena ca //
स हि सप्तसु द्वीपेषु चर्मी खड्गी शरासनी रथी द्वीपान् अनुचरन् योगी संदृश्यते नृभिः ॥
sa hi saptasu dvīpeṣu carmī khaḍgī śarāsanī rathī dvīpān anucaran yogī saṃdṛśyate nṛbhiḥ //
अनष्टद्रव्यता चैव न शोको न च विभ्रमः प्रभावेण महाराज्ञः प्रजा धर्मेण रक्षतः ॥
anaṣṭadravyatā caiva na śoko na ca vibhramaḥ prabhāveṇa mahārājñaḥ prajā dharmeṇa rakṣataḥ //
स सर्वरत्नभाक् सम्राट् चक्रवर्ती बभूव ह स एव पशुपालो ऽभूत् क्षेत्रपालः स एव च ॥
sa sarvaratnabhāk samrāṭ cakravartī babhūva ha sa eva paśupālo 'bhūt kṣetrapālaḥ sa eva ca //
स एव वृष्ट्या पर्जन्यो योगित्वाद् अर्जुनो ऽभवत् स वै बाहुसहस्रेण ज्याघातकठिनत्वचा ॥
sa eva vṛṣṭyā parjanyo yogitvād arjuno 'bhavat sa vai bāhusahasreṇa jyāghātakaṭhinatvacā //
भाति रश्मिसहस्रेण शरदीव च भास्करः स हि नागान् मनुष्येषु माहिष्मत्यां महाद्युतिः ॥
bhāti raśmisahasreṇa śaradīva ca bhāskaraḥ sa hi nāgān manuṣyeṣu māhiṣmatyāṃ mahādyutiḥ //
कर्कोटकसुताञ् जित्वा पुर्यां तस्यां न्यवेशयत् स वै वेगं समुद्रस्य प्रावृट्काले ऽम्बुजेक्षणः ॥
karkoṭakasutāñ jitvā puryāṃ tasyāṃ nyaveśayat sa vai vegaṃ samudrasya prāvṛṭkāle 'mbujekṣaṇaḥ //
क्रीडन्न् इव भुजोद्भिन्नं प्रतिस्रोतश् चकार ह लुण्ठिता क्रीडता तेन नदी तद्ग्राममालिनी ॥
krīḍann iva bhujodbhinnaṃ pratisrotaś cakāra ha luṇṭhitā krīḍatā tena nadī tadgrāmamālinī //
चलदूर्मिसहस्रेण शङ्किताभ्येति नर्मदा तस्य बाहुसहस्रेण क्षिप्यमाणे महोदधौ ॥
caladūrmisahasreṇa śaṅkitābhyeti narmadā tasya bāhusahasreṇa kṣipyamāṇe mahodadhau //
भयान् निलीना निश्चेष्ठाः पातालस्था महीसुराः चूर्णीकृतमहावीचिं चलन्मीनमहातिमिम् ॥
bhayān nilīnā niśceṣṭhāḥ pātālasthā mahīsurāḥ cūrṇīkṛtamahāvīciṃ calanmīnamahātimim //
मारुताविद्धफेनौघम् आवर्तक्षोभसंकुलम् प्रावर्तयत् तदा राजा सहस्रेण च बाहुना ॥
mārutāviddhaphenaugham āvartakṣobhasaṃkulam prāvartayat tadā rājā sahasreṇa ca bāhunā //
देवासुरसमाक्षिप्तः क्षीरोदम् इव मन्दरः मन्दरक्षोभचकिता अमृतोत्पादशङ्किताः ॥
devāsurasamākṣiptaḥ kṣīrodam iva mandaraḥ mandarakṣobhacakitā amṛtotpādaśaṅkitāḥ //
सहसोत्पतिता भीता भीमं दृष्ट्वा नृपोत्तमम् नता निश्चलमूर्धानो बभूवुस् ते महोरगाः ॥
sahasotpatitā bhītā bhīmaṃ dṛṣṭvā nṛpottamam natā niścalamūrdhāno babhūvus te mahoragāḥ //
सायाह्ने कदलीखण्डाः कम्पिता इव वायुना स वै बद्ध्वा धनुर् ज्याभिर् उत्सिक्तं पञ्चभिः शरैः ॥
sāyāhne kadalīkhaṇḍāḥ kampitā iva vāyunā sa vai baddhvā dhanur jyābhir utsiktaṃ pañcabhiḥ śaraiḥ //
लङ्केशं मोहयित्वा तु सबलं रावणं बलात् निर्जित्य वशम् आनीय माहिष्मत्यां बबन्ध तम् ॥
laṅkeśaṃ mohayitvā tu sabalaṃ rāvaṇaṃ balāt nirjitya vaśam ānīya māhiṣmatyāṃ babandha tam //
श्रुत्वा तु बद्धं पौलस्त्यं रावणं त्व् अर्जुनेन च ततो गत्वा पुलस्त्यस् तम् अर्जुनं ददृशे स्वयम् ॥
śrutvā tu baddhaṃ paulastyaṃ rāvaṇaṃ tv arjunena ca tato gatvā pulastyas tam arjunaṃ dadṛśe svayam //
मुमोच रक्षः पौलस्त्यं पुलस्त्येनाभियाचितः यस्य बाहुसहस्रस्य बभूव ज्यातलस्वनः ॥
mumoca rakṣaḥ paulastyaṃ pulastyenābhiyācitaḥ yasya bāhusahasrasya babhūva jyātalasvanaḥ //
युगान्ते तोयदस्येव स्फुटतो ह्य् अशनेर् इव अहो बत मृधे वीर्यं भार्गवस्य यद् अच्छिनत् ॥
yugānte toyadasyeva sphuṭato hy aśaner iva aho bata mṛdhe vīryaṃ bhārgavasya yad acchinat //
राज्ञो बाहुसहस्रस्य हैमं तालवनं यथा तृषितेन कदाचित् स भिक्षितश् चित्रभानुना ॥
rājño bāhusahasrasya haimaṃ tālavanaṃ yathā tṛṣitena kadācit sa bhikṣitaś citrabhānunā //
स भिक्षाम् अददाद् वीरः सप्त द्वीपान् विभावसोः पुराणि ग्रामघोषांश् च विषयांश् चैव सर्वशः ॥
sa bhikṣām adadād vīraḥ sapta dvīpān vibhāvasoḥ purāṇi grāmaghoṣāṃś ca viṣayāṃś caiva sarvaśaḥ //
जज्वाल तस्य सर्वाणि चित्रभानुर् दिधृक्षया स तस्य पुरुषेन्द्रस्य प्रभावेण महात्मनः ॥
jajvāla tasya sarvāṇi citrabhānur didhṛkṣayā sa tasya puruṣendrasya prabhāveṇa mahātmanaḥ //
ददाह कार्तवीर्यस्य शैलांश् चैष वनानि च स शून्यम् आश्रमं रम्यं वरुणस्यात्मजस्य वै ॥
dadāha kārtavīryasya śailāṃś caiṣa vanāni ca sa śūnyam āśramaṃ ramyaṃ varuṇasyātmajasya vai //
ददाह बलवद्भीतश् चित्रभानुः स हैहयः यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भास्वन्तम् उत्तमम् ॥
dadāha balavadbhītaś citrabhānuḥ sa haihayaḥ yaṃ lebhe varuṇaḥ putraṃ purā bhāsvantam uttamam //
वसिष्ठं नाम स मुनिः ख्यात आपव इत्य् उत यत्रापवस् तु तं क्रोधाच् छप्तवान् अर्जुनं विभुः ॥
vasiṣṭhaṃ nāma sa muniḥ khyāta āpava ity uta yatrāpavas tu taṃ krodhāc chaptavān arjunaṃ vibhuḥ //
यस्मान् न वर्जितम् इदं वनं ते मम हैहय तस्मात् ते दुष्करं कर्म कृतम् अन्यो हनिष्यति ॥
yasmān na varjitam idaṃ vanaṃ te mama haihaya tasmāt te duṣkaraṃ karma kṛtam anyo haniṣyati //
रामो नाम महाबाहुर् जामदग्न्यः प्रतापवान् छित्त्वा बाहुसहस्रं ते प्रमथ्य तरसा बली ॥
rāmo nāma mahābāhur jāmadagnyaḥ pratāpavān chittvā bāhusahasraṃ te pramathya tarasā balī //
तपस्वी ब्राह्मणस् त्वां तु हनिष्यति स भार्गवः अनष्टद्रव्यता यस्य बभूवामित्रकर्षिणः ॥
tapasvī brāhmaṇas tvāṃ tu haniṣyati sa bhārgavaḥ anaṣṭadravyatā yasya babhūvāmitrakarṣiṇaḥ //
प्रतापेन नरेन्द्रस्य प्रजा धर्मेण रक्षतः प्राप्तस् ततो ऽस्य मृत्युर् वै तस्य शापान् महामुनेः ॥
pratāpena narendrasya prajā dharmeṇa rakṣataḥ prāptas tato 'sya mṛtyur vai tasya śāpān mahāmuneḥ //
वरस् तथैव भो विप्राः स्वयम् एव वृतः पुरा तस्य पुत्रशतं त्व् आसीत् पञ्च शेषा महात्मनः ॥
varas tathaiva bho viprāḥ svayam eva vṛtaḥ purā tasya putraśataṃ tv āsīt pañca śeṣā mahātmanaḥ //
कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो यशस्विनः शूरसेनश् च शूरश् च वृषणो मधुपध्वजः ॥
kṛtāstrā balinaḥ śūrā dharmātmāno yaśasvinaḥ śūrasenaś ca śūraś ca vṛṣaṇo madhupadhvajaḥ //
जयध्वजश् च नाम्नासीद् आवन्त्यो नृपतिर् महान् कार्तवीर्यस्य तनया वीर्यवन्तो महाबलाः ॥
jayadhvajaś ca nāmnāsīd āvantyo nṛpatir mahān kārtavīryasya tanayā vīryavanto mahābalāḥ //
जयध्वजस्य पुत्रस् तु तालजङ्घो महाबलः तस्य पुत्रशतं ख्यातास् तालजङ्घा इति स्मृताः ॥
jayadhvajasya putras tu tālajaṅgho mahābalaḥ tasya putraśataṃ khyātās tālajaṅghā iti smṛtāḥ //
तेषां कुले मुनिश्रेष्ठा हैहयानां महात्मनाम् वीतिहोत्राः सुजाताश् च भोजाश् चावन्तयः स्मृताः ॥
teṣāṃ kule muniśreṣṭhā haihayānāṃ mahātmanām vītihotrāḥ sujātāś ca bhojāś cāvantayaḥ smṛtāḥ //
तौण्डिकेराश् च विख्यातास् तालजङ्घास् तथैव च भरताश् च सुजाताश् च बहुत्वान् नानुकीर्तिताः ॥
tauṇḍikerāś ca vikhyātās tālajaṅghās tathaiva ca bharatāś ca sujātāś ca bahutvān nānukīrtitāḥ //
वृषप्रभृतयो विप्रा यादवाः पुण्यकर्मिणः वृषो वंशधरस् तत्र तस्य पुत्रो ऽभवन् मधुः ॥
vṛṣaprabhṛtayo viprā yādavāḥ puṇyakarmiṇaḥ vṛṣo vaṃśadharas tatra tasya putro 'bhavan madhuḥ //
मधोः पुत्रशतं त्व् आसीद् वृषणस् तस्य वंशकृत् वृषणाद् वृष्णयः सर्वे मधोस् तु माधवाः स्मृताः ॥
madhoḥ putraśataṃ tv āsīd vṛṣaṇas tasya vaṃśakṛt vṛṣaṇād vṛṣṇayaḥ sarve madhos tu mādhavāḥ smṛtāḥ //
यादवा यदुनाम्ना ते निरुच्यन्ते च हैहयाः न तस्य वित्तनाशः स्यान् नष्टं प्रति लभेच् च सः ॥
yādavā yadunāmnā te nirucyante ca haihayāḥ na tasya vittanāśaḥ syān naṣṭaṃ prati labhec ca saḥ //
कार्तवीर्यस्य यो जन्म कथयेद् इह नित्यशः एते ययातिपुत्राणां पञ्च वंशा द्विजोत्तमाः ॥
kārtavīryasya yo janma kathayed iha nityaśaḥ ete yayātiputrāṇāṃ pañca vaṃśā dvijottamāḥ //
कीर्तिता लोकवीराणां ये लोकान् धारयन्ति वै भूतानीव मुनिश्रेष्ठाः पञ्च स्थावरजङ्गमान् ॥
kīrtitā lokavīrāṇāṃ ye lokān dhārayanti vai bhūtānīva muniśreṣṭhāḥ pañca sthāvarajaṅgamān //
श्रुत्वा पञ्च विसर्गांस् तु राजा धर्मार्थकोविदः वशी भवति पञ्चानाम् आत्मजानां तथेश्वरः ॥
śrutvā pañca visargāṃs tu rājā dharmārthakovidaḥ vaśī bhavati pañcānām ātmajānāṃ tatheśvaraḥ //
लभेत् पञ्च वरांश् चैव दुर्लभान् इह लौकिकान् आयुः कीर्तिं तथा पुत्रान् ऐश्वर्यं भूतिम् एव च ॥
labhet pañca varāṃś caiva durlabhān iha laukikān āyuḥ kīrtiṃ tathā putrān aiśvaryaṃ bhūtim eva ca //
धारणाच् छ्रवणाच् चैव पञ्चवर्गस्य भो द्विजाः क्रोष्टोर् वंशं मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं गदतो मम ॥
dhāraṇāc chravaṇāc caiva pañcavargasya bho dvijāḥ kroṣṭor vaṃśaṃ muniśreṣṭhāḥ śṛṇudhvaṃ gadato mama //
यदोर् वंशधरस्याथ यज्विनः पुण्यकर्मिणः क्रोष्टोर् वंशं हि श्रुत्वैव सर्वपापैः प्रमुच्यते यस्यान्ववायजो विष्णुर् हरिर् वृष्णिकुलोद्वहः ॥
yador vaṃśadharasyātha yajvinaḥ puṇyakarmiṇaḥ kroṣṭor vaṃśaṃ hi śrutvaiva sarvapāpaiḥ pramucyate yasyānvavāyajo viṣṇur harir vṛṣṇikulodvahaḥ //