गान्धारी चैव माद्री च क्रोष्टोर् भार्ये बभूवतुः गान्धारी जनयाम् आस अनमित्रं महाबलम् ॥
gāndhārī caiva mādrī ca kroṣṭor bhārye babhūvatuḥ gāndhārī janayām āsa anamitraṃ mahābalam //
माद्री युधाजितं पुत्रं ततो ऽन्यं देवमीढुषम् तेषां वंशस् त्रिधा भूतो वृष्णीनां कुलवर्धनः ॥
mādrī yudhājitaṃ putraṃ tato 'nyaṃ devamīḍhuṣam teṣāṃ vaṃśas tridhā bhūto vṛṣṇīnāṃ kulavardhanaḥ //
माद्र्याः पुत्रौ तु जज्ञाते श्रुतौ वृष्ण्यन्धकाव् उभौ जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश् चित्रकस् तथा ॥
mādryāḥ putrau tu jajñāte śrutau vṛṣṇyandhakāv ubhau jajñāte tanayau vṛṣṇeḥ śvaphalkaś citrakas tathā //
श्वफल्कस् तु मुनिश्रेष्ठा धर्मात्मा यत्र वर्तते नास्ति व्याधिभयं तत्र नावर्षस् तपम् एव च ॥
śvaphalkas tu muniśreṣṭhā dharmātmā yatra vartate nāsti vyādhibhayaṃ tatra nāvarṣas tapam eva ca //
कदाचित् काशिराजस्य विषये मुनिसत्तमाः त्रीणि वर्षाणि पूर्णानि नावर्षत् पाकशासनः ॥
kadācit kāśirājasya viṣaye munisattamāḥ trīṇi varṣāṇi pūrṇāni nāvarṣat pākaśāsanaḥ //
स तत्र चानयाम् आस श्वफल्कं परमार्चितम् श्वफल्कपरिवर्तेन ववर्ष हरिवाहनः ॥
sa tatra cānayām āsa śvaphalkaṃ paramārcitam śvaphalkaparivartena vavarṣa harivāhanaḥ //
श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्याम् अविन्दत गान्दिनीं नाम गां सा च ददौ विप्राय नित्यशः ॥
śvaphalkaḥ kāśirājasya sutāṃ bhāryām avindata gāndinīṃ nāma gāṃ sā ca dadau viprāya nityaśaḥ //
दाता यज्वा च वीरश् च श्रुतवान् अतिथिप्रियः अक्रूरः सुषुवे तस्माच् छ्वफल्काद् भूरिदक्षिणः ॥
dātā yajvā ca vīraś ca śrutavān atithipriyaḥ akrūraḥ suṣuve tasmāc chvaphalkād bhūridakṣiṇaḥ //
उपमद्गुस् तथा मद्गुर् मेदुरश् चारिमेजयः अविक्षितस् तथाक्षेपः शत्रुघ्नश् चारिमर्दनः ॥
upamadgus tathā madgur meduraś cārimejayaḥ avikṣitas tathākṣepaḥ śatrughnaś cārimardanaḥ //
धर्मधृग् यतिधर्मा च धर्मोक्षान्धकरुस् तथा आवाहप्रतिवाहौ च सुन्दरी च वराङ्गना ॥
dharmadhṛg yatidharmā ca dharmokṣāndhakarus tathā āvāhaprativāhau ca sundarī ca varāṅganā //
अक्रूरेणोग्रसेनायां सुगात्र्यां द्विजसत्तमाः प्रसेनश् चोपदेवश् च जज्ञाते देववर्चसौ ॥
akrūreṇograsenāyāṃ sugātryāṃ dvijasattamāḥ prasenaś copadevaś ca jajñāte devavarcasau //
चित्रकस्याभवन् पुत्राः पृथुर् विपृथुर् एव च अश्वग्रीवो ऽश्वबाहुश् च स्वपार्श्वकगवेषणौ ॥
citrakasyābhavan putrāḥ pṛthur vipṛthur eva ca aśvagrīvo 'śvabāhuś ca svapārśvakagaveṣaṇau //
अरिष्टनेमिर् अश्वश् च सुधर्मा धर्मभृत् तथा सुबाहुर् बहुबाहुश् च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ ॥
ariṣṭanemir aśvaś ca sudharmā dharmabhṛt tathā subāhur bahubāhuś ca śraviṣṭhāśravaṇe striyau //
असिक्न्यां जनयाम् आस शूरं वै देवमीढुषम् महिष्यां जज्ञिरे शूरा भोज्यायां पुरुषा दश ॥
asiknyāṃ janayām āsa śūraṃ vai devamīḍhuṣam mahiṣyāṃ jajñire śūrā bhojyāyāṃ puruṣā daśa //
वसुदेवो महाबाहुः पूर्वम् आनकदुन्दुभिः जज्ञे यस्य प्रसूतस्य दुन्दुभ्यः प्राणदन् दिवि ॥
vasudevo mahābāhuḥ pūrvam ānakadundubhiḥ jajñe yasya prasūtasya dundubhyaḥ prāṇadan divi //
आनकानां च संह्रादः सुमहान् अभवद् दिवि पपात पुष्पवर्षश् च शूरस्य जनने महान् ॥
ānakānāṃ ca saṃhrādaḥ sumahān abhavad divi papāta puṣpavarṣaś ca śūrasya janane mahān //
मनुष्यलोके कृत्स्ने ऽपि रूपे नास्ति समो भुवि यस्यासीत् पुरुषाग्र्यस्य कान्तिश् चन्द्रमसो यथा ॥
manuṣyaloke kṛtsne 'pi rūpe nāsti samo bhuvi yasyāsīt puruṣāgryasya kāntiś candramaso yathā //
देवभागस् ततो जज्ञे तथा देवश्रवाः पुनः अनाधृष्टिः कनवको वत्सवान् अथ गृञ्जमः ॥
devabhāgas tato jajñe tathā devaśravāḥ punaḥ anādhṛṣṭiḥ kanavako vatsavān atha gṛñjamaḥ //
श्यामः शमीको गण्डूषः पञ्च चास्य वराङ्गनाः पृथुकीर्तिः पृथा चैव श्रुतदेवा श्रुतश्रवा ॥
śyāmaḥ śamīko gaṇḍūṣaḥ pañca cāsya varāṅganāḥ pṛthukīrtiḥ pṛthā caiva śrutadevā śrutaśravā //
राजाधिदेवी च तथा पञ्चैता वीरमातरः श्रुतश्रवायां चैद्यस् तु शिशुपालो ऽभवन् नृपः ॥
rājādhidevī ca tathā pañcaitā vīramātaraḥ śrutaśravāyāṃ caidyas tu śiśupālo 'bhavan nṛpaḥ //
हिरण्यकशिपुर् यो ऽसौ दैत्यराजो ऽभवत् पुरा पृथुकीर्त्यां तु संजज्ञे तनयो वृद्धशर्मणः ॥
hiraṇyakaśipur yo 'sau daityarājo 'bhavat purā pṛthukīrtyāṃ tu saṃjajñe tanayo vṛddhaśarmaṇaḥ //
करूषाधिपतिर् वीरो दन्तवक्रो महाबलः पृथां दुहितरं चक्रे कुन्तिस् तां पाण्डुर् आवहत् ॥
karūṣādhipatir vīro dantavakro mahābalaḥ pṛthāṃ duhitaraṃ cakre kuntis tāṃ pāṇḍur āvahat //
यस्यां स धर्मविद् राजा धर्मो जज्ञे युधिष्ठिरः भीमसेनस् तथा वाताद् इन्द्राच् चैव धनंजयः ॥
yasyāṃ sa dharmavid rājā dharmo jajñe yudhiṣṭhiraḥ bhīmasenas tathā vātād indrāc caiva dhanaṃjayaḥ //
लोके प्रतिरथो वीरः शक्रतुल्यपराक्रमः अनमित्राच् छनिर् जज्ञे कनिष्ठाद् वृष्णिनन्दनात् ॥
loke pratiratho vīraḥ śakratulyaparākramaḥ anamitrāc chanir jajñe kaniṣṭhād vṛṣṇinandanāt //
शैनेयः सत्यकस् तस्माद् युयुधानश् च सात्यकिः उद्धवो देवभागस्य महाभागः सुतो ऽभवत् ॥
śaineyaḥ satyakas tasmād yuyudhānaś ca sātyakiḥ uddhavo devabhāgasya mahābhāgaḥ suto 'bhavat //
पण्डितानां परं प्राहुर् देवश्रवसम् उत्तमम् अश्मक्यं प्राप्तवान् पुत्रम् अनाधृष्टिर् यशस्विनम् ॥
paṇḍitānāṃ paraṃ prāhur devaśravasam uttamam aśmakyaṃ prāptavān putram anādhṛṣṭir yaśasvinam //
निवृत्तशत्रुं शत्रुघ्नं श्रुतदेवा त्व् अजायत श्रुतदेवात्मजास् ते तु नैषादिर् यः परिश्रुतः ॥
nivṛttaśatruṃ śatrughnaṃ śrutadevā tv ajāyata śrutadevātmajās te tu naiṣādir yaḥ pariśrutaḥ //
एकलव्यो मुनिश्रेष्ठा निषादैः परिवर्धितः वत्सवते त्व् अपुत्राय वसुदेवः प्रतापवान् अद्भिर् ददौ सुतं वीरं शौरिः कौशिकम् औरसम् ॥
ekalavyo muniśreṣṭhā niṣādaiḥ parivardhitaḥ vatsavate tv aputrāya vasudevaḥ pratāpavān adbhir dadau sutaṃ vīraṃ śauriḥ kauśikam aurasam //
गण्डूषाय ह्य् अपुत्राय विष्वक्सेनो ददौ सुतान् चारुदेष्णं सुदेष्णं च पञ्चालं कृतलक्षणम् ॥
gaṇḍūṣāya hy aputrāya viṣvakseno dadau sutān cārudeṣṇaṃ sudeṣṇaṃ ca pañcālaṃ kṛtalakṣaṇam //
असंग्रामेण यो वीरो नावर्तत कदाचन रौक्मिणेयो महाबाहुः कनीयान् द्विजसत्तमाः ॥
asaṃgrāmeṇa yo vīro nāvartata kadācana raukmiṇeyo mahābāhuḥ kanīyān dvijasattamāḥ //
वायसानां सहस्राणि यं यान्तं पृष्ठतो ऽन्वयुः चारून् अद्योपभोक्ष्यामश् चारुदेष्णहतान् इति ॥
vāyasānāṃ sahasrāṇi yaṃ yāntaṃ pṛṣṭhato 'nvayuḥ cārūn adyopabhokṣyāmaś cārudeṣṇahatān iti //
तन्त्रिजस् तन्त्रिपालश् च सुतौ कनवकस्य तौ वीरुश् चाश्वहनुश् चैव वीरौ ताव् अथ गृञ्जिमौ ॥
tantrijas tantripālaś ca sutau kanavakasya tau vīruś cāśvahanuś caiva vīrau tāv atha gṛñjimau //
श्यामपुत्रः शमीकस् तु शमीको राज्यम् आवहत् जुगुप्समानो भोजत्वाद् राजसूयम् अवाप सः ॥
śyāmaputraḥ śamīkas tu śamīko rājyam āvahat jugupsamāno bhojatvād rājasūyam avāpa saḥ //
अजातशत्रुः शत्रूणां जज्ञे तस्य विनाशनः वसुदेवसुतान् वीरान् कीर्तयिष्याम्य् अतः परम् ॥
ajātaśatruḥ śatrūṇāṃ jajñe tasya vināśanaḥ vasudevasutān vīrān kīrtayiṣyāmy ataḥ param //
वृष्णेस् त्रिविधम् एवं तु बहुशाखं महौजसम् धारयन् विपुलं वंशं नानर्थैर् इह युज्यते ॥
vṛṣṇes trividham evaṃ tu bahuśākhaṃ mahaujasam dhārayan vipulaṃ vaṃśaṃ nānarthair iha yujyate //
याः पत्न्यो वसुदेवस्य चतुर्दश वराङ्गनाः पौरवी रोहिणी नाम मदिरादितथावरा ॥
yāḥ patnyo vasudevasya caturdaśa varāṅganāḥ pauravī rohiṇī nāma madirāditathāvarā //
वैशाखी च तथा भद्रा सुनाम्नी चैव पञ्चमी सहदेवा शान्तिदेवा श्रीदेवी देवरक्षिता ॥
vaiśākhī ca tathā bhadrā sunāmnī caiva pañcamī sahadevā śāntidevā śrīdevī devarakṣitā //
वृकदेव्य् उपदेवी च देवकी चैव सप्तमी सुतनुर् वडवा चैव द्वे एते परिचारिके ॥
vṛkadevy upadevī ca devakī caiva saptamī sutanur vaḍavā caiva dve ete paricārike //
पौरवी रोहिणी नाम बाह्लिकस्यात्मजाभवत् ज्येष्ठा पत्नी मुनिश्रेष्ठा दयितानकदुन्दुभेः ॥
pauravī rohiṇī nāma bāhlikasyātmajābhavat jyeṣṭhā patnī muniśreṣṭhā dayitānakadundubheḥ //
लेभे ज्येष्ठं सुतं रामं शरण्यं शठम् एव च दुर्दमं दमनं शुभ्रं पिण्डारकम् उशीनरम् ॥
lebhe jyeṣṭhaṃ sutaṃ rāmaṃ śaraṇyaṃ śaṭham eva ca durdamaṃ damanaṃ śubhraṃ piṇḍārakam uśīnaram //
चित्रा नाम कुमारी च रोहिणीतनया नव चित्रा सुभद्रेति पुनर् विख्याता मुनिसत्तमाः ॥
citrā nāma kumārī ca rohiṇītanayā nava citrā subhadreti punar vikhyātā munisattamāḥ //
वसुदेवाच् च देवक्यां जज्ञे शौरिर् महायशाः रामाच् च निशठो जज्ञे रेवत्यां दयितः सुतः ॥
vasudevāc ca devakyāṃ jajñe śaurir mahāyaśāḥ rāmāc ca niśaṭho jajñe revatyāṃ dayitaḥ sutaḥ //
सुभद्रायां रथी पार्थाद् अभिमन्युर् अजायत अक्रूरात् काशिकन्यायां सत्यकेतुर् अजायत ॥
subhadrāyāṃ rathī pārthād abhimanyur ajāyata akrūrāt kāśikanyāyāṃ satyaketur ajāyata //
वसुदेवस्य भार्यासु महाभागासु सप्तसु ये पुत्रा जज्ञिरे शूराः समस्तांस् तान् निबोधत ॥
vasudevasya bhāryāsu mahābhāgāsu saptasu ye putrā jajñire śūrāḥ samastāṃs tān nibodhata //
भोजश् च विजयश् चैव शान्तिदेवासुताव् उभौ वृकदेवः सुनामायां गदश् चास्तां सुताव् उभौ ॥
bhojaś ca vijayaś caiva śāntidevāsutāv ubhau vṛkadevaḥ sunāmāyāṃ gadaś cāstāṃ sutāv ubhau //
अगावहं महात्मानं वृकदेवी व्यजायत कन्या त्रिगर्तराजस्य भार्या वै शिशिरायणेः ॥
agāvahaṃ mahātmānaṃ vṛkadevī vyajāyata kanyā trigartarājasya bhāryā vai śiśirāyaṇeḥ //
जिज्ञासां पौरुषे चक्रे न चस्कन्दे च पौरुषम् कृष्णायससमप्रख्यो वर्षे द्वादशमे तथा ॥
jijñāsāṃ pauruṣe cakre na caskande ca pauruṣam kṛṣṇāyasasamaprakhyo varṣe dvādaśame tathā //
मिथ्याभिशस्तो गार्ग्यस् तु मन्युनातिसमीरितः घोषकन्याम् उपादाय मैथुनायोपचक्रमे ॥
mithyābhiśasto gārgyas tu manyunātisamīritaḥ ghoṣakanyām upādāya maithunāyopacakrame //
गोपाली चाप्सरास् तस्य गोपस्त्रीवेषधारिणी धारयाम् आस गार्ग्यस्य गर्भं दुर्धरम् अच्युतम् ॥
gopālī cāpsarās tasya gopastrīveṣadhāriṇī dhārayām āsa gārgyasya garbhaṃ durdharam acyutam //
मानुष्यां गर्गभार्यायां नियोगाच् छूलपाणिनः स कालयवनो नाम जज्ञे राजा महाबलः ॥
mānuṣyāṃ gargabhāryāyāṃ niyogāc chūlapāṇinaḥ sa kālayavano nāma jajñe rājā mahābalaḥ //
वृत्तपूर्वार्धकायस् तु सिंहसंहननो युवा अपुत्रस्य स राज्ञस् तु ववृधे ऽन्तःपुरे शिशुः ॥
vṛttapūrvārdhakāyas tu siṃhasaṃhanano yuvā aputrasya sa rājñas tu vavṛdhe 'ntaḥpure śiśuḥ //
यवनस्य मुनिश्रेष्ठाः स कालयवनो ऽभवत् आयुध्यमानो नृपतिः पर्यपृच्छद् द्विजोत्तमम् ॥
yavanasya muniśreṣṭhāḥ sa kālayavano 'bhavat āyudhyamāno nṛpatiḥ paryapṛcchad dvijottamam //
वृष्ण्यन्धककुलं तस्य नारदो ऽकथयद् विभुः अक्षौहिण्या तु सैन्यस्य मथुराम् अभ्ययात् तदा ॥
vṛṣṇyandhakakulaṃ tasya nārado 'kathayad vibhuḥ akṣauhiṇyā tu sainyasya mathurām abhyayāt tadā //
दूतं संप्रेषयाम् आस वृष्ण्यन्धकनिवेशनम् ततो वृष्ण्यन्धकाः कृष्णं पुरस्कृत्य महामतिम् ॥
dūtaṃ saṃpreṣayām āsa vṛṣṇyandhakaniveśanam tato vṛṣṇyandhakāḥ kṛṣṇaṃ puraskṛtya mahāmatim //
समेता मन्त्रयाम् आसुर् यवनस्य भयात् तदा कृत्वा विनिश्चयं सर्वे पलायनम् अरोचयन् ॥
sametā mantrayām āsur yavanasya bhayāt tadā kṛtvā viniścayaṃ sarve palāyanam arocayan //
विहाय मथुरां रम्यां मानयन्तः पिनाकिनम् कुशस्थलीं द्वारवतीं निवेशयितुम् ईप्सवः ॥
vihāya mathurāṃ ramyāṃ mānayantaḥ pinākinam kuśasthalīṃ dvāravatīṃ niveśayitum īpsavaḥ //
इति कृष्णस्य जन्मेदं यः शुचिर् नियतेन्द्रियः पर्वसु श्रावयेद् विद्वान् अनृणः स सुखी भवेत् ॥
iti kṛṣṇasya janmedaṃ yaḥ śucir niyatendriyaḥ parvasu śrāvayed vidvān anṛṇaḥ sa sukhī bhavet //