सा संगता पूर्वम् अपांपतिं तं गङ्गा सुराणाम् अपि वन्दनीया देवैश् च सर्वैर् अनुगम्यमाना संस्तूयमाना मुनिभिर् मरुद्भिः
sā saṃgatā pūrvam apāṃpatiṃ taṃ gaṅgā surāṇām api vandanīyā devaiś ca sarvair anugamyamānā saṃstūyamānā munibhir marudbhiḥ
वसिष्ठजाबालिसयाज्ञवल्क्य क्रत्वङ्गिरोदक्षमरीचिवैष्णवाः शातातपः शौनकदेवरात भृग्वग्निवेश्यात्रिमरीचिमुख्याः
vasiṣṭhajābālisayājñavalkya kratvaṅgirodakṣamarīcivaiṣṇavāḥ śātātapaḥ śaunakadevarāta bhṛgvagniveśyātrimarīcimukhyāḥ
सुधूतपापा मनुगौतमादयः सकौशिकास् तुम्बरुपर्वताद्याः अगस्त्यमार्कण्डसपिप्पलाद्याः सगालवा योगपरायणाश् च
sudhūtapāpā manugautamādayaḥ sakauśikās tumbaruparvatādyāḥ agastyamārkaṇḍasapippalādyāḥ sagālavā yogaparāyaṇāś ca
सवामदेवाङ्गिरसो ऽथ भार्गवाः स्मृतिप्रवीणाः श्रुतिभिर् मनोज्ञाः सर्वे पुराणार्थविदो बहुज्ञास् ते गौतमीं देवनदीं तु गत्वा
savāmadevāṅgiraso 'tha bhārgavāḥ smṛtipravīṇāḥ śrutibhir manojñāḥ sarve purāṇārthavido bahujñās te gautamīṃ devanadīṃ tu gatvā
स्तोष्यन्ति मन्त्रैः श्रुतिभिः प्रभूतैर् हृद्यैश् च तुष्टैर् मुदितैर् मनोभिः तां संगतां वीक्ष्य शिवो हरिश् च आत्मानम् आदर्शयतां मुनिभ्यः
stoṣyanti mantraiḥ śrutibhiḥ prabhūtair hṛdyaiś ca tuṣṭair muditair manobhiḥ tāṃ saṃgatāṃ vīkṣya śivo hariś ca ātmānam ādarśayatāṃ munibhyaḥ
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतो लोकपालकाः कृताञ्जलिपुटाः सर्वे स्तुवन्ति हरिशंकरौ ॥
ādityā vasavo rudrā maruto lokapālakāḥ kṛtāñjalipuṭāḥ sarve stuvanti hariśaṃkarau //
संगमेषु प्रसिद्धेषु नित्यं सप्तसु नारद समुद्रस्य च गङ्गाया नित्यं देवौ प्रतिष्ठितौ ॥
saṃgameṣu prasiddheṣu nityaṃ saptasu nārada samudrasya ca gaṅgāyā nityaṃ devau pratiṣṭhitau //
गौतमेश्वर आख्यातो यत्र देवो महेश्वरः नित्यं संनिहितस् तत्र माधवो रमया सह ॥
gautameśvara ākhyāto yatra devo maheśvaraḥ nityaṃ saṃnihitas tatra mādhavo ramayā saha //
ब्रह्मेश्वर इति ख्यातो मयैव स्थापितः शिवः लोकानाम् उपकारार्थम् आत्मनः कारणान्तरे ॥
brahmeśvara iti khyāto mayaiva sthāpitaḥ śivaḥ lokānām upakārārtham ātmanaḥ kāraṇāntare //
चक्रपाणिर् इति ख्यातः स्तुतो देवैर् मया सह तत्र संनिहितो विष्णुर् देवैः सह मरुद्गणैः ॥
cakrapāṇir iti khyātaḥ stuto devair mayā saha tatra saṃnihito viṣṇur devaiḥ saha marudgaṇaiḥ //
ऐन्द्रतीर्थम् इति ख्यातं तद् एव हयमूर्धकम् हयमूर्धा तत्र विष्णुस् तन्मूर्धनि सुरा अपि सोमतीर्थम् इति ख्यातं यत्र सोमेश्वरः शिवः ॥
aindratīrtham iti khyātaṃ tad eva hayamūrdhakam hayamūrdhā tatra viṣṇus tanmūrdhani surā api somatīrtham iti khyātaṃ yatra someśvaraḥ śivaḥ //
इन्द्रस्य सोमश्रवसो देवैश् च ऋषिभिस् तथा प्रार्थितः सोम एवादाव् इन्द्रायेन्दो परिस्रव ॥
indrasya somaśravaso devaiś ca ṛṣibhis tathā prārthitaḥ soma evādāv indrāyendo parisrava //
सप्त दिशो नानासूर्याः सप्त होतार ऋत्विजः देवा आदित्या ये सप्त तेभिः सोमाभिरक्ष न ॥
sapta diśo nānāsūryāḥ sapta hotāra ṛtvijaḥ devā ādityā ye sapta tebhiḥ somābhirakṣa na //
यत् ते राजञ् छृतं हविस् तेन सोमाभिरक्ष नः अरातीवा मा नस् तारीन् मो च नः किंचनाममद् ॥
yat te rājañ chṛtaṃ havis tena somābhirakṣa naḥ arātīvā mā nas tārīn mo ca naḥ kiṃcanāmamad //
ऋषे मन्त्रकृतां स्तोमैः कश्यपोद्वर्धयन् गिरः सोमं नमस्य राजानं यो जज्ञे वीरुधां पतिर् ॥
ṛṣe mantrakṛtāṃ stomaiḥ kaśyapodvardhayan giraḥ somaṃ namasya rājānaṃ yo jajñe vīrudhāṃ patir //
कारुर् अहं ततो भिषग् उपलप्रक्षिणी नना नानाधियो वसूयवो ऽनु गा इव तस्थिम ॥
kārur ahaṃ tato bhiṣag upalaprakṣiṇī nanā nānādhiyo vasūyavo 'nu gā iva tasthima //
एवम् उक्त्वा च ऋषिभिः सोमं प्राप्य च वज्रिणे तेभ्यो दत्त्वा ततो यज्ञः पूर्णो जातः शतक्रतोः ॥
evam uktvā ca ṛṣibhiḥ somaṃ prāpya ca vajriṇe tebhyo dattvā tato yajñaḥ pūrṇo jātaḥ śatakratoḥ //
तत् सोमतीर्थम् आख्यातम् आग्नेयं पुरतस् तु तत् अग्निर् इष्ट्वा महायज्ञैर् माम् आराध्य मनीषितम् ॥
tat somatīrtham ākhyātam āgneyaṃ puratas tu tat agnir iṣṭvā mahāyajñair mām ārādhya manīṣitam //
संप्राप्तवान् मत्प्रसादाद् अहं तत्रैव नित्यशः स्थितो लोकोपकारार्थं तत्र विष्णुः शिवस् तथा ॥
saṃprāptavān matprasādād ahaṃ tatraiva nityaśaḥ sthito lokopakārārthaṃ tatra viṣṇuḥ śivas tathā //
तस्माद् आग्नेयम् आख्यातम् आदित्यं तदनन्तरम् यत्रादित्यो वेदमयो नित्यम् एति उपासितुम् ॥
tasmād āgneyam ākhyātam ādityaṃ tadanantaram yatrādityo vedamayo nityam eti upāsitum //
रूपान्तरेण मध्याह्ने द्रष्टुं मां शंकरं हरिम् नमस्कार्यस् तत्र सदा मध्याह्ने सकलो जनः ॥
rūpāntareṇa madhyāhne draṣṭuṃ māṃ śaṃkaraṃ harim namaskāryas tatra sadā madhyāhne sakalo janaḥ //
रूपेण केन सविता समायातीत्य् अनिश्चयात् तस्माद् आदित्यम् आख्यातं बार्हस्पत्यम् अनन्तरम् ॥
rūpeṇa kena savitā samāyātīty aniścayāt tasmād ādityam ākhyātaṃ bārhaspatyam anantaram //
बृहस्पतिः सुरैः पूजां तस्मात् तीर्थाद् अवाप ह ईजे च यज्ञान् विविधान् बार्हस्पत्यं ततो विदुः ॥
bṛhaspatiḥ suraiḥ pūjāṃ tasmāt tīrthād avāpa ha īje ca yajñān vividhān bārhaspatyaṃ tato viduḥ //
तत्तीर्थस्मरणाद् एव ग्रहशान्तिर् भविष्यति तस्माद् अप्य् अपरं तीर्थम् इन्द्रगोपे नगोत्तमे ॥
tattīrthasmaraṇād eva grahaśāntir bhaviṣyati tasmād apy aparaṃ tīrtham indragope nagottame //
प्रतिष्ठितं महालिङ्गं कस्मिंश्चित् कारणान्तरे हिमालयेन तत् तीर्थम् अद्रितीर्थं तद् उच्यते ॥
pratiṣṭhitaṃ mahāliṅgaṃ kasmiṃścit kāraṇāntare himālayena tat tīrtham adritīrthaṃ tad ucyate //
तत्र स्नानं च दानं च सर्वकामप्रदं शुभम् एवं सा गौतमी गङ्गा ब्रह्माद्रेश् च विनिःसृता ॥
tatra snānaṃ ca dānaṃ ca sarvakāmapradaṃ śubham evaṃ sā gautamī gaṅgā brahmādreś ca viniḥsṛtā //
यावत् सागरगा देवी तत्र तीर्थानि कानिचित् संक्षेपेण मयोक्तानि रहस्यानि शुभानि च ॥
yāvat sāgaragā devī tatra tīrthāni kānicit saṃkṣepeṇa mayoktāni rahasyāni śubhāni ca //
वेदे पुराणे ऋषिभिः प्रसिद्धा या गौतमी लोकनमस्कृता च वक्तुं कथं ताम् अतिसुप्रभावाम् अशेषतो नारद कस्य शक्तिः
vede purāṇe ṛṣibhiḥ prasiddhā yā gautamī lokanamaskṛtā ca vaktuṃ kathaṃ tām atisuprabhāvām aśeṣato nārada kasya śaktiḥ
भक्त्या प्रवृत्तस्य यथाकथंचिन् नैवापराधो ऽस्ति न संशयो ऽत्र तस्माच् च दिङ्मात्रमतिप्रयासात् संसूचितं लोकहिताय तस्याः
bhaktyā pravṛttasya yathākathaṃcin naivāparādho 'sti na saṃśayo 'tra tasmāc ca diṅmātramatiprayāsāt saṃsūcitaṃ lokahitāya tasyāḥ
कस् तस्याः प्रतितीर्थं तु प्रभावं वक्तुम् ईश्वरः अपि लक्ष्मीपतिर् विष्णुर् अलं सोमेश्वरः शिवः ॥
kas tasyāḥ pratitīrthaṃ tu prabhāvaṃ vaktum īśvaraḥ api lakṣmīpatir viṣṇur alaṃ someśvaraḥ śivaḥ //
क्वचित् कस्मिंश् च तीर्थानि कालयोगे भवन्ति हि गुणवन्ति महाप्राज्ञ गौतमी तु सदा नृणाम् ॥
kvacit kasmiṃś ca tīrthāni kālayoge bhavanti hi guṇavanti mahāprājña gautamī tu sadā nṛṇām //
सर्वत्र सर्वदा पुण्या को न्व् अस्या गुणकीर्तनम् वक्तुं शक्तस् ततस् तस्यै नम इत्य् एव युज्यते ॥
sarvatra sarvadā puṇyā ko nv asyā guṇakīrtanam vaktuṃ śaktas tatas tasyai nama ity eva yujyate //