आदित्यमूलम् अखिलं त्रैलोक्यं मुनिसत्तमाः भवत्य् अस्माज् जगत् सर्वं सदेवासुरमानुषम् ॥
ādityamūlam akhilaṃ trailokyaṃ munisattamāḥ bhavaty asmāj jagat sarvaṃ sadevāsuramānuṣam //
रुद्रोपेन्द्रमहेन्द्राणां विप्रेन्द्रत्रिदिवौकसाम् महाद्युतिमतां चैव तेजो ऽयं सार्वलौकिकम् ॥
rudropendramahendrāṇāṃ viprendratridivaukasām mahādyutimatāṃ caiva tejo 'yaṃ sārvalaukikam //
सर्वात्मा सर्वलोकेशो देवदेवः प्रजापतिः सूर्य एव त्रिलोकस्य मूलं परमदैवतम् ॥
sarvātmā sarvalokeśo devadevaḥ prajāpatiḥ sūrya eva trilokasya mūlaṃ paramadaivatam //
अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यग् आदित्यम् उपतिष्ठते आदित्याज् जायते वृष्टिर् वृष्टेर् अन्नं ततः प्रजाः ॥
agnau prāstāhutiḥ samyag ādityam upatiṣṭhate ādityāj jāyate vṛṣṭir vṛṣṭer annaṃ tataḥ prajāḥ //
सूर्यात् प्रसूयते सर्वं तत्र चैव प्रलीयते भावाभावौ हि लोकानाम् आदित्यान् निःसृतौ पुरा ॥
sūryāt prasūyate sarvaṃ tatra caiva pralīyate bhāvābhāvau hi lokānām ādityān niḥsṛtau purā //
एतत् तु ध्यानिनां ध्यानं मोक्षश् चाप्य् एष मोक्षिणाम् तत्र गच्छन्ति निर्वाणं जायन्ते ऽस्मात् पुनः पुनः ॥
etat tu dhyānināṃ dhyānaṃ mokṣaś cāpy eṣa mokṣiṇām tatra gacchanti nirvāṇaṃ jāyante 'smāt punaḥ punaḥ //
क्षणा मुहूर्ता दिवसा निशा पक्षाश् च नित्यशः मासाः संवत्सराश् चैव ऋतवश् च युगानि च ॥
kṣaṇā muhūrtā divasā niśā pakṣāś ca nityaśaḥ māsāḥ saṃvatsarāś caiva ṛtavaś ca yugāni ca //
अथादित्याद् ऋते ह्य् एषां कालसंख्या न विद्यते कालाद् ऋते न नियमो नाग्नौ विहरणक्रिया ॥
athādityād ṛte hy eṣāṃ kālasaṃkhyā na vidyate kālād ṛte na niyamo nāgnau viharaṇakriyā //
ऋतूनाम् अविभागश् च ततः पुष्पफलं कुतः कुतो वै सस्यनिष्पत्तिस् तृणौषधिगणः कुतः ॥
ṛtūnām avibhāgaś ca tataḥ puṣpaphalaṃ kutaḥ kuto vai sasyaniṣpattis tṛṇauṣadhigaṇaḥ kutaḥ //
अभावो व्यवहाराणां जन्तूनां दिवि चेह च जगत्प्रभावाद् विशते भास्कराद् वारितस्करात् ॥
abhāvo vyavahārāṇāṃ jantūnāṃ divi ceha ca jagatprabhāvād viśate bhāskarād vāritaskarāt //
नावृष्ट्या तपते सूर्यो नावृष्ट्या परिशुष्यति नावृष्ट्या परिधिं धत्ते वारिणा दीप्यते रविः ॥
nāvṛṣṭyā tapate sūryo nāvṛṣṭyā pariśuṣyati nāvṛṣṭyā paridhiṃ dhatte vāriṇā dīpyate raviḥ //
वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसंनिभः श्वेतो वर्षासु वर्णेन पाण्डुः शरदि भास्करः ॥
vasante kapilaḥ sūryo grīṣme kāñcanasaṃnibhaḥ śveto varṣāsu varṇena pāṇḍuḥ śaradi bhāskaraḥ //
हेमन्ते ताम्रवर्णाभः शिशिरे लोहितो रविः इति वर्णाः समाख्याताः सूर्यस्य ऋतुसंभवाः ॥
hemante tāmravarṇābhaḥ śiśire lohito raviḥ iti varṇāḥ samākhyātāḥ sūryasya ṛtusaṃbhavāḥ //
ऋतुस्वभाववर्णैश् च सूर्यः क्षेमसुभिक्षकृत् अथादित्यस्य नामानि सामान्यानि द्विजोत्तमाः ॥
ṛtusvabhāvavarṇaiś ca sūryaḥ kṣemasubhikṣakṛt athādityasya nāmāni sāmānyāni dvijottamāḥ //
द्वादशैव पृथक्त्वेन तानि वक्ष्याम्य् अशेषतः आदित्यः सविता सूर्यो मिहिरो ऽर्कः प्रभाकरः ॥
dvādaśaiva pṛthaktvena tāni vakṣyāmy aśeṣataḥ ādityaḥ savitā sūryo mihiro 'rkaḥ prabhākaraḥ //
मार्तण्डो भास्करो भानुश् चित्रभानुर् दिवाकरः रविर् द्वादशभिस् तेषां ज्ञेयः सामान्यनामभिः ॥
mārtaṇḍo bhāskaro bhānuś citrabhānur divākaraḥ ravir dvādaśabhis teṣāṃ jñeyaḥ sāmānyanāmabhiḥ //
विष्णुर् धाता भगः पूषा मित्रेन्द्रौ वरुणो ऽर्यमा विवस्वान् अंशुमांस् त्वष्टा पर्जन्यो द्वादशः स्मृतः ॥
viṣṇur dhātā bhagaḥ pūṣā mitrendrau varuṇo 'ryamā vivasvān aṃśumāṃs tvaṣṭā parjanyo dvādaśaḥ smṛtaḥ //
इत्य् एते द्वादशादित्याः पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः उत्तिष्ठन्ति सदा ह्य् एते मासैर् द्वादशभिः क्रमात् ॥
ity ete dvādaśādityāḥ pṛthaktvena vyavasthitāḥ uttiṣṭhanti sadā hy ete māsair dvādaśabhiḥ kramāt //
विष्णुस् तपति चैत्रे तु वैशाखे चार्यमा तथा विवस्वाञ् ज्येष्ठमासे तु आषाढे चांशुमान् स्मृतः ॥
viṣṇus tapati caitre tu vaiśākhe cāryamā tathā vivasvāñ jyeṣṭhamāse tu āṣāḍhe cāṃśumān smṛtaḥ //
पर्जन्यः श्रावणे मासि वरुणः प्रौष्ठसंज्ञके इन्द्र आश्वयुजे मासि धाता तपति कार्त्तिके ॥
parjanyaḥ śrāvaṇe māsi varuṇaḥ prauṣṭhasaṃjñake indra āśvayuje māsi dhātā tapati kārttike //
मार्गशीर्षे तथा मित्रः पौषे पूषा दिवाकरः माघे भगस् तु विज्ञेयस् त्वष्टा तपति फाल्गुने ॥
mārgaśīrṣe tathā mitraḥ pauṣe pūṣā divākaraḥ māghe bhagas tu vijñeyas tvaṣṭā tapati phālgune //
शतैर् द्वादशभिर् विष्णू रश्मिभिर् दीप्यते सदा दीप्यते गोसहस्रेण शतैश् च त्रिभिर् अर्यमा ॥
śatair dvādaśabhir viṣṇū raśmibhir dīpyate sadā dīpyate gosahasreṇa śataiś ca tribhir aryamā //
द्विःसप्तकैर् विवस्वांस् तु अंशुमान् पञ्चभिस् त्रिभिः विवस्वान् इव पर्जन्यो वरुणश् चार्यमा तथा ॥
dviḥsaptakair vivasvāṃs tu aṃśumān pañcabhis tribhiḥ vivasvān iva parjanyo varuṇaś cāryamā tathā //
मित्रवद् भगवांस् त्वष्टा सहस्रेण शतेन च इन्द्रस् तु द्विगुणैः षड्भिर् धातैकादशभिः शतैः ॥
mitravad bhagavāṃs tvaṣṭā sahasreṇa śatena ca indras tu dviguṇaiḥ ṣaḍbhir dhātaikādaśabhiḥ śataiḥ //
सहस्रेण तु मित्रो वै पूषा तु नवभिः शतैः उत्तरोपक्रमे ऽर्कस्य वर्धन्ते रश्मयस् तथा ॥
sahasreṇa tu mitro vai pūṣā tu navabhiḥ śataiḥ uttaropakrame 'rkasya vardhante raśmayas tathā //
दक्षिणोपक्रमे भूयो ह्रसन्ते सूर्यरश्मयः एवं रश्मिसहस्रं तु सूर्यलोकाद् अनुग्रहम् ॥
dakṣiṇopakrame bhūyo hrasante sūryaraśmayaḥ evaṃ raśmisahasraṃ tu sūryalokād anugraham //
एवं नाम्नां चतुर्विंशद् एक एषां प्रकीर्तितः विस्तरेण सहस्रं तु पुनर् अन्यत् प्रकीर्तितम् ॥
evaṃ nāmnāṃ caturviṃśad eka eṣāṃ prakīrtitaḥ vistareṇa sahasraṃ tu punar anyat prakīrtitam //
ये तन्नामसहस्रेण स्तुवन्त्य् अर्कं प्रजापते तेषां भवति किं पुण्यं गतिश् च परमेश्वर ॥
ye tannāmasahasreṇa stuvanty arkaṃ prajāpate teṣāṃ bhavati kiṃ puṇyaṃ gatiś ca parameśvara //
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः सारभूतं सनातनम् अलं नामसहस्रेण पठन्न् एवं स्तवं शुभम् ॥
śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ sārabhūtaṃ sanātanam alaṃ nāmasahasreṇa paṭhann evaṃ stavaṃ śubham //
यानि नामानि गुह्यानि पवित्राणि शुभानि च तानि वः कीर्तयिष्यामि शृणुध्वं भास्करस्य वै ॥
yāni nāmāni guhyāni pavitrāṇi śubhāni ca tāni vaḥ kīrtayiṣyāmi śṛṇudhvaṃ bhāskarasya vai //
विकर्तनो विवस्वांश् च मार्तण्डो भास्करो रविः लोकप्रकाशकः श्रीमांल् लोकचक्षुर् महेश्वरः ॥
vikartano vivasvāṃś ca mārtaṇḍo bhāskaro raviḥ lokaprakāśakaḥ śrīmāṃl lokacakṣur maheśvaraḥ //
लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्ता हर्ता तमिस्रहा तपनस् तापनश् चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः ॥
lokasākṣī trilokeśaḥ kartā hartā tamisrahā tapanas tāpanaś caiva śuciḥ saptāśvavāhanaḥ //
गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः एकविंशति इत्य् एष स्तव इष्टः सदा रवेः ॥
gabhastihasto brahmā ca sarvadevanamaskṛtaḥ ekaviṃśati ity eṣa stava iṣṭaḥ sadā raveḥ //
शरीरारोग्यदश् चैव धनवृद्धियशस्करः स्तवराज इति ख्यातस् त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥
śarīrārogyadaś caiva dhanavṛddhiyaśaskaraḥ stavarāja iti khyātas triṣu lokeṣu viśrutaḥ //
य एतेन द्विजश्रेष्ठा द्विसंध्ये ऽस्तमनोदये स्तौति सूर्यं शुचिर् भूत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
ya etena dvijaśreṣṭhā dvisaṃdhye 'stamanodaye stauti sūryaṃ śucir bhūtvā sarvapāpaiḥ pramucyate //
मानसं वाचिकं वापि देहजं कर्मजं तथा एकजप्येन तत् सर्वं नश्यत्य् अर्कस्य संनिधौ ॥
mānasaṃ vācikaṃ vāpi dehajaṃ karmajaṃ tathā ekajapyena tat sarvaṃ naśyaty arkasya saṃnidhau //
एकजप्यश् च होमश् च संध्योपासनम् एव च धूपमन्त्रार्घ्यमन्त्रश् च बलिमन्त्रस् तथैव च ॥
ekajapyaś ca homaś ca saṃdhyopāsanam eva ca dhūpamantrārghyamantraś ca balimantras tathaiva ca //
अन्नप्रदाने दाने च प्रणिपाते प्रदक्षिणे पूजितो ऽयं महामन्त्रः सर्वपापहरः शुभः ॥
annapradāne dāne ca praṇipāte pradakṣiṇe pūjito 'yaṃ mahāmantraḥ sarvapāpaharaḥ śubhaḥ //
तस्माद् यूयं प्रयत्नेन स्तवेनानेन वै द्विजाः स्तुवीध्वं वरदं देवं सर्वकामफलप्रदम् ॥
tasmād yūyaṃ prayatnena stavenānena vai dvijāḥ stuvīdhvaṃ varadaṃ devaṃ sarvakāmaphalapradam //
