श्रोतुम् इच्छामहे देव कथाशेषं महीपतेः तस्मिन् क्षेत्रवरे गत्वा किं चकार नराधिपः ॥
śrotum icchāmahe deva kathāśeṣaṃ mahīpateḥ tasmin kṣetravare gatvā kiṃ cakāra narādhipaḥ //
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रवक्ष्यामि समासतः क्षेत्रसंदर्शनं चैव कृत्यं तस्य च भूपतेः ॥
śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ pravakṣyāmi samāsataḥ kṣetrasaṃdarśanaṃ caiva kṛtyaṃ tasya ca bhūpateḥ //
गत्वा तत्र महीपालः क्षेत्रे त्रैलोक्यविश्रुते ददर्श रमणीयानि स्थानानि सरितस् तथा ॥
gatvā tatra mahīpālaḥ kṣetre trailokyaviśrute dadarśa ramaṇīyāni sthānāni saritas tathā //
नदी तत्र महापुण्या विन्ध्यपादविनिर्गता स्वित्त्रोपलेति विख्याता सर्वपापहरा शिवा ॥
nadī tatra mahāpuṇyā vindhyapādavinirgatā svittropaleti vikhyātā sarvapāpaharā śivā //
गङ्गातुल्या महास्रोता दक्षिणार्णवगामिनी महानदीति नाम्ना सा पुण्यतोया सरिद्वरा ॥
gaṅgātulyā mahāsrotā dakṣiṇārṇavagāminī mahānadīti nāmnā sā puṇyatoyā saridvarā //
दक्षिणस्योदधेर् गर्भं गतावर्तातिशोभिता उभयोस् तटयोर् यस्या ग्रामाश् च नगराणि च ॥
dakṣiṇasyodadher garbhaṃ gatāvartātiśobhitā ubhayos taṭayor yasyā grāmāś ca nagarāṇi ca //
दृश्यन्ते मुनिशार्दूलाः सुसस्याः सुमनोहराः हृष्टपुष्टजनाकीर्णा वस्त्रालंकारभूषिताः ॥
dṛśyante muniśārdūlāḥ susasyāḥ sumanoharāḥ hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā vastrālaṃkārabhūṣitāḥ //
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रास् तत्र पृथक् पृथक् स्वधर्मनिरताः शान्ता दृश्यन्ते शुभलक्षणाः ॥
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrās tatra pṛthak pṛthak svadharmaniratāḥ śāntā dṛśyante śubhalakṣaṇāḥ //
ताम्बूलपूर्णवदना मालादामविभूषिताः वेदपूर्णमुखा विप्राः सषडङ्गपदक्रमाः ॥
tāmbūlapūrṇavadanā mālādāmavibhūṣitāḥ vedapūrṇamukhā viprāḥ saṣaḍaṅgapadakramāḥ //
अग्निहोत्ररताः केचित् केचिद् औपासनक्रियाः सर्वशास्त्रार्थकुशला यज्वानो भूरिदक्षिणाः ॥
agnihotraratāḥ kecit kecid aupāsanakriyāḥ sarvaśāstrārthakuśalā yajvāno bhūridakṣiṇāḥ //
चत्वारे राजमार्गेषु वनेषूपवनेषु च सभामण्डलहर्म्येषु देवतायतनेषु च ॥
catvāre rājamārgeṣu vaneṣūpavaneṣu ca sabhāmaṇḍalaharmyeṣu devatāyataneṣu ca //
इतिहासपुराणानि वेदाः साङ्गाः सुलक्षणाः काव्यशास्त्रकथास् तत्र श्रूयन्ते च महाजनैः ॥
itihāsapurāṇāni vedāḥ sāṅgāḥ sulakṣaṇāḥ kāvyaśāstrakathās tatra śrūyante ca mahājanaiḥ //
स्त्रियस् तद्देशवासिन्यो रूपयौवनगर्विताः संपूर्णलक्षणोपेता विस्तीर्णश्रोणिमण्डलाः ॥
striyas taddeśavāsinyo rūpayauvanagarvitāḥ saṃpūrṇalakṣaṇopetā vistīrṇaśroṇimaṇḍalāḥ //
सरोरुहमुखाः श्यामाः शरच्चन्द्रनिभाननाः पीनोन्नतस्तनाः सर्वाः समृद्ध्या चारुदर्शनाः ॥
saroruhamukhāḥ śyāmāḥ śaraccandranibhānanāḥ pīnonnatastanāḥ sarvāḥ samṛddhyā cārudarśanāḥ //
सौवर्णवलयाक्रान्ता दिव्यैर् वस्त्रैर् अलंकृताः कदलीगर्भसंकाशाः पद्मकिञ्जल्कसप्रभाः ॥
sauvarṇavalayākrāntā divyair vastrair alaṃkṛtāḥ kadalīgarbhasaṃkāśāḥ padmakiñjalkasaprabhāḥ //
बिम्बाधरपुटाः कान्ताः कर्णान्तायतलोचनाः सुमुखाश् चारुकेशाश् च हावभावावनामिताः ॥
bimbādharapuṭāḥ kāntāḥ karṇāntāyatalocanāḥ sumukhāś cārukeśāś ca hāvabhāvāvanāmitāḥ //
काश्चित् पद्मपलाशाक्ष्यः काश्चिद् इन्दीवरेक्षणाः विद्युद्विस्पष्टदशनास् तन्वङ्ग्यश् च तथापराः ॥
kāścit padmapalāśākṣyaḥ kāścid indīvarekṣaṇāḥ vidyudvispaṣṭadaśanās tanvaṅgyaś ca tathāparāḥ //
कुटिलालकसंयुक्ताः सीमन्तेन विराजिताः ग्रीवाभरणसंयुक्ता माल्यदामविभूषिताः ॥
kuṭilālakasaṃyuktāḥ sīmantena virājitāḥ grīvābharaṇasaṃyuktā mālyadāmavibhūṣitāḥ //
कुण्डलै रत्नसंयुक्तैः कर्णपूरैर् मनोहरैः देवयोषित्प्रतीकाशा दृश्यन्ते शुभलक्षणाः ॥
kuṇḍalai ratnasaṃyuktaiḥ karṇapūrair manoharaiḥ devayoṣitpratīkāśā dṛśyante śubhalakṣaṇāḥ //
दिव्यगीतवरैर् धन्यैः क्रीडमाना वराङ्गनाः वीणावेणुमृदङ्गैश् च पणवैश् चैव गोमुखैः ॥
divyagītavarair dhanyaiḥ krīḍamānā varāṅganāḥ vīṇāveṇumṛdaṅgaiś ca paṇavaiś caiva gomukhaiḥ //
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर् नानावाद्यैर् मनोहरैः क्रीडन्त्यस् ताः सदा हृष्टा विलासिन्यः परस्परम् ॥
śaṅkhadundubhinirghoṣair nānāvādyair manoharaiḥ krīḍantyas tāḥ sadā hṛṣṭā vilāsinyaḥ parasparam //
एवमादि तथानेकगीतवाद्यविशारदाः दिवा रात्रौ समायुक्ताः कामोन्मत्ता वराङ्गनाः ॥
evamādi tathānekagītavādyaviśāradāḥ divā rātrau samāyuktāḥ kāmonmattā varāṅganāḥ //
भिक्षुवैखानसैः सिद्धैः स्नातकैर् ब्रह्मचारिभिः मन्त्रसिद्धैस् तपःसिद्धैर् यज्ञसिद्धैर् निषेवितम् ॥
bhikṣuvaikhānasaiḥ siddhaiḥ snātakair brahmacāribhiḥ mantrasiddhais tapaḥsiddhair yajñasiddhair niṣevitam //
इत्य् एवं ददृशे राजा क्षेत्रं परमशोभनम् अत्रैवाराधयिष्यामि भगवन्तं सनातनम् ॥
ity evaṃ dadṛśe rājā kṣetraṃ paramaśobhanam atraivārādhayiṣyāmi bhagavantaṃ sanātanam //
जगद्गुरुं परं देवं परं पारं परं पदम् सर्वेश्वरेश्वरं विष्णुम् अनन्तम् अपराजितम् ॥
jagadguruṃ paraṃ devaṃ paraṃ pāraṃ paraṃ padam sarveśvareśvaraṃ viṣṇum anantam aparājitam //
इदं तन्मानसं तीर्थं ज्ञातं मे पुरुषोत्तमम् कल्पवृक्षो महाकायो न्यग्रोधो यत्र तिष्ठति ॥
idaṃ tanmānasaṃ tīrthaṃ jñātaṃ me puruṣottamam kalpavṛkṣo mahākāyo nyagrodho yatra tiṣṭhati //
प्रतिमा चेन्द्रनीलाख्या स्वयं देवेन गोपिता न चात्र दृश्यते चान्या प्रतिमा वैष्णवी शुभा ॥
pratimā cendranīlākhyā svayaṃ devena gopitā na cātra dṛśyate cānyā pratimā vaiṣṇavī śubhā //
तथा यत्नं करिष्यामि यथा देवो जगत्पतिः प्रत्यक्षं मम चाभ्येति विष्णुः सत्यपराक्रमः ॥
tathā yatnaṃ kariṣyāmi yathā devo jagatpatiḥ pratyakṣaṃ mama cābhyeti viṣṇuḥ satyaparākramaḥ //
यज्ञैर् दानैस् तपोभिश् च होमैर् ध्यानैस् तथार्चनैः उपवासैश् च विधिवच् चरेयं व्रतम् उत्तमम् ॥
yajñair dānais tapobhiś ca homair dhyānais tathārcanaiḥ upavāsaiś ca vidhivac careyaṃ vratam uttamam //
अनन्यमनसा चैव तन्मना नान्यमानसः विष्ण्वायतनविन्यासे प्रारम्भं च करोम्य् अहम् ॥
ananyamanasā caiva tanmanā nānyamānasaḥ viṣṇvāyatanavinyāse prārambhaṃ ca karomy aham //