16 ॥ इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे एकोननवत्यधिकशततमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- 190 हरिरुवाच । अपराजिताया मूलञ्च गोमूत्रेण समन्वितम् । पीतञ्चाशु हरत्येव गण्डमालां न संशयः
16 // iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe ekonanavatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 190 hariruvāca / aparājitāyā mūlañca gomūtreṇa samanvitam / pītañcāśu haratyeva gaṇḍamālāṃ na saṃśayaḥ
1 ॥ अथेन्द्रवारुणीमूलं विधिना पीतमीश्वर । जिङ्गिण्यैरण्डकं रुद्र शूकशिम्ब्या समन्वितम् । शीतोदकञ्च तत्र्यस्तं बाहुग्रीवाव्यथां हरेत्
1 // athendravāruṇīmūlaṃ vidhinā pītamīśvara / jiṅgiṇyairaṇḍakaṃ rudra śūkaśimbyā samanvitam / śītodakañca tatryastaṃ bāhugrīvāvyathāṃ haret
2 ॥ माहिषं नवनीतञ्च अश्वगन्धा च पिप्पली । वचा कुष्ठद्वयं लेपो लिङ्गस्रोतस्तनार्तिहृत्
2 // māhiṣaṃ navanītañca aśvagandhā ca pippalī / vacā kuṣṭhadvayaṃ lepo liṅgasrotastanārtihṛt
3 ॥ कुष्ठनागबलाचूर्णं नवनीतसमन्वितम् । तल्लेपो युवतीनाञ्च कुर्याद्वृत्तोजकौ शुभौ
3 // kuṣṭhanāgabalācūrṇaṃ navanītasamanvitam / tallepo yuvatīnāñca kuryādvṛttojakau śubhau
4 ॥ इन्द्रवारुणिकामूलं यस्य नाम्ना सुदूरतः । निः क्षिप्यते समुत्पाट्य तस्य प्लीहा विनश्यति
4 // indravāruṇikāmūlaṃ yasya nāmnā sudūrataḥ / niḥ kṣipyate samutpāṭya tasya plīhā vinaśyati
5 ॥ पुनर्नवायाः शुक्लाया मूलं तण्डुलवारिणा । पीतं विद्रधिनुत्स्याच्च नात्र कार्या विचारणा
5 // punarnavāyāḥ śuklāyā mūlaṃ taṇḍulavāriṇā / pītaṃ vidradhinutsyācca nātra kāryā vicāraṇā
6 ॥ कदलीदलक्षारन्तु पानीयेन प्रसाधितम् । तस्यादनाद्विनश्यन्ति उदरव्याधयो ऽखिलाः
6 // kadalīdalakṣārantu pānīyena prasādhitam / tasyādanādvinaśyanti udaravyādhayo 'khilāḥ
7 ॥ कदल्या मूलमादाय गुडाज्येन समन्वितम् । अग्निना साधितं जग्धमुदरस्थक्रिमीन्हरेत्
7 // kadalyā mūlamādāya guḍājyena samanvitam / agninā sādhitaṃ jagdhamudarasthakrimīnharet
8 ॥ नित्यं निम्बदलानाञ्च चूर्णमामलकस्य च । प्रत्यूषे भक्षयेच्चैव तस्य कुष्ठं विनश्यति
8 // nityaṃ nimbadalānāñca cūrṇamāmalakasya ca / pratyūṣe bhakṣayeccaiva tasya kuṣṭhaṃ vinaśyati
9 ॥ हरीतकीविडङ्गञ्च हरिद्रा सितसर्षपाः । सोमराजस्य मूलानि करञ्जस्य च रौन्धवम् । गोमूत्रपिष्टान्येतानि कुष्ठरोगहराणि वै
9 // harītakīviḍaṅgañca haridrā sitasarṣapāḥ / somarājasya mūlāni karañjasya ca raundhavam / gomūtrapiṣṭānyetāni kuṣṭharogaharāṇi vai
10 ॥ एकश्च त्रिफलाभागस्तथा भागद्वयं शिवा । सोमराजस्य बीजानां जग्धं पथ्येन दद्रुनुत्
10 // ekaśca triphalābhāgastathā bhāgadvayaṃ śivā / somarājasya bījānāṃ jagdhaṃ pathyena dadrunut
11 ॥ अम्लतक्रं सगोमूत्रं क्वथितं लवणान्वितम् । कांस्यघृष्टं खरं लेपात्कुष्ठदद्रुविनाशनम्
11 // amlatakraṃ sagomūtraṃ kvathitaṃ lavaṇānvitam / kāṃsyaghṛṣṭaṃ kharaṃ lepātkuṣṭhadadruvināśanam
12 ॥ हरिद्रा हरितालश्च दूर्वागोमूत्रसैन्धवम् । अयं लेपो हन्ति दद्रुं पामानं च गरं तथा
12 // haridrā haritālaśca dūrvāgomūtrasaindhavam / ayaṃ lepo hanti dadruṃ pāmānaṃ ca garaṃ tathā
13 ॥ सोम राजस्य बीजानि नवनीतयुतानि च । मधुनास्वादितानि स्युः शुक्लकुष्ठहराणि वै । तक्रान्नपानतो रुद्र नात्र कार्या विचारणा
13 // soma rājasya bījāni navanītayutāni ca / madhunāsvāditāni syuḥ śuklakuṣṭhaharāṇi vai / takrānnapānato rudra nātra kāryā vicāraṇā
14 ॥ श्वेतापरा जितामूलं वर्तितं चास्य वारिणा । तल्लेपो रुद्र मासेन शुक्लकुष्ठविनाशनः
14 // śvetāparā jitāmūlaṃ vartitaṃ cāsya vāriṇā / tallepo rudra māsena śuklakuṣṭhavināśanaḥ
15 ॥ माहिषं नवनीतञ्च सिन्दूरं समरीचकम् । पामा विलेपनान्नश्येद्दुर् नामा वृषभध्वज
15 // māhiṣaṃ navanītañca sindūraṃ samarīcakam / pāmā vilepanānnaśyeddur nāmā vṛṣabhadhvaja
16 ॥ विशुष्कगाम्भारीमूलं पक्वं क्षीरेण संयुतम् । भक्षितं शुक्लपित्तस्य विनाशकरमीश्वर
16 // viśuṣkagāmbhārīmūlaṃ pakvaṃ kṣīreṇa saṃyutam / bhakṣitaṃ śuklapittasya vināśakaramīśvara
17 ॥ मूलकस्य तु बीजानि ह्यपा मार्गरसेन वै । पिष्टानि तेन लेपेन सिध्मकं रुद्र नश्यति
17 // mūlakasya tu bījāni hyapā mārgarasena vai / piṣṭāni tena lepena sidhmakaṃ rudra naśyati
18 ॥ कदलीक्षारसंयुक्तहरिद्रा सिध्मकापहा । रम्भापामार्गयोः क्षार एरण्डेन विमिश्रितः । तदभ्यङ्गान्महादेव ! सद्यः सिध्म विनश्यति
18 // kadalīkṣārasaṃyuktaharidrā sidhmakāpahā / rambhāpāmārgayoḥ kṣāra eraṇḍena vimiśritaḥ / tadabhyaṅgānmahādeva ! sadyaḥ sidhma vinaśyati
19 ॥ कूष्माण्डनालक्षारश्च सगोमूत्रश्च तत्त्वतः । जलपिष्टा हरिद्रा च सिद्धा मन्दानलेनहि
19 // kūṣmāṇḍanālakṣāraśca sagomūtraśca tattvataḥ / jalapiṣṭā haridrā ca siddhā mandānalenahi
20 ॥ माहिषेण पुरीषेण वेष्टिता वृषभध्वज । अस्या उद्वर्तनं कुर्यादङ्गसौष्ठवमीश्वर
20 // māhiṣeṇa purīṣeṇa veṣṭitā vṛṣabhadhvaja / asyā udvartanaṃ kuryādaṅgasauṣṭhavamīśvara
21 ॥ तिलसर्षपसंयुक्तं हरिद्राद्वयकुष्ठकम् । तेनोद्वर्तितदेहः स्याद्दुर्गन्धः सुरभिः पुमान्
21 // tilasarṣapasaṃyuktaṃ haridrādvayakuṣṭhakam / tenodvartitadehaḥ syāddurgandhaḥ surabhiḥ pumān
22 ॥ मनोहरश्चानुदिनं दूर्वाणां काकजङ्घाया । अर्जुनस्य तु पुष्पाणि जम्बूपत्रयुतानि च । सलोध्राणि च तल्लेपो देहदुर्गन्धतां हरेत्
22 // manoharaścānudinaṃ dūrvāṇāṃ kākajaṅghāyā / arjunasya tu puṣpāṇi jambūpatrayutāni ca / salodhrāṇi ca tallepo dehadurgandhatāṃ haret
23 ॥ युक्तं लोध्रभवैर्नोरैश्चूर्णन्तु कनकस्य च । तेनोद्वर्तितदेहस्य न स्याद्ग्रीष्मप्रबाधिका
23 // yuktaṃ lodhrabhavairnoraiścūrṇantu kanakasya ca / tenodvartitadehasya na syādgrīṣmaprabādhikā
24 ॥ दुग्धेनोषसि सेकश्च घर्मदोषश्च नश्यति । काकजङ्घोद्वर्तनन्तु ह्यङ्गरागकरं भवेत्
24 // dugdhenoṣasi sekaśca gharmadoṣaśca naśyati / kākajaṅghodvartanantu hyaṅgarāgakaraṃ bhavet
25 ॥ मधुयष्टी शर्करा च वासकस्य रसो मधु । एतत्पीतं रक्तपित्तकामलापाण्डुरोगनुत्
25 // madhuyaṣṭī śarkarā ca vāsakasya raso madhu / etatpītaṃ raktapittakāmalāpāṇḍuroganut
26 ॥ रक्तपित्तं हरेत्पीतो वासकस्य रसो मधु । प्रातः काले तोयपानात्पीनसं दारुणं हरेत्
26 // raktapittaṃ haretpīto vāsakasya raso madhu / prātaḥ kāle toyapānātpīnasaṃ dāruṇaṃ haret
27 ॥ बिभीतकस्य वै चूर्णं पिप्पल्याः सैन्धवस्य च । पीतं सकाञ्जिकं हन्ति स्वरभेदं महेश्वर
27 // bibhītakasya vai cūrṇaṃ pippalyāḥ saindhavasya ca / pītaṃ sakāñjikaṃ hanti svarabhedaṃ maheśvara
28 ॥ चूर्णमामलकं सेव्यं पीतं गव्यपयो ऽन्वितम् । मनः शिला बलामूलं कोलपण च गुग्गुलुः
28 // cūrṇamāmalakaṃ sevyaṃ pītaṃ gavyapayo 'nvitam / manaḥ śilā balāmūlaṃ kolapaṇa ca gugguluḥ
29 ॥ जातिपत्रं कोलपत्रं तथा चैव मनः शिला । एभिश्चैव कृता वर्तिर्बदर्यग्नौ महेश्वर । धूमपानं कासहरं नात्र कार्या विचारणा
29 // jātipatraṃ kolapatraṃ tathā caiva manaḥ śilā / ebhiścaiva kṛtā vartirbadaryagnau maheśvara / dhūmapānaṃ kāsaharaṃ nātra kāryā vicāraṇā
30 ॥ त्रिफलापिप्पलीचूर्णं भक्षितं मधुनायुतम् । भोजनादौ हि समधु पिपासाज्व(त्व)रितं हरेत्
30 // triphalāpippalīcūrṇaṃ bhakṣitaṃ madhunāyutam / bhojanādau hi samadhu pipāsājva(tva)ritaṃ haret
31 ॥ बिल्वमूलञ्च समधुगुडूचीक्वथितं जलम् । पीतं हरेच्च त्रिवधं छर्दिं नैवात्रसंशयः । पीता दूर्वा छर्दिनुत्स्यात्पिष्टातण्डुलवारिणा
31 // bilvamūlañca samadhuguḍūcīkvathitaṃ jalam / pītaṃ harecca trivadhaṃ chardiṃ naivātrasaṃśayaḥ / pītā dūrvā chardinutsyātpiṣṭātaṇḍulavāriṇā