Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Kūrma Purāṇa

Vibhāga 1 · Chapter 16

कूर्मपुराणम्

KūrmP_1,16.

237 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चदशो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच अन्दके निगृहीते वै प्रह्लादस्य महात्मनः । विरोचनो नाम सुतो बभूव नृपतिः पुरा

237 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge pañcadaśo 'dhyāyaḥ śrīkūrma uvāca andake nigṛhīte vai prahlādasya mahātmanaḥ / virocano nāma suto babhūva nṛpatiḥ purā

KūrmP_1,16.

1 ॥ देवाञ्जित्वा सदेवेन्द्रान बहून् वर्षान् महासुरः । पालयामास धर्मेण त्रैलोक्यं सचराचरम्

1 // devāñjitvā sadevendrāna bahūn varṣān mahāsuraḥ / pālayāmāsa dharmeṇa trailokyaṃ sacarācaram

KūrmP_1,16.

2 ॥ तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचिद् विष्णुचोदितः । सनत्कुमारो भगवान् पुरं प्राप महामुनिः

2 // tasyaivaṃ vartamānasya kadācid viṣṇucoditaḥ / sanatkumāro bhagavān puraṃ prāpa mahāmuniḥ

KūrmP_1,16.

3 ॥ दृष्ट्वा सिहासनगतो ब्रह्मपुत्रं महासुरः । ननामोत्थाय शिरसा प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

3 // dṛṣṭvā sihāsanagato brahmaputraṃ mahāsuraḥ / nanāmotthāya śirasā prāñjalirvākyamabravīt

KūrmP_1,16.

4 ॥ धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि संप्राप्तो मे पुरातनः । योगीश्वरो ऽद्य भगवान् यतो ऽसौ ब्रह्मवित् स्वयम्

4 // dhanyo 'smyanugṛhīto 'smi saṃprāpto me purātanaḥ / yogīśvaro 'dya bhagavān yato 'sau brahmavit svayam

KūrmP_1,16.

5 ॥ किमर्थमागतो ब्रह्मन् स्वयं देवः पितामहः । ब्रूहि मे ब्रह्मणः पुत्र किं कार्यं करवाण्यहम्

5 // kimarthamāgato brahman svayaṃ devaḥ pitāmahaḥ / brūhi me brahmaṇaḥ putra kiṃ kāryaṃ karavāṇyaham

KūrmP_1,16.

6 ॥ सो ऽब्रवीद् भगवान् देवो धर्मयुक्तं महासुरम् । द्रष्टुमभ्यागतो ऽहं वै भवन्तं भाग्यवानसि

6 // so 'bravīd bhagavān devo dharmayuktaṃ mahāsuram / draṣṭumabhyāgato 'haṃ vai bhavantaṃ bhāgyavānasi

KūrmP_1,16.

7 ॥ सुदुर्लभा नीतिरेषा दैत्यानां दैत्यसत्तम । त्रिलोके धार्मिको नूनं त्वादृशो ऽन्यो न विद्यते

7 // sudurlabhā nītireṣā daityānāṃ daityasattama / triloke dhārmiko nūnaṃ tvādṛśo 'nyo na vidyate

KūrmP_1,16.

8 ॥ इत्युक्तो ऽसुरराजस्तं पुनः प्राह महामुनिम् । धर्माणां परमं धर्मं ब्रूहि मे ब्रह्मवित्तम

8 // ityukto 'surarājastaṃ punaḥ prāha mahāmunim / dharmāṇāṃ paramaṃ dharmaṃ brūhi me brahmavittama

KūrmP_1,16.

9 ॥ सो ऽब्रवीद् भगवान् योगी दैत्येन्द्राय महात्मने । सर्वगुह्यतमं धर्ममात्मज्ञानमनुत्तमम्

9 // so 'bravīd bhagavān yogī daityendrāya mahātmane / sarvaguhyatamaṃ dharmamātmajñānamanuttamam

KūrmP_1,16.

10 ॥ स लब्ध्वा परमं ज्ञानं दत्त्वा च गुरुदक्षिणाम् । निधाय पुत्रे तद्राज्यं योगाभ्यासरतो ऽभवत्

10 // sa labdhvā paramaṃ jñānaṃ dattvā ca gurudakṣiṇām / nidhāya putre tadrājyaṃ yogābhyāsarato 'bhavat

KūrmP_1,16.

11 ॥ स तस्य पुत्रो मतिमान् बलिर्नाम महासुरः । ब्रह्मण्यो धार्मिको ऽत्यर्थं विजिग्ये ऽथ पुरन्दरम्

11 // sa tasya putro matimān balirnāma mahāsuraḥ / brahmaṇyo dhārmiko 'tyarthaṃ vijigye 'tha purandaram

KūrmP_1,16.

12 ॥ कृत्वा तेन महद् युद्धं शक्रः सर्वामरैर्वृतः । जगाम निर्जितो विष्णुं देवं शरणमच्युतम्

12 // kṛtvā tena mahad yuddhaṃ śakraḥ sarvāmarairvṛtaḥ / jagāma nirjito viṣṇuṃ devaṃ śaraṇamacyutam

KūrmP_1,16.

13 ॥ तदन्तरे ऽदितिर्देवी देवमाता सुदुः खिता । दैत्येन्द्राणां वधार्थाय पुत्रो मे स्यादिति स्वयम्

13 // tadantare 'ditirdevī devamātā suduḥ khitā / daityendrāṇāṃ vadhārthāya putro me syāditi svayam

KūrmP_1,16.

14 ॥ तताप सुमहद् घोरं तपोराशिस्तपः परम् । प्रपन्ना विष्णुमव्यक्तं शरण्यं शरणं हरिम्

14 // tatāpa sumahad ghoraṃ taporāśistapaḥ param / prapannā viṣṇumavyaktaṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ harim

KūrmP_1,16.

15 ॥ कृत्वा हृत्पद्मकिञ्जल्के निष्कलं परमं पदम् । वासुदेवमनाद्यन्तमानन्दं व्योम केवलम्

15 // kṛtvā hṛtpadmakiñjalke niṣkalaṃ paramaṃ padam / vāsudevamanādyantamānandaṃ vyoma kevalam

KūrmP_1,16.

16 ॥ प्रसन्नो भगवान् विष्णुः शङ्खचक्रगदाधरः । आविर्बभूव योगात्मा देवमातुः पुरो हरिः

16 // prasanno bhagavān viṣṇuḥ śaṅkhacakragadādharaḥ / āvirbabhūva yogātmā devamātuḥ puro hariḥ

KūrmP_1,16.

17 ॥ दृष्ट्वा समागतं विष्णुमदितिर्भक्तिसंयुता । मेने कृतार्थमात्मानं तोषयामास केशवम्

17 // dṛṣṭvā samāgataṃ viṣṇumaditirbhaktisaṃyutā / mene kṛtārthamātmānaṃ toṣayāmāsa keśavam

KūrmP_1,16.

18 ॥ अदितिरुवाच जयाशेषदुः खौघनाशैकहेतो जयानन्तमाहात्म्ययोगाभियुक्त । जयानादिमध्यान्तविज्ञानमूर्ते जयाशेषकल्पामलानन्दरूप

18 // aditiruvāca jayāśeṣaduḥ khaughanāśaikaheto jayānantamāhātmyayogābhiyukta / jayānādimadhyāntavijñānamūrte jayāśeṣakalpāmalānandarūpa

KūrmP_1,16.

19 ॥ नमो विष्णवे कालरूपाय तुभ्यं नमो नारसिंहाय शेषाय तुभ्यम् । नमः कालरुद्राय संहारकर्त्रे नमो वासुदेवाय तुभ्यं नमस्ते

19 // namo viṣṇave kālarūpāya tubhyaṃ namo nārasiṃhāya śeṣāya tubhyam / namaḥ kālarudrāya saṃhārakartre namo vāsudevāya tubhyaṃ namaste

KūrmP_1,16.

20 ॥ नमो विश्वमायाविधानाय तुभ्यं नमो योगगम्याय सत्याय तुभ्यम् । नमो धर्मविज्ञाननिष्ठाय तुभ्यं नमस्ते वराहाय भूयो नमस्ते

20 // namo viśvamāyāvidhānāya tubhyaṃ namo yogagamyāya satyāya tubhyam / namo dharmavijñānaniṣṭhāya tubhyaṃ namaste varāhāya bhūyo namaste

KūrmP_1,16.

21 ॥ नमस्ते सहस्त्रार्कचन्द्राभमूर्ते नमो वेदविज्ञानधर्माभिगम्य । नमो देवदेवादिदेवादिदेव प्रभो विश्वयोने ऽथ भूयो नमस्ते

21 // namaste sahastrārkacandrābhamūrte namo vedavijñānadharmābhigamya / namo devadevādidevādideva prabho viśvayone 'tha bhūyo namaste

KūrmP_1,16.

22 ॥ नमः शंभवे सत्यनिष्ठाय तुभ्यं नमो हेतवे विश्वरूपाय तुभ्यम् । नमो योगपीठान्तरस्थाय तुभ्यं शिवायैकरूपाय भूयो नमस्ते

22 // namaḥ śaṃbhave satyaniṣṭhāya tubhyaṃ namo hetave viśvarūpāya tubhyam / namo yogapīṭhāntarasthāya tubhyaṃ śivāyaikarūpāya bhūyo namaste

KūrmP_1,16.

23 ॥ एवं स भगवान् कृष्णो देवमात्रा जगन्मयः । तोषितश्छन्दयामास वरेण प्रहसन्निव

23 // evaṃ sa bhagavān kṛṣṇo devamātrā jaganmayaḥ / toṣitaśchandayāmāsa vareṇa prahasanniva

KūrmP_1,16.

24 ॥ प्रणम्य शिरसा भूमौ सा वब्रे वरमुत्तमम् । त्वामेव पुत्रं देवानां हिताय वरये वरम्

24 // praṇamya śirasā bhūmau sā vabre varamuttamam / tvāmeva putraṃ devānāṃ hitāya varaye varam

KūrmP_1,16.

25 ॥ तथास्त्वित्याह भगवान् प्रपन्नजनवत्सलः । दत्त्वा वरानप्रमेयस्तत्रैवान्तरधीयत

25 // tathāstvityāha bhagavān prapannajanavatsalaḥ / dattvā varānaprameyastatraivāntaradhīyata

KūrmP_1,16.

26 ॥ ततो बहुतिथे काले भगवन्तं जनार्दनम् । दधार गर्भं देवानां माता नारायणं स्वयम्

26 // tato bahutithe kāle bhagavantaṃ janārdanam / dadhāra garbhaṃ devānāṃ mātā nārāyaṇaṃ svayam

KūrmP_1,16.

27 ॥ समाविष्टे हृषीकेशे देवमातुरथोदरम् । उत्पाता जज्ञिरे घोरा बलेर्वैरोचनेः पुरे

27 // samāviṣṭe hṛṣīkeśe devamāturathodaram / utpātā jajñire ghorā balervairocaneḥ pure

KūrmP_1,16.

28 ॥ निरीक्ष्य सर्वानुत्पातान् दैत्येन्द्रो भयविह्वलः । प्रह्लादमसुरं वृद्धं प्रणम्याह पितामहम्

28 // nirīkṣya sarvānutpātān daityendro bhayavihvalaḥ / prahlādamasuraṃ vṛddhaṃ praṇamyāha pitāmaham

KūrmP_1,16.

29 ॥ बलिरुवाच पितामह महाप्राज्ञ जायन्ते ऽस्मत्पुरे ऽधुना । किमुत्पाता भवेत् कार्यमस्माकं किंनिमित्तकाः

29 // baliruvāca pitāmaha mahāprājña jāyante 'smatpure 'dhunā / kimutpātā bhavet kāryamasmākaṃ kiṃnimittakāḥ

KūrmP_1,16.

30 ॥ निशम्य तस्य वचनं चिरं ध्यात्वा महासुरः । नमस्कृत्य हृषीकेशमिदं वचनमब्रवीत्

30 // niśamya tasya vacanaṃ ciraṃ dhyātvā mahāsuraḥ / namaskṛtya hṛṣīkeśamidaṃ vacanamabravīt

KūrmP_1,16.

31 ॥ प्रह्लाद उवाच यो यज्ञैरिज्यते विष्णुर्यस्य सर्वमिदं जगत् । दधारासुरनाशार्थं माता तं त्रिदिवौकसाम्

31 // prahlāda uvāca yo yajñairijyate viṣṇuryasya sarvamidaṃ jagat / dadhārāsuranāśārthaṃ mātā taṃ tridivaukasām

KūrmP_1,16.

32 ॥ यस्मादभिन्नं सकलं भिद्यते यो ऽखिलादपि । स वासुदेवो देवानां मातुर्देहं समाविशत्

32 // yasmādabhinnaṃ sakalaṃ bhidyate yo 'khilādapi / sa vāsudevo devānāṃ māturdehaṃ samāviśat

KūrmP_1,16.

33 ॥ न यस्य देवा जानन्ति स्वरूपं परमार्थतः । स विष्णुरदितेर्देहं स्वेच्छयाद्य समाविशत्

33 // na yasya devā jānanti svarūpaṃ paramārthataḥ / sa viṣṇuraditerdehaṃ svecchayādya samāviśat

KūrmP_1,16.

34 ॥ यस्माद् भवन्ति भूतानि यत्र संयान्ति संक्षयम् । सो ऽवतीर्णो महायोगी पुराणपुरुषो हरिः

34 // yasmād bhavanti bhūtāni yatra saṃyānti saṃkṣayam / so 'vatīrṇo mahāyogī purāṇapuruṣo hariḥ

KūrmP_1,16.

35 ॥ न यत्र विद्यते नामजात्यादिपरिकल्पना । सत्तामात्रात्मरूपो ऽसौ विष्णुरंशेन जायते

35 // na yatra vidyate nāmajātyādiparikalpanā / sattāmātrātmarūpo 'sau viṣṇuraṃśena jāyate

KūrmP_1,16.

36 ॥ यस्य सा जगतां माता शक्तिस्तद्धर्मधारिणी । माया भगवती लक्ष्मीः सो ऽवतीर्णो जनार्दनः

36 // yasya sā jagatāṃ mātā śaktistaddharmadhāriṇī / māyā bhagavatī lakṣmīḥ so 'vatīrṇo janārdanaḥ

KūrmP_1,16.

37 ॥ यस्य सा तामसी मूर्तिः शङ्करो राजसी तनुः । ब्रह्मा संजायते विष्णुरंशेनैकेन सत्त्वभृत्

37 // yasya sā tāmasī mūrtiḥ śaṅkaro rājasī tanuḥ / brahmā saṃjāyate viṣṇuraṃśenaikena sattvabhṛt

KūrmP_1,16.

38 ॥ इत्थं विचिन्त्य गोविन्दं भक्तिनम्रेण चेतसा । तमेव गच्छ शरणं ततो यास्यसि निर्वृतिम्

38 // itthaṃ vicintya govindaṃ bhaktinamreṇa cetasā / tameva gaccha śaraṇaṃ tato yāsyasi nirvṛtim

KūrmP_1,16.

39 ॥ ततः प्रह्लादवचनाद् बलिर्वैरोचनिर्हरिम् । जगाम शरणं विश्वं पालयामास धर्मतः

39 // tataḥ prahlādavacanād balirvairocanirharim / jagāma śaraṇaṃ viśvaṃ pālayāmāsa dharmataḥ

KūrmP_1,16.

40 ॥ काले प्राप्ते महाविष्णुं देवानां हर्षवर्धनम् । असूत कश्यपाच्चैनं देवमातादितिः स्वयम्

40 // kāle prāpte mahāviṣṇuṃ devānāṃ harṣavardhanam / asūta kaśyapāccainaṃ devamātāditiḥ svayam

KūrmP_1,16.

41 ॥ चतुर्भुजं विशालाक्षं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् । नीलमेघप्रतीकाशं भ्राजमानं श्रियावृतम्

41 // caturbhujaṃ viśālākṣaṃ śrīvatsāṅkitavakṣasam / nīlameghapratīkāśaṃ bhrājamānaṃ śriyāvṛtam

KūrmP_1,16.

42 ॥ उपतस्थुः सुराः सर्वे सिद्धाः साध्याश्च चारणाः । उपेन्द्रमिन्द्रप्रमुखा ब्रह्मा चर्षिगमैर्वृतः

42 // upatasthuḥ surāḥ sarve siddhāḥ sādhyāśca cāraṇāḥ / upendramindrapramukhā brahmā carṣigamairvṛtaḥ

KūrmP_1,16.

43 ॥ कृतोपनयनो वेदानध्यैष्ट भगवान् हरिः । समाचारं भरद्वाजात् त्रिलोकाय प्रदर्शयन्

43 // kṛtopanayano vedānadhyaiṣṭa bhagavān hariḥ / samācāraṃ bharadvājāt trilokāya pradarśayan

KūrmP_1,16.

44 ॥ एवं हि लौकिकं मार्गं प्रदर्शयति स प्रभुः । स यत् प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते

44 // evaṃ hi laukikaṃ mārgaṃ pradarśayati sa prabhuḥ / sa yat pramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate

KūrmP_1,16.

45 ॥ ततः कालेन मतिमान् बलिर्वैरोचनिः स्वयम् । यज्ञैर्यज्ञेश्वरं विष्णुमर्चयामास सर्वगम्

45 // tataḥ kālena matimān balirvairocaniḥ svayam / yajñairyajñeśvaraṃ viṣṇumarcayāmāsa sarvagam

KūrmP_1,16.

46 ॥ ब्राह्मणान् पूजयामास दत्त्वा बहुतरं धनम् । ब्रह्मर्षयः समाजग्मुर्यज्ञवाटं महात्मनः

46 // brāhmaṇān pūjayāmāsa dattvā bahutaraṃ dhanam / brahmarṣayaḥ samājagmuryajñavāṭaṃ mahātmanaḥ

KūrmP_1,16.

47 ॥ विज्ञाय विष्णुर्भगवान् भरद्वाजप्रचोदितः । आस्थाय वामनं रूपं यज्ञदेशमथागमत्

47 // vijñāya viṣṇurbhagavān bharadvājapracoditaḥ / āsthāya vāmanaṃ rūpaṃ yajñadeśamathāgamat

KūrmP_1,16.

48 ॥ कृष्णाजिनोपवीताङ्ग आषाढेन विराजितः । ब्राह्मणो जटिलो वेदानुद्गिरन् भस्ममण्डितः

48 // kṛṣṇājinopavītāṅga āṣāḍhena virājitaḥ / brāhmaṇo jaṭilo vedānudgiran bhasmamaṇḍitaḥ

KūrmP_1,16.

49 ॥ संप्राप्यासुरराजस्य समीपं भिक्षुको हरिः । स्वपादैर्विमितं देशमयाचत बलिं त्रिभिः

49 // saṃprāpyāsurarājasya samīpaṃ bhikṣuko hariḥ / svapādairvimitaṃ deśamayācata baliṃ tribhiḥ

KūrmP_1,16.

50 ॥ प्रक्षाल्य चरणौ विष्णोर्बलिर्भासमन्वितः । आचामयित्वा भृङ्गारमादाय स्वर्णनिर्मितम्

50 // prakṣālya caraṇau viṣṇorbalirbhāsamanvitaḥ / ācāmayitvā bhṛṅgāramādāya svarṇanirmitam

KūrmP_1,16.

51 ॥ दास्ये तवेदं भवते पदत्रयं प्रीणातु देवो हरिरव्ययाकृतिः । विचिन्त्य देवस्य कराग्रपल्लवे निपातयामास जलं सुशीतलम्

51 // dāsye tavedaṃ bhavate padatrayaṃ prīṇātu devo hariravyayākṛtiḥ / vicintya devasya karāgrapallave nipātayāmāsa jalaṃ suśītalam

KūrmP_1,16.

52 ॥ विचक्रमे पृथिवीमेष एता- मथान्तरिक्षं दिवमादिदेवः । व्यपेतरागं दितिजेश्वरं तं प्रकर्तुकामः शरणं प्रपन्नम्

52 // vicakrame pṛthivīmeṣa etā- mathāntarikṣaṃ divamādidevaḥ / vyapetarāgaṃ ditijeśvaraṃ taṃ prakartukāmaḥ śaraṇaṃ prapannam

KūrmP_1,16.

53 ॥ आक्रम्य लोकत्रयमीशपादः प्राजापत्याद् ब्रह्मलोकं जगाम । प्रणेमुरादित्यसहस्त्रकल्पं ये तत्र लोके निवसन्ति सिद्धाः

53 // ākramya lokatrayamīśapādaḥ prājāpatyād brahmalokaṃ jagāma / praṇemurādityasahastrakalpaṃ ye tatra loke nivasanti siddhāḥ

KūrmP_1,16.

54 ॥ अथोपतस्थे भगवाननादिः पितामहास्तोषयामास विष्णुम् । भित्त्वा तदण्डस्य कपालमूर्ध्वं जगाम दिव्यावरणानि भूयः

54 // athopatasthe bhagavānanādiḥ pitāmahāstoṣayāmāsa viṣṇum / bhittvā tadaṇḍasya kapālamūrdhvaṃ jagāma divyāvaraṇāni bhūyaḥ

KūrmP_1,16.

55 ॥ अथाण्डभेदान्निपपात शीतलं महाजलं तत् पुण्यकृद्भिश्चजुष्टम् । प्रवर्तते चापि सरिद्वरा तदा गङ्गेत्युक्ता ब्रह्मणा व्योमसंस्था

55 // athāṇḍabhedānnipapāta śītalaṃ mahājalaṃ tat puṇyakṛdbhiścajuṣṭam / pravartate cāpi saridvarā tadā gaṅgetyuktā brahmaṇā vyomasaṃsthā

KūrmP_1,16.

56 ॥ गत्वा महान्तं प्रकृतिं प्रधानं ब्रह्माणमेकं पुरुषं स्वबीजम् । अतिष्ठदीशस्य पदं तदव्ययं दृष्ट्वा देवास्तत्र तत्र स्तुवन्ति

56 // gatvā mahāntaṃ prakṛtiṃ pradhānaṃ brahmāṇamekaṃ puruṣaṃ svabījam / atiṣṭhadīśasya padaṃ tadavyayaṃ dṛṣṭvā devāstatra tatra stuvanti

KūrmP_1,16.

57 ॥ आलोक्य तं पुरुषं विश्वकायं महान् बलिर्भक्तियोगेन विष्णुम् । ननाम नारायणमेकमव्ययं स्वचेतसा यं प्रणमन्ति देवाः

57 // ālokya taṃ puruṣaṃ viśvakāyaṃ mahān balirbhaktiyogena viṣṇum / nanāma nārāyaṇamekamavyayaṃ svacetasā yaṃ praṇamanti devāḥ

KūrmP_1,16.

58 ॥ तमब्रवीद् भगवानादिकर्ता भूत्वा पुनर्वामनो वासुदेवः । ममैव दैत्याधिपते ऽधुनेदं लोकत्रयं भवता भावदत्तम्

58 // tamabravīd bhagavānādikartā bhūtvā punarvāmano vāsudevaḥ / mamaiva daityādhipate 'dhunedaṃ lokatrayaṃ bhavatā bhāvadattam

KūrmP_1,16.

59 ॥ प्रणम्य मूर्ध्ना पुनरेव दैत्यो निपातयामास जलं कराग्रे । दास्ये तवात्मानमनन्तधाम्ने त्रिविक्रमायामितविक्रमाय

59 // praṇamya mūrdhnā punareva daityo nipātayāmāsa jalaṃ karāgre / dāsye tavātmānamanantadhāmne trivikramāyāmitavikramāya

KūrmP_1,16.

60 ॥ प्रगृह्य सूनोरपि संप्रदत्तं प्रह्लादसूनोरथ शङ्खपाणिः । जगाद दैत्यं जगदन्तरात्मा पातालमूलं प्रविशेति भूयः

60 // pragṛhya sūnorapi saṃpradattaṃ prahlādasūnoratha śaṅkhapāṇiḥ / jagāda daityaṃ jagadantarātmā pātālamūlaṃ praviśeti bhūyaḥ

KūrmP_1,16.

61 ॥ समास्यतां भवता तत्र नित्यं भुक्त्वा भोगान् देवतानामलभ्यान् । ध्यायस्व मां सततं भक्तियोगात् प्रवेक्ष्यसे कल्पदाहे पुनर्माम्

61 // samāsyatāṃ bhavatā tatra nityaṃ bhuktvā bhogān devatānāmalabhyān / dhyāyasva māṃ satataṃ bhaktiyogāt pravekṣyase kalpadāhe punarmām

KūrmP_1,16.

62 ॥ उक्त्वैवं दैत्यसिंहं तं विष्णुः सत्यपराक्रमः । पुरन्दराय त्रैलोक्यं ददौ विष्णुरुरुक्रमः

62 // uktvaivaṃ daityasiṃhaṃ taṃ viṣṇuḥ satyaparākramaḥ / purandarāya trailokyaṃ dadau viṣṇururukramaḥ

KūrmP_1,16.

63 ॥ संस्तुवन्ति महायोगं सिद्धा देवर्षिकिन्नराः । ब्रह्मा शक्रो ऽथ भगवान् रुद्रादित्यमरुद्गणाः

63 // saṃstuvanti mahāyogaṃ siddhā devarṣikinnarāḥ / brahmā śakro 'tha bhagavān rudrādityamarudgaṇāḥ

KūrmP_1,16.

64 ॥ कृत्वैतदद्भुतं कर्म विष्णुर्वामनरूपधृक् । पश्यतामेव सर्वेषां तत्रैवान्तरधीयत

64 // kṛtvaitadadbhutaṃ karma viṣṇurvāmanarūpadhṛk / paśyatāmeva sarveṣāṃ tatraivāntaradhīyata

KūrmP_1,16.

65 ॥ सो ऽपि दैत्यवरः श्रीमान् पातालं प्राप चोदितः । प्रह्लादेनासुरवरैर्विष्णुना विष्णुतत्परः

65 // so 'pi daityavaraḥ śrīmān pātālaṃ prāpa coditaḥ / prahlādenāsuravarairviṣṇunā viṣṇutatparaḥ

KūrmP_1,16.

66 ॥ अपृच्छद् विष्णुमाहात्मयं भक्तियोगमनुत्तमम् । पूजाविधानं प्रह्लादं तदाहासौ चकार सः

66 // apṛcchad viṣṇumāhātmayaṃ bhaktiyogamanuttamam / pūjāvidhānaṃ prahlādaṃ tadāhāsau cakāra saḥ

KūrmP_1,16.

67 ॥ अथ रथचरणासिशङ्खपाणिं सरसिजोलचनमीशमप्रमेयम् । शरणमुपपयौ स भावयोगात् प्रणतगतिं प्रणिधाय कर्मयोगम्

67 // atha rathacaraṇāsiśaṅkhapāṇiṃ sarasijolacanamīśamaprameyam / śaraṇamupapayau sa bhāvayogāt praṇatagatiṃ praṇidhāya karmayogam

KūrmP_1,16.

68 ॥ एष वः कथितो विप्रा वामनस्य पराक्रमः । स देवकार्याणि सदा करोति पुरुषोत्तमः

68 // eṣa vaḥ kathito viprā vāmanasya parākramaḥ / sa devakāryāṇi sadā karoti puruṣottamaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Kūrma Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः