Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Kūrma Purāṇa

Vibhāga 1 · Chapter 18

कूर्मपुराणम्

KūrmP_1,18.

19 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तदशो ऽध्यायः सूत उवाच एतानुत्पाद्य पुत्रांस्तु प्रजासंतानकारणात् । कश्यपो गोत्रकामस्तु चचार सुमहत् तपः

19 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge saptadaśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca etānutpādya putrāṃstu prajāsaṃtānakāraṇāt / kaśyapo gotrakāmastu cacāra sumahat tapaḥ

KūrmP_1,18.

1 ॥ तस्य वै तपतो ऽत्यर्थं प्रादुर्भूतौ सुताविमौ । वत्सरश्चासितश्चैव तावुभौ ब्रह्मवादिनौ

1 // tasya vai tapato 'tyarthaṃ prādurbhūtau sutāvimau / vatsaraścāsitaścaiva tāvubhau brahmavādinau

KūrmP_1,18.

2 ॥ वत्सरान्नैध्रुवो जज्ञे रैभ्यश्च सुमहायशाः । रैभ्यस्य जज्ञिरे रैभ्याः पुत्रा द्युतिमतां वराः

2 // vatsarānnaidhruvo jajñe raibhyaśca sumahāyaśāḥ / raibhyasya jajñire raibhyāḥ putrā dyutimatāṃ varāḥ

KūrmP_1,18.

3 ॥ च्यवनस्य सुता पत्नी नैध्रुवस्य महात्मनः । सुमेधा जनयामास पुत्रान् वै कुण्डपायिनः

3 // cyavanasya sutā patnī naidhruvasya mahātmanaḥ / sumedhā janayāmāsa putrān vai kuṇḍapāyinaḥ

KūrmP_1,18.

4 ॥ असितस्यैकपर्णायां ब्रह्मिष्ठः समपद्यत । नाम्ना वै देवलः पुत्रो योगाचार्यो महातपाः

4 // asitasyaikaparṇāyāṃ brahmiṣṭhaḥ samapadyata / nāmnā vai devalaḥ putro yogācāryo mahātapāḥ

KūrmP_1,18.

5 ॥ शाण्डिल्यानां परः श्रीमान् सर्वतत्त्वार्थवित् सुधीः । प्रसादात् पार्वतीशस्य योगमुत्तममाप्तवान्

5 // śāṇḍilyānāṃ paraḥ śrīmān sarvatattvārthavit sudhīḥ / prasādāt pārvatīśasya yogamuttamamāptavān

KūrmP_1,18.

6 ॥ शाण्डिल्या नैध्रु वारैभ्यास्त्रयः पक्षास्तु काश्यपाः । नरप्रकृतयो विप्राः पुलस्त्यस्य वदामि वः

6 // śāṇḍilyā naidhru vāraibhyāstrayaḥ pakṣāstu kāśyapāḥ / naraprakṛtayo viprāḥ pulastyasya vadāmi vaḥ

KūrmP_1,18.

7 ॥ तृणबिन्दोः सुता विप्रा नाम्ना त्विलविला स्मृता । पुलस्त्याय स राजर्षिस्तां कन्यां प्रत्यपादयत्

7 // tṛṇabindoḥ sutā viprā nāmnā tvilavilā smṛtā / pulastyāya sa rājarṣistāṃ kanyāṃ pratyapādayat

KūrmP_1,18.

8 ॥ ऋषिस्त्वैलविलिस्तस्यां विश्रवाः समपद्यत । तस्य पत्न्यश्चतस्त्रस्तु पौलस्त्यकुलवर्धिकाः

8 // ṛṣistvailavilistasyāṃ viśravāḥ samapadyata / tasya patnyaścatastrastu paulastyakulavardhikāḥ

KūrmP_1,18.

9 ॥ पुष्पोत्कटा च राका च कैकसी देववर्णिनी । रूपलावण्यसंपन्नास्तासां वै शृणुत प्रजाः

9 // puṣpotkaṭā ca rākā ca kaikasī devavarṇinī / rūpalāvaṇyasaṃpannāstāsāṃ vai śṛṇuta prajāḥ

KūrmP_1,18.

10 ॥ ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्य सुषुवे देवरूपिणी । कैकसी जनयत् पुत्रं रावणं राक्षसाधिपम्

10 // jyeṣṭhaṃ vaiśravaṇaṃ tasya suṣuve devarūpiṇī / kaikasī janayat putraṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam

KūrmP_1,18.

11 ॥ कुम्भकर्णं शूर्पणखां तथैव च विभीषणम् । पुष्पोत्कटा व्यजनयत् पुत्रान् विश्रवसः शुभान्

11 // kumbhakarṇaṃ śūrpaṇakhāṃ tathaiva ca vibhīṣaṇam / puṣpotkaṭā vyajanayat putrān viśravasaḥ śubhān

KūrmP_1,18.

12 ॥ महोदरं प्रहस्तं च महापार्श्वं खरं तथा । कुम्भीनसीं तथा कन्यां राकायां शृणुत प्रजाः

12 // mahodaraṃ prahastaṃ ca mahāpārśvaṃ kharaṃ tathā / kumbhīnasīṃ tathā kanyāṃ rākāyāṃ śṛṇuta prajāḥ

KūrmP_1,18.

13 ॥ त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वो महाबलः । इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा दश । सर्वे तपोबलोत्कृष्टा रुद्रभक्ताः सुभीषणाः

13 // triśirā dūṣaṇaścaiva vidyujjihvo mahābalaḥ / ityete krūrakarmāṇaḥ paulastyā rākṣasā daśa / sarve tapobalotkṛṣṭā rudrabhaktāḥ subhīṣaṇāḥ

KūrmP_1,18.

14 ॥ पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः । भूताः पिशाचाः सर्पाश्च शूकरा हस्तिनस्तथा

14 // pulahasya mṛgāḥ putrāḥ sarve vyālāśca daṃṣṭriṇaḥ / bhūtāḥ piśācāḥ sarpāśca śūkarā hastinastathā

KūrmP_1,18.

15 ॥ अनपत्यः क्रतुस्तस्मिन् स्मृतो वैवस्वते ऽन्तरे । मरीचेः कश्यपः पुत्रः स्वयमेव प्रजापतिः

15 // anapatyaḥ kratustasmin smṛto vaivasvate 'ntare / marīceḥ kaśyapaḥ putraḥ svayameva prajāpatiḥ

KūrmP_1,18.

16 ॥ भृगोरप्यभवच्छुक्रो दैत्याचार्यो महातपाः । स्वाध्याययोगनिरतो हरभक्तो महाद्युतिः

16 // bhṛgorapyabhavacchukro daityācāryo mahātapāḥ / svādhyāyayoganirato harabhakto mahādyutiḥ

KūrmP_1,18.

17 ॥ अत्रेः पत्न्यो ऽभवन् बह्व्यः सोदर्यास्ताः पतिव्रताः । कृशाश्वस्य तु विप्रेन्द्रा घृताच्यामिति मे श्रुतम्

17 // atreḥ patnyo 'bhavan bahvyaḥ sodaryāstāḥ pativratāḥ / kṛśāśvasya tu viprendrā ghṛtācyāmiti me śrutam

KūrmP_1,18.

18 ॥ स तासु जनयामास स्वस्त्यात्रेयान् महौजसः । वेदवेदाङ्गनिरतांस्तपसा हतकिल्बिषान्

18 // sa tāsu janayāmāsa svastyātreyān mahaujasaḥ / vedavedāṅganiratāṃstapasā hatakilbiṣān

KūrmP_1,18.

19 ॥ नारदस्तु वसिष्ठाय ददौ देवीमरुन्धतीम् । ऊर्ध्वरेतास्तत्र मुनिः शापाद् दक्षस्य नारदः

19 // nāradastu vasiṣṭhāya dadau devīmarundhatīm / ūrdhvaretāstatra muniḥ śāpād dakṣasya nāradaḥ

KūrmP_1,18.

20 ॥ हर्यश्वेषु तु नष्टेषु मायया नारदस्य तु । शशाप नारदं दक्षः क्रोधसंरक्तलोचनः

20 // haryaśveṣu tu naṣṭeṣu māyayā nāradasya tu / śaśāpa nāradaṃ dakṣaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ

KūrmP_1,18.

21 ॥ यस्मान्मम सुताः सर्वे भवतो मायया द्विज । क्षयं नीतास्त्वशेषेण निरपत्यो भविष्यति

21 // yasmānmama sutāḥ sarve bhavato māyayā dvija / kṣayaṃ nītāstvaśeṣeṇa nirapatyo bhaviṣyati

KūrmP_1,18.

22 ॥ अरुन्धत्यां वसिष्ठस्तु शक्तिमुत्पादयत् सुतम् । शक्तेः पराशरः श्रीमान् सर्वज्ञस्तपतां वरः

22 // arundhatyāṃ vasiṣṭhastu śaktimutpādayat sutam / śakteḥ parāśaraḥ śrīmān sarvajñastapatāṃ varaḥ

KūrmP_1,18.

23 ॥ आराध्य देवदेवेशमीशानं त्रिपुरान्तकम् । लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं कृष्णाद्वैपायनं प्रभुम्

23 // ārādhya devadeveśamīśānaṃ tripurāntakam / lebhe tvapratimaṃ putraṃ kṛṣṇādvaipāyanaṃ prabhum

KūrmP_1,18.

24 ॥ द्वैपायनाच्छ्रको जज्ञे भगवानेव शङ्करः । अंशांशेनावतीर्योर्व्यां स्वं प्राप परमं पदम्

24 // dvaipāyanācchrako jajñe bhagavāneva śaṅkaraḥ / aṃśāṃśenāvatīryorvyāṃ svaṃ prāpa paramaṃ padam

KūrmP_1,18.

25 ॥ शुकस्याप्यभवन् पुत्राः पञ्चात्यन्ततपस्विनः । भूरिश्रवाः प्रभुः शंभुः कृष्णो गौरश्च पञ्चमः । कन्या कीर्तिमती चैव योगमाता धृतव्रता

25 // śukasyāpyabhavan putrāḥ pañcātyantatapasvinaḥ / bhūriśravāḥ prabhuḥ śaṃbhuḥ kṛṣṇo gauraśca pañcamaḥ / kanyā kīrtimatī caiva yogamātā dhṛtavratā

KūrmP_1,18.

26 ॥ एते ऽत्र वंश्याः कथिता ब्राह्मणा ब्रह्मवादिनाम् । अत ऊर्ध्वं निबोधध्वं कश्यपाद्राजसंततिम्

26 // ete 'tra vaṃśyāḥ kathitā brāhmaṇā brahmavādinām / ata ūrdhvaṃ nibodhadhvaṃ kaśyapādrājasaṃtatim

Edition, source and reuse
Edition
Kūrma Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः