Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Kūrma Purāṇa

Vibhāga 1 · Chapter 19

कूर्मपुराणम्

KūrmP_1,19.

27 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे अष्टादशो ऽध्यायः सूत उवाच अदितिः सुषुवे पुत्रमादित्यं कश्यपात् प्रभुम् । तस्यादित्यस्य चैवसीद् भार्याणां तु चतुष्टयम् । संज्ञा राज्ञी प्रभा छाया पुत्रांस्तासां निबोधत

27 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca aditiḥ suṣuve putramādityaṃ kaśyapāt prabhum / tasyādityasya caivasīd bhāryāṇāṃ tu catuṣṭayam / saṃjñā rājñī prabhā chāyā putrāṃstāsāṃ nibodhata

KūrmP_1,19.

1 ॥ संज्ञा त्वाष्ट्री च सुषुवे सूर्यान्मनुमनुत्तमम् । यमं च यमुनां चैव राज्ञी रैवतमेव च

1 // saṃjñā tvāṣṭrī ca suṣuve sūryānmanumanuttamam / yamaṃ ca yamunāṃ caiva rājñī raivatameva ca

KūrmP_1,19.

2 ॥ प्रभा प्रभातमादित्याच्छाया सावर्णमात्मजम् । शनिं च तपतीं चैव विष्टिं चैव यथाक्रमम्

2 // prabhā prabhātamādityācchāyā sāvarṇamātmajam / śaniṃ ca tapatīṃ caiva viṣṭiṃ caiva yathākramam

KūrmP_1,19.

3 ॥ मनोस्तु प्रथमस्यासन् नव पुत्रास्तु संयमाः । इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च

3 // manostu prathamasyāsan nava putrāstu saṃyamāḥ / ikṣvākurnabhagaścaiva dhṛṣṭaḥ śaryātireva ca

KūrmP_1,19.

4 ॥ नरिष्यन्तश्च नाभागो ह्यरिष्टः कारुषकस्तथा । पृषध्रश्च महातेजा नवैते शक्रसन्निभाः

4 // nariṣyantaśca nābhāgo hyariṣṭaḥ kāruṣakastathā / pṛṣadhraśca mahātejā navaite śakrasannibhāḥ

KūrmP_1,19.

5 ॥ इला ज्येष्ठा वरिष्ठा च सोमवंशविवृद्धये । बुधस्य गत्वा भवनं सोमपुत्रेण संगता

5 // ilā jyeṣṭhā variṣṭhā ca somavaṃśavivṛddhaye / budhasya gatvā bhavanaṃ somaputreṇa saṃgatā

KūrmP_1,19.

6 ॥ असूत सौम्यजं देवी पुरूरवसमुत्तमम् । पितॄणां तृप्तिकर्तारं बुधादिति हि नः श्रुतम्

6 // asūta saumyajaṃ devī purūravasamuttamam / pitṝṇāṃ tṛptikartāraṃ budhāditi hi naḥ śrutam

KūrmP_1,19.

7 ॥ संप्राप्य पुंस्त्वममलं सुद्युम्न इति विश्रुतः । इला पुत्रत्रयं लेभे पुनः स्त्रीत्वमविन्दत

7 // saṃprāpya puṃstvamamalaṃ sudyumna iti viśrutaḥ / ilā putratrayaṃ lebhe punaḥ strītvamavindata

KūrmP_1,19.

8 ॥ उत्कलश्च गयश्चैव विनताश्वस्तथैव च । सर्वे ते ऽप्रतिमप्रख्याः प्रपन्नाः कमलोद्भवम्

8 // utkalaśca gayaścaiva vinatāśvastathaiva ca / sarve te 'pratimaprakhyāḥ prapannāḥ kamalodbhavam

KūrmP_1,19.

9 ॥ इक्ष्वाकोश्चाभवद् वीरो विकुक्षिर्नाम पार्थिवः । ज्येष्ठः पुत्रशतस्यापि दश पञ्च च तत्सुताः

9 // ikṣvākoścābhavad vīro vikukṣirnāma pārthivaḥ / jyeṣṭhaḥ putraśatasyāpi daśa pañca ca tatsutāḥ

KūrmP_1,19.

10 ॥ तेषाञ्ज्येष्ठः ककुत्स्थो ऽभूत् काकुत्स्थो हि सुयोधनः । सुयोधनात् पृथुः श्रीमान् विश्वकश्च पृथोः सुतः

10 // teṣāñjyeṣṭhaḥ kakutstho 'bhūt kākutstho hi suyodhanaḥ / suyodhanāt pṛthuḥ śrīmān viśvakaśca pṛthoḥ sutaḥ

KūrmP_1,19.

11 ॥ विश्वकादार्द्रको धीमान् युवनाश्वस्तु तत्सुतः । स गोकर्णमनुप्राप्य युवनाश्वः प्रतापवान्

11 // viśvakādārdrako dhīmān yuvanāśvastu tatsutaḥ / sa gokarṇamanuprāpya yuvanāśvaḥ pratāpavān

KūrmP_1,19.

12 ॥ दृष्ट्वा तु गौतमं विप्रं तपन्तमनलप्रभम् । प्रणम्य दण्डवद् भूमौ पुत्रकामो महीपतिः । अपृच्छत् कर्मणा केन धार्मिकं प्राप्नुयात् सुतम्

12 // dṛṣṭvā tu gautamaṃ vipraṃ tapantamanalaprabham / praṇamya daṇḍavad bhūmau putrakāmo mahīpatiḥ / apṛcchat karmaṇā kena dhārmikaṃ prāpnuyāt sutam

KūrmP_1,19.

13 ॥ गौतम उवाच आराध्य पूर्वपुरुषं नारायणमनामयम् । अनादिनिधनं देवं धार्मिकं प्राप्नुयात् सुतम्

13 // gautama uvāca ārādhya pūrvapuruṣaṃ nārāyaṇamanāmayam / anādinidhanaṃ devaṃ dhārmikaṃ prāpnuyāt sutam

KūrmP_1,19.

14 ॥ यस्य पुत्रः स्वयं ब्रह्मा पौत्रः स्यान्नीललोहितः । तमादिकृष्णमीशानमाराध्याप्नोति सत्सुतम्

14 // yasya putraḥ svayaṃ brahmā pautraḥ syānnīlalohitaḥ / tamādikṛṣṇamīśānamārādhyāpnoti satsutam

KūrmP_1,19.

15 ॥ न यस्य भगवान् ब्रह्मा प्रभावं वेत्ति तत्त्वतः । तमाराध्य हृषीकेशं प्राप्नुयाद्धार्मिकं सुतम्

15 // na yasya bhagavān brahmā prabhāvaṃ vetti tattvataḥ / tamārādhya hṛṣīkeśaṃ prāpnuyāddhārmikaṃ sutam

KūrmP_1,19.

16 ॥ स गौतमवचः श्रुत्वा युवनाश्वो महीपतिः । आराधयन्महायोगं वासुदेवं सनातनम्

16 // sa gautamavacaḥ śrutvā yuvanāśvo mahīpatiḥ / ārādhayanmahāyogaṃ vāsudevaṃ sanātanam

KūrmP_1,19.

17 ॥ तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरः श्रावस्तिरिति विश्रुतः । निर्मिता येन श्रावस्तिर्गौडदेशे महापुरी

17 // tasya putro 'bhavad vīraḥ śrāvastiriti viśrutaḥ / nirmitā yena śrāvastirgauḍadeśe mahāpurī

KūrmP_1,19.

18 ॥ तस्माच्च बृहदश्वो ऽभूत् तस्मात् कुवलयाश्वकः । धुन्धुमारत्वमगमद् धुन्धुं हत्वा महासुरम्

18 // tasmācca bṛhadaśvo 'bhūt tasmāt kuvalayāśvakaḥ / dhundhumāratvamagamad dhundhuṃ hatvā mahāsuram

KūrmP_1,19.

19 ॥ धुन्धुमारस्य तनयास्त्रयः प्रोक्ता द्विजोत्तमाः । दृढाश्वश्चैव दण्डाश्वः कपिलाश्वस्तथैव च

19 // dhundhumārasya tanayāstrayaḥ proktā dvijottamāḥ / dṛḍhāśvaścaiva daṇḍāśvaḥ kapilāśvastathaiva ca

KūrmP_1,19.

20 ॥ दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य चात्मजः । हर्यश्वस्य निकुम्भस्तु निकुम्भात् संहताश्वकः

20 // dṛḍhāśvasya pramodastu haryaśvastasya cātmajaḥ / haryaśvasya nikumbhastu nikumbhāt saṃhatāśvakaḥ

KūrmP_1,19.

21 ॥ कृशाश्वश्च रणाश्वश्च संहताश्वस्य वै सुतौ । युवनाश्वो रणाश्वस्य शक्रतुल्यबलो युधि

21 // kṛśāśvaśca raṇāśvaśca saṃhatāśvasya vai sutau / yuvanāśvo raṇāśvasya śakratulyabalo yudhi

KūrmP_1,19.

22 ॥ कृत्वा तु वारुणीमिष्टिमृषीणां वै प्रसादतः । लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं विष्णुभक्तमनुत्तमम् । मान्धातारं महाप्राज्ञं सर्वशस्त्रभृतां वरम्

22 // kṛtvā tu vāruṇīmiṣṭimṛṣīṇāṃ vai prasādataḥ / lebhe tvapratimaṃ putraṃ viṣṇubhaktamanuttamam / māndhātāraṃ mahāprājñaṃ sarvaśastrabhṛtāṃ varam

KūrmP_1,19.

23 ॥ मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभूदम्बरीषश्च वीर्यवान् । मुचुकुन्दश्च पुण्यात्मा सर्वे शक्रसमा युधि

23 // māndhātuḥ purukutso 'bhūdambarīṣaśca vīryavān / mucukundaśca puṇyātmā sarve śakrasamā yudhi

KūrmP_1,19.

24 ॥ अम्बरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः । हरितो युवनाश्वस्य हारितस्तत्सुतो ऽभवत्

24 // ambarīṣasya dāyādo yuvanāśvo 'paraḥ smṛtaḥ / harito yuvanāśvasya hāritastatsuto 'bhavat

KūrmP_1,19.

25 ॥ पुरुकुत्सस्य दायादस्त्रसदस्युर्महायशाः । नर्मदायां समुत्पन्नः संभूतिस्तत्सुतो ऽभवत्

25 // purukutsasya dāyādastrasadasyurmahāyaśāḥ / narmadāyāṃ samutpannaḥ saṃbhūtistatsuto 'bhavat

KūrmP_1,19.

26 ॥ विष्णुवृद्धः सुतस्तस्य त्वनरण्यो ऽभवत् परः । बृहदशवो ऽनरण्यस्य हर्यश्वस्तत्सुतो ऽभवत्

26 // viṣṇuvṛddhaḥ sutastasya tvanaraṇyo 'bhavat paraḥ / bṛhadaśavo 'naraṇyasya haryaśvastatsuto 'bhavat

KūrmP_1,19.

27 ॥ सो ऽतीव धार्मिको राजा कर्दमस्य प्रजापतेः । प्रसादाद्धार्मिकं पुत्रं लेभे सूर्यपरायणम्

27 // so 'tīva dhārmiko rājā kardamasya prajāpateḥ / prasādāddhārmikaṃ putraṃ lebhe sūryaparāyaṇam

KūrmP_1,19.

28 ॥ स तु सूर्यं समभ्यर्च्य राजा वसुमनाः शुभम् । लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं त्रिधन्वानमरिन्दमम्

28 // sa tu sūryaṃ samabhyarcya rājā vasumanāḥ śubham / lebhe tvapratimaṃ putraṃ tridhanvānamarindamam

KūrmP_1,19.

29 ॥ अयजच्चाश्वमेधेन शत्रून् जित्वा द्विजोत्तमाः । स्वाध्यायवान् दानशीलस्तितिक्षुर्धर्मतत्परः

29 // ayajaccāśvamedhena śatrūn jitvā dvijottamāḥ / svādhyāyavān dānaśīlastitikṣurdharmatatparaḥ

KūrmP_1,19.

30 ॥ ऋषयस्तु समाजग्मुर्यज्ञवाटं महात्मनः । वसिष्ठकश्यपमुखा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः

30 // ṛṣayastu samājagmuryajñavāṭaṃ mahātmanaḥ / vasiṣṭhakaśyapamukhā devāścendrapurogamāḥ

KūrmP_1,19.

31 ॥ तान् प्रणम्य महाराजः पप्रच्छ विनयान्वितः । समाप्य विधिवद् यज्ञं वसिष्ठादीन् द्विजोत्तमान्

31 // tān praṇamya mahārājaḥ papraccha vinayānvitaḥ / samāpya vidhivad yajñaṃ vasiṣṭhādīn dvijottamān

KūrmP_1,19.

32 ॥ वसुमना उवाच किंस्विच्छेयस्करतरं लोके ऽस्मिन् ब्राह्मणर्षभाः । यज्ञस्तपो वा संन्यासो ब्रूत मे सर्ववेदिनः

32 // vasumanā uvāca kiṃsviccheyaskarataraṃ loke 'smin brāhmaṇarṣabhāḥ / yajñastapo vā saṃnyāso brūta me sarvavedinaḥ

KūrmP_1,19.

33 ॥ वसिष्ठ उवाच अधीत्य वेदान् विधिवत् पुत्रानुत्पाद्य धर्मतः । इष्ट्वा यज्ञेश्वरं यज्ञैर् गच्छेद वनमथात्मवान्

33 // vasiṣṭha uvāca adhītya vedān vidhivat putrānutpādya dharmataḥ / iṣṭvā yajñeśvaraṃ yajñair gaccheda vanamathātmavān

KūrmP_1,19.

34 ॥ पुलस्त्य उवाच आराध्य तपसा देवं योगिनं परमेष्ठिनम् । प्रव्रजेद् विधिवद् यज्ञैरिष्ट्वा पूर्वं सुरोत्तमान्

34 // pulastya uvāca ārādhya tapasā devaṃ yoginaṃ parameṣṭhinam / pravrajed vidhivad yajñairiṣṭvā pūrvaṃ surottamān

KūrmP_1,19.

35 ॥ पुलह उवाच यमाहुरेकं पुरुषं पुराणं परमेश्वरम् । तमाराध्य सहस्त्रांशुं तपसा मोक्षमाप्नुयात्

35 // pulaha uvāca yamāhurekaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ parameśvaram / tamārādhya sahastrāṃśuṃ tapasā mokṣamāpnuyāt

KūrmP_1,19.

36 ॥ जमदग्निरुवाच अजस्य नाभावध्येकमीश्वरेण समर्पितम् । बीजं भगवता येन स देवस्तपसेज्यते

36 // jamadagniruvāca ajasya nābhāvadhyekamīśvareṇa samarpitam / bījaṃ bhagavatā yena sa devastapasejyate

KūrmP_1,19.

37 ॥ विश्वामित्र उवाच यो ऽग्निः सर्वात्मको ऽनन्तः स्वयंभूर्विश्वतोमुखः । स रुद्रस्तपसोग्रेण पूज्यते नेतरैर्मखैः

37 // viśvāmitra uvāca yo 'gniḥ sarvātmako 'nantaḥ svayaṃbhūrviśvatomukhaḥ / sa rudrastapasogreṇa pūjyate netarairmakhaiḥ

KūrmP_1,19.

38 ॥ भरद्वाज उवाच यो यज्ञैरिज्यते देवो जातवेदाः सनातनः । स सर्वदैवततनुः पूज्यते तपसेश्वरः

38 // bharadvāja uvāca yo yajñairijyate devo jātavedāḥ sanātanaḥ / sa sarvadaivatatanuḥ pūjyate tapaseśvaraḥ

KūrmP_1,19.

39 ॥ अत्रिरुवाच यतः सर्वमिदं जातं यस्यापत्यं प्रजापतिः । तपः सुमहदास्थाय पूज्यते स महेश्वरः

39 // atriruvāca yataḥ sarvamidaṃ jātaṃ yasyāpatyaṃ prajāpatiḥ / tapaḥ sumahadāsthāya pūjyate sa maheśvaraḥ

KūrmP_1,19.

40 ॥ गौतम उवाच यतः प्रधानपुरुषौ यस्य शक्तिमयं जगत् । स देवदेवस्तपसा पूजनीयः सनातनः

40 // gautama uvāca yataḥ pradhānapuruṣau yasya śaktimayaṃ jagat / sa devadevastapasā pūjanīyaḥ sanātanaḥ

KūrmP_1,19.

41 ॥ कश्यप उवाच सहस्त्रनयनो देवः साक्षी स तु प्रजापतिः । प्रसीदति महायोगी पूजितस्तपसा परः

41 // kaśyapa uvāca sahastranayano devaḥ sākṣī sa tu prajāpatiḥ / prasīdati mahāyogī pūjitastapasā paraḥ

KūrmP_1,19.

42 ॥ क्रतुरुवाच प्राप्ताध्ययनयज्ञस् लब्धपुत्रस्य चैव हि । नान्तरेण तपः कश्चिद्धर्मः शास्त्रेषु दृश्यते

42 // kraturuvāca prāptādhyayanayajñas labdhaputrasya caiva hi / nāntareṇa tapaḥ kaściddharmaḥ śāstreṣu dṛśyate

KūrmP_1,19.

43 ॥ इत्याकर्ण्य स राजर्षिस्तान् प्रणम्यातिहृष्टधीः । विसर्जयित्वा संपूज्य त्रिधन्वानमथाब्रवीत्

43 // ityākarṇya sa rājarṣistān praṇamyātihṛṣṭadhīḥ / visarjayitvā saṃpūjya tridhanvānamathābravīt

KūrmP_1,19.

44 ॥ आराधयिष्ये तपसा देवमेकाक्षराह्वयम् । प्राणं बृहन्तं पुरुषमादित्यान्तरसंस्थितम्

44 // ārādhayiṣye tapasā devamekākṣarāhvayam / prāṇaṃ bṛhantaṃ puruṣamādityāntarasaṃsthitam

KūrmP_1,19.

45 ॥ त्वं तु धर्मरतो नित्यं पालयैतदतन्द्रितः । चातुर्वर्ण्यसमायुक्तमशेषं क्षितिमण्डलम्

45 // tvaṃ tu dharmarato nityaṃ pālayaitadatandritaḥ / cāturvarṇyasamāyuktamaśeṣaṃ kṣitimaṇḍalam

KūrmP_1,19.

46 ॥ एवमुक्त्वा स तद्राज्यं निधायात्मभवे नृपः । जगामारण्यमनघस्तपश्चर्तुमनुत्तमम्

46 // evamuktvā sa tadrājyaṃ nidhāyātmabhave nṛpaḥ / jagāmāraṇyamanaghastapaścartumanuttamam

KūrmP_1,19.

47 ॥ हिमवच्छिखरे रम्ये देवदारुवने शुभे । कन्दमूलफलाहारो मुन्यन्नैरयजत् सुरान्

47 // himavacchikhare ramye devadāruvane śubhe / kandamūlaphalāhāro munyannairayajat surān

KūrmP_1,19.

48 ॥ संवत्सरशतं साग्रं तपोनिर्धूतकल्मषः । जजाप मनसा देवीं सावित्ररिं वेदमातरम्

48 // saṃvatsaraśataṃ sāgraṃ taponirdhūtakalmaṣaḥ / jajāpa manasā devīṃ sāvitrariṃ vedamātaram

KūrmP_1,19.

49 ॥ तस्यैवं जपतो देवः स्वयंभूः परमेश्वरः । हिरण्यगर्भो विश्वात्मा तं देशमगमत् स्वयम्

49 // tasyaivaṃ japato devaḥ svayaṃbhūḥ parameśvaraḥ / hiraṇyagarbho viśvātmā taṃ deśamagamat svayam

KūrmP_1,19.

50 ॥ दृष्ट्वा देवं समायान्तं ब्रह्माणं विश्वतोमुखम् । ननाम शिरसा तस्य पादयोर्नाम कीर्तयन्

50 // dṛṣṭvā devaṃ samāyāntaṃ brahmāṇaṃ viśvatomukham / nanāma śirasā tasya pādayornāma kīrtayan

KūrmP_1,19.

51 ॥ नमो देवाधिदेवाय ब्रह्मणे परमात्मने । हिर्ण्यमूर्तये तुभ्यं सहस्त्राक्षाय वेधसे

51 // namo devādhidevāya brahmaṇe paramātmane / hirṇyamūrtaye tubhyaṃ sahastrākṣāya vedhase

KūrmP_1,19.

52 ॥ नमो धात्रे विधात्रे च नमो वेदात्ममूर्तये । सांख्ययोगाधिगम्याय नमस्ते ज्ञानमूर्तये

52 // namo dhātre vidhātre ca namo vedātmamūrtaye / sāṃkhyayogādhigamyāya namaste jñānamūrtaye

KūrmP_1,19.

53 ॥ नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं स्त्रष्ट्रे सर्वार्थवेदिने । पुरुषाय पुराणाय योगिनां गुरवे नमः

53 // namastrimūrtaye tubhyaṃ straṣṭre sarvārthavedine / puruṣāya purāṇāya yogināṃ gurave namaḥ

KūrmP_1,19.

54 ॥ ततः प्रसन्नो भगवान् विरिञ्चो विश्वभावनः । वरं वरय भद्रं ते वरदो ऽस्मीत्यभाषत

54 // tataḥ prasanno bhagavān viriñco viśvabhāvanaḥ / varaṃ varaya bhadraṃ te varado 'smītyabhāṣata

KūrmP_1,19.

55 ॥ राजोवाच जपेयं देवदेवेश गायत्रीं वेदमातरम् । भूयो वर्षशतं साग्रं तावदायुर्भवेन्मम

55 // rājovāca japeyaṃ devadeveśa gāyatrīṃ vedamātaram / bhūyo varṣaśataṃ sāgraṃ tāvadāyurbhavenmama

KūrmP_1,19.

56 ॥ बाढमित्याह विश्वात्मा समालोक्य नराधिपम् । स्पृष्ट्वा कराभ्यां सुप्रीतस्तत्रैवान्तरधीयत

56 // bāḍhamityāha viśvātmā samālokya narādhipam / spṛṣṭvā karābhyāṃ suprītastatraivāntaradhīyata

KūrmP_1,19.

57 ॥ सो ऽपि लब्धवरः श्रीमान् जजापातिप्रसन्नधीः । शान्तस्त्रिषवणस्नायी कन्दमूलफलाशनः

57 // so 'pi labdhavaraḥ śrīmān jajāpātiprasannadhīḥ / śāntastriṣavaṇasnāyī kandamūlaphalāśanaḥ

KūrmP_1,19.

58 ॥ तस्य पूर्णे वर्षशते भगवानुग्रदीधितिः । प्रादुरासीन्महायोगी भानोर्मण्डलमध्यतः

58 // tasya pūrṇe varṣaśate bhagavānugradīdhitiḥ / prādurāsīnmahāyogī bhānormaṇḍalamadhyataḥ

KūrmP_1,19.

59 ॥ तं दृष्ट्वा वेदविदुषं मण्डलस्थं सनातनम् । स्वयंभुवमनाद्यन्तं ब्रह्माणं विस्मयं गतः

59 // taṃ dṛṣṭvā vedaviduṣaṃ maṇḍalasthaṃ sanātanam / svayaṃbhuvamanādyantaṃ brahmāṇaṃ vismayaṃ gataḥ

KūrmP_1,19.

60 ॥ तुष्टाव वैदिकैर्मन्त्रैः सावित्र्या च विशेषतः । क्षणादपश्यत् पुरुषं तमेव परमेश्वरम्

60 // tuṣṭāva vaidikairmantraiḥ sāvitryā ca viśeṣataḥ / kṣaṇādapaśyat puruṣaṃ tameva parameśvaram

KūrmP_1,19.

61 ॥ चतुर्मुखं जटामौलिमष्टहस्तं त्रिलोचनम् । चन्द्रावयवलक्षमाणं नरनारीतनुं हरम्

61 // caturmukhaṃ jaṭāmaulimaṣṭahastaṃ trilocanam / candrāvayavalakṣamāṇaṃ naranārītanuṃ haram

KūrmP_1,19.

62 ॥ भासयन्तं जगत् कृत्स्नं नीलकण्ठं स्वरश्मिभिः । रक्ताम्बरधरं रक्तं रक्तमाल्यानुलेपनम्

62 // bhāsayantaṃ jagat kṛtsnaṃ nīlakaṇṭhaṃ svaraśmibhiḥ / raktāmbaradharaṃ raktaṃ raktamālyānulepanam

KūrmP_1,19.

63 ॥ तद्भावभावितो दृष्ट्वा सद्भावेन परेण हि । ननाम शिरसा रुद्रं सावित्र्यानेन चैव हि

63 // tadbhāvabhāvito dṛṣṭvā sadbhāvena pareṇa hi / nanāma śirasā rudraṃ sāvitryānena caiva hi

KūrmP_1,19.

64 ॥ नमस्ते नीलकण्ठाय भास्वते परमेष्ठिने । त्रयीमयाय रुद्राय कालरूपाय हेतवे

64 // namaste nīlakaṇṭhāya bhāsvate parameṣṭhine / trayīmayāya rudrāya kālarūpāya hetave

KūrmP_1,19.

65 ॥ तदा प्राह महादेवो राजानं प्रीतमानसः । इमानि मे रहस्यानि नामानि शृणु चानघ

65 // tadā prāha mahādevo rājānaṃ prītamānasaḥ / imāni me rahasyāni nāmāni śṛṇu cānagha

KūrmP_1,19.

66 ॥ सर्ववेदेषु गीतानि संसारशमनानि तु । नमस्कुरुष्व नृपते एभिर्मां सततं शुचिः

66 // sarvavedeṣu gītāni saṃsāraśamanāni tu / namaskuruṣva nṛpate ebhirmāṃ satataṃ śuciḥ

KūrmP_1,19.

67 ॥ अध्यायं शतरुद्रीयं यजुषां सारमुद्धृतम् । जपस्वानन्यचेतस्को मय्यासक्तमना नृप

67 // adhyāyaṃ śatarudrīyaṃ yajuṣāṃ sāramuddhṛtam / japasvānanyacetasko mayyāsaktamanā nṛpa

KūrmP_1,19.

68 ॥ ब्रह्मचारी मिताहारो भस्मनिष्ठः समाहितः । जपेदामरणाद् रुद्रं स याति परमं पदम्

68 // brahmacārī mitāhāro bhasmaniṣṭhaḥ samāhitaḥ / japedāmaraṇād rudraṃ sa yāti paramaṃ padam

KūrmP_1,19.

69 ॥ इत्युक्त्वा भगवान् रुद्रो भक्तानुग्रहकाम्यया । पुनः संवत्सरशतं राज्ञे ह्यायुरकल्पयत्

69 // ityuktvā bhagavān rudro bhaktānugrahakāmyayā / punaḥ saṃvatsaraśataṃ rājñe hyāyurakalpayat

KūrmP_1,19.

70 ॥ दत्त्वास्मै तत् परं ज्ञानं वैराग्यं परमेश्वरः । क्षणादन्तर्दधे रुद्रस्तदद्भुतमिवाभवत्

70 // dattvāsmai tat paraṃ jñānaṃ vairāgyaṃ parameśvaraḥ / kṣaṇādantardadhe rudrastadadbhutamivābhavat

KūrmP_1,19.

71 ॥ राजापि तपसा रुद्रं जजापानन्यमानसः । भस्मच्छन्नस्त्रिषवणं स्नात्वा शान्तः समाहितः

71 // rājāpi tapasā rudraṃ jajāpānanyamānasaḥ / bhasmacchannastriṣavaṇaṃ snātvā śāntaḥ samāhitaḥ

KūrmP_1,19.

72 ॥ जपतस्तस्य नृपतेः पूर्णे वर्षशते पुनः । योगप्रवृत्तिरभवत् कालात् कालात्मकं परम्

72 // japatastasya nṛpateḥ pūrṇe varṣaśate punaḥ / yogapravṛttirabhavat kālāt kālātmakaṃ param

KūrmP_1,19.

73 ॥ विवेश तद् वेदसारं स्थानं वै परमेष्ठिनः । भानोः स मण्डलं शुभ्रं ततो यातो महेश्वरम्

73 // viveśa tad vedasāraṃ sthānaṃ vai parameṣṭhinaḥ / bhānoḥ sa maṇḍalaṃ śubhraṃ tato yāto maheśvaram

KūrmP_1,19.

74 ॥ यः पठेच्छृणुयाद् वापि राज्ञश्चरितमुत्तमम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

74 // yaḥ paṭhecchṛṇuyād vāpi rājñaścaritamuttamam / sarvapāpavinirmukto brahmaloke mahīyate

Edition, source and reuse
Edition
Kūrma Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः