Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Kūrma Purāṇa

Vibhāga 1 · Chapter 47

कूर्मपुराणम्

KūrmP_1,47.

60 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षट्चत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच जम्बूद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः । संवेष्टयित्वा क्षारोदं प्लक्षद्वीपो व्यवस्थितः

60 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge ṣaṭcatvāriśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca jambūdvīpasya vistārād dviguṇena samantataḥ / saṃveṣṭayitvā kṣārodaṃ plakṣadvīpo vyavasthitaḥ

KūrmP_1,47.

1 ॥ प्लक्षद्वीपे च विप्रेन्द्राः सप्तासन् कुलपर्वताः । ऋज्वायताः सुपर्वाणः सिद्धसङ्घनिषेविताः

1 // plakṣadvīpe ca viprendrāḥ saptāsan kulaparvatāḥ / ṛjvāyatāḥ suparvāṇaḥ siddhasaṅghaniṣevitāḥ

KūrmP_1,47.

2 ॥ गोमेदः प्रथमस्तेषां द्वितीयश्चन्द्र उच्यते । नारादो दुन्दुभिश्चैव सोमश्च ऋषभस्तथा । वैभ्राजः सप्तमः प्रोक्तो ब्रह्मणो ऽत्यन्तवल्लभः

2 // gomedaḥ prathamasteṣāṃ dvitīyaścandra ucyate / nārādo dundubhiścaiva somaśca ṛṣabhastathā / vaibhrājaḥ saptamaḥ prokto brahmaṇo 'tyantavallabhaḥ

KūrmP_1,47.

3 ॥ तत्र देवर्षिगन्धर्वैः सिद्धैश्च भगवानजः । उपास्यते स विश्वात्मा साक्षी सर्वस्य विश्वसृक्

3 // tatra devarṣigandharvaiḥ siddhaiśca bhagavānajaḥ / upāsyate sa viśvātmā sākṣī sarvasya viśvasṛk

KūrmP_1,47.

4 ॥ तेषु पुण्या जनपदा नाधयो व्याधयो न च । न तत्र पापकर्तारः पुरुषा वा कथञ्चन

4 // teṣu puṇyā janapadā nādhayo vyādhayo na ca / na tatra pāpakartāraḥ puruṣā vā kathañcana

KūrmP_1,47.

5 ॥ तेषां नद्यश्च सप्तैव वर्षाणां तु समुद्रगाः । तासु ब्रह्मर्षयो नित्यं पितामहपुपासते

5 // teṣāṃ nadyaśca saptaiva varṣāṇāṃ tu samudragāḥ / tāsu brahmarṣayo nityaṃ pitāmahapupāsate

KūrmP_1,47.

6 ॥ अनुतप्ता शिखी चैव विपापा त्रिदिवा कृता । अमृता सुकृता चैव नामतः परिकीर्तिताः

6 // anutaptā śikhī caiva vipāpā tridivā kṛtā / amṛtā sukṛtā caiva nāmataḥ parikīrtitāḥ

KūrmP_1,47.

7 ॥ क्षुद्रनद्यस्त्वसंख्याताः सरांसि सुबहून्यपि । न चैतेषु युगावस्था पुरुषा वै चिरायुषः

7 // kṣudranadyastvasaṃkhyātāḥ sarāṃsi subahūnyapi / na caiteṣu yugāvasthā puruṣā vai cirāyuṣaḥ

KūrmP_1,47.

8 ॥ आर्यकाः कुरवाश्चैव विदशा भाविनस्तथा । ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रास्तस्मिन् द्वीपे प्रकीर्तिताः

8 // āryakāḥ kuravāścaiva vidaśā bhāvinastathā / brahmakṣatriyaviṭśūdrāstasmin dvīpe prakīrtitāḥ

KūrmP_1,47.

9 ॥ इज्यते भगवान् सोमो वर्णैस्तत्र निवासिभिः । तेषां च सोमसायुज्यं सारूप्यं मुनिपुङ्गवाः

9 // ijyate bhagavān somo varṇaistatra nivāsibhiḥ / teṣāṃ ca somasāyujyaṃ sārūpyaṃ munipuṅgavāḥ

KūrmP_1,47.

10 ॥ सर्वे धर्मपरा नित्यं नित्यं मुदितमानसाः । पञ्चवर्षसहस्त्राणि जीवन्ति च निरामयाः

10 // sarve dharmaparā nityaṃ nityaṃ muditamānasāḥ / pañcavarṣasahastrāṇi jīvanti ca nirāmayāḥ

KūrmP_1,47.

11 ॥ प्लक्षद्वीपप्रमाणं तु द्विगुणेन समन्ततः । संवेष्ट्येक्षुरसाम्भोधिं शाल्मलिः संव्यवस्थितः

11 // plakṣadvīpapramāṇaṃ tu dviguṇena samantataḥ / saṃveṣṭyekṣurasāmbhodhiṃ śālmaliḥ saṃvyavasthitaḥ

KūrmP_1,47.

12 ॥ सप्त वर्षाणि तत्रापि सप्तैव कुलपर्वताः । ऋज्वायताः सुपर्वाणः सप्त नद्यश्च सुव्रताः

12 // sapta varṣāṇi tatrāpi saptaiva kulaparvatāḥ / ṛjvāyatāḥ suparvāṇaḥ sapta nadyaśca suvratāḥ

KūrmP_1,47.

13 ॥ कुमुदश्चोन्नतश्चैव तृतीयश्च बलाहकः । द्रोणः कङ्कस्तु महिषः ककुद्वान् सप्त पर्वताः

13 // kumudaśconnataścaiva tṛtīyaśca balāhakaḥ / droṇaḥ kaṅkastu mahiṣaḥ kakudvān sapta parvatāḥ

KūrmP_1,47.

14 ॥ योनी तोया वितृष्णा च चन्द्रा शुक्ला विमोचनी । निवृत्तिश्चैति ता नद्यः स्मृता पापहरा नृणाम्

14 // yonī toyā vitṛṣṇā ca candrā śuklā vimocanī / nivṛttiścaiti tā nadyaḥ smṛtā pāpaharā nṛṇām

KūrmP_1,47.

15 ॥ न तेषु विद्यते लोभः क्रोधो वा द्विजसत्तमाः । न चैवास्ति युगावस्था जना जीवन्त्यनामयाः

15 // na teṣu vidyate lobhaḥ krodho vā dvijasattamāḥ / na caivāsti yugāvasthā janā jīvantyanāmayāḥ

KūrmP_1,47.

16 ॥ यजन्ति सततं तत्र वर्णा वायुं सनातनम् । तेषां तस्याथ सायुज्यं सारूप्यं च सलोकता

16 // yajanti satataṃ tatra varṇā vāyuṃ sanātanam / teṣāṃ tasyātha sāyujyaṃ sārūpyaṃ ca salokatā

KūrmP_1,47.

17 ॥ कपिला ब्राह्मणाः प्रोक्ता राजानश्चारुणास्तथा । पीता वैश्याः स्मृताः कृष्णा द्वीपे ऽस्मिन् वृषला द्विजाः

17 // kapilā brāhmaṇāḥ proktā rājānaścāruṇāstathā / pītā vaiśyāḥ smṛtāḥ kṛṣṇā dvīpe 'smin vṛṣalā dvijāḥ

KūrmP_1,47.

18 ॥ शाल्मलस्य तु विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः । संवेष्ट्य तु सुरोदाब्धिं कुशद्वीपो व्यवस्थितः

18 // śālmalasya tu vistārād dviguṇena samantataḥ / saṃveṣṭya tu surodābdhiṃ kuśadvīpo vyavasthitaḥ

KūrmP_1,47.

19 ॥ विद्रुमश्चैव हेमश्च द्युतिमान् पुष्पवांस्तथा । कुशेशयो हरिश्चाथ मन्दरः सप्त पर्वताः

19 // vidrumaścaiva hemaśca dyutimān puṣpavāṃstathā / kuśeśayo hariścātha mandaraḥ sapta parvatāḥ

KūrmP_1,47.

20 ॥ धुतपापा शिवा चैव पवित्रा संमता तथा । विद्युदम्भा मही चेति नद्यस्तत्र जलावहाः

20 // dhutapāpā śivā caiva pavitrā saṃmatā tathā / vidyudambhā mahī ceti nadyastatra jalāvahāḥ

KūrmP_1,47.

21 ॥ अन्याश्च शतशोविप्रा नद्यो मणिजलाः शुभाः । तासु ब्रह्माणमीशानं देवाद्याः पर्युपासते

21 // anyāśca śataśoviprā nadyo maṇijalāḥ śubhāḥ / tāsu brahmāṇamīśānaṃ devādyāḥ paryupāsate

KūrmP_1,47.

22 ॥ ब्राह्मणा द्रविणो विप्राः क्षत्रियाः शुष्मिणस्तथा । वैश्याः स्नेहास्तु मन्देहाः शूद्रास्तत्र प्रकीर्तिताः

22 // brāhmaṇā draviṇo viprāḥ kṣatriyāḥ śuṣmiṇastathā / vaiśyāḥ snehāstu mandehāḥ śūdrāstatra prakīrtitāḥ

KūrmP_1,47.

23 ॥ सर्वे विज्ञानसंपन्ना मैत्रादिगुणसंयुताः । यथोक्तकारिणः सर्वे सर्वे भूतहिते रताः

23 // sarve vijñānasaṃpannā maitrādiguṇasaṃyutāḥ / yathoktakāriṇaḥ sarve sarve bhūtahite ratāḥ

KūrmP_1,47.

24 ॥ यजन्ति विविधैर्यज्ञैर्ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । तेषां च ब्रह्मसायुज्यं सारूप्यं च सलोकता

24 // yajanti vividhairyajñairbrahmāṇaṃ parameṣṭhinam / teṣāṃ ca brahmasāyujyaṃ sārūpyaṃ ca salokatā

KūrmP_1,47.

25 ॥ कुशद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः । क्रौञ्चद्वीपस्ततो विप्रा वेष्टयित्वा घृतोदधिम्

25 // kuśadvīpasya vistārād dviguṇena samantataḥ / krauñcadvīpastato viprā veṣṭayitvā ghṛtodadhim

KūrmP_1,47.

26 ॥ क्रौञ्चो वामनकश्चैव तृतीयश्चान्धकारकः । देवावृच्च विविन्दश्च पुण्डरीकस्तथैव च । नाम्ना च सप्तमः प्रोक्तः पर्वतो दुन्दुभिस्वनः

26 // krauñco vāmanakaścaiva tṛtīyaścāndhakārakaḥ / devāvṛcca vivindaśca puṇḍarīkastathaiva ca / nāmnā ca saptamaḥ proktaḥ parvato dundubhisvanaḥ

KūrmP_1,47.

27 ॥ गौरी कुमुद्विती चैव संध्या रात्रिर्मनोजवा । ख्यातिश्च पुण्डरीकाच नद्यः प्राधान्यतः स्मृताः

27 // gaurī kumudvitī caiva saṃdhyā rātrirmanojavā / khyātiśca puṇḍarīkāca nadyaḥ prādhānyataḥ smṛtāḥ

KūrmP_1,47.

28 ॥ पुष्कराः पुष्कला धन्यास्तिष्यास्तस्य क्रमेण वै । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव द्विजोत्तमाः

28 // puṣkarāḥ puṣkalā dhanyāstiṣyāstasya krameṇa vai / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaiva dvijottamāḥ

KūrmP_1,47.

29 ॥ अर्चयन्ति महादेवं यज्ञदानसमाधिभिः । व्रतोपवासैर्विविधैर्हेमैः स्वाध्यायतर्पणैः

29 // arcayanti mahādevaṃ yajñadānasamādhibhiḥ / vratopavāsairvividhairhemaiḥ svādhyāyatarpaṇaiḥ

KūrmP_1,47.

30 ॥ तेषां वै रुद्रसायुज्यं सारूप्यं चातिदुर्लभम् । सलोकता च सामीप्यं जायते तत्प्रसादतः

30 // teṣāṃ vai rudrasāyujyaṃ sārūpyaṃ cātidurlabham / salokatā ca sāmīpyaṃ jāyate tatprasādataḥ

KūrmP_1,47.

31 ॥ क्रौञ्चद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः । शाकद्वीपः स्थितो विप्रा आवेष्ट्य दधिसागरम्

31 // krauñcadvīpasya vistārād dviguṇena samantataḥ / śākadvīpaḥ sthito viprā āveṣṭya dadhisāgaram

KūrmP_1,47.

32 ॥ उदयो रैवतश्चैव श्यामाको ऽस्तगिरिस्तथा । आम्बिकेयस्तथा रम्यः केशरी चेति पर्वताः

32 // udayo raivataścaiva śyāmāko 'stagiristathā / āmbikeyastathā ramyaḥ keśarī ceti parvatāḥ

KūrmP_1,47.

33 ॥ सुकुमारी कुमारी च नलिनी रेणुका तथा । इक्षुका धेनुका चैव गभस्तिश्चेति निम्नगाः

33 // sukumārī kumārī ca nalinī reṇukā tathā / ikṣukā dhenukā caiva gabhastiśceti nimnagāḥ

KūrmP_1,47.

34 ॥ आसां पिबन्तः सलिलं जीवन्ते तत्र मानवाः । अनामया ह्यशोकाश्च रागद्वेषविवर्जिताः

34 // āsāṃ pibantaḥ salilaṃ jīvante tatra mānavāḥ / anāmayā hyaśokāśca rāgadveṣavivarjitāḥ

KūrmP_1,47.

35 ॥ मगाश्च मगधाश्चैव मानवा मन्दगास्तथा । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चात्र क्रमेण तु

35 // magāśca magadhāścaiva mānavā mandagāstathā / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścātra krameṇa tu

KūrmP_1,47.

36 ॥ यजन्ति सततं देवं सर्वलोकैकसाक्षिणम् । व्रतोपवासैर्विविधैर्देवदेवं दिवाकरम्

36 // yajanti satataṃ devaṃ sarvalokaikasākṣiṇam / vratopavāsairvividhairdevadevaṃ divākaram

KūrmP_1,47.

37 ॥ तेषां सूर्येण सायुज्यं सामीप्यं च सरूपता । सलोकता च विप्रेन्द्रा जायते तत्प्रसादतः

37 // teṣāṃ sūryeṇa sāyujyaṃ sāmīpyaṃ ca sarūpatā / salokatā ca viprendrā jāyate tatprasādataḥ

KūrmP_1,47.

38 ॥ शाकद्वीपं समावृत्य क्षीरोदः सागरः स्थितः । श्वेतद्वीपश्च तन्मध्ये नारायणपरायणाः

38 // śākadvīpaṃ samāvṛtya kṣīrodaḥ sāgaraḥ sthitaḥ / śvetadvīpaśca tanmadhye nārāyaṇaparāyaṇāḥ

KūrmP_1,47.

39 ॥ तत्र पुण्या जनपदा नानाश्चर्यसमन्विताः । श्वेतास्तत्र नरा नित्यं जायन्ते विष्णुतत्पराः

39 // tatra puṇyā janapadā nānāścaryasamanvitāḥ / śvetāstatra narā nityaṃ jāyante viṣṇutatparāḥ

KūrmP_1,47.

40 ॥ नाधयो व्याधयस्तत्र जरामृत्युभयं न च । क्रोधलोभविनिर्मुक्ता मायामात्सर्यवर्जिताः

40 // nādhayo vyādhayastatra jarāmṛtyubhayaṃ na ca / krodhalobhavinirmuktā māyāmātsaryavarjitāḥ

KūrmP_1,47.

41 ॥ नित्यपुष्टा निरातङ्का नित्यानन्दाश्च भोगिनः । नारायणपराः सर्वे नारायणपरायणाः

41 // nityapuṣṭā nirātaṅkā nityānandāśca bhoginaḥ / nārāyaṇaparāḥ sarve nārāyaṇaparāyaṇāḥ

KūrmP_1,47.

42 ॥ केचिद् ध्यानपरा नित्यं योगिनः संयतेन्द्रियाः । केचिज्जपन्ति तप्यन्ति केचिद् विज्ञानिनो ऽपरे

42 // kecid dhyānaparā nityaṃ yoginaḥ saṃyatendriyāḥ / kecijjapanti tapyanti kecid vijñānino 'pare

KūrmP_1,47.

43 ॥ अन्ये निर्बोजयोगेन ब्रह्मभावेन भाविताः । ध्यायन्ति तत् परं व्योम वासुदेवं परं पदम्

43 // anye nirbojayogena brahmabhāvena bhāvitāḥ / dhyāyanti tat paraṃ vyoma vāsudevaṃ paraṃ padam

KūrmP_1,47.

44 ॥ एकान्तिनो निरालम्बा महाभागवताः परे । पश्यन्ति परमं ब्रह्म विष्णवाख्यं तमसः परं

44 // ekāntino nirālambā mahābhāgavatāḥ pare / paśyanti paramaṃ brahma viṣṇavākhyaṃ tamasaḥ paraṃ

KūrmP_1,47.

45 ॥ सर्वे चतुर्भुजाकाराः शङ्खचक्रगदाधराः । सुपीतवाससः सर्वे श्रीवत्साङ्कितवक्षसः

45 // sarve caturbhujākārāḥ śaṅkhacakragadādharāḥ / supītavāsasaḥ sarve śrīvatsāṅkitavakṣasaḥ

KūrmP_1,47.

46 ॥ अन्ये महेश्वरपरास्त्रिपुण्ड्राङ्कितमस्तकाः । स्वयोगोद्भूतकिरणा महागरुडवाहनाः

46 // anye maheśvaraparāstripuṇḍrāṅkitamastakāḥ / svayogodbhūtakiraṇā mahāgaruḍavāhanāḥ

KūrmP_1,47.

47 ॥ सर्वशक्तिसमायुक्ता नित्यानन्दाश्च निर्मलाः । वसन्ति तत्र पुरुषा विष्णोरन्तरचारिणः

47 // sarvaśaktisamāyuktā nityānandāśca nirmalāḥ / vasanti tatra puruṣā viṣṇorantaracāriṇaḥ

KūrmP_1,47.

48 ॥ तत्र नारायणस्यान्यद् दुर्गमं दुरतिक्रमम् । नारायणं नाम पुरं व्यासाद्यैरुपशोभितम्

48 // tatra nārāyaṇasyānyad durgamaṃ duratikramam / nārāyaṇaṃ nāma puraṃ vyāsādyairupaśobhitam

KūrmP_1,47.

49 ॥ हेमप्राकारसंसुक्तं स्फाटिकैर्मण्डपैर्युतम् । प्रभासहस्त्रकलिलं दुराधर्षं सुशोभनम् । हर्म्यप्राकारसंयुक्तमट्टालकसमाकुलम्

49 // hemaprākārasaṃsuktaṃ sphāṭikairmaṇḍapairyutam / prabhāsahastrakalilaṃ durādharṣaṃ suśobhanam / harmyaprākārasaṃyuktamaṭṭālakasamākulam

KūrmP_1,47.

50 ॥ हेमगोपुरसाहस्त्रैर्नानारत्नोपशोभितैः । शुभ्रास्तरणसंयुक्तं विचित्रैः समलङ्कृतम्

50 // hemagopurasāhastrairnānāratnopaśobhitaiḥ / śubhrāstaraṇasaṃyuktaṃ vicitraiḥ samalaṅkṛtam

KūrmP_1,47.

51 ॥ नन्दनैर्विविधाकारैः स्त्रवन्तीभीश्च शोभितम् । सरोभिः सर्वतो युक्तं वीणावेणुनिनादितम्

51 // nandanairvividhākāraiḥ stravantībhīśca śobhitam / sarobhiḥ sarvato yuktaṃ vīṇāveṇunināditam

KūrmP_1,47.

52 ॥ पताकाभिर्विचित्राभिरनेकाभिश्च शोभितम् । वीथीभिः सर्वतो युक्तं सोपानै रत्नभूषितैः

52 // patākābhirvicitrābhiranekābhiśca śobhitam / vīthībhiḥ sarvato yuktaṃ sopānai ratnabhūṣitaiḥ

KūrmP_1,47.

53 ॥ नारीशतसहस्त्राढ्यं दिव्यगोयसमन्वितम् । हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् । चतुर्द्वारमनौपम्यमगम्यं देवविद्विषाम्

53 // nārīśatasahastrāḍhyaṃ divyagoyasamanvitam / haṃsakāraṇḍavākīrṇaṃ cakravākopaśobhitam / caturdvāramanaupamyamagamyaṃ devavidviṣām

KūrmP_1,47.

54 ॥ तत्र तत्राप्सरः सङ्धैर्नृत्यद्भिरुपशोभितम् । नानागीतविधानज्ञैर्देवानामपि दुर्लभैः

54 // tatra tatrāpsaraḥ saṅdhairnṛtyadbhirupaśobhitam / nānāgītavidhānajñairdevānāmapi durlabhaiḥ

KūrmP_1,47.

55 ॥ नानाविलाससंपन्नैः कामुकैरतिकोमलैः । प्रभूतचन्द्रवदनैर्नूपुरारावसंयुतैः

55 // nānāvilāsasaṃpannaiḥ kāmukairatikomalaiḥ / prabhūtacandravadanairnūpurārāvasaṃyutaiḥ

KūrmP_1,47.

56 ॥ ईषत्स्मितैः सुबिम्बोष्ठैर्बालमुग्धमृगेक्षणैः । अशेषविभवोपेतैर्भूषितैस्तनुमध्यमैः

56 // īṣatsmitaiḥ subimboṣṭhairbālamugdhamṛgekṣaṇaiḥ / aśeṣavibhavopetairbhūṣitaistanumadhyamaiḥ

KūrmP_1,47.

57 ॥ सुराजहंसचलनैः सुवेषैर्मधुरस्वनैः । संलापालापकुशलैर्दिव्याभरणभूषैतैः

57 // surājahaṃsacalanaiḥ suveṣairmadhurasvanaiḥ / saṃlāpālāpakuśalairdivyābharaṇabhūṣaitaiḥ

KūrmP_1,47.

58 ॥ स्तनभारविनम्रैश्च मदघूर्णितलोचनैः । नानावर्णविचित्राङ्गैर्नानाभोगरतिप्रियैः

58 // stanabhāravinamraiśca madaghūrṇitalocanaiḥ / nānāvarṇavicitrāṅgairnānābhogaratipriyaiḥ

KūrmP_1,47.

59 ॥ प्रफुल्लकुसुमोद्यानैरितश्चेतश्च शोभितम् । असंख्येयगुणं शुद्धमागम्यं त्रिदशैरपि

59 // praphullakusumodyānairitaścetaśca śobhitam / asaṃkhyeyaguṇaṃ śuddhamāgamyaṃ tridaśairapi

KūrmP_1,47.

60 ॥ श्रीमत्पवित्रं देवस्य श्रीपतेरमितौजसः । तस्य मध्ये ऽतितेजस्कमुच्चप्राकारतोरणम्

60 // śrīmatpavitraṃ devasya śrīpateramitaujasaḥ / tasya madhye 'titejaskamuccaprākāratoraṇam

KūrmP_1,47.

61 ॥ स्थानं पद् वैष्णवं दिव्यं योगिनामपि दुर्लभम् । तन्मध्ये भगवानेकः पुण्डरीकदलद्युतिः । शेते ऽशेषजगत्सूतिः शेषाहिशयने हरिः

61 // sthānaṃ pad vaiṣṇavaṃ divyaṃ yogināmapi durlabham / tanmadhye bhagavānekaḥ puṇḍarīkadaladyutiḥ / śete 'śeṣajagatsūtiḥ śeṣāhiśayane hariḥ

KūrmP_1,47.

62 ॥ विचिन्त्यमानो योगीन्द्रैः सनन्दनपुरोगमैः । स्वात्मानन्दामृतं पीत्वा परं तत् तमसः परम्

62 // vicintyamāno yogīndraiḥ sanandanapurogamaiḥ / svātmānandāmṛtaṃ pītvā paraṃ tat tamasaḥ param

KūrmP_1,47.

63 ॥ सुपीतवसनो ऽनन्तो महामायो महाभुजः । क्षीरोदकन्यया नित्यं गृहीतचरणद्वयः

63 // supītavasano 'nanto mahāmāyo mahābhujaḥ / kṣīrodakanyayā nityaṃ gṛhītacaraṇadvayaḥ

KūrmP_1,47.

64 ॥ सा च देवी जगद्वन्द्या पादमूले हरिप्रिया । समास्ते तन्मना नित्यं पीत्वा नारायणामृतम्

64 // sā ca devī jagadvandyā pādamūle haripriyā / samāste tanmanā nityaṃ pītvā nārāyaṇāmṛtam

KūrmP_1,47.

65 ॥ न तत्राधार्मिका यान्ति न च देवान्तराश्रयाः । वैकुण्ठं नाम तत् स्थानं त्रिदशैरपि वन्दितम्

65 // na tatrādhārmikā yānti na ca devāntarāśrayāḥ / vaikuṇṭhaṃ nāma tat sthānaṃ tridaśairapi vanditam

KūrmP_1,47.

66 ॥ न मे ऽत्र भवति प्रज्ञा कृत्स्नशस्तन्निरूपणे । एतावच्छक्यते वक्तुं नारायणपुरं हि तत्

66 // na me 'tra bhavati prajñā kṛtsnaśastannirūpaṇe / etāvacchakyate vaktuṃ nārāyaṇapuraṃ hi tat

KūrmP_1,47.

67 ॥ स एव परमं ब्रह्म वासुदेवः सनातनः । शेते नारायणः श्रीमान् मायया मोहयञ्जगत्

67 // sa eva paramaṃ brahma vāsudevaḥ sanātanaḥ / śete nārāyaṇaḥ śrīmān māyayā mohayañjagat

KūrmP_1,47.

68 ॥ नारायणादिदं जातं तस्मिन्नेव व्यवस्थितम् । तमेवाभ्येति कल्पान्ते स एव परमा गतिः

68 // nārāyaṇādidaṃ jātaṃ tasminneva vyavasthitam / tamevābhyeti kalpānte sa eva paramā gatiḥ

Edition, source and reuse
Edition
Kūrma Purāṇa electronic text in GRETIL; printed edition is not identified in the header.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः