25 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षटसाहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षष्ठो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच सृष्टिं चिन्तयतस्तस्य कल्पादिषु यथा पुरा । अबुद्धिपूर्वकः सर्गः प्रादुर्भूतस्तमोमयः
25 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭasāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge ṣaṣṭho 'dhyāyaḥ śrīkūrma uvāca sṛṣṭiṃ cintayatastasya kalpādiṣu yathā purā / abuddhipūrvakaḥ sargaḥ prādurbhūtastamomayaḥ
1 ॥ तमो मोहो महामोहस्तामिस्त्रश्चान्धसंज्ञितः । अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः
1 // tamo moho mahāmohastāmistraścāndhasaṃjñitaḥ / avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ
2 ॥ पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतः सो ऽभिमानिनः । संवृतस्तमसा चैव बीजकम्भुवनावृतः
2 // pañcadhāvasthitaḥ sargo dhyāyataḥ so 'bhimāninaḥ / saṃvṛtastamasā caiva bījakambhuvanāvṛtaḥ
3 ॥ वर्हिरन्तश्चाप्रकाशः स्तब्धो निः संज्ञ एव च । मुक्या नगा इति प्रोक्ता मुख्यसर्गस्तु स स्मृतः
3 // varhirantaścāprakāśaḥ stabdho niḥ saṃjña eva ca / mukyā nagā iti proktā mukhyasargastu sa smṛtaḥ
4 ॥ तं दृष्ट्वासाधकं सर्गममन्यदपरं प्रभुः । तस्याभिध्यायतः सर्गस्तिर्यक्स्त्रोतो ऽभ्यवर्तत
4 // taṃ dṛṣṭvāsādhakaṃ sargamamanyadaparaṃ prabhuḥ / tasyābhidhyāyataḥ sargastiryakstroto 'bhyavartata
5 ॥ यस्मात् तिर्यक् प्रवृत्तः स तिर्यक्स्त्रोतस्ततः स्मृतः । पश्वादयस्ते विख्याता उत्पथग्राहिणो द्विजाः
5 // yasmāt tiryak pravṛttaḥ sa tiryakstrotastataḥ smṛtaḥ / paśvādayaste vikhyātā utpathagrāhiṇo dvijāḥ
6 ॥ तमप्यसाधकं ज्ञात्वा सर्गमन्यं ससर्ज ह । ऊर्ध्वस्त्रोत इति प्रोक्तो देवसर्गस्तु सात्त्विकः
6 // tamapyasādhakaṃ jñātvā sargamanyaṃ sasarja ha / ūrdhvastrota iti prokto devasargastu sāttvikaḥ
7 ॥ ते सुखप्रतिबहुला बहिरन्तश्च नावृताः । प्रकाशा बहिरन्तश्च स्वभावाद् देवसंज्ञिताः
7 // te sukhapratibahulā bahirantaśca nāvṛtāḥ / prakāśā bahirantaśca svabhāvād devasaṃjñitāḥ
8 ॥ ततो ऽबिधायायतस्तस्य सत्याभिध्यायिनस्तदा । प्रादुरासीत् तदाव्यक्तादर्वाक्स्त्रोतस्तु साधकः
8 // tato 'bidhāyāyatastasya satyābhidhyāyinastadā / prādurāsīt tadāvyaktādarvākstrotastu sādhakaḥ
9 ॥ ते च प्रकाशबहुलास्तमोद्रिक्ता रजोधिकाः । दुः खोत्कटाः सत्त्वयुता मनुष्याः परिकीर्तिता
9 // te ca prakāśabahulāstamodriktā rajodhikāḥ / duḥ khotkaṭāḥ sattvayutā manuṣyāḥ parikīrtitā
10 ॥ तं दृष्ट्वा चापरं सर्गममन्यद् भगवानजः । तस्याभिध्यायतः सर्गं सर्गो भूतादिको ऽभवत्
10 // taṃ dṛṣṭvā cāparaṃ sargamamanyad bhagavānajaḥ / tasyābhidhyāyataḥ sargaṃ sargo bhūtādiko 'bhavat
11 ॥ ते ऽपरिग्राहिणः सर्वे संविभागरताः पुनः । खादनाश्चाप्यशीलाश्च भूताद्याः परिकीर्तिताः । इत्येते पञ्च कथिताः सर्गा वै द्विजपुङ्गवाः
11 // te 'parigrāhiṇaḥ sarve saṃvibhāgaratāḥ punaḥ / khādanāścāpyaśīlāśca bhūtādyāḥ parikīrtitāḥ / ityete pañca kathitāḥ sargā vai dvijapuṅgavāḥ
12 ॥ प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस्तु सः । तन्मात्राणां द्वितीयस्तु भूतसर्गो हि स स्मृतः
12 // prathamo mahataḥ sargo vijñeyo brahmaṇastu saḥ / tanmātrāṇāṃ dvitīyastu bhūtasargo hi sa smṛtaḥ
13 ॥ वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः । इत्येष प्राकृतः सर्गः संभूतो ऽबुद्धिपूर्वकः
13 // vaikārikastṛtīyastu sarga aindriyakaḥ smṛtaḥ / ityeṣa prākṛtaḥ sargaḥ saṃbhūto 'buddhipūrvakaḥ
14 ॥ मुख्यसर्गश्चतुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः । तिर्यक्स्त्रोतस्तु यः प्रोक्तस्तिर्यग्योन्यः स पञ्चमः
14 // mukhyasargaścaturthastu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ / tiryakstrotastu yaḥ proktastiryagyonyaḥ sa pañcamaḥ
15 ॥ तथोर्ध्वस्त्रोतसां षष्ठो देवसर्गस्तु स स्मृतः । ततोर्ऽवाक्स्त्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः
15 // tathordhvastrotasāṃ ṣaṣṭho devasargastu sa smṛtaḥ / tator'vākstrotasāṃ sargaḥ saptamaḥ sa tu mānuṣaḥ
16 ॥ अष्टमो भौतिकः सर्गो भूतादीनां प्रकीर्तितः । नवमश्चैव कौमारः प्राकृता वैकृतास्त्विमे
16 // aṣṭamo bhautikaḥ sargo bhūtādīnāṃ prakīrtitaḥ / navamaścaiva kaumāraḥ prākṛtā vaikṛtāstvime
17 ॥ प्राकृतास्तु त्रयः पूर्वे सर्गास्ते ऽबुद्धिपूर्वकाः । बुद्धिपूर्वं प्रवर्तन्ते मुख्याद्या मुनिपुङ्गवाः
17 // prākṛtāstu trayaḥ pūrve sargāste 'buddhipūrvakāḥ / buddhipūrvaṃ pravartante mukhyādyā munipuṅgavāḥ
18 ॥ अग्रे ससर्ज वै ब्रह्मा मानसानात्मनः समान् । सनकं सनातनं चैव तथैव च सनन्दनम् । ऋभुं सनात्कुमारं च पूर्वमेव प्रजापतिः
18 // agre sasarja vai brahmā mānasānātmanaḥ samān / sanakaṃ sanātanaṃ caiva tathaiva ca sanandanam / ṛbhuṃ sanātkumāraṃ ca pūrvameva prajāpatiḥ
19 ॥ पञ्चैते योगिनो विप्राः परं वैराग्यमास्थिताः । ईश्वरासक्तमनसो न सृष्टौ दधिरे मतिम्
19 // pañcaite yogino viprāḥ paraṃ vairāgyamāsthitāḥ / īśvarāsaktamanaso na sṛṣṭau dadhire matim
20 ॥ तेष्वेवं निरपेक्षेषु लोकसृष्टौ प्रजापतिः । मुमोह मायया सद्यो मायिनः परमेष्ठिनः
20 // teṣvevaṃ nirapekṣeṣu lokasṛṣṭau prajāpatiḥ / mumoha māyayā sadyo māyinaḥ parameṣṭhinaḥ
21 ॥ तं बोधयामास सुतं जगन्मायो महामुनिः । नारायणो महायोगी योगिचित्तानुरञ्जनः
21 // taṃ bodhayāmāsa sutaṃ jaganmāyo mahāmuniḥ / nārāyaṇo mahāyogī yogicittānurañjanaḥ
22 ॥ बोधितस्तेन विश्वात्मा तताप परमं तपः । स तप्यमानो भगवान् न किञ्चित् प्रतिपद्यत
22 // bodhitastena viśvātmā tatāpa paramaṃ tapaḥ / sa tapyamāno bhagavān na kiñcit pratipadyata
23 ॥ ततो दीर्घेण कालेन दुखात् क्रोधो व्यजायत । क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रु बिन्दवः
23 // tato dīrgheṇa kālena dukhāt krodho vyajāyata / krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśru bindavaḥ
24 ॥ भ्रुकुटीकुटिलात् तस्य ललाटात् परमेश्वरः । समुत्पन्नो महादेवः शरण्यो नीललोहितः
24 // bhrukuṭīkuṭilāt tasya lalāṭāt parameśvaraḥ / samutpanno mahādevaḥ śaraṇyo nīlalohitaḥ
25 ॥ स एव भगवानीशस्तेजोराशिः सनातनः । यं प्रपश्यन्ति विद्वांसः स्वात्मस्थं परमेश्वरम्
25 // sa eva bhagavānīśastejorāśiḥ sanātanaḥ / yaṃ prapaśyanti vidvāṃsaḥ svātmasthaṃ parameśvaram
26 ॥ ओङ्कारं समनुस्मृत्य प्रणम्य च कृताञ्जलिः । ताम भगवान् ब्रह्मा सृजेमा विविधाः प्रजाः
26 // oṅkāraṃ samanusmṛtya praṇamya ca kṛtāñjaliḥ / tāma bhagavān brahmā sṛjemā vividhāḥ prajāḥ
27 ॥ निशम्य भगवान् वाक्यं शङ्करो धर्मवाहनः । स्वात्मना सद्शान् रुद्रान् ससर्ज मनसा शिवः । कपर्दिनो निरातङ्कांस्त्रिनेत्रान् नीललोहितान्
27 // niśamya bhagavān vākyaṃ śaṅkaro dharmavāhanaḥ / svātmanā sadśān rudrān sasarja manasā śivaḥ / kapardino nirātaṅkāṃstrinetrān nīlalohitān
28 ॥ तं प्राह भगवान् ब्रह्मा जन्ममृत्युयुताः प्रजाः । सृजेति सो ऽब्रवीदीशो नाहं मृत्युजरान्विताः । प्रजाः स्त्रक्ष्ये जगन्नाथ सृज त्वमशुभाः प्रजाः
28 // taṃ prāha bhagavān brahmā janmamṛtyuyutāḥ prajāḥ / sṛjeti so 'bravīdīśo nāhaṃ mṛtyujarānvitāḥ / prajāḥ strakṣye jagannātha sṛja tvamaśubhāḥ prajāḥ
29 ॥ निवार्य च तदा रुद्रं ससर्ज कमलोद्भवः । स्थानाभिमानिनः सर्वान् गदतस्तान् निबोधत
29 // nivārya ca tadā rudraṃ sasarja kamalodbhavaḥ / sthānābhimāninaḥ sarvān gadatastān nibodhata
30 ॥ अपो ऽग्निरन्तरिक्षं च द्यौर्वायुः पृथिवी तथा । नद्यः समुद्राः शैलाश्च वृक्षा वीरुध एव च
30 // apo 'gnirantarikṣaṃ ca dyaurvāyuḥ pṛthivī tathā / nadyaḥ samudrāḥ śailāśca vṛkṣā vīrudha eva ca
31 ॥ लवाः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः । अर्धमासाश्च मासाश्च अयनाब्दयुगादयः
31 // lavāḥ kāṣṭhāḥ kalāścaiva muhūrtā divasāḥ kṣapāḥ / ardhamāsāśca māsāśca ayanābdayugādayaḥ
32 ॥ स्थानाबिमानिनः सृष्ट्वा साधकानसृजत् पुनः । मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् । दक्षमत्रिं वसिष्ठं च धर्मं संकल्पमेव च
32 // sthānābimāninaḥ sṛṣṭvā sādhakānasṛjat punaḥ / marīcibhṛgvaṅgirasaṃ pulastyaṃ pulahaṃ kratum / dakṣamatriṃ vasiṣṭhaṃ ca dharmaṃ saṃkalpameva ca
33 ॥ प्राणाद् ब्रह्मासृजद् दक्षं चक्षुषश्च मरीचिनम् । शिरसो ऽङ्गिरसं देवो हृदयाद् भृगुमेव च
33 // prāṇād brahmāsṛjad dakṣaṃ cakṣuṣaśca marīcinam / śiraso 'ṅgirasaṃ devo hṛdayād bhṛgumeva ca
34 ॥ श्रोत्राभ्यामत्रिनामानं धर्मं च व्यवसायतः । संकल्पं चैव संकल्पात् सर्वलोकपितामहः
34 // śrotrābhyāmatrināmānaṃ dharmaṃ ca vyavasāyataḥ / saṃkalpaṃ caiva saṃkalpāt sarvalokapitāmahaḥ
35 ॥ पुलस्त्यं च तथोदानाद् व्यनाच्च पुलहं मुनिम् । अपानात् क्रतुमव्यग्रं समानाच्च वसिष्ठकम्
35 // pulastyaṃ ca tathodānād vyanācca pulahaṃ munim / apānāt kratumavyagraṃ samānācca vasiṣṭhakam
36 ॥ इत्येते ब्रह्मणा सृष्टाः साधका गृहमेधिनः । आस्थाय मानवं रूपं धर्मस्तैः संप्रवर्तितः
36 // ityete brahmaṇā sṛṣṭāḥ sādhakā gṛhamedhinaḥ / āsthāya mānavaṃ rūpaṃ dharmastaiḥ saṃpravartitaḥ
37 ॥ ततो देवासुरपितृन् मनुष्यांश्च चतुष्टयम् । सिसृक्षुरम्भांस्येतानि स्वमात्मानमयूयुजत्
37 // tato devāsurapitṛn manuṣyāṃśca catuṣṭayam / sisṛkṣurambhāṃsyetāni svamātmānamayūyujat
38 ॥ युक्तात्मनस्तमोमात्रा उद्रिक्ताभूत् प्रजापतेः । ततो ऽस्य जघनात् पूर्वमसुरा जज्ञिरे सुताः
38 // yuktātmanastamomātrā udriktābhūt prajāpateḥ / tato 'sya jaghanāt pūrvamasurā jajñire sutāḥ
39 ॥ उत्ससर्जासुरान् सृष्ट्वा तां तनुं पुरुषोत्तमः । सा चोत्सृष्टा तनुस्तेन सद्यो रात्रिरजायत । सा तमोबहुला यस्मात् प्रजास्तस्यांस्वपन्त्यतः
39 // utsasarjāsurān sṛṣṭvā tāṃ tanuṃ puruṣottamaḥ / sā cotsṛṣṭā tanustena sadyo rātrirajāyata / sā tamobahulā yasmāt prajāstasyāṃsvapantyataḥ
40 ॥ सत्त्वमात्रत्मिकां देवस्तनुमन्यामगृह्णत । ततो ऽस्य मुखतो देवा दीव्यतः संप्रजज्ञिरे
40 // sattvamātratmikāṃ devastanumanyāmagṛhṇata / tato 'sya mukhato devā dīvyataḥ saṃprajajñire
41 ॥ त्यक्ता सापि तनुस्तेन सत्त्वप्रायमभूद् दिनम् । तस्मादहो धर्मयुक्ता देवताः समुपासते
41 // tyaktā sāpi tanustena sattvaprāyamabhūd dinam / tasmādaho dharmayuktā devatāḥ samupāsate
42 ॥ सत्त्वमात्रात्मिकामेव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् । पितृवन्मन्यमानस्य पितरः संप्रजज्ञिरे
42 // sattvamātrātmikāmeva tato 'nyāṃ jagṛhe tanum / pitṛvanmanyamānasya pitaraḥ saṃprajajñire
43 ॥ उत्ससर्ज पितृन् सृष्ट्वा ततस्तामपि विश्वसृक् । सापविद्धा तनुस्तेन सद्यः सन्ध्या व्यजायत
43 // utsasarja pitṛn sṛṣṭvā tatastāmapi viśvasṛk / sāpaviddhā tanustena sadyaḥ sandhyā vyajāyata
44 ॥ तस्मादहर्देवतानां रात्रिः स्याद् देवविद्विषाम् । तयोर्मध्ये पितॄणां तु मूर्तिः सन्ध्या गरीयसी
44 // tasmādahardevatānāṃ rātriḥ syād devavidviṣām / tayormadhye pitṝṇāṃ tu mūrtiḥ sandhyā garīyasī
45 ॥ तस्माद् देवासुराः सर्वे मनवो मानवास्तथा । उपासते तदा युक्ता रात्र्यह्नोर्मध्यमां तनुम्
45 // tasmād devāsurāḥ sarve manavo mānavāstathā / upāsate tadā yuktā rātryahnormadhyamāṃ tanum
46 ॥ रजोमात्रात्मिकां ब्रह्मा तनुमन्यामगृह्णत । ततो ऽस्य जज्ञिरे पुत्रा मनुष्या रजसावृताः
46 // rajomātrātmikāṃ brahmā tanumanyāmagṛhṇata / tato 'sya jajñire putrā manuṣyā rajasāvṛtāḥ
47 ॥ तामप्याशु स तत्याज तनुं सद्यः प्रजापतिः । ज्योत्स्त्रा सा चाभवद्विप्राः प्राक्सन्ध्या याबिधीयते
47 // tāmapyāśu sa tatyāja tanuṃ sadyaḥ prajāpatiḥ / jyotstrā sā cābhavadviprāḥ prāksandhyā yābidhīyate
48 ॥ ततः स भगवान् ब्रह्मा संप्राप्य द्विजपुङ्गवाः । मूर्ति तमोरजः प्रायां पुनरेवाभ्ययूयुजत्
48 // tataḥ sa bhagavān brahmā saṃprāpya dvijapuṅgavāḥ / mūrti tamorajaḥ prāyāṃ punarevābhyayūyujat
49 ॥ अन्धकारे क्षुधाविष्टा राक्षसास्तस्य जज्ञिरे । पुत्रास्तमोरजः प्राया बलिनस्ते निशाचराः
49 // andhakāre kṣudhāviṣṭā rākṣasāstasya jajñire / putrāstamorajaḥ prāyā balinaste niśācarāḥ
50 ॥ सर्पा यक्षास्तथा बूता गन्धर्वाः संप्रजज्ञिरे । रजस्तमोभ्यामाविष्टांस्ततो ऽन्यानसृजत् प्रभुः
50 // sarpā yakṣāstathā būtā gandharvāḥ saṃprajajñire / rajastamobhyāmāviṣṭāṃstato 'nyānasṛjat prabhuḥ
51 ॥ वयांसि वयसः सृष्ट्वा अवयो वक्षसो ऽसृजत् । मुखतो ऽजान् ससर्जान्यान् उदराद्गाश्चनिर्ममे
51 // vayāṃsi vayasaḥ sṛṣṭvā avayo vakṣaso 'sṛjat / mukhato 'jān sasarjānyān udarādgāścanirmame
52 ॥ पद्भ्याञ्चाश्वान् समातङ्गान् रासभान् गवयान् मृगान् । उष्ट्रानश्वतरांश्चैव न्यङ्कूनन्यांश्व जातयः । औपध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे
52 // padbhyāñcāśvān samātaṅgān rāsabhān gavayān mṛgān / uṣṭrānaśvatarāṃścaiva nyaṅkūnanyāṃśva jātayaḥ / aupadhyaḥ phalamūlinyo romabhyastasya jajñire
53 ॥ गायत्रं च ऋचं चैव त्रिवृत्साम रथन्तरम् । अग्निष्टोमं च यज्ञानां निर्ममे प्रथमान्मुखात्
53 // gāyatraṃ ca ṛcaṃ caiva trivṛtsāma rathantaram / agniṣṭomaṃ ca yajñānāṃ nirmame prathamānmukhāt
54 ॥ यजूंषि त्रैष्टुभं छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा । बृहत्साम तथोक्थं च दक्षिणादसृजन्मुखात्
54 // yajūṃṣi traiṣṭubhaṃ chandaḥ stomaṃ pañcadaśaṃ tathā / bṛhatsāma tathokthaṃ ca dakṣiṇādasṛjanmukhāt
55 ॥ सामानि जागतं छन्दस्तोमं सप्तदशं तथा । वैरूपमतिरात्रं च पश्चिमादसृजन्मुखात्
55 // sāmāni jāgataṃ chandastomaṃ saptadaśaṃ tathā / vairūpamatirātraṃ ca paścimādasṛjanmukhāt
56 ॥ एकविशमथर्वाणमाप्तोर्यामाणमेव च । अनुष्टुभं सवैराजमुत्तरादसृजन्मुखात्
56 // ekaviśamatharvāṇamāptoryāmāṇameva ca / anuṣṭubhaṃ savairājamuttarādasṛjanmukhāt
57 ॥ उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस्तस्य जज्ञिरे । ब्रह्मणो हि प्रजासर्गं सृजतस्तु प्रजापतेः
57 // uccāvacāni bhūtāni gātrebhyastasya jajñire / brahmaṇo hi prajāsargaṃ sṛjatastu prajāpateḥ
58 ॥ सृष्ट्वा चतुष्टयं सर्गं देवर्षिपितृमानुषम् । ततो ऽसृजच्च भूतानि स्थावराणि चराणि च
58 // sṛṣṭvā catuṣṭayaṃ sargaṃ devarṣipitṛmānuṣam / tato 'sṛjacca bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca
59 ॥ यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वांस्तथैवाप्सरसः शुभाः । नरकिन्नररक्षांसि वयः पुशुमृगोरगान् । अव्ययं च व्ययं चैव द्वयं स्थावरजङ्गमम्
59 // yakṣān piśācān gandharvāṃstathaivāpsarasaḥ śubhāḥ / narakinnararakṣāṃsi vayaḥ puśumṛgoragān / avyayaṃ ca vyayaṃ caiva dvayaṃ sthāvarajaṅgamam
60 ॥ तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्टौ प्रतिपेदिरे । तान्येव ते प्रपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः
60 // teṣāṃ ye yāni karmāṇi prāksṛṣṭau pratipedire / tānyeva te prapadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ
61 ॥ हिंस्त्राहिंस्त्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मावृतानृते । तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात् तत् तस्य रोचते
61 // hiṃstrāhiṃstre mṛdukrūre dharmādharmāvṛtānṛte / tadbhāvitāḥ prapadyante tasmāt tat tasya rocate
62 ॥ महाभूतेषु नानात्वमिन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु । विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात् स्वयम्
62 // mahābhūteṣu nānātvamindriyārtheṣu mūrtiṣu / viniyogaṃ ca bhūtānāṃ dhātaiva vidadhāt svayam
63 ॥ नामरूपं च भूतानां कृत्यानां च प्रपञ्चनम् । वेदशब्देभ्य एवादौ निर्ममे स महेश्वरः
63 // nāmarūpaṃ ca bhūtānāṃ kṛtyānāṃ ca prapañcanam / vedaśabdebhya evādau nirmame sa maheśvaraḥ
64 ॥ आर्षाणि चैव नामानि याश्च वेदेषु दृष्टयः । शर्वर्यन्ते प्रसूतानां तान्येवैभ्यो ददात्यजः
64 // ārṣāṇi caiva nāmāni yāśca vedeṣu dṛṣṭayaḥ / śarvaryante prasūtānāṃ tānyevaibhyo dadātyajaḥ
65 ॥ यथर्तावृतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा भावा युगादिषु
65 // yathartāvṛtuliṅgāni nānārūpāṇi paryaye / dṛśyante tāni tānyeva tathā bhāvā yugādiṣu