विजित्य विष्णुना सार्धं भगवान्परमेश्वरः सर्वान्दधीचवचनात् कथं भेजे महेश्वरः
vijitya viṣṇunā sārdhaṃ bhagavānparameśvaraḥ sarvāndadhīcavacanāt kathaṃ bheje maheśvaraḥ
दक्षयज्ञे सुविपुले देवान् विष्णुपुरोगमान् ददाह भगवान् रुद्रः सर्वान् मुनिगणान् अपि
dakṣayajñe suvipule devān viṣṇupurogamān dadāha bhagavān rudraḥ sarvān munigaṇān api
भद्रो नाम गणस्तेन प्रेषितः परमेष्ठिना विप्रयोगेन देव्या वै दुःसहेनैव सुव्रताः
bhadro nāma gaṇastena preṣitaḥ parameṣṭhinā viprayogena devyā vai duḥsahenaiva suvratāḥ
सो ऽसृजद् वीरभद्रश् च गणेशान्रोमजाञ्छुभान् गणेश्वरैः समारुह्य रथं भद्रः प्रतापवान्
so 'sṛjad vīrabhadraś ca gaṇeśānromajāñchubhān gaṇeśvaraiḥ samāruhya rathaṃ bhadraḥ pratāpavān
गन्तुं चक्रे मतिं यस्य सारथिर्भगवानजः गणेश्वराश् च ते सर्वे विविधायुधपाणयः
gantuṃ cakre matiṃ yasya sārathirbhagavānajaḥ gaṇeśvarāś ca te sarve vividhāyudhapāṇayaḥ
विमानैर्विश्वतो भद्रैस् तमन्वयुरथो सुराः हिमवच्छिखरे रम्ये हेमशृङ्गे सुशोभने
vimānairviśvato bhadrais tamanvayuratho surāḥ himavacchikhare ramye hemaśṛṅge suśobhane
यज्ञवाटस् तथा तस्य गङ्गाद्वारसमीपतः तद्देशे चैव विख्यातं शुभं कनखलं द्विजाः
yajñavāṭas tathā tasya gaṅgādvārasamīpataḥ taddeśe caiva vikhyātaṃ śubhaṃ kanakhalaṃ dvijāḥ
दग्धुं वै प्रेषितश्चासौ भगवान् परमेष्ठिना तदोत्पातो बभूवाथ लोकानां भयशंसनः
dagdhuṃ vai preṣitaścāsau bhagavān parameṣṭhinā tadotpāto babhūvātha lokānāṃ bhayaśaṃsanaḥ
पर्वताश् च व्यशीर्यन्त प्रचकम्पे वसुंधरा मरुतश् चाप्य् अघूर्णन्त चुक्षुभे मकरालयः
parvatāś ca vyaśīryanta pracakampe vasuṃdharā marutaś cāpy aghūrṇanta cukṣubhe makarālayaḥ
अग्नयो नैव दीप्यन्ति न च दीप्यति भास्करः ग्रहाश् च न प्रकाश्यन्ते न देवा न च दानवाः
agnayo naiva dīpyanti na ca dīpyati bhāskaraḥ grahāś ca na prakāśyante na devā na ca dānavāḥ
ततः क्षणात् प्रविश्यैव यज्ञवाटं महात्मनः रोमजैः सहितो भद्रः कालाग्निरिवचापरः
tataḥ kṣaṇāt praviśyaiva yajñavāṭaṃ mahātmanaḥ romajaiḥ sahito bhadraḥ kālāgnirivacāparaḥ
उवाच भद्रो भगवान् दक्षं चामिततेजसम् संपर्कादेव दक्षाद्य मुनीन्देवान् पिनाकिना
uvāca bhadro bhagavān dakṣaṃ cāmitatejasam saṃparkādeva dakṣādya munīndevān pinākinā
दग्धुं संप्रेषितश् चाहं भवन्तं समुनीश्वरैः इत्युक्त्वा यज्ञशालां तां ददाह गणपुङ्गवः
dagdhuṃ saṃpreṣitaś cāhaṃ bhavantaṃ samunīśvaraiḥ ityuktvā yajñaśālāṃ tāṃ dadāha gaṇapuṅgavaḥ
गणेश्वराश् च संक्रुद्धा यूपानुत्पाट्य चिक्षिपुः प्रस्तोत्रा सह होत्रा च दग्धं चैव गणेश्वरैः
gaṇeśvarāś ca saṃkruddhā yūpānutpāṭya cikṣipuḥ prastotrā saha hotrā ca dagdhaṃ caiva gaṇeśvaraiḥ
गृहीत्वा गणपाः सर्वान् गङ्गास्रोतसि चिक्षिपुः वीरभद्रो महातेजाः शक्रस्योद्यच्छतः करम्
gṛhītvā gaṇapāḥ sarvān gaṅgāsrotasi cikṣipuḥ vīrabhadro mahātejāḥ śakrasyodyacchataḥ karam
व्यष्टम्भयद् अदीनात्मा तथान्येषां दिवौकसाम् भगस्य नेत्रे चोत्पाट्य करजाग्रेण लीलया
vyaṣṭambhayad adīnātmā tathānyeṣāṃ divaukasām bhagasya netre cotpāṭya karajāgreṇa līlayā
निहत्य मुष्टिना दन्तान् पूष्णश्चैवं न्यपातयत् तथा चन्द्रमसं देवं पादाङ्गुष्ठेन लीलया
nihatya muṣṭinā dantān pūṣṇaścaivaṃ nyapātayat tathā candramasaṃ devaṃ pādāṅguṣṭhena līlayā
घर्षयामास भगवान् वीरभद्रः प्रतापवान् चिछेद च शिरस्तस्य शक्रस्य भगवान्प्रभोः
gharṣayāmāsa bhagavān vīrabhadraḥ pratāpavān cicheda ca śirastasya śakrasya bhagavānprabhoḥ
वह्नेर्हस्तद्वयं छित्त्वा जिह्वामुत्पाट्य लीलया जघान मूर्ध्नि पादेन वीरभद्रो महाबलः
vahnerhastadvayaṃ chittvā jihvāmutpāṭya līlayā jaghāna mūrdhni pādena vīrabhadro mahābalaḥ
यमस्य दण्डं भगवान् प्रचिछेद स्वयं प्रभुः जघान देवमीशानं त्रिशूलेन महाबलम्
yamasya daṇḍaṃ bhagavān pracicheda svayaṃ prabhuḥ jaghāna devamīśānaṃ triśūlena mahābalam
त्रयस्त्रिंशत्सुरानेवं विनिहत्याप्रयत्नतः त्रयश् च त्रिशतं तेषां त्रिसाहस्रं च लीलया
trayastriṃśatsurānevaṃ vinihatyāprayatnataḥ trayaś ca triśataṃ teṣāṃ trisāhasraṃ ca līlayā
त्रयं चैव सुरेन्द्राणां जघान च मुनीश्वरान् अन्यांश् च देवान् देवो ऽसौ सर्वान्युद्धाय संस्थितान्
trayaṃ caiva surendrāṇāṃ jaghāna ca munīśvarān anyāṃś ca devān devo 'sau sarvānyuddhāya saṃsthitān
जघान भगवान् रुद्रः खड्गमुष्ट्यादिसायकैः अथ विष्णुर्महातेजाश् चक्रम् उद्यम्य मूर्छितः
jaghāna bhagavān rudraḥ khaḍgamuṣṭyādisāyakaiḥ atha viṣṇurmahātejāś cakram udyamya mūrchitaḥ
युयोध भगवांस्तेन रुद्रेण सह माधवः तयोः समभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम्
yuyodha bhagavāṃstena rudreṇa saha mādhavaḥ tayoḥ samabhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam
विष्णोर्योगबलात्तस्य दिव्यदेहाः सुदारुणाः
viṣṇoryogabalāttasya divyadehāḥ sudāruṇāḥ
शङ्खचक्रगदाहस्ता असंख्याताश् च जज्ञिरे तान्सर्वानपि देवो ऽसौ नारायणसमप्रभान्
śaṅkhacakragadāhastā asaṃkhyātāś ca jajñire tānsarvānapi devo 'sau nārāyaṇasamaprabhān
निहत्य गदया विष्णुं ताडयामास मूर्धनि ततश्चोरसि तं देवं लीलयैव रणाजिरे
nihatya gadayā viṣṇuṃ tāḍayāmāsa mūrdhani tataścorasi taṃ devaṃ līlayaiva raṇājire
पपात च तदा भूमौ विसंज्ञः पुरुषोत्तमः पुनरुत्थाय तं हन्तुं चक्रमुद्यम्य स प्रभुः
papāta ca tadā bhūmau visaṃjñaḥ puruṣottamaḥ punarutthāya taṃ hantuṃ cakramudyamya sa prabhuḥ
क्रोधरक्तेक्षणः श्रीमान् अतिष्ठत् पुरुषर्षभः तस्य चक्रं च यद्रौद्रं कालादित्यसमप्रभम्
krodharaktekṣaṇaḥ śrīmān atiṣṭhat puruṣarṣabhaḥ tasya cakraṃ ca yadraudraṃ kālādityasamaprabham
व्यष्टम्भयद् अदीनात्मा करस्थं न चचाल सः अतिष्ठत् स्तम्भितस्तेन शृङ्गवानिव निश्चलः
vyaṣṭambhayad adīnātmā karasthaṃ na cacāla saḥ atiṣṭhat stambhitastena śṛṅgavāniva niścalaḥ
त्रिभिश् च धर्षितं शार्ङ्गं त्रिधाभूतं प्रभोस्तदा शार्ङ्गकोटिप्रसङ्गाद् वै चिछेद च शिरः प्रभोः
tribhiś ca dharṣitaṃ śārṅgaṃ tridhābhūtaṃ prabhostadā śārṅgakoṭiprasaṅgād vai cicheda ca śiraḥ prabhoḥ
छिन्नं च निपपातासु शिरस्तस्य रसातले वायुना प्रेरितं चैव प्राणजेन पिनाकिना
chinnaṃ ca nipapātāsu śirastasya rasātale vāyunā preritaṃ caiva prāṇajena pinākinā
प्रविवेश तदा चैव तदीयाहवनीयकम् तत् प्रतिध्वस्तकलशं भग्नयूपं सतोरणम्
praviveśa tadā caiva tadīyāhavanīyakam tat pratidhvastakalaśaṃ bhagnayūpaṃ satoraṇam
प्रदीपितमहाशालं दृष्ट्वा यज्ञो ऽपि दुद्रुवे तं तदा मृगरूपेण धावन्तं गगनं प्रति
pradīpitamahāśālaṃ dṛṣṭvā yajño 'pi dudruve taṃ tadā mṛgarūpeṇa dhāvantaṃ gaganaṃ prati
वीरभद्रः समाधाय विशिरस्कमथाकरोत् ततः प्रजापतिं धर्मं कश्यपं च जगद्गुरुम्
vīrabhadraḥ samādhāya viśiraskamathākarot tataḥ prajāpatiṃ dharmaṃ kaśyapaṃ ca jagadgurum
अरिष्टनेमिनं वीरो बहुपुत्रं मुनीश्वरम् मुनिम् अङ्गिरसं चैव कृष्णाश्वं च महाबलः
ariṣṭaneminaṃ vīro bahuputraṃ munīśvaram munim aṅgirasaṃ caiva kṛṣṇāśvaṃ ca mahābalaḥ
जघान मूर्ध्नि पादेन दक्षं चैव यशस्विनम् चिछेद च शिरस्तस्य ददाहाग्नौ द्विजोत्तमाः
jaghāna mūrdhni pādena dakṣaṃ caiva yaśasvinam cicheda ca śirastasya dadāhāgnau dvijottamāḥ
सरस्वत्याश् च नासाग्रं देवमातुस्तथैव च निकृत्य करजाग्रेण वीरभद्रः प्रतापवान्
sarasvatyāś ca nāsāgraṃ devamātustathaiva ca nikṛtya karajāgreṇa vīrabhadraḥ pratāpavān
तस्थौ श्रिया वृतो मध्ये प्रेतस्थाने यथा भवः एतस्मिन्नेव काले तु भगवान्पद्मसंभवः
tasthau śriyā vṛto madhye pretasthāne yathā bhavaḥ etasminneva kāle tu bhagavānpadmasaṃbhavaḥ
भद्रमाह महातेजाः प्रार्थयन्प्रणतः प्रभुः अलं क्रोधेन वै भद्र नष्टाश्चैव दिवौकसः
bhadramāha mahātejāḥ prārthayanpraṇataḥ prabhuḥ alaṃ krodhena vai bhadra naṣṭāścaiva divaukasaḥ
प्रसीद क्षम्यतां सर्वं रोमजैः सह सुव्रत सो ऽपि भद्रः प्रभावेण ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
prasīda kṣamyatāṃ sarvaṃ romajaiḥ saha suvrata so 'pi bhadraḥ prabhāveṇa brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
शमं जगाम शनकैः शान्तस्तस्थौ तदाज्ञया देवो ऽपि तत्र भगवान् अन्तरिक्षे वृषध्वजः
śamaṃ jagāma śanakaiḥ śāntastasthau tadājñayā devo 'pi tatra bhagavān antarikṣe vṛṣadhvajaḥ
सगणः सर्वदः शर्वः सर्वलोकमहेश्वरः प्रार्थितश्चैव देवेन ब्रह्मणा भगवान् भवः
sagaṇaḥ sarvadaḥ śarvaḥ sarvalokamaheśvaraḥ prārthitaścaiva devena brahmaṇā bhagavān bhavaḥ
हतानां च तदा तेषां प्रददौ पूर्ववत्तनुम् इन्द्रस्य च शिरस्तस्य विष्णोश्चैव महात्मनः
hatānāṃ ca tadā teṣāṃ pradadau pūrvavattanum indrasya ca śirastasya viṣṇoścaiva mahātmanaḥ
दक्षस्य च मुनीन्द्रस्य तथान्येषां महेश्वरः वागीश्याश्चैव नासाग्रं देवमातुस्तथैव च
dakṣasya ca munīndrasya tathānyeṣāṃ maheśvaraḥ vāgīśyāścaiva nāsāgraṃ devamātustathaiva ca
नष्टानां जीवितं चैव वराणि विविधानि च दक्षस्य ध्वस्तवक्त्रस्य शिरसा भगवान्प्रभुः
naṣṭānāṃ jīvitaṃ caiva varāṇi vividhāni ca dakṣasya dhvastavaktrasya śirasā bhagavānprabhuḥ
कल्पयामास वै वक्त्रं लीलया च महान् भवः दक्षो ऽपि लब्धसंज्ञश् च समुत्थाय कृताञ्जलिः
kalpayāmāsa vai vaktraṃ līlayā ca mahān bhavaḥ dakṣo 'pi labdhasaṃjñaś ca samutthāya kṛtāñjaliḥ
तुष्टाव देवदेवेशं शङ्करं वृषभध्वजम् स्तुतस्तेन महातेजाः प्रदाय विविधान्वरान्
tuṣṭāva devadeveśaṃ śaṅkaraṃ vṛṣabhadhvajam stutastena mahātejāḥ pradāya vividhānvarān
गाणपत्यं ददौ तस्मै दक्षायाक्लिष्टकर्मणे देवाश् च सर्वे देवेशं तुष्टुवुः परमेश्वरम्
gāṇapatyaṃ dadau tasmai dakṣāyākliṣṭakarmaṇe devāś ca sarve deveśaṃ tuṣṭuvuḥ parameśvaram
नारायणश् च भगवान् तुष्टाव च कृताञ्जलिः ब्रह्मा च मुनयः सर्वे पृथक्पृथगजोद्भवम्
nārāyaṇaś ca bhagavān tuṣṭāva ca kṛtāñjaliḥ brahmā ca munayaḥ sarve pṛthakpṛthagajodbhavam
तुष्टुवुर् देवदेवेशं नीलकण्ठं वृषध्वजम् तान् देवान् अनुगृह्यैव भवो ऽप्यन्तरधीयत
tuṣṭuvur devadeveśaṃ nīlakaṇṭhaṃ vṛṣadhvajam tān devān anugṛhyaiva bhavo 'pyantaradhīyata