46 ॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसोपदेशो नामोनत्रिंशो ऽध्यायः त्रिंशो ऽध्यायः मदालसोवाच नित्यं नैमित्तकञ्चैव नित्यनैमित्तिकं तथा । गृहस्थस्य तु यत् कर्म तन्निशामय पुत्रक !
46 // iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasopadeśo nāmonatriṃśo 'dhyāyaḥ triṃśo 'dhyāyaḥ madālasovāca nityaṃ naimittakañcaiva nityanaimittikaṃ tathā / gṛhasthasya tu yat karma tanniśāmaya putraka !
1 ॥ पञ्चयज्ञाश्रितं नित्यं यदेतत् कथितं तव । नैमित्तिकं तथैवान्यत् पुत्रजन्मक्रियादिकम्
1 // pañcayajñāśritaṃ nityaṃ yadetat kathitaṃ tava / naimittikaṃ tathaivānyat putrajanmakriyādikam
2 ॥ नित्यनैमित्तिकं ज्ञेयं पर्वश्राद्धादि पण्डितैः । तत्र नैमित्तिकं वक्ष्ये श्राद्धमभ्युदयं तव
2 // nityanaimittikaṃ jñeyaṃ parvaśrāddhādi paṇḍitaiḥ / tatra naimittikaṃ vakṣye śrāddhamabhyudayaṃ tava
3 ॥ पुत्रजन्मनि यत्कार्यं जातकर्मसमं नरैः । विवाहादौ च कर्तव्यं सर्वं सम्यक् क्रिमोदितम्
3 // putrajanmani yatkāryaṃ jātakarmasamaṃ naraiḥ / vivāhādau ca kartavyaṃ sarvaṃ samyak krimoditam
4 ॥ पितरश्चात्र सम्पूज्याः ख्याता नान्दीमुखास्तु ये । पिण्डांश्च दधिसंमिश्रान् दद्याद् यवसमन्वितान्
4 // pitaraścātra sampūjyāḥ khyātā nāndīmukhāstu ye / piṇḍāṃśca dadhisaṃmiśrān dadyād yavasamanvitān
5 ॥ उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा यजमानः समाहितः । वैश्वदेवविहीनं तत् केचिदिच्छन्ति मानवाः
5 // udaṅmukhaḥ prāṅmukho vā yajamānaḥ samāhitaḥ / vaiśvadevavihīnaṃ tat kecidicchanti mānavāḥ
6 ॥ युग्माश्चात्र द्विजाः कार्यास्ते च पूज्याः प्रदक्षिणम् । एतन्नैमित्तिकं वृद्धौ तथान्यच्चौर्ध्वदेहिकम्
6 // yugmāścātra dvijāḥ kāryāste ca pūjyāḥ pradakṣiṇam / etannaimittikaṃ vṛddhau tathānyaccaurdhvadehikam
7 ॥ मृताहनि च कर्तव्यमेकोद्दिष्टं शृणुष्व तत् । दैवहीनं तथा कार्यं तथैवैकपवित्रकम्
7 // mṛtāhani ca kartavyamekoddiṣṭaṃ śṛṇuṣva tat / daivahīnaṃ tathā kāryaṃ tathaivaikapavitrakam
8 ॥ आवाहनं न कर्तव्यमग्नौकरणवर्जितम् । प्रेतस्य पिण्डमेकञ्च दद्यादुच्छिष्टसन्निधौ
8 // āvāhanaṃ na kartavyamagnaukaraṇavarjitam / pretasya piṇḍamekañca dadyāducchiṣṭasannidhau
9 ॥ तिलोदकं चापसव्यं तन्नामस्मरणान्वितम् । अक्षय्यममुकस्येति स्थाने विप्रविसर्जने
9 // tilodakaṃ cāpasavyaṃ tannāmasmaraṇānvitam / akṣayyamamukasyeti sthāne vipravisarjane
10 ॥ अभिरण्यतामिति ब्रूयाद् ब्रूयुस्ते ऽभिरताः स्म ह । प्रतिमासं भवेदेतत् कार्यमा वत्सरं नरैः
10 // abhiraṇyatāmiti brūyād brūyuste 'bhiratāḥ sma ha / pratimāsaṃ bhavedetat kāryamā vatsaraṃ naraiḥ
11 ॥ अथ संवत्सरे पूर्णे यदा वा क्रियते नरैः । सपिण्डीकरणं कार्यं तस्यापि विधिरुच्यते
11 // atha saṃvatsare pūrṇe yadā vā kriyate naraiḥ / sapiṇḍīkaraṇaṃ kāryaṃ tasyāpi vidhirucyate
12 ॥ तच्चापि दैवरहितमेकार्घ्यैकपवित्रकम् । नैवाग्नौकरणं तत्र तच्चावाहनवर्जितम्
12 // taccāpi daivarahitamekārghyaikapavitrakam / naivāgnaukaraṇaṃ tatra taccāvāhanavarjitam
13 ॥ अपसव्यञ्च तत्रापि भोजयेदयुजो द्विजान् । विशेषस्तत्र चान्यो ऽस्ति प्रतिमासं क्रियाधिकः
13 // apasavyañca tatrāpi bhojayedayujo dvijān / viśeṣastatra cānyo 'sti pratimāsaṃ kriyādhikaḥ
14 ॥ तं कथ्यमानमेकाग्रो वदन्त्या मे निशामय । तिलगन्धोदकैर्युक्तं तत्र पात्रचतुष्टयम्
14 // taṃ kathyamānamekāgro vadantyā me niśāmaya / tilagandhodakairyuktaṃ tatra pātracatuṣṭayam
15 ॥ कुर्यात् पितॄणां त्रितयमेकं प्रेतस्य पुत्रक । पात्रत्रये प्रेतपात्रमर्घ्यञ्चैव प्रसेचयेत्
15 // kuryāt pitṝṇāṃ tritayamekaṃ pretasya putraka / pātratraye pretapātramarghyañcaiva prasecayet
16 ॥ ये समाना इति जपन् पूर्ववच्छेषमाचरेत् । स्त्रीणामप्येवमेवैतदेकीद्दिष्टमुदाहृतम्
16 // ye samānā iti japan pūrvavaccheṣamācaret / strīṇāmapyevamevaitadekīddiṣṭamudāhṛtam
17 ॥ सपिण्डीकरणं तासां पुत्राभावे न विद्यते । प्रतिसंवत्सरं कार्यमेकोद्दिष्टं नरैः स्त्रियाः
17 // sapiṇḍīkaraṇaṃ tāsāṃ putrābhāve na vidyate / pratisaṃvatsaraṃ kāryamekoddiṣṭaṃ naraiḥ striyāḥ
18 ॥ मृताहनि यथान्यायं नृणां यद्वदिहोदितम् । पुत्राभावे सपिण्डास्तु तदभावे सहोदकाः
18 // mṛtāhani yathānyāyaṃ nṛṇāṃ yadvadihoditam / putrābhāve sapiṇḍāstu tadabhāve sahodakāḥ
19 ॥ मातुः सपिण्डा ये च स्युर्ये च मातुः सहोदकाः । कुर्युरेनं विधिं सम्यगपुत्रस्य सुतासुतः
19 // mātuḥ sapiṇḍā ye ca syurye ca mātuḥ sahodakāḥ / kuryurenaṃ vidhiṃ samyagaputrasya sutāsutaḥ
20 ॥ कुर्युर्मातामहायैवं पुत्रिकास्तनयास्तथा । द्व्यामुष्यायणसंज्ञास्तु मातामहपितामहान्
20 // kuryurmātāmahāyaivaṃ putrikāstanayāstathā / dvyāmuṣyāyaṇasaṃjñāstu mātāmahapitāmahān
21 ॥ पूजयेयुर्यथान्यायं श्राद्धैर्नैमित्तिकैरपि । सर्वाभावे स्त्रियः कुर्युः स्वभर्तॄणाममन्त्रकम्
21 // pūjayeyuryathānyāyaṃ śrāddhairnaimittikairapi / sarvābhāve striyaḥ kuryuḥ svabhartṝṇāmamantrakam
22 ॥ तदभावे च नृपतिः कारयेत् स्वकुटुम्बिना । तज्जातीयैर्नरैः सम्याग् दाहाद्याः सकलाः क्रियाः
22 // tadabhāve ca nṛpatiḥ kārayet svakuṭumbinā / tajjātīyairnaraiḥ samyāg dāhādyāḥ sakalāḥ kriyāḥ
23 ॥ सर्वेषामेव वर्णानां बान्धवो नृपतिर्यतः । एतास्ते कथिता वत्स ! नित्यनैमित्तकास्तथा
23 // sarveṣāmeva varṇānāṃ bāndhavo nṛpatiryataḥ / etāste kathitā vatsa ! nityanaimittakāstathā
24 ॥ क्रियां श्राद्धाश्रयामन्यां नित्यनैमित्तिकीं शृणु । दर्शस्तत्र निमित्तं वै कालश्चन्द्रक्षयात्मकः । नित्यातां नियतः कालस्तस्याः संसूचयत्यथ
24 // kriyāṃ śrāddhāśrayāmanyāṃ nityanaimittikīṃ śṛṇu / darśastatra nimittaṃ vai kālaścandrakṣayātmakaḥ / nityātāṃ niyataḥ kālastasyāḥ saṃsūcayatyatha