भूत्वा नारायणो योगी सत्त्वमूर्तिर्विभावसुः गभस्तिभिः प्रदीप्ताभिः संशोषयति सागरान्
bhūtvā nārāyaṇo yogī sattvamūrtirvibhāvasuḥ gabhastibhiḥ pradīptābhiḥ saṃśoṣayati sāgarān
ततः पीत्वार्णवान् सर्वान् नदीः कूपांश्च सर्वशः पर्वतानां च सलिलं सर्वमादाय रश्मिभिः
tataḥ pītvārṇavān sarvān nadīḥ kūpāṃśca sarvaśaḥ parvatānāṃ ca salilaṃ sarvamādāya raśmibhiḥ
भित्त्वा गभस्तिभिश्चैव महीं गत्वा रसातलात् पातालजलमादाय पिबते रसमुत्तमम्
bhittvā gabhastibhiścaiva mahīṃ gatvā rasātalāt pātālajalamādāya pibate rasamuttamam
मूत्रासृक्क्लेदम् अन्यच्च यदस्ति प्राणिषु ध्रुवम् तत्सर्वमरविन्दाक्ष आदत्ते पुरुषोत्तमः
mūtrāsṛkkledam anyacca yadasti prāṇiṣu dhruvam tatsarvamaravindākṣa ādatte puruṣottamaḥ
वायुश्च बलवान्भूत्वा विधुन्वानो ऽखिलं जगत् प्राणापानसमानाद्यान् वायून् आकर्षते हरिः
vāyuśca balavānbhūtvā vidhunvāno 'khilaṃ jagat prāṇāpānasamānādyān vāyūn ākarṣate hariḥ
ततो देवगणाः सर्वे भूतान्येव च यानि तु गन्धो घ्राणं शरीरं च पृथिवीं संश्रिता गुणाः
tato devagaṇāḥ sarve bhūtānyeva ca yāni tu gandho ghrāṇaṃ śarīraṃ ca pṛthivīṃ saṃśritā guṇāḥ
जिह्वा रसश्च स्नेहश्च संश्रिताः सलिले गुणाः रूपं चक्षुर्विपाकश्च ज्योतिरेवाश्रिता गुणाः
jihvā rasaśca snehaśca saṃśritāḥ salile guṇāḥ rūpaṃ cakṣurvipākaśca jyotirevāśritā guṇāḥ
स्पर्शः प्राणश्च चेष्टा च पवने संश्रिता गुणाः शब्दः श्रोत्रं च खान्येव गगने संश्रिता गुणाः
sparśaḥ prāṇaśca ceṣṭā ca pavane saṃśritā guṇāḥ śabdaḥ śrotraṃ ca khānyeva gagane saṃśritā guṇāḥ
लोकमाया भगवता मुहूर्तेन विनाशिता मनो बुद्धिश्च सर्वेषां क्षेत्रज्ञश्चेति यः श्रुतः
lokamāyā bhagavatā muhūrtena vināśitā mano buddhiśca sarveṣāṃ kṣetrajñaśceti yaḥ śrutaḥ
तं वरेण्यं परमेष्ठी हृषीकेशमुपाश्रितः ततो भगवतस्तस्य रश्मिभिः परिवारितः
taṃ vareṇyaṃ parameṣṭhī hṛṣīkeśamupāśritaḥ tato bhagavatastasya raśmibhiḥ parivāritaḥ
वायुनाक्रम्यमाणासु द्रुमशाखासु चाश्रितः तेषां संघर्षणोद्भूतः पावकः शतधा ज्वलन्
vāyunākramyamāṇāsu drumaśākhāsu cāśritaḥ teṣāṃ saṃgharṣaṇodbhūtaḥ pāvakaḥ śatadhā jvalan
अदहच्च तदा सर्वं वृतः संवर्तको ऽनलः सपर्वतद्रुमान्गुल्मांल् लतावल्लीस्तृणानि च
adahacca tadā sarvaṃ vṛtaḥ saṃvartako 'nalaḥ saparvatadrumāngulmāṃl latāvallīstṛṇāni ca
विमानानि च दिव्यानि पुराणि विविधानि च यानि चाश्रयणीयानि तानि सर्वाणि सो ऽदहत्
vimānāni ca divyāni purāṇi vividhāni ca yāni cāśrayaṇīyāni tāni sarvāṇi so 'dahat
भस्मीकृत्य ततः सर्वांल् लोकांल्लोकगुरुर्हरिः भूयो निर्वापयामास युगान्तेन च कर्मणा
bhasmīkṛtya tataḥ sarvāṃl lokāṃllokagururhariḥ bhūyo nirvāpayāmāsa yugāntena ca karmaṇā
सहस्रवृष्टिः शतधा भूत्वा कृष्णो महाबलः दिव्यतोयेन हविषा तर्पयामास मेदिनीम्
sahasravṛṣṭiḥ śatadhā bhūtvā kṛṣṇo mahābalaḥ divyatoyena haviṣā tarpayāmāsa medinīm
ततः क्षीरनिकायेन स्वादुना परमाम्भसा शिवेन पुण्येन मही निर्वाणमगमत्परम्
tataḥ kṣīranikāyena svādunā paramāmbhasā śivena puṇyena mahī nirvāṇamagamatparam
तेन रोधेन संछन्ना पयसां वर्षतो धरा एकार्णवजलीभूता सर्वसत्त्वविवर्जिता
tena rodhena saṃchannā payasāṃ varṣato dharā ekārṇavajalībhūtā sarvasattvavivarjitā
महासत्त्वान्यपि विभुं प्रविष्टान्यमितौजसम् नष्टार्कपवनाकाशे सूक्ष्मे जगति संवृते
mahāsattvānyapi vibhuṃ praviṣṭānyamitaujasam naṣṭārkapavanākāśe sūkṣme jagati saṃvṛte
संशोषमात्मना कृत्वा समुद्रानपि देहिनः दग्ध्वा संप्लाव्य च तथा स्वपित्येकः सनातनः
saṃśoṣamātmanā kṛtvā samudrānapi dehinaḥ dagdhvā saṃplāvya ca tathā svapityekaḥ sanātanaḥ
पौराणं रूपमास्थाय स्वपित्यमितविक्रमः एकार्णवजलव्यापी योगी योगमुपाश्रितः
paurāṇaṃ rūpamāsthāya svapityamitavikramaḥ ekārṇavajalavyāpī yogī yogamupāśritaḥ
अनेकानि सहस्राणि युगान्येकार्णवाम्भसि न चैनं कश्चिदव्यक्तं व्यक्तं वेदितुमर्हति
anekāni sahasrāṇi yugānyekārṇavāmbhasi na cainaṃ kaścidavyaktaṃ vyaktaṃ veditumarhati
कश्चैव पुरुषो नाम किंयोगः कश्च योगवान् असौ कियन्तं कालं च एकार्णवविधिं प्रभुः
kaścaiva puruṣo nāma kiṃyogaḥ kaśca yogavān asau kiyantaṃ kālaṃ ca ekārṇavavidhiṃ prabhuḥ
करिष्यतीति भगवान् इति कश्चिन् न बुध्यते
kariṣyatīti bhagavān iti kaścin na budhyate
न द्रष्टा नैव गमिता न ज्ञाता नैव पार्श्वगः तस्य न ज्ञायते किंचित् तमृते देवसत्तमम्
na draṣṭā naiva gamitā na jñātā naiva pārśvagaḥ tasya na jñāyate kiṃcit tamṛte devasattamam
नभः क्षितिं पवनम् अपः प्रकाशकं प्रजापतिं भुवनधरं सुरेश्वरम् पितामहं श्रुतिनिलयं महामुनिं प्रशाम्य भूयः शयनं ह्यरोचयत्
nabhaḥ kṣitiṃ pavanam apaḥ prakāśakaṃ prajāpatiṃ bhuvanadharaṃ sureśvaram pitāmahaṃ śrutinilayaṃ mahāmuniṃ praśāmya bhūyaḥ śayanaṃ hyarocayat