Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 62

मत्स्यपुराणम्

MatsP_62.1

सौभाग्यारोग्यफलदम् अमुत्राक्षय्यकारकम् भुक्तिमुक्तिप्रदं देव तन्मे ब्रूहि जनार्दन

saubhāgyārogyaphaladam amutrākṣayyakārakam bhuktimuktipradaṃ deva tanme brūhi janārdana

MatsP_62.2

यदुमायाः पुरा देव उवाच पुरसूदनः कैलासशिखरासीनो देव्या पृष्टस्तदा किल

yadumāyāḥ purā deva uvāca purasūdanaḥ kailāsaśikharāsīno devyā pṛṣṭastadā kila

MatsP_62.3

कथासु सम्प्रवृत्तासु धर्म्यासु ललितासु च तदिदानीं प्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

kathāsu sampravṛttāsu dharmyāsu lalitāsu ca tadidānīṃ pravakṣyāmi bhuktimuktiphalapradam

MatsP_62.4

शृणुष्वावहिता देवि तथैवानन्तपुण्यकृत् नराणामथ नारीणाम् आराधनमनुत्तमम्

śṛṇuṣvāvahitā devi tathaivānantapuṇyakṛt narāṇāmatha nārīṇām ārādhanamanuttamam

MatsP_62.5

नभस्ये वाथ वैशाखे पुण्यमार्गशिरस्य च शुक्लपक्षे तृतीयायां सुस्नातो गौरसर्षपैः

nabhasye vātha vaiśākhe puṇyamārgaśirasya ca śuklapakṣe tṛtīyāyāṃ susnāto gaurasarṣapaiḥ

MatsP_62.6

गोरोचनं सगोमूत्रम् उष्णं गोशकृतं तथा दधिचन्दनसम्मिश्रं ललाटे तिलकं न्यसेत् सौभाग्यारोग्यदं यस्मात् सदा च ललिताप्रियम्

gorocanaṃ sagomūtram uṣṇaṃ gośakṛtaṃ tathā dadhicandanasammiśraṃ lalāṭe tilakaṃ nyaset saubhāgyārogyadaṃ yasmāt sadā ca lalitāpriyam

MatsP_62.7

प्रतिपक्षं तृतीयासु पुमानापीतवाससी धारयेदथ रक्तानि नारी चेदथ संयता

pratipakṣaṃ tṛtīyāsu pumānāpītavāsasī dhārayedatha raktāni nārī cedatha saṃyatā

MatsP_62.8

विधवा धातुरक्तानि कुमारी शुक्लवाससी देवीं तु पञ्चगव्येन ततः क्षीरेण केवलम् स्नापयेन्मधुना तद्वत् पुष्पगन्धोदकेन च

vidhavā dhāturaktāni kumārī śuklavāsasī devīṃ tu pañcagavyena tataḥ kṣīreṇa kevalam snāpayenmadhunā tadvat puṣpagandhodakena ca

MatsP_62.9

पूजयेच्छुक्लपुष्पैश्च फलैर्नानाविधैरपि धान्यकाजाजिलवणैर् गुडक्षीरघृतान्वितैः

pūjayecchuklapuṣpaiśca phalairnānāvidhairapi dhānyakājājilavaṇair guḍakṣīraghṛtānvitaiḥ

MatsP_62.10

शुक्लाक्षततिलैरर्च्यां ततो देवीं सदार्चयेत् पादाद्यभ्यर्चनं कुर्यात् प्रतिपक्षं वरानने

śuklākṣatatilairarcyāṃ tato devīṃ sadārcayet pādādyabhyarcanaṃ kuryāt pratipakṣaṃ varānane

MatsP_62.11

वरदायै नमः पादौ तथा गुल्फौ नमः श्रियै अशोकायै नमो जङ्घे पार्वत्यै जानुनी तथा

varadāyai namaḥ pādau tathā gulphau namaḥ śriyai aśokāyai namo jaṅghe pārvatyai jānunī tathā

MatsP_62.12

ऊरू मङ्गलकारिण्यै वामदेव्यै तथा कटिम् पद्मोदरायै जठरम् उरः कामश्रियै नमः

ūrū maṅgalakāriṇyai vāmadevyai tathā kaṭim padmodarāyai jaṭharam uraḥ kāmaśriyai namaḥ

MatsP_62.13

करौ सौभाग्यदायिन्यै बाहू हरमुखश्रियै मुखं दर्पणवासिन्यै स्मरदायै स्मितं नमः

karau saubhāgyadāyinyai bāhū haramukhaśriyai mukhaṃ darpaṇavāsinyai smaradāyai smitaṃ namaḥ

MatsP_62.14

गौर्यै नमस्तथा नासाम् उत्पलायै च लोचने तुष्ट्यै ललाटमलकान् कात्यायन्यै शिरस्तथा

gauryai namastathā nāsām utpalāyai ca locane tuṣṭyai lalāṭamalakān kātyāyanyai śirastathā

MatsP_62.15

नमो गौर्यै नमो धिष्ण्यै नमः कान्त्यै नमः श्रियै रम्भायै ललितायै च वासुदेव्यै नमो नमः

namo gauryai namo dhiṣṇyai namaḥ kāntyai namaḥ śriyai rambhāyai lalitāyai ca vāsudevyai namo namaḥ

MatsP_62.16

एवं सम्पूज्य विधिवद् अग्रतः पद्ममालिखेत् पत्त्रैर्द्वादशभिर्युक्तं कुङ्कुमेन सकर्णिकम्

evaṃ sampūjya vidhivad agrataḥ padmamālikhet pattrairdvādaśabhiryuktaṃ kuṅkumena sakarṇikam

MatsP_62.17

पूर्वेण विन्यसेद्गौरीम् अपर्णां च ततः परम् भवानीं दक्षिणे तद्वद् रुद्राणीं च ततः परम्

pūrveṇa vinyasedgaurīm aparṇāṃ ca tataḥ param bhavānīṃ dakṣiṇe tadvad rudrāṇīṃ ca tataḥ param

MatsP_62.18

विन्यसेत्पश्चिमे सौम्यां सदा मदनवासिनीम् वायव्ये पाटलामुग्राम् अन्तरेण ततो ऽप्युमाम्

vinyasetpaścime saumyāṃ sadā madanavāsinīm vāyavye pāṭalāmugrām antareṇa tato 'pyumām

MatsP_62.19

मध्ये यथास्वं मांसाङ्गां मङ्गलां कुमुदां सतीम् रुद्रं च मध्ये संस्थाप्य ललितां कर्णिकोपरि कुसुमैरक्षतैर्वार्भिर् नमस्कारेण विन्यसेत्

madhye yathāsvaṃ māṃsāṅgāṃ maṅgalāṃ kumudāṃ satīm rudraṃ ca madhye saṃsthāpya lalitāṃ karṇikopari kusumairakṣatairvārbhir namaskāreṇa vinyaset

MatsP_62.20

गीतमङ्गलनिर्घोषान् कारयित्वा सुवासिनीः पूजयेद्रक्तवासोभी रक्तमाल्यानुलेपनैः सिन्दूरं स्नानचूर्णं च तासां शिरसि पातयेत्

gītamaṅgalanirghoṣān kārayitvā suvāsinīḥ pūjayedraktavāsobhī raktamālyānulepanaiḥ sindūraṃ snānacūrṇaṃ ca tāsāṃ śirasi pātayet

MatsP_62.21

सिन्दूरकुङ्कुमस्नानम् अतीवेष्टतमं यतः तथोपदेष्टारमपि पूजयेद्यत्नतो गुरुम् न पूज्यते गुरुर्यत्र सर्वास्तत्राफलाः क्रियाः

sindūrakuṅkumasnānam atīveṣṭatamaṃ yataḥ tathopadeṣṭāramapi pūjayedyatnato gurum na pūjyate gururyatra sarvāstatrāphalāḥ kriyāḥ

MatsP_62.22

नभस्ये पूजयेद्गौरीम् उत्पलैरसितैः सदा बन्धुजीवैराश्वयुजे कार्त्तिके शतपत्त्रकैः

nabhasye pūjayedgaurīm utpalairasitaiḥ sadā bandhujīvairāśvayuje kārttike śatapattrakaiḥ

MatsP_62.23

जातीपुष्पैर्मार्गशीर्षे पौषे पीतैः कुरण्टकैः कुन्दकुङ्कुमपुष्पैस्तु देवीं माघे तु पूजयेत् सिन्दुवारेण जात्या वा फाल्गुने ऽप्यर्चयेदुमाम्

jātīpuṣpairmārgaśīrṣe pauṣe pītaiḥ kuraṇṭakaiḥ kundakuṅkumapuṣpaistu devīṃ māghe tu pūjayet sinduvāreṇa jātyā vā phālgune 'pyarcayedumām

MatsP_62.24

चैत्रे तु मल्लिकाशोकैर् वैशाखे गन्धपाटलैः ज्येष्ठे कमलमन्दारैर् आषाढे च नवाम्बुजैः कदम्बैरथ मालत्या श्रावणे पूजयेत्सदा

caitre tu mallikāśokair vaiśākhe gandhapāṭalaiḥ jyeṣṭhe kamalamandārair āṣāḍhe ca navāmbujaiḥ kadambairatha mālatyā śrāvaṇe pūjayetsadā

MatsP_62.25

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम् बिल्वपत्त्रार्कपुष्पं च यवान्गोशृङ्गवारि च

gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam bilvapattrārkapuṣpaṃ ca yavāngośṛṅgavāri ca

MatsP_62.26

पञ्चगव्यं च बिल्वं च प्राशयेत्क्रमशस्तदा एतद्भाद्रपदाद्यं तु प्राशनं समुदाहृतम्

pañcagavyaṃ ca bilvaṃ ca prāśayetkramaśastadā etadbhādrapadādyaṃ tu prāśanaṃ samudāhṛtam

MatsP_62.27

प्रतिपक्षं च मिथुनं तृतीयायां वरानने पूजयित्वार्चयेद्भक्त्या वस्त्रमाल्यानुलेपनैः

pratipakṣaṃ ca mithunaṃ tṛtīyāyāṃ varānane pūjayitvārcayedbhaktyā vastramālyānulepanaiḥ

MatsP_62.28

पुंसः पीताम्बरे दद्यात् स्त्रियै कौसुम्भवाससी निष्पावाजाजिलवणम् इक्षुदण्डगुडान्वितम् तस्यै दद्यात्फलं पुष्पं सुवर्णोत्पलसंयुतम्

puṃsaḥ pītāmbare dadyāt striyai kausumbhavāsasī niṣpāvājājilavaṇam ikṣudaṇḍaguḍānvitam tasyai dadyātphalaṃ puṣpaṃ suvarṇotpalasaṃyutam

MatsP_62.29

यथा न देवि देवेशस् त्वां परित्यज्य गच्छति तथा माम् उद्धराशेषदुःखसंसारसागरात्

yathā na devi deveśas tvāṃ parityajya gacchati tathā mām uddharāśeṣaduḥkhasaṃsārasāgarāt

MatsP_62.30

कुमुदा विमलानन्ता भवानी च सुधा शिवा ललिता कमला गौरी सती रम्भाथ पार्वती

kumudā vimalānantā bhavānī ca sudhā śivā lalitā kamalā gaurī satī rambhātha pārvatī

MatsP_62.31

नभस्यादिषु मासेषु प्रीयतामित्युदीरयेत् व्रतान्ते शयनं दद्यात् सुवर्णकमलान्वितम्

nabhasyādiṣu māseṣu prīyatāmityudīrayet vratānte śayanaṃ dadyāt suvarṇakamalānvitam

MatsP_62.32

मिथुनानि चतुर्विंशद् दश द्वो च समर्चयेत् अष्टौ षड्वाप्यथ पुनश् चानुमासं समर्चयेत्

mithunāni caturviṃśad daśa dvo ca samarcayet aṣṭau ṣaḍvāpyatha punaś cānumāsaṃ samarcayet

MatsP_62.33

पूर्वं दत्त्वा तु गुरवे शेषानप्यर्चयेद्बुधः उक्तानन्ततृतीयैषा सदानन्तफलप्रदा

pūrvaṃ dattvā tu gurave śeṣānapyarcayedbudhaḥ uktānantatṛtīyaiṣā sadānantaphalapradā

MatsP_62.34

सर्वपापहरां देवि सौभाग्यारोग्यवर्धिनीम् न चैनां वित्तशाठ्येन कदाचिदपि लङ्घयेत् नरो वा यदि वा नारी वित्तशाठ्यात् पतत्यधः

sarvapāpaharāṃ devi saubhāgyārogyavardhinīm na caināṃ vittaśāṭhyena kadācidapi laṅghayet naro vā yadi vā nārī vittaśāṭhyāt patatyadhaḥ

MatsP_62.35

गर्भिणी सूतिका नक्तं कुमारी वाथ रोगिणी यद्यशुद्धा तदान्येन वारयेत्प्रयता स्वयम्

garbhiṇī sūtikā naktaṃ kumārī vātha rogiṇī yadyaśuddhā tadānyena vārayetprayatā svayam

MatsP_62.36

इमामनन्तफलदां यस्तृतीयां समाचरेत् कल्पकोटिशतं साग्रं शिवलोके महीयते

imāmanantaphaladāṃ yastṛtīyāṃ samācaret kalpakoṭiśataṃ sāgraṃ śivaloke mahīyate

MatsP_62.37

वित्तहीनो ऽपि कुरुते वर्षत्रयमुपोषणैः पुष्पमन्त्रविधानेन सो ऽपि तत्फलमाप्नुयात्

vittahīno 'pi kurute varṣatrayamupoṣaṇaiḥ puṣpamantravidhānena so 'pi tatphalamāpnuyāt

MatsP_62.38

नारी वा कुरुते या तु कुमारी विधवाथवा सापि तत्फलमाप्नोति गौर्यनुग्रहलालिता

nārī vā kurute yā tu kumārī vidhavāthavā sāpi tatphalamāpnoti gauryanugrahalālitā

MatsP_62.39

इति पठति शृणोति वा य इत्थं गिरितनयाव्रतम् इन्द्रवाससंस्थः मतिमपि च ददाति सो ऽपि देवैर् अमरवधूजनकिंनरैश्च पूज्यः

iti paṭhati śṛṇoti vā ya itthaṃ giritanayāvratam indravāsasaṃsthaḥ matimapi ca dadāti so 'pi devair amaravadhūjanakiṃnaraiśca pūjyaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः