Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Matsya Purāṇa

Chapter 63

मत्स्यपुराणम्

MatsP_63.1

अथान्यामपि वक्ष्यामि तृतीयां पापनाशिनीम् रसकल्याणिनीमेतां पुराकल्पविदो विदुः

athānyāmapi vakṣyāmi tṛtīyāṃ pāpanāśinīm rasakalyāṇinīmetāṃ purākalpavido viduḥ

MatsP_63.2

माघमासे तु सम्प्राप्ते तृतीयां शुक्लपक्षतः प्रातर्गव्येन पयसा तिलैः स्नानं समाचरेत्

māghamāse tu samprāpte tṛtīyāṃ śuklapakṣataḥ prātargavyena payasā tilaiḥ snānaṃ samācaret

MatsP_63.3

स्नापयेन्मधुना देवीं तथैवेक्षुरसेन च गन्धोदकेन तु पुनर् लेपयेत्कुङ्कुमेन तु दक्षिणाङ्गानि सम्पूज्य ततो वामानि पूजयेत्

snāpayenmadhunā devīṃ tathaivekṣurasena ca gandhodakena tu punar lepayetkuṅkumena tu dakṣiṇāṅgāni sampūjya tato vāmāni pūjayet

MatsP_63.4

ललितायै नमो देव्याः पादौ गुल्फौ ततो ऽर्चयेत् जङ्घां जानुं तथा शान्त्यै तथैवोरुं श्रियै नमः

lalitāyai namo devyāḥ pādau gulphau tato 'rcayet jaṅghāṃ jānuṃ tathā śāntyai tathaivoruṃ śriyai namaḥ

MatsP_63.5

मदालसायै तु कटिम् अमलायै तथोदरम् स्तनौ मदनवासिन्यै कुमुदायै च कन्दराम्

madālasāyai tu kaṭim amalāyai tathodaram stanau madanavāsinyai kumudāyai ca kandarām

MatsP_63.6

भुजं भुजाग्रं माधव्यै कमलायै मुखस्मिते भूललाटं च रुद्राण्यै शंकरायै तथालकान्

bhujaṃ bhujāgraṃ mādhavyai kamalāyai mukhasmite bhūlalāṭaṃ ca rudrāṇyai śaṃkarāyai tathālakān

MatsP_63.7

मुकुटं विश्ववासिन्यै शिरः कान्त्यै तथार्चयेत् मदनायै ललाटं तु मोहनायै पुनर्भ्रुवौ

mukuṭaṃ viśvavāsinyai śiraḥ kāntyai tathārcayet madanāyai lalāṭaṃ tu mohanāyai punarbhruvau

MatsP_63.8

नेत्रे चन्द्रार्धधारिण्यै तुष्ट्यै च वदनं पुनः उत्कण्ठिन्यै नमः कण्ठम् अमृतायै नमः स्तनौ

netre candrārdhadhāriṇyai tuṣṭyai ca vadanaṃ punaḥ utkaṇṭhinyai namaḥ kaṇṭham amṛtāyai namaḥ stanau

MatsP_63.9

रम्भायै वामकुक्षिं च विशोकायै नमः कटिम् हृदयं मन्मथाधिष्ण्यै पाटलायै तथोदरम्

rambhāyai vāmakukṣiṃ ca viśokāyai namaḥ kaṭim hṛdayaṃ manmathādhiṣṇyai pāṭalāyai tathodaram

MatsP_63.10

कटिं सुरतवासिन्यै तथोरुं चम्पकप्रिये जानुजङ्घे नमो गौर्यै गायत्र्यै घुटिके नमः

kaṭiṃ suratavāsinyai tathoruṃ campakapriye jānujaṅghe namo gauryai gāyatryai ghuṭike namaḥ

MatsP_63.11

धराधरायै पादौ तु विश्वकायै नमः शिरः नमो भवान्यै कामिन्यै कामदेव्यै जगत्प्रिये

dharādharāyai pādau tu viśvakāyai namaḥ śiraḥ namo bhavānyai kāminyai kāmadevyai jagatpriye

MatsP_63.12

आनन्दायै सुनन्दायै सुभद्रायै नमो नमः एवं सम्पूज्य विधिवद् द्विजदाम्पत्यम् अर्चयेत् भोजयित्वान्नपानेन मधुरेण विमत्सरः

ānandāyai sunandāyai subhadrāyai namo namaḥ evaṃ sampūjya vidhivad dvijadāmpatyam arcayet bhojayitvānnapānena madhureṇa vimatsaraḥ

MatsP_63.13

जलपूरितं तथा कुम्भं शुक्लाम्बरयुगद्वयम् दत्त्वा सुवर्णकमलं गन्धमाल्यैः समर्चयेत्

jalapūritaṃ tathā kumbhaṃ śuklāmbarayugadvayam dattvā suvarṇakamalaṃ gandhamālyaiḥ samarcayet

MatsP_63.14

प्रीयतामत्र कुमुदा गृह्णीयाल्लवणव्रतम् अनेन विधिना देवी मासि मासि सदार्चयेत्

prīyatāmatra kumudā gṛhṇīyāllavaṇavratam anena vidhinā devī māsi māsi sadārcayet

MatsP_63.15

लवणं वर्जयेन्माघे फाल्गुने च गुडं पुनः तैलं राजिं तथा चैत्रे वर्ज्यं च मधु माधवे

lavaṇaṃ varjayenmāghe phālgune ca guḍaṃ punaḥ tailaṃ rājiṃ tathā caitre varjyaṃ ca madhu mādhave

MatsP_63.16

पानकं ज्येष्ठमासे तु आषाढे चाथ जीरकम् श्रावणे वर्जयेत्क्षीरं दधि भाद्रपदे तथा

pānakaṃ jyeṣṭhamāse tu āṣāḍhe cātha jīrakam śrāvaṇe varjayetkṣīraṃ dadhi bhādrapade tathā

MatsP_63.17

घृतमाश्वयुजे तद्वद् ऊर्जे वर्ज्यं च माक्षिकम् धान्यकं मार्गशीर्षे तु पौषे वर्ज्या च शर्करा

ghṛtamāśvayuje tadvad ūrje varjyaṃ ca mākṣikam dhānyakaṃ mārgaśīrṣe tu pauṣe varjyā ca śarkarā

MatsP_63.18

व्रतान्ते करकं पूर्णम् एतेषां मासि मासि च दद्याद्द्विकालवेलायां पूर्णपात्रेण संयुतम्

vratānte karakaṃ pūrṇam eteṣāṃ māsi māsi ca dadyāddvikālavelāyāṃ pūrṇapātreṇa saṃyutam

MatsP_63.19

लड्डुकाञ्छ्वेतवर्णांश्च संयावमथ पूरिकाः घारिकान् अप्यपूपांश्च पिष्टापूपांश्च मण्डकान्

laḍḍukāñchvetavarṇāṃśca saṃyāvamatha pūrikāḥ ghārikān apyapūpāṃśca piṣṭāpūpāṃśca maṇḍakān

MatsP_63.20

क्षीरं शाकं च दध्यन्नम् इण्डर्यो ऽशोकवर्तिकाः माघादिक्रमशो दद्याद् एतानि करकोपरि

kṣīraṃ śākaṃ ca dadhyannam iṇḍaryo 'śokavartikāḥ māghādikramaśo dadyād etāni karakopari

MatsP_63.21

कुमुदा माधवी गौरी रम्भा भद्रा जया शिवा उमा रतिः सती तद्वन् मङ्गला रतिलालसा

kumudā mādhavī gaurī rambhā bhadrā jayā śivā umā ratiḥ satī tadvan maṅgalā ratilālasā

MatsP_63.22

क्रमान्माघादि सर्वत्र प्रीयतामिति कीर्तयेत् सर्वत्र पञ्चगव्येन प्राशनं समुदाहृतम् उपवासी भवेन्नित्यम् अशक्ते नक्तमिष्यते

kramānmāghādi sarvatra prīyatāmiti kīrtayet sarvatra pañcagavyena prāśanaṃ samudāhṛtam upavāsī bhavennityam aśakte naktamiṣyate

MatsP_63.23

पुनर्माघे तु सम्प्राप्ते शर्करां करकोपरि कृत्वा तु काञ्चनीं गौरीं पञ्चरत्नसमन्विताम्

punarmāghe tu samprāpte śarkarāṃ karakopari kṛtvā tu kāñcanīṃ gaurīṃ pañcaratnasamanvitām

MatsP_63.24

हैमीमङ्गुष्ठमात्रां च साक्षसूत्रकमण्डलुम् चतुर्भुजामिन्दुयुतां सितनेत्रपटावृताम्

haimīmaṅguṣṭhamātrāṃ ca sākṣasūtrakamaṇḍalum caturbhujāminduyutāṃ sitanetrapaṭāvṛtām

MatsP_63.25

तद्वद्गोमिथुनं शुक्लं सुवर्णास्यं सिताम्बरम् सवस्त्रभाजनं दद्याद् भवानी प्रीयतामिति

tadvadgomithunaṃ śuklaṃ suvarṇāsyaṃ sitāmbaram savastrabhājanaṃ dadyād bhavānī prīyatāmiti

MatsP_63.26

अनेन विधिना यस्तु रसकल्याणिनीव्रतम् कुर्यात्स सर्वपापेभ्यस् तत्क्षणादेव मुच्यते

anena vidhinā yastu rasakalyāṇinīvratam kuryātsa sarvapāpebhyas tatkṣaṇādeva mucyate

MatsP_63.27

नवार्बुदसहस्रं तु न दुःखी जायते नरः सुवर्णकमलं गौरि मासि मासि ददन्नरः अग्निष्टोमसहस्रस्य यत्फलं तदवाप्नुयात्

navārbudasahasraṃ tu na duḥkhī jāyate naraḥ suvarṇakamalaṃ gauri māsi māsi dadannaraḥ agniṣṭomasahasrasya yatphalaṃ tadavāpnuyāt

MatsP_63.28

नारी वा कुरुते या तु कुमारी वा वरानने विधवा या तथा नारी सापि तत्फलमाप्नुयात् सौभाग्यारोग्यसम्पन्ना गौरीलोके महीयते

nārī vā kurute yā tu kumārī vā varānane vidhavā yā tathā nārī sāpi tatphalamāpnuyāt saubhāgyārogyasampannā gaurīloke mahīyate

MatsP_63.29

इति पठति शृणोति श्रावयेद्यः प्रसङ्गात् कलिकलुषविमुक्तः पार्वतीलोकमेति मतिमपि च नराणां यो ददाति प्रियार्थं विबुधपतिविमाने नायकः स्यादमोघः

iti paṭhati śṛṇoti śrāvayedyaḥ prasaṅgāt kalikaluṣavimuktaḥ pārvatīlokameti matimapi ca narāṇāṃ yo dadāti priyārthaṃ vibudhapativimāne nāyakaḥ syādamoghaḥ

Edition, source and reuse
Edition
Matsya Purāṇa, chapters 1–176, based on Caukhamba Vidyabhavan, 1954.
Electronic text
Oliver Hellwig · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

Inline GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः