47 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते पितापुत्रसंवादो नाम पञ्चदशो ऽध्यायः वसिष्ठ उवाच धर्माङ्गवदचः श्रुत्वा हृष्टो रुक्माङ्गदो ऽब्रवीत् । सत्य ते जननी पुत्र संप्राप्ता मन्दरे मया
47 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite pitāputrasaṃvādo nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ vasiṣṭha uvāca dharmāṅgavadacaḥ śrutvā hṛṣṭo rukmāṅgado 'bravīt / satya te jananī putra saṃprāptā mandare mayā
1 ॥ वेदाश्रयसुता बाला मदर्थं कृतनिश्चया । कुर्वन्ती दारुणं पुत्र तपो देवगिरौ पुरा
1 // vedāśrayasutā bālā madarthaṃ kṛtaniścayā / kurvantī dāruṇaṃ putra tapo devagirau purā
2 ॥ इतः पञ्चदशादह्नो हयगामी गतो ह्यहम् । मन्दरे पर्वतश्रेष्ठे बहुधातुसमन्विते
2 // itaḥ pañcadaśādahno hayagāmī gato hyaham / mandare parvataśreṣṭhe bahudhātusamanvite
3 ॥ तस्य मूर्द्धनि बालेयं तोषयन्ती महेश्वरम् । स्थिता गानपरा दृष्टा मया तत्र सुदर्शना
3 // tasya mūrddhani bāleyaṃ toṣayantī maheśvaram / sthitā gānaparā dṛṣṭā mayā tatra sudarśanā
4 ॥ ततो ऽहं मूर्च्छया युक्तः पतितो धरणीतले । अनङ्गबाणसंविद्धो व्याधविद्धो यथा मृगः
4 // tato 'haṃ mūrcchayā yuktaḥ patito dharaṇītale / anaṅgabāṇasaṃviddho vyādhaviddho yathā mṛgaḥ
5 ॥ ततो ऽहमनया देव्या चालितश्चारुनेत्रया । वृतश्चैवापि भर्तृत्वे किञ्चित्प्रार्थनया सह
5 // tato 'hamanayā devyā cālitaścārunetrayā / vṛtaścaivāpi bhartṛtve kiñcitprārthanayā saha
6 ॥ मया चापि प्रतिज्ञातं स्वदक्षिणकरान्वितम् । सेयं भार्या विशालाक्षी कृता भूधरमस्तके
6 // mayā cāpi pratijñātaṃ svadakṣiṇakarānvitam / seyaṃ bhāryā viśālākṣī kṛtā bhūdharamastake
7 ॥ अवरुह्य धरापृष्टे समारुह्य तुरङ्गमम् । दिनत्रयेण त्वरितः संप्राप्तस्तव सन्निधौ
7 // avaruhya dharāpṛṣṭe samāruhya turaṅgamam / dinatrayeṇa tvaritaḥ saṃprāptastava sannidhau
8 ॥ पश्यमानो गिरीन्देशान्सरांसिसरितस्तथा । इयं हि जननी पुत्र तव प्रीतिविवर्द्धिनी
8 // paśyamāno girīndeśānsarāṃsisaritastathā / iyaṃ hi jananī putra tava prītivivarddhinī
9 ॥ अभिवादय चार्वङ्गीं त्वं निजामिव मातरम् । तत्पितुर्वचनं श्रुत्वा हयसंस्थामरिन्दमः
9 // abhivādaya cārvaṅgīṃ tvaṃ nijāmiva mātaram / tatpiturvacanaṃ śrutvā hayasaṃsthāmarindamaḥ
10 ॥ शिरसा धरणीं गत्वा इदं वचनमब्रवीत् । प्रसीद देवि मातस्त्वं भृत्यो दासः सुतस्तव
10 // śirasā dharaṇīṃ gatvā idaṃ vacanamabravīt / prasīda devi mātastvaṃ bhṛtyo dāsaḥ sutastava
11 ॥ नमस्करोमि जननीं बहुभूपालसंयुतः । तं पुत्रमवनीं प्राप्तं मोहिनी प्रेक्ष्य भूपते
11 // namaskaromi jananīṃ bahubhūpālasaṃyutaḥ / taṃ putramavanīṃ prāptaṃ mohinī prekṣya bhūpate
12 ॥ भर्तुर्दाक्षिण्ययोगाच्च अवतीर्य तुरङ्गमात् । अवागूहत बाहुभ्यामुत्थाप्य पतितं सुतम्
12 // bharturdākṣiṇyayogācca avatīrya turaṅgamāt / avāgūhata bāhubhyāmutthāpya patitaṃ sutam
13 ॥ परिष्वक्तस्तदा मात्रा पुनरेवाभ्यनन्दयत् । ततस्तां सुमनोज्ञैस्तु चारुवस्त्रैस्च भूषणैः
13 // pariṣvaktastadā mātrā punarevābhyanandayat / tatastāṃ sumanojñaistu cāruvastraisca bhūṣaṇaiḥ
14 ॥ भूषयित्वा समारोप्य पुनरेव हयोत्तमम् । स्वपृष्ठे चरणं कृत्वा तस्या राजीवलोचनः
14 // bhūṣayitvā samāropya punareva hayottamam / svapṛṣṭhe caraṇaṃ kṛtvā tasyā rājīvalocanaḥ
15 ॥ तेनैव विधिना भूप पितरं चान्वरोहयत् । भूपालैः संवृतो गच्छन्पभ्द्यां धर्माङ्गदः सुतः
15 // tenaiva vidhinā bhūpa pitaraṃ cānvarohayat / bhūpālaiḥ saṃvṛto gacchanpabhdyāṃ dharmāṅgadaḥ sutaḥ
16 ॥ प्रहर्षपुलको ह्यासीज्जननीं प्रेक्ष्य मोहिनीम् । स्तूयमानः स्वयं चापि मेघगंभीरया गिरा
16 // praharṣapulako hyāsījjananīṃ prekṣya mohinīm / stūyamānaḥ svayaṃ cāpi meghagaṃbhīrayā girā
17 ॥ धन्यः स तनयो लोके मातरो यस्य भूरिशः । नवा नवतरा भार्याः पितुरिष्टा मनोहराः
17 // dhanyaḥ sa tanayo loke mātaro yasya bhūriśaḥ / navā navatarā bhāryāḥ pituriṣṭā manoharāḥ
18 ॥ यस्यैका जननी लोके पिता तस्यैव दुःखभाक् । पितुर्दुःखेन किं सौख्यं पुत्रस्य हृदि वर्तते
18 // yasyaikā jananī loke pitā tasyaiva duḥkhabhāk / piturduḥkhena kiṃ saukhyaṃ putrasya hṛdi vartate
19 ॥ एकस्या वन्दने मातुः पृथिवीफलमश्नुते । मातॄणां वन्दने मह्यं गहत्पुण्यं भविष्यति
19 // ekasyā vandane mātuḥ pṛthivīphalamaśnute / mātṝṇāṃ vandane mahyaṃ gahatpuṇyaṃ bhaviṣyati
20 ॥ तस्मादभ्यधिकं पुण्यं भविष्यति दिने दिने । एकमुच्चरमाणो ऽसौ राजभिः परिवारितः
20 // tasmādabhyadhikaṃ puṇyaṃ bhaviṣyati dine dine / ekamuccaramāṇo 'sau rājabhiḥ parivāritaḥ
21 ॥ प्रविष्टो नगरं रम्यं वैदिशं ऋद्धिसंयुतम् । हयस्थः प्रययौ राजा मोहिन्या सह तत्क्षणात्
21 // praviṣṭo nagaraṃ ramyaṃ vaidiśaṃ ṛddhisaṃyutam / hayasthaḥ prayayau rājā mohinyā saha tatkṣaṇāt
22 ॥ ततो गृहवरं प्राप्य पूज्यमानो जनैर्नृपः । अवरुह्य हयातस्मामोहिनीं वाक्यमब्रवीत्
22 // tato gṛhavaraṃ prāpya pūjyamāno janairnṛpaḥ / avaruhya hayātasmāmohinīṃ vākyamabravīt
23 ॥ धर्माङ्गदस्य पुत्रस्य गृहे गच्छ मनोहरे । एष ते गुरुशुश्रूषां करिष्यति यथा गुणम्
23 // dharmāṅgadasya putrasya gṛhe gaccha manohare / eṣa te guruśuśrūṣāṃ kariṣyati yathā guṇam
24 ॥ न सखी नैव दासी ते शुश्रूषामाचरेदिति । सा चैवमुक्ता पत्या तु प्रस्थिता सुतमन्दिरम्
24 // na sakhī naiva dāsī te śuśrūṣāmācarediti / sā caivamuktā patyā tu prasthitā sutamandiram
25 ॥ धर्माङ्गदेन सा दृष्टा गच्छन्ती मन्दिराय वै । आत्मनो भर्तृवाक्येन परित्यज्य महीपतीन्
25 // dharmāṅgadena sā dṛṣṭā gacchantī mandirāya vai / ātmano bhartṛvākyena parityajya mahīpatīn
26 ॥ तिष्ठध्वं पितुरादेशादिमां शुश्रूषये ह्यहम् । स एवमुक्त्वा गत्वा तु बाहुभ्यां परिगृह्य वै । क्रमे पञ्चदशे प्राप्ते पर्यङ्के त्ववरोपयत्
26 // tiṣṭhadhvaṃ piturādeśādimāṃ śuśrūṣaye hyaham / sa evamuktvā gatvā tu bāhubhyāṃ parigṛhya vai / krame pañcadaśe prāpte paryaṅke tvavaropayat
27 ॥ काञ्चने पट्टसूत्रेण रचिते कोमले दृढे । मृद्वास्तरणसंयुक्ते मणिरत्नविभूषिते
27 // kāñcane paṭṭasūtreṇa racite komale dṛḍhe / mṛdvāstaraṇasaṃyukte maṇiratnavibhūṣite
28 ॥ रत्नदीपैश्च बहुशः खचिते सूर्यसप्रभे । ततः पादोदकं चक्रे मोहिन्या धर्मभूषणः
28 // ratnadīpaiśca bahuśaḥ khacite sūryasaprabhe / tataḥ pādodakaṃ cakre mohinyā dharmabhūṣaṇaḥ
29 ॥ सन्ध्यावल्या गुरुत्वेन ह्यपश्यत्तां नृपात्मजः । नैवमस्याभवद्दुष्टं मनस्तां मोहिनीं प्रति
29 // sandhyāvalyā gurutvena hyapaśyattāṃ nṛpātmajaḥ / naivamasyābhavadduṣṭaṃ manastāṃ mohinīṃ prati
30 ॥ सुकुमारो ऽपि तन्वङ्गीं पीनोरुजघनस्तनीम् । मेने वर्षायुतसमामात्मानं च त्रिवत्सरम्
30 // sukumāro 'pi tanvaṅgīṃ pīnorujaghanastanīm / mene varṣāyutasamāmātmānaṃ ca trivatsaram
31 ॥ प्रक्षाल्य चरणौ तस्यास्तज्जलं शिरसि न्यधात् । उवाचावनतो भूत्वा सुकृती मातरस्म्यहम्
31 // prakṣālya caraṇau tasyāstajjalaṃ śirasi nyadhāt / uvācāvanato bhūtvā sukṛtī mātarasmyaham
32 ॥ इत्युक्त्वा नरनारीभिः स्वयं च श्रमनाशनम् । चकार सर्वभोगैस्तां युयोज च मुदान्वितः
32 // ityuktvā naranārībhiḥ svayaṃ ca śramanāśanam / cakāra sarvabhogaistāṃ yuyoja ca mudānvitaḥ
33 ॥ धीरोदमथने जाते कुण्डले चामृतस्रवं । ये लब्धे दानवाञ्चित्वा पाताले धर्ममूर्त्तिना
33 // dhīrodamathane jāte kuṇḍale cāmṛtasravaṃ / ye labdhe dānavāñcitvā pātāle dharmamūrttinā
34 ॥ मोहिन्या कर्णयोश्चक्रे स्वयमेव वृषाङ्गदः । अष्टोत्तरसहस्रैश्च धात्रीफलनिभैः शुभैः
34 // mohinyā karṇayoścakre svayameva vṛṣāṅgadaḥ / aṣṭottarasahasraiśca dhātrīphalanibhaiḥ śubhaiḥ
35 ॥ मौक्तिकै रचितैः शुभ्रैर्हारो देव्याः कृतो हृदि । निष्कं पलशतं स्वर्णं कुलिशायुतभूषितम्
35 // mauktikai racitaiḥ śubhrairhāro devyāḥ kṛto hṛdi / niṣkaṃ palaśataṃ svarṇaṃ kuliśāyutabhūṣitam
36 ॥ हार लघूत्तरं चक्रे मातुर्नृपसुतस्तदा । वलया वज्रखचिता द्विरष्टौ करयोर्द्वयोः
36 // hāra laghūttaraṃ cakre māturnṛpasutastadā / valayā vajrakhacitā dviraṣṭau karayordvayoḥ
37 ॥ एकैके निष्ककोटीभिर्मूल्यविद्भिर्नरैः कृताः । केयूरनूपुरौ तस्या अनर्घौ स नृपात्मजः
37 // ekaike niṣkakoṭībhirmūlyavidbhirnaraiḥ kṛtāḥ / keyūranūpurau tasyā anarghau sa nṛpātmajaḥ
38 ॥ प्रददौ पितुरिष्टाया भूषणार्थं रविप्रभौ । कटिसूत्रं तु शर्वाण्या यदासीत्पावकप्रभम्
38 // pradadau pituriṣṭāyā bhūṣaṇārthaṃ raviprabhau / kaṭisūtraṃ tu śarvāṇyā yadāsītpāvakaprabham
39 ॥ तद्भ्रष्टं भयभीतायाः संग्रामे तारकामये । कालनेमौ स्थिते राज्ये पतितं मूलपाचने
39 // tadbhraṣṭaṃ bhayabhītāyāḥ saṃgrāme tārakāmaye / kālanemau sthite rājye patitaṃ mūlapācane
40 ॥ तद्गृहीतं तु दैत्येन मयेन लोकमायिना । तं हत्वा मलये दैत्यं दैत्यकोटिसमावृतम्
40 // tadgṛhītaṃ tu daityena mayena lokamāyinā / taṃ hatvā malaye daityaṃ daityakoṭisamāvṛtam
41 ॥ संवत्सररणे घोरे पितुर्वचनकारणात् । अवाप कटिसूत्रं तु दैत्यराजप्रियास्थितम्
41 // saṃvatsararaṇe ghore piturvacanakāraṇāt / avāpa kaṭisūtraṃ tu daityarājapriyāsthitam
42 ॥ तद्ददौ पितुरिष्टायाः सानन्दपुलको नृपः । हिरण्यकशिपोः पूर्वं या भार्या लोकसुन्दरी
42 // taddadau pituriṣṭāyāḥ sānandapulako nṛpaḥ / hiraṇyakaśipoḥ pūrvaṃ yā bhāryā lokasundarī
43 ॥ तस्याः सीमन्तकश्चासीत्सौदामिनिसमप्रभः । सा प्रविष्टा समं पत्या यदा पावकमङ्गला
43 // tasyāḥ sīmantakaścāsītsaudāminisamaprabhaḥ / sā praviṣṭā samaṃ patyā yadā pāvakamaṅgalā
44 ॥ समुद्रे क्षिप्य सीमन्तं दुःखेन महतान्विता । सागरस्तत्तु संगृह्य रत्नश्रेष्ठयुगं किल
44 // samudre kṣipya sīmantaṃ duḥkhena mahatānvitā / sāgarastattu saṃgṛhya ratnaśreṣṭhayugaṃ kila
45 ॥ ददौ धर्माङ्गदायाथ तस्य वीर्येण तोषितः । जनन्याः प्रददौ हृष्टः सूर्यकोटिसमप्रभम्
45 // dadau dharmāṅgadāyātha tasya vīryeṇa toṣitaḥ / jananyāḥ pradadau hṛṣṭaḥ sūryakoṭisamaprabham
46 ॥ अग्निशौचे शुभे वस्त्रे कञ्चुके सुमनोहरे । सहस्रकोटिमूल्ये ते मोहिन्याः संन्यवेदयत्
46 // agniśauce śubhe vastre kañcuke sumanohare / sahasrakoṭimūlye te mohinyāḥ saṃnyavedayat
47 ॥ देवमाल्यं सुगन्धाढ्यं तथा देवविलेपनम् । सर्वदेवगुरोः पूर्वं सिद्धहस्तात्सुदुर्लभम्
47 // devamālyaṃ sugandhāḍhyaṃ tathā devavilepanam / sarvadevaguroḥ pūrvaṃ siddhahastātsudurlabham
48 ॥ धर्माङ्गदेन वीरेण द्वीपानां विजये तथा । लब्धं तत् प्रददौ देव्या मोहिन्याः कामवर्द्धनम्
48 // dharmāṅgadena vīreṇa dvīpānāṃ vijaye tathā / labdhaṃ tat pradadau devyā mohinyāḥ kāmavarddhanam
49 ॥ संभूष्य परया भक्त्या पश्चात्षड्रसभोजनम् । आनीतं मातृहस्तेन भोजयामास भूमिप
49 // saṃbhūṣya parayā bhaktyā paścātṣaḍrasabhojanam / ānītaṃ mātṛhastena bhojayāmāsa bhūmipa
50 ॥ पुरस्तादेव जननीं वाक्यैः संबोध्य भूरिशः । मया त्वया च कर्तव्यं राज्ञो वाक्यं न संशयः
50 // purastādeva jananīṃ vākyaiḥ saṃbodhya bhūriśaḥ / mayā tvayā ca kartavyaṃ rājño vākyaṃ na saṃśayaḥ
51 ॥ या इष्टा नृपतेर्देवि सास्माकं हि गरीयसी । इष्टा या भूपतेर्भर्तुस्तस्या या दुष्टमाचरेत्
51 // yā iṣṭā nṛpaterdevi sāsmākaṃ hi garīyasī / iṣṭā yā bhūpaterbhartustasyā yā duṣṭamācaret
52 ॥ सा पत्नी नरकं याति यावदिन्द्राश्चतुर्दश । सापत्नभावं या कुर्याद्भर्तृस्नेहेष्टया सह
52 // sā patnī narakaṃ yāti yāvadindrāścaturdaśa / sāpatnabhāvaṃ yā kuryādbhartṛsneheṣṭayā saha
53 ॥ तस्याः स्नेहवियोगार्थं तप्यते ताम्रभ्राष्टके । यथा सुखं भवेद्भर्तुस्तथा कार्यं हि भार्यया
53 // tasyāḥ snehaviyogārthaṃ tapyate tāmrabhrāṣṭake / yathā sukhaṃ bhavedbhartustathā kāryaṃ hi bhāryayā
54 ॥ अनुकूलं हितं तस्या इष्टाया भर्तुराचरेत् । यथा भर्ता तथा तां हि पश्येत वरवर्णिनि
54 // anukūlaṃ hitaṃ tasyā iṣṭāyā bharturācaret / yathā bhartā tathā tāṃ hi paśyeta varavarṇini
55 ॥ हीनायाश्चापि शुश्रूषां कृत्वा याति त्रिविष्टपम् । पश्चात्स्थाने भवेत्सापि मनसा याभवत्प्रिये
55 // hīnāyāścāpi śuśrūṣāṃ kṛtvā yāti triviṣṭapam / paścātsthāne bhavetsāpi manasā yābhavatpriye
56 ॥ सर्वान्भोगानवाप्नोति भर्तुरिष्टं प्रगृह्य हि । इर्ष्याभावपरित्यागात्सर्वेश्वरपदं लभेत्
56 // sarvānbhogānavāpnoti bharturiṣṭaṃ pragṛhya hi / irṣyābhāvaparityāgātsarveśvarapadaṃ labhet
57 ॥ सपत्नी या सपत्न्यास्तुःशुश्रूषां कुरुते सदा । भर्तुरिष्टां संनिरीक्ष्य तस्या लोको ऽक्षयो भवेत्
57 // sapatnī yā sapatnyāstuḥśuśrūṣāṃ kurute sadā / bharturiṣṭāṃ saṃnirīkṣya tasyā loko 'kṣayo bhavet
58 ॥ भर्तुरिष्टा पुरा वेश्या ह्यभवत्सा कुलेषु वै । शूद्रजातेः सुदुष्टस्य परित्यक्तक्रियस्य तु
58 // bharturiṣṭā purā veśyā hyabhavatsā kuleṣu vai / śūdrajāteḥ suduṣṭasya parityaktakriyasya tu
59 ॥ आचरद्वेश्यया सार्द्धं सा भार्या पतिरञ्जिनी । प्रक्षालनं द्वयोः पादौ द्वयोरुच्छिष्टभोजिनी
59 // ācaradveśyayā sārddhaṃ sā bhāryā patirañjinī / prakṣālanaṃ dvayoḥ pādau dvayorucchiṣṭabhojinī
60 ॥ उभयोरप्यधः शेते उभयोर्वै हितं रता । वेश्यया वार्यमाणापि सदाचारपथे स्थिता
60 // ubhayorapyadhaḥ śete ubhayorvai hitaṃ ratā / veśyayā vāryamāṇāpi sadācārapathe sthitā
61 ॥ एवं शुश्रीषयन्त्या हि भर्तारं वेश्यया सह । जगाम सुमहान्कालो वर्तन्त्या दुःखसागरे
61 // evaṃ śuśrīṣayantyā hi bhartāraṃ veśyayā saha / jagāma sumahānkālo vartantyā duḥkhasāgare
62 ॥ अपरस्मिन्दिने भर्ता माहिषं मूलकान्वितम् । अभक्षयत निष्पावं दुर्मेधास्तैलमिश्रितम्
62 // aparasmindine bhartā māhiṣaṃ mūlakānvitam / abhakṣayata niṣpāvaṃ durmedhāstailamiśritam
63 ॥ तदपथ्यभुजस्तस्य अवमन्य पतिव्रताम् । अभवद्दारुणो रोगो गुदे तस्य भगन्दरः
63 // tadapathyabhujastasya avamanya pativratām / abhavaddāruṇo rogo gude tasya bhagandaraḥ
64 ॥ संदह्यमानो ऽतितरां दिवा रात्रौ स भूरिशः । तस्य गेहे स्थितं वित्तं समादाय जगाम सा
64 // saṃdahyamāno 'titarāṃ divā rātrau sa bhūriśaḥ / tasya gehe sthitaṃ vittaṃ samādāya jagāma sā
65 ॥ वेश्यान्यस्मैददौ प्रीत्या यूने कामपरायणा । ततः स दीनवदनो व्रीडया च समन्वितः
65 // veśyānyasmaidadau prītyā yūne kāmaparāyaṇā / tataḥ sa dīnavadano vrīḍayā ca samanvitaḥ
66 ॥ उवाच प्ररुदन्भार्यां शूद्रो व्याकुलचेतनः । परिपालय मां देवि वेश्यासक्तं सुनिष्ठुरम्
66 // uvāca prarudanbhāryāṃ śūdro vyākulacetanaḥ / paripālaya māṃ devi veśyāsaktaṃ suniṣṭhuram
67 ॥ न मयोपकृतं किञ्चित्तव सुंदरि पापिना । रमते वेश्यया सार्द्धं बहूनब्दान्सुमध्यमे
67 // na mayopakṛtaṃ kiñcittava suṃdari pāpinā / ramate veśyayā sārddhaṃ bahūnabdānsumadhyame
68 ॥ यो भार्यां प्रणतां पापोनानुमन्येत गर्वितः । सो ऽशुभानि समाप्नोति जन्मानि दश पञ्च च
68 // yo bhāryāṃ praṇatāṃ pāponānumanyeta garvitaḥ / so 'śubhāni samāpnoti janmāni daśa pañca ca
69 ॥ दिवाकीर्तिगृहे तस्माद्योनिं प्राप्स्यामि गर्हिताम् । तवापमानतो देवि मनो न कलुषीकृतम्
69 // divākīrtigṛhe tasmādyoniṃ prāpsyāmi garhitām / tavāpamānato devi mano na kaluṣīkṛtam
70 ॥ इति भर्तृवचः श्रुत्वा भार्या भर्तारमब्रवीत् । पुराकृतानि पापानि दुःखानि प्रभवन्ति हि । तानि सक्षमते विद्वान् स विज्ञेयो नृणां वरः
70 // iti bhartṛvacaḥ śrutvā bhāryā bhartāramabravīt / purākṛtāni pāpāni duḥkhāni prabhavanti hi / tāni sakṣamate vidvān sa vijñeyo nṛṇāṃ varaḥ
71 ॥ तन्मया पापया पापं कृतं वै पूर्वजन्मनि । तद्भजन्त्या न मे दुःखं न विषादः कथञ्चन
71 // tanmayā pāpayā pāpaṃ kṛtaṃ vai pūrvajanmani / tadbhajantyā na me duḥkhaṃ na viṣādaḥ kathañcana
72 ॥ एवमुक्त्वा समाश्वास्य भर्तारमनुशास्य च । अनीतं जनकाद्वित्तं बन्धुभ्यो वरवर्णिनी
72 // evamuktvā samāśvāsya bhartāramanuśāsya ca / anītaṃ janakādvittaṃ bandhubhyo varavarṇinī
73 ॥ क्षीरोदनिलयावासं मन्यते स्म सती पतिम् । दिवा दिवा त्रिर्यत्नेन रात्रौ गुह्यविशोधनम्
73 // kṣīrodanilayāvāsaṃ manyate sma satī patim / divā divā triryatnena rātrau guhyaviśodhanam
74 ॥ रजनीकरवृक्षोत्थं गृह्य निर्यासमञ्जसा । नखेन पातयेद्भर्तुः क्रिमीन्कुष्ठाच्छनैः शनैः
74 // rajanīkaravṛkṣotthaṃ gṛhya niryāsamañjasā / nakhena pātayedbhartuḥ krimīnkuṣṭhācchanaiḥ śanaiḥ
75 ॥ मयूरपुच्छसंयुक्तं पवनं चाकरोत्तदा । न देवि रात्रौ स्वपिति न दिवा च वरानना
75 // mayūrapucchasaṃyuktaṃ pavanaṃ cākarottadā / na devi rātrau svapiti na divā ca varānanā
76 ॥ भर्तृदुःखेन संतप्ता अपश्यज्ज्वलितं जगत् । यद्यस्ति वसुधा देवी पितरो देवतास्तथा
76 // bhartṛduḥkhena saṃtaptā apaśyajjvalitaṃ jagat / yadyasti vasudhā devī pitaro devatāstathā
77 ॥ कुर्वन्तु रोगहीनं मे भर्तारं गतकल्मषम् । चण्डिकायै प्रदास्यामि रक्तं मांससमुद्भवम्
77 // kurvantu rogahīnaṃ me bhartāraṃ gatakalmaṣam / caṇḍikāyai pradāsyāmi raktaṃ māṃsasamudbhavam
78 ॥ नृच्छागमहिषोपेतं भर्तुरारोग्यहेतवे । सादरं कारयिष्यामि उपवासान्दशैव तु
78 // nṛcchāgamahiṣopetaṃ bharturārogyahetave / sādaraṃ kārayiṣyāmi upavāsāndaśaiva tu
79 ॥ शरीरं स्थापयिष्ये ऽहं सूक्ष्मकण्टकसंस्तरे । नोपभोक्ष्यामि मधुरं नोपभोक्ष्यामि वै घृतम्
79 // śarīraṃ sthāpayiṣye 'haṃ sūkṣmakaṇṭakasaṃstare / nopabhokṣyāmi madhuraṃ nopabhokṣyāmi vai ghṛtam
80 ॥ बाह्याभ्यङ्गविहीनाहं संस्थास्ये दिनसंचयम् । जीवतां रोगहीनो हि भर्ता मे शरदां शतम्
80 // bāhyābhyaṅgavihīnāhaṃ saṃsthāsye dinasaṃcayam / jīvatāṃ rogahīno hi bhartā me śaradāṃ śatam
81 ॥ एवं प्रव्याहरन्ती सा वासरे वासरे गते । अथ कालेन चाल्पेन त्रिदोषो ऽस्य व्यजायत
81 // evaṃ pravyāharantī sā vāsare vāsare gate / atha kālena cālpena tridoṣo 'sya vyajāyata
82 ॥ त्रिकटुं प्रददौ भर्तुर्यत्नेन महता तदा । शीतार्तः कंपमानो ऽसौ पत्न्यङ्गुलिमखण्डयत्
82 // trikaṭuṃ pradadau bharturyatnena mahatā tadā / śītārtaḥ kaṃpamāno 'sau patnyaṅgulimakhaṇḍayat
83 ॥ उभयोर्दतयोः श्लेषः सहसा समपद्यत । तत्खण्डमङ्गुलेर्वक्त्रे स्थितं नृपतिवल्लभे
83 // ubhayordatayoḥ śleṣaḥ sahasā samapadyata / tatkhaṇḍamaṅgulervaktre sthitaṃ nṛpativallabhe
84 ॥ अथ विक्रीय वलयं क्रीत्वा काष्ठानि भूरिशः । चितां सार्पिर्युतां चक्रे मध्ये धृत्वा पतिं तदा
84 // atha vikrīya valayaṃ krītvā kāṣṭhāni bhūriśaḥ / citāṃ sārpiryutāṃ cakre madhye dhṛtvā patiṃ tadā
85 ॥ अवरुह्य च बाहुभ्यां पादेनाकृष्य पावकम् । मुखे सुखं समाधाय हृदये हृदयं तथा
85 // avaruhya ca bāhubhyāṃ pādenākṛṣya pāvakam / mukhe sukhaṃ samādhāya hṛdaye hṛdayaṃ tathā
86 ॥ जघने जघनं देवि आत्मनः संनिवेश्य वै । दाहयामास कल्याणी भर्तुर्देहं रुजान्वितम्
86 // jaghane jaghanaṃ devi ātmanaḥ saṃniveśya vai / dāhayāmāsa kalyāṇī bharturdehaṃ rujānvitam
87 ॥ आत्मना सह चार्वङ्गी ज्वलिते जातवेदसि
87 // ātmanā saha cārvaṅgī jvalite jātavedasi
88 ॥ वुमुच्य देहं सहसा जगाम पतिं समादाय च देवलोकम् । विशोधयित्वा बहुपापसंघान्स्वकर्मणा दुष्करसाधनेन
88 // vumucya dehaṃ sahasā jagāma patiṃ samādāya ca devalokam / viśodhayitvā bahupāpasaṃghānsvakarmaṇā duṣkarasādhanena