86 ॥ इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे कार्तिकमाहात्म्यं नाम द्वाविंशो ऽध्यायः मोहिन्युवाच वाक्यमुक्तं त्वया साधु कार्तिके यदुपोषणम् । व्रतादिकरणं राज्ञां नोक्तं क्वापि निदर्शने
86 // iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge kārtikamāhātmyaṃ nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ mohinyuvāca vākyamuktaṃ tvayā sādhu kārtike yadupoṣaṇam / vratādikaraṇaṃ rājñāṃ noktaṃ kvāpi nidarśane
1 ॥ मुक्त्वैकं ब्राह्मणं लोके नोक्तं शूद्रविशोरपि । दानं हि पालनं युद्धं तृतीयं भूभुजां स्मृतम्
1 // muktvaikaṃ brāhmaṇaṃ loke noktaṃ śūdraviśorapi / dānaṃ hi pālanaṃ yuddhaṃ tṛtīyaṃ bhūbhujāṃ smṛtam
2 ॥ न व्रतं हि त्वया कार्यं यदि मामिच्छसि प्रियाम् । मुहूर्तमपि राजेन्द्र न शक्नोमि त्वया विना
2 // na vrataṃ hi tvayā kāryaṃ yadi māmicchasi priyām / muhūrtamapi rājendra na śaknomi tvayā vinā
3 ॥ स्थातुं कमलगर्भाभ किं पुनर्माससंख्यया । यत्रोपवासकरणं मन्यसे वसाधाधिप
3 // sthātuṃ kamalagarbhābha kiṃ punarmāsasaṃkhyayā / yatropavāsakaraṇaṃ manyase vasādhādhipa
4 ॥ तत्र वै भोजनं देयं विप्राणां च महात्मनाम् । अथवा ज्येष्ठपत्नी या सा करोतु व्रतादिकम् । एवमुक्ते तु वचने मोहिन्या रुक्मभूषणः
4 // tatra vai bhojanaṃ deyaṃ viprāṇāṃ ca mahātmanām / athavā jyeṣṭhapatnī yā sā karotu vratādikam / evamukte tu vacane mohinyā rukmabhūṣaṇaḥ
5 ॥ आजुहाव प्रियां भार्यां नाम्ना संध्यावलिंशुभाम् । आहूता तत्क्षणात्प्राप्ता राजानं भूरिदक्षिणम्
5 // ājuhāva priyāṃ bhāryāṃ nāmnā saṃdhyāvaliṃśubhām / āhūtā tatkṣaṇātprāptā rājānaṃ bhūridakṣiṇam
6 ॥ आशीनं शयने दिव्ये मोहिनीबाहुसंवृतम् । संघृष्टं हि कुचाग्रेण स्वर्णकुंभनिभेन हि
6 // āśīnaṃ śayane divye mohinībāhusaṃvṛtam / saṃghṛṣṭaṃ hi kucāgreṇa svarṇakuṃbhanibhena hi
7 ॥ शयने वामनेत्रायाः सकामाया महीपते । कृतां जलिपुटा भूत्वा भर्तुर्नमितकन्धरा
7 // śayane vāmanetrāyāḥ sakāmāyā mahīpate / kṛtāṃ jalipuṭā bhūtvā bharturnamitakandharā
8 ॥ संध्यावली प्राह नृपं किमाहूता करोम्यहम् । तव वाक्ये स्थिता कान्त दुःसापत्न्यविवर्जिता
8 // saṃdhyāvalī prāha nṛpaṃ kimāhūtā karomyaham / tava vākye sthitā kānta duḥsāpatnyavivarjitā
9 ॥ यथा यथा हि रमसे मोहिन्या सहह भूपते । तथा तथा मम प्रीतिर्वर्द्धते नात्र संशयः
9 // yathā yathā hi ramase mohinyā sahaha bhūpate / tathā tathā mama prītirvarddhate nātra saṃśayaḥ
10 ॥ भर्तुः सौख्येन या नारी दुःखयुक्ता प्रजायते । सा तु श्येनी भवेद्राजंस्त्रीणि वर्षाणि पञ्च च
10 // bhartuḥ saukhyena yā nārī duḥkhayuktā prajāyate / sā tu śyenī bhavedrājaṃstrīṇi varṣāṇi pañca ca
11 ॥ आज्ञां मे देहि राजेन्द्र मा व्रीहां कामिकां कुरु
11 // ājñāṃ me dehi rājendra mā vrīhāṃ kāmikāṃ kuru
12 ॥ रुक्माङ्गद उवाच जानामि तव शीलं तु कुलं जानामि भामिनि । तव वाक्येन हि चिरं मोहिनी रमिता मया
12 // rukmāṅgada uvāca jānāmi tava śīlaṃ tu kulaṃ jānāmi bhāmini / tava vākyena hi ciraṃ mohinī ramitā mayā
13 ॥ रममाणस्य सुचिरं बहवः कार्तिका गताः । प्रिया सौख्येन मुग्धस्य न गतो हरिवासरः
13 // ramamāṇasya suciraṃ bahavaḥ kārtikā gatāḥ / priyā saukhyena mugdhasya na gato harivāsaraḥ
14 ॥ सो ऽहं तृप्तिमनुप्राप्तः कामभोगात्पुनः पुनः । ज्ञातो ऽयं कार्तिको मासः सर्वपापक्षयङ्करः
14 // so 'haṃ tṛptimanuprāptaḥ kāmabhogātpunaḥ punaḥ / jñāto 'yaṃ kārtiko māsaḥ sarvapāpakṣayaṅkaraḥ
15 ॥ कर्तुकामो व्रतं देवि कार्तिकाख्यं सुपुण्यदम् । इयं वारयते मां च व्रताद्ब्रह्मसुता शुभे
15 // kartukāmo vrataṃ devi kārtikākhyaṃ supuṇyadam / iyaṃ vārayate māṃ ca vratādbrahmasutā śubhe
16 ॥ अस्या न विप्रियं कार्यं सर्वथा वरवर्णिनि । मामकं व्रतमाधत्स्व कृच्छ्राख्यं कायशोषकम्
16 // asyā na vipriyaṃ kāryaṃ sarvathā varavarṇini / māmakaṃ vratamādhatsva kṛcchrākhyaṃ kāyaśoṣakam
17 ॥ सा चैवमुक्ता नवहेमवर्णा भर्त्रा तदा पीनपयोधरङ्गी । उवाच वाक्यं द्विजराजकक्त्राव्रतं चरिष्ये तव तुष्टिहेतोः
17 // sā caivamuktā navahemavarṇā bhartrā tadā pīnapayodharaṅgī / uvāca vākyaṃ dvijarājakaktrāvrataṃ cariṣye tava tuṣṭihetoḥ
18 ॥ येनैव कीर्तिस्तु यशो भवेच्च तथैव सौख्यं तव कीर्तियुक्तम् । करोमि सौम्यं नरदेवनाथ क्षिपामि देहं ज्वलनेत्वदर्थम्
18 // yenaiva kīrtistu yaśo bhavecca tathaiva saukhyaṃ tava kīrtiyuktam / karomi saumyaṃ naradevanātha kṣipāmi dehaṃ jvalanetvadartham
19 ॥ अकार्यमेतन्नहि भूमिपाल वाक्येन ते हन्मि सुतं स्वकीयम् । किन्त्वेवमेतद्व्रतकर्म भूयः करोमि सौम्यं नरदेवनाथ
19 // akāryametannahi bhūmipāla vākyena te hanmi sutaṃ svakīyam / kintvevametadvratakarma bhūyaḥ karomi saumyaṃ naradevanātha
20 ॥ इत्येवमुक्त्वा रविपुत्रशत्रुं प्रणम्य तं चारुविशालनेत्रा । व्रतं चकाराथ तदा हि देवी ह्यशेषपापौघविनाशनाय
20 // ityevamuktvā raviputraśatruṃ praṇamya taṃ cāruviśālanetrā / vrataṃ cakārātha tadā hi devī hyaśeṣapāpaughavināśanāya
21 ॥ व्रते प्रवृत्ते वरकृच्छ्रसंज्ञे प्रियाकृते हर्षमवाप राजा । उवाच वाक्यं कुशकेतुपुत्रीं कृतं वचः सुभ्रु समीहितं ते
21 // vrate pravṛtte varakṛcchrasaṃjñe priyākṛte harṣamavāpa rājā / uvāca vākyaṃ kuśaketuputrīṃ kṛtaṃ vacaḥ subhru samīhitaṃ te
22 ॥ रमस्व कामं मय सन्निविष्टसंपूर्णवाञ्छा करभोरु हृष्टा । विमुक्तकार्यस्तव सुभ्रु हेतोर्नान्यास्ति नारी मम सौख्यहेतुः
22 // ramasva kāmaṃ maya sanniviṣṭasaṃpūrṇavāñchā karabhoru hṛṣṭā / vimuktakāryastava subhru hetornānyāsti nārī mama saukhyahetuḥ
23 ॥ सा त्वेवमुक्ता निजनायकेन प्रहर्षमभ्येत्य जगाद भूपम् । ज्ञात्वा भवन्तं बहुकामयुक्तं त्रिविष्टपान्नाथ समागताहम्
23 // sā tvevamuktā nijanāyakena praharṣamabhyetya jagāda bhūpam / jñātvā bhavantaṃ bahukāmayuktaṃ triviṣṭapānnātha samāgatāham
24 ॥ त्यक्त्वामरान्दैत्यगणांश्च सर्वान्गन्धर्वयक्षोरगराक्षसांश्च । संदृश्यमानान्मम नाथ हेतोः स्नेहान्विताहं तव मन्दराद्रौ
24 // tyaktvāmarāndaityagaṇāṃśca sarvāngandharvayakṣoragarākṣasāṃśca / saṃdṛśyamānānmama nātha hetoḥ snehānvitāhaṃ tava mandarādrau
25 ॥ एतत्कामफलं लोके यद्द्वयोरेकचित्तता । अन्यचेतः कृतः कामः शवयोरिव संगमः
25 // etatkāmaphalaṃ loke yaddvayorekacittatā / anyacetaḥ kṛtaḥ kāmaḥ śavayoriva saṃgamaḥ
26 ॥ सफलं हि वपुर्मे ऽद्य सफलं रूपमेव हि । त्वया कामवता कान्त दुर्ल्लभं यज्जगत्त्रये
26 // saphalaṃ hi vapurme 'dya saphalaṃ rūpameva hi / tvayā kāmavatā kānta durllabhaṃ yajjagattraye
27 ॥ प्रोन्नताभ्यां कुचाभ्यां हि कामिनो हृदयं यदि । संश्लिष्टं नहि शीर्येत मन्ये वज्रसमं दृढम् । तदेव चामृतं लोके यत्पुरन्ध्र्यधरासवम्
27 // pronnatābhyāṃ kucābhyāṃ hi kāmino hṛdayaṃ yadi / saṃśliṣṭaṃ nahi śīryeta manye vajrasamaṃ dṛḍham / tadeva cāmṛtaṃ loke yatpurandhryadharāsavam
28 ॥ कुचाभ्यां हृदि लीनाभ्यां मुखेन परिपीयते । एवमुक्त्वा परिष्वज्य राजानं रहसि स्थितम्
28 // kucābhyāṃ hṛdi līnābhyāṃ mukhena paripīyate / evamuktvā pariṣvajya rājānaṃ rahasi sthitam
29 ॥ रमयामास तन्वङ्गी वात्स्यायनविधानतः । तस्यैवं रममाणस्य मोहिन्या सहितस्य हि
29 // ramayāmāsa tanvaṅgī vātsyāyanavidhānataḥ / tasyaivaṃ ramamāṇasya mohinyā sahitasya hi
30 ॥ रुक्माङ्गदस्य कर्णाभ्यां पटहध्वनिरागतः । मत्तेभकुंभसंस्थस्तु धर्माङ्गदनिदेशतः
30 // rukmāṅgadasya karṇābhyāṃ paṭahadhvanirāgataḥ / mattebhakuṃbhasaṃsthastu dharmāṅgadanideśataḥ
31 ॥ प्रातर्हरिदिनं लोकास्तिष्ठध्वं त्वेकभोजनाः । अक्षारलवणाः सर्वे हविष्यान्ननिषेविणः
31 // prātarharidinaṃ lokāstiṣṭhadhvaṃ tvekabhojanāḥ / akṣāralavaṇāḥ sarve haviṣyānnaniṣeviṇaḥ
32 ॥ अवनीतल्पशयनाः प्रियासंगविवर्जिताः । स्मरध्वं देवदेवेशं पुराणं पुरुषोत्तमम्
32 // avanītalpaśayanāḥ priyāsaṃgavivarjitāḥ / smaradhvaṃ devadeveśaṃ purāṇaṃ puruṣottamam
33 ॥ सकृद्भोजनसंयुक्ता उपवासं करिष्यथ । अकृतश्राद्धनिचया अप्राप्ताः पिण्डमेव च
33 // sakṛdbhojanasaṃyuktā upavāsaṃ kariṣyatha / akṛtaśrāddhanicayā aprāptāḥ piṇḍameva ca
34 ॥ गयामगतपुत्राश्च गच्छध्वं श्रीहरेः पदम् । एषा कार्तिकशुक्ला वै हरेर्निद्राव्यपोहिनी
34 // gayāmagataputrāśca gacchadhvaṃ śrīhareḥ padam / eṣā kārtikaśuklā vai harernidrāvyapohinī
35 ॥ प्रातरेकादशी प्राप्ता मा कृथा भोजनं क्वचित् । ब्रह्महत्यादिपापानि कामकारकृतानि च
35 // prātarekādaśī prāptā mā kṛthā bhojanaṃ kvacit / brahmahatyādipāpāni kāmakārakṛtāni ca
36 ॥ तानि यास्यन्ति सर्वाणि उपोष्येमां प्रबोधिनीम् । प्रबोधयेद्धर्म्मपरान्न्यायाचार समन्वितान्
36 // tāni yāsyanti sarvāṇi upoṣyemāṃ prabodhinīm / prabodhayeddharmmaparānnyāyācāra samanvitān
37 ॥ हरेः प्रबोधमाधत्ते तेनैषा बोधिनी स्मृता । सकृच्चोपोषितां चेमां निद्राच्छेदकरीं हरेः
37 // hareḥ prabodhamādhatte tenaiṣā bodhinī smṛtā / sakṛccopoṣitāṃ cemāṃ nidrācchedakarīṃ hareḥ
38 ॥ तनयो न भवेन्मर्त्यो न गर्भे जायते पुनः । रुरुध्वं चक्रिणः पूजामात्मवित्तेन मानवाः
38 // tanayo na bhavenmartyo na garbhe jāyate punaḥ / rurudhvaṃ cakriṇaḥ pūjāmātmavittena mānavāḥ
39 ॥ वस्त्रैः पुष्पैर्धूपदीपैर्वरचन्दनकुङ्कुमैः । सुहृद्यैश्च फलैर्गन्धैर्यजध्वं श्रीहरेः पदम्
39 // vastraiḥ puṣpairdhūpadīpairvaracandanakuṅkumaiḥ / suhṛdyaiśca phalairgandhairyajadhvaṃ śrīhareḥ padam
40 ॥ यो न कुर्याद्वचो मे ऽद्य धर्म्यं विष्णुगतिप्रदम् । स मे दण्ड्यश्च वाध्यश्च निर्वास्यो विषयाद्ध्रुवम्
40 // yo na kuryādvaco me 'dya dharmyaṃ viṣṇugatipradam / sa me daṇḍyaśca vādhyaśca nirvāsyo viṣayāddhruvam
41 ॥ एवंविधे वाद्यमाने पटहे मेघनिःस्वने । हस्ता दमुञ्च तांबूलं सकर्पूरं नृपोत्तमः
41 // evaṃvidhe vādyamāne paṭahe meghaniḥsvane / hastā damuñca tāṃbūlaṃ sakarpūraṃ nṛpottamaḥ
42 ॥ मोहिनीकुचयोर्लग्नं हृदयं स विकृष्य वै । उदत्तिष्ठन्महीपालः शय्यायां रतिवर्द्धनः
42 // mohinīkucayorlagnaṃ hṛdayaṃ sa vikṛṣya vai / udattiṣṭhanmahīpālaḥ śayyāyāṃ rativarddhanaḥ
43 ॥ मोहिनीं मोहकामार्त्तां सत्वियन् श्लक्ष्णया गिरा । देवि प्रातर्हरिदिनं भविष्यत्यधनाशनम्
43 // mohinīṃ mohakāmārttāṃ satviyan ślakṣṇayā girā / devi prātarharidinaṃ bhaviṣyatyadhanāśanam
44 ॥ संयतो ऽहं भविष्यामि क्षम्यतां क्षम्यतामिति । तवाज्ञया मया कृच्छ्रं सन्ध्यावल्या तु कारितम्
44 // saṃyato 'haṃ bhaviṣyāmi kṣamyatāṃ kṣamyatāmiti / tavājñayā mayā kṛcchraṃ sandhyāvalyā tu kāritam
45 ॥ इयमेकादशी कार्या प्रबोधकरणी मया । अशेषपापबन्धस्य छेदनी गतिदायिनी
45 // iyamekādaśī kāryā prabodhakaraṇī mayā / aśeṣapāpabandhasya chedanī gatidāyinī
46 ॥ त्रयाणामपि लोकानां महोत्सवविधायिनी । तस्माद्धविष्यं भोक्ष्ये ऽहं नियतो मत्तगामिनी
46 // trayāṇāmapi lokānāṃ mahotsavavidhāyinī / tasmāddhaviṣyaṃ bhokṣye 'haṃ niyato mattagāminī
47 ॥ मया सह विशालाक्षि त्वं चापि तमधोक्षजम् । आराधय हृषीकेशमुपवासपरायणा । येन यास्यसि निर्वाणं दाहप्रलयवर्जितम्
47 // mayā saha viśālākṣi tvaṃ cāpi tamadhokṣajam / ārādhaya hṛṣīkeśamupavāsaparāyaṇā / yena yāsyasi nirvāṇaṃ dāhapralayavarjitam
48 ॥ मोहिन्युवाच साधूक्तं हि त्वया राजन्पूजनं चक्रपाणिनः । जन्ममृत्युजराछेदि करिष्ये ऽहं तवाज्ञया
48 // mohinyuvāca sādhūktaṃ hi tvayā rājanpūjanaṃ cakrapāṇinaḥ / janmamṛtyujarāchedi kariṣye 'haṃ tavājñayā
49 ॥ प्रतिज्ञा या त्वया पूर्वं कृता मन्दरमस्तके । करप्रदानसहिता भवता सुकृताङ्किता
49 // pratijñā yā tvayā pūrvaṃ kṛtā mandaramastake / karapradānasahitā bhavatā sukṛtāṅkitā
50 ॥ तस्यास्तु समयः प्राप्तो दीयतां स हि मे त्वया । जन्मप्रभृति यत्पुण्यं त्वया यत्नेन संचितम्
50 // tasyāstu samayaḥ prāpto dīyatāṃ sa hi me tvayā / janmaprabhṛti yatpuṇyaṃ tvayā yatnena saṃcitam
51 ॥ तत्सर्वं नश्यति क्षिप्रं न ददासि वरं यदि । रुक्माङ्गद उवाच एहि चार्वङ्गि कर्त्तास्मि यत्ते मनसि वर्तते
51 // tatsarvaṃ naśyati kṣipraṃ na dadāsi varaṃ yadi / rukmāṅgada uvāca ehi cārvaṅgi karttāsmi yatte manasi vartate
52 ॥ नादेयं विद्यते किञ्चित्तुभ्यं मे जीवितावधि । किं पुनर्ग्रामवित्तादि धरायुक्तं च भामिनि
52 // nādeyaṃ vidyate kiñcittubhyaṃ me jīvitāvadhi / kiṃ punargrāmavittādi dharāyuktaṃ ca bhāmini
53 ॥ मोहिन्युवाच नाथ कान्त विभो राजन् जीवितेश रतिप्रिय । नोपोष्यं वामरं विष्णोर्भोक्तव्या यद्यहं प्रिया
53 // mohinyuvāca nātha kānta vibho rājan jīviteśa ratipriya / nopoṣyaṃ vāmaraṃ viṣṇorbhoktavyā yadyahaṃ priyā
54 ॥ न च ते ऽहं प्रिया राजन् सुहूर्तमपि कामये । त्वत्संयोगं विना भूता भविष्यामि वरं विना
54 // na ca te 'haṃ priyā rājan suhūrtamapi kāmaye / tvatsaṃyogaṃ vinā bhūtā bhaviṣyāmi varaṃ vinā
55 ॥ तस्मान्मां यदि वाञ्छेथा भोक्तुं सत्यपरायण । तदा त्यजोपवासं हि भुज्यतां हरिवासरे
55 // tasmānmāṃ yadi vāñchethā bhoktuṃ satyaparāyaṇa / tadā tyajopavāsaṃ hi bhujyatāṃ harivāsare
56 ॥ एष एव वरो देयो यो मया प्रार्थितः पुरा । न चेद्दास्यसि राजेन्द्र भूत्वानृतवचाभवान्
56 // eṣa eva varo deyo yo mayā prārthitaḥ purā / na ceddāsyasi rājendra bhūtvānṛtavacābhavān
57 ॥ यास्यते नरके घोरे यावदाभूतसंप्लवम् । राजोवाच मैवं त्वं वद कल्याणि नेदं त्वय्युपपद्यते
57 // yāsyate narake ghore yāvadābhūtasaṃplavam / rājovāca maivaṃ tvaṃ vada kalyāṇi nedaṃ tvayyupapadyate
58 ॥ विधेश्च तनया भूत्वा धर्मविघ्नं कोरोषि किम् । जन्मप्रभृत्यहं नैव भुक्तवान्हरिवासरे
58 // vidheśca tanayā bhūtvā dharmavighnaṃ koroṣi kim / janmaprabhṛtyahaṃ naiva bhuktavānharivāsare
59 ॥ स चाद्याहं कथं भोक्ता संजातपलितः शुभे । यौवनातीतमर्त्यस्य क्षीणेन्द्रियबलस्य च
59 // sa cādyāhaṃ kathaṃ bhoktā saṃjātapalitaḥ śubhe / yauvanātītamartyasya kṣīṇendriyabalasya ca
60 ॥ स्वर्णदीसेवनं युक्तमथवा हरिपूजनम् । न कृतं यन्मया बाल्ये यौवने न कृतं च यत्
60 // svarṇadīsevanaṃ yuktamathavā haripūjanam / na kṛtaṃ yanmayā bālye yauvane na kṛtaṃ ca yat
61 ॥ तदहं क्षीणवीर्यो ऽद्य कथं कुर्यां जुगुप्सितम् । प्रसीद चपलापाङ्गि प्रसीद वरवर्णिनि
61 // tadahaṃ kṣīṇavīryo 'dya kathaṃ kuryāṃ jugupsitam / prasīda capalāpāṅgi prasīda varavarṇini
62 ॥ मा कुरुष्व व्रते भङ्गं दाताहं राज्यसंपदाम् । अथवा नेच्छसि त्वं तत्करोम्यन्यत्सुलोचने
62 // mā kuruṣva vrate bhaṅgaṃ dātāhaṃ rājyasaṃpadām / athavā necchasi tvaṃ tatkaromyanyatsulocane
63 ॥ आरोपयित्वा शिबिकां विमानप्रतिमां शुभाम् । यत्रेच्छसि नयिष्यामि पादचारी कलत्रयुक्
63 // āropayitvā śibikāṃ vimānapratimāṃ śubhām / yatrecchasi nayiṣyāmi pādacārī kalatrayuk
64 ॥ यदि तच्चापि नेच्छेस्त्वं विमानं हि कृतं मया । तर्हि स्वर्णमयौ स्तंभौ कृत्वा विद्रुमभूषितौ
64 // yadi taccāpi necchestvaṃ vimānaṃ hi kṛtaṃ mayā / tarhi svarṇamayau staṃbhau kṛtvā vidrumabhūṣitau
65 ॥ मुक्ताफलमयीं दोलां करिष्ये त्वत्कृते प्रिये । तत्र त्वां दोलयिष्यामि बहून्मासानहर्निशम्
65 // muktāphalamayīṃ dolāṃ kariṣye tvatkṛte priye / tatra tvāṃ dolayiṣyāmi bahūnmāsānaharniśam
66 ॥ व्रतभङ्गं वरारोहे मा कुरुष्व मम प्रिये । वरं श्वपचमांसं हि श्वमांसं वा वरानने
66 // vratabhaṅgaṃ varārohe mā kuruṣva mama priye / varaṃ śvapacamāṃsaṃ hi śvamāṃsaṃ vā varānane
67 ॥ आत्मनो वा नरैर्भुक्तं यैर्भुक्तं हरिवासरे । त्रैलोक्यघातिनः पापं मैथुने शशिनः क्षये
67 // ātmano vā narairbhuktaṃ yairbhuktaṃ harivāsare / trailokyaghātinaḥ pāpaṃ maithune śaśinaḥ kṣaye
68 ॥ नरस्य संचरेत्पापं भूतायां क्षौरकर्मणि । भोजने वासरे विष्णोस्तैले षष्ट्यां व्यवस्थिते
68 // narasya saṃcaretpāpaṃ bhūtāyāṃ kṣaurakarmaṇi / bhojane vāsare viṣṇostaile ṣaṣṭyāṃ vyavasthite
69 ॥ लवणे तु तृतीयायां सप्तम्यां पिशिते शुभे । आज्येषु पौर्णमास्यां वै सुरायां रविसंक्रमे
69 // lavaṇe tu tṛtīyāyāṃ saptamyāṃ piśite śubhe / ājyeṣu paurṇamāsyāṃ vai surāyāṃ ravisaṃkrame
70 ॥ गोचारस्य प्रलोपे च कूटसाक्ष्यप्रदायके । निक्षेपहारके वापि कुमारीविघ्नकारके
70 // gocārasya pralope ca kūṭasākṣyapradāyake / nikṣepahārake vāpi kumārīvighnakārake
71 ॥ विश्वस्तघातके चापि मृतवत्साप्रदोग्धरि । ददामीति द्विजाग्र्याय प्रतिश्रुत्य न दातरि
71 // viśvastaghātake cāpi mṛtavatsāpradogdhari / dadāmīti dvijāgryāya pratiśrutya na dātari
72 ॥ मणिकूटे तुलाकूटे कन्यानृतगवानृते । यत्पातकं तदन्ने हि संस्थितं हरिवासरे
72 // maṇikūṭe tulākūṭe kanyānṛtagavānṛte / yatpātakaṃ tadanne hi saṃsthitaṃ harivāsare
73 ॥ तद्विद्वांश्चारुनयने कथं भोक्ष्यामि तापकम् । मोहिन्युवाच एकभुक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च
73 // tadvidvāṃścārunayane kathaṃ bhokṣyāmi tāpakam / mohinyuvāca ekabhuktena naktena tathaivāyācitena ca
74 ॥ उपवासेन राजेन्द्र द्वादशीं न हि लङ्घयेत् । गुर्विणीनां गृहस्थानां क्षीणानां रोगिणां तथा
74 // upavāsena rājendra dvādaśīṃ na hi laṅghayet / gurviṇīnāṃ gṛhasthānāṃ kṣīṇānāṃ rogiṇāṃ tathā
75 ॥ शिशूनां वलिगात्राणां न युक्तं समुपोषणम् । यज्ञभोगोद्यतानां च संग्रामक्षितिसेविनाम्
75 // śiśūnāṃ valigātrāṇāṃ na yuktaṃ samupoṣaṇam / yajñabhogodyatānāṃ ca saṃgrāmakṣitisevinām
76 ॥ पतिव्रतानां राजेन्द्र न युक्तं समुपोषणम् । एतन्मे गौतमः प्राह स्थिताया मन्दराचले
76 // pativratānāṃ rājendra na yuktaṃ samupoṣaṇam / etanme gautamaḥ prāha sthitāyā mandarācale
77 ॥ नाव्रतेन दिनं विष्णोर्नेयं मनुजसत्तम । ते गृहस्था द्विजा ज्ञेया येषामग्निपरिग्रहः
77 // nāvratena dinaṃ viṣṇorneyaṃ manujasattama / te gṛhasthā dvijā jñeyā yeṣāmagniparigrahaḥ
78 ॥ राजानस्ते तु विज्ञेया ये प्रजापालने स्थिताः । गुर्विणी ह्यष्टममासीया शिशवश्चाष्टवत्सराः
78 // rājānaste tu vijñeyā ye prajāpālane sthitāḥ / gurviṇī hyaṣṭamamāsīyā śiśavaścāṣṭavatsarāḥ
79 ॥ अतिलङ्घनिनः क्षीणा वलिगात्रास्तु वार्द्धकाः । ये विवाहादिमाङ्गल्यकर्मव्यग्रा महोत्सवाः
79 // atilaṅghaninaḥ kṣīṇā valigātrāstu vārddhakāḥ / ye vivāhādimāṅgalyakarmavyagrā mahotsavāḥ
80 ॥ निवृत्ताश्च प्रवृत्तेभ्यो यज्ञानां चोद्यता हि ते । त्रिविधेन पुराणेन भर्त्तुर्या स्त्री हिते रता
80 // nivṛttāśca pravṛttebhyo yajñānāṃ codyatā hi te / trividhena purāṇena bhartturyā strī hite ratā
81 ॥ पतिव्रता तु सा ज्ञेया योनिसंरक्षणा तथा । किमन्यैर्बहुभिर्भूप वाक्यालापकृतैर्मया
81 // pativratā tu sā jñeyā yonisaṃrakṣaṇā tathā / kimanyairbahubhirbhūpa vākyālāpakṛtairmayā
82 ॥ भोजने तु कृते प्रीतिरेकादश्यां त्वया मम । न प्रीतिर्यदि मे छित्वा शिरः स्वं हि प्रयच्छसि
82 // bhojane tu kṛte prītirekādaśyāṃ tvayā mama / na prītiryadi me chitvā śiraḥ svaṃ hi prayacchasi
83 ॥ न करिष्यसि चेद्राजन् भोजनं हरिवासरे । तदा ह्यसत्यवचसो देहं न स्पर्शयामि ते
83 // na kariṣyasi cedrājan bhojanaṃ harivāsare / tadā hyasatyavacaso dehaṃ na sparśayāmi te
84 ॥ वर्णानामाश्रमाणां हि सत्यं राजेन्द्र पूज्यते । विशेषाद्भूमिपालानां त्वद्विधानां महीपते
84 // varṇānāmāśramāṇāṃ hi satyaṃ rājendra pūjyate / viśeṣādbhūmipālānāṃ tvadvidhānāṃ mahīpate
85 ॥ सत्येन सूर्यस्तपति शशी सत्येनराजते । सत्ये स्थिता क्षितिर्भूप सत्यं धारयते जगत्
85 // satyena sūryastapati śaśī satyenarājate / satye sthitā kṣitirbhūpa satyaṃ dhārayate jagat
86 ॥ सत्येन वायुर्वहति सत्येन ज्वलते शिखी । सत्या धारमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्
86 // satyena vāyurvahati satyena jvalate śikhī / satyā dhāramidaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam
87 ॥ न सत्याच्चालते सिंधुर्न विन्ध्यो वर्द्धते नृप । न गर्भं युवती धत्ते वेलातीतं कदाचन
87 // na satyāccālate siṃdhurna vindhyo varddhate nṛpa / na garbhaṃ yuvatī dhatte velātītaṃ kadācana
88 ॥ सत्ये स्थिता हि तरवः फलपुष्पप्रदर्शिनः । दिव्यादिसाधनं नॄणां सत्याधारं महीपते
88 // satye sthitā hi taravaḥ phalapuṣpapradarśinaḥ / divyādisādhanaṃ nṝṇāṃ satyādhāraṃ mahīpate
89 ॥ अश्वमेधसहस्रेभ्यः सत्यमेव विशिष्यते । मदिरापानतुल्येन कर्मणा लिप्यसे ऽनृतात्
89 // aśvamedhasahasrebhyaḥ satyameva viśiṣyate / madirāpānatulyena karmaṇā lipyase 'nṛtāt