संसारवृक्षम् आरुह्य द्वंद्वपाशशतैर् दृढैः बध्यमानः सुतैश्वर्यैः पतितो योनिसागरे
saṃsāravṛkṣam āruhya dvaṃdvapāśaśatair dṛḍhaiḥ badhyamānaḥ sutaiśvaryaiḥ patito yonisāgare
यः कामक्रोधलोभैस् तु विषयैः परिपीडितः बद्धः स्वकर्मभिर् गौणैः पुत्रदारैषणादिभिः
yaḥ kāmakrodhalobhais tu viṣayaiḥ paripīḍitaḥ baddhaḥ svakarmabhir gauṇaiḥ putradāraiṣaṇādibhiḥ
स केन निस्तरत्य् आशु दुस्तरं भवसागरम् पृच्छाम् आख्याहि मे तात तस्य मुक्तिं कथं भवेत्
sa kena nistaraty āśu dustaraṃ bhavasāgaram pṛcchām ākhyāhi me tāta tasya muktiṃ kathaṃ bhavet
शृणु वत्स महाप्राज्ञ यज् ज्ञात्वा मुक्तिम् आप्नुयात् तच् च वक्ष्यामि ते दिव्यं नारदेन श्रुतं पुरा
śṛṇu vatsa mahāprājña yaj jñātvā muktim āpnuyāt tac ca vakṣyāmi te divyaṃ nāradena śrutaṃ purā
नरके रौरवे घोरे धर्मज्ञानविवर्जिताः स्वकर्मभिर् महादुःखं प्राप्ता यत्र यमालये
narake raurave ghore dharmajñānavivarjitāḥ svakarmabhir mahāduḥkhaṃ prāptā yatra yamālaye
महापापकृतं घोरं संप्राप्ताः पापकृज्जनाः आलोक्य नारदः शीघ्रं गत्वा यत्र त्रिलोचनः
mahāpāpakṛtaṃ ghoraṃ saṃprāptāḥ pāpakṛjjanāḥ ālokya nāradaḥ śīghraṃ gatvā yatra trilocanaḥ
गङ्गाधरं महादेवं शंकरं शूलपाणिनम् प्रणम्य विधिवद् देवं नारदः परिपृच्छति
gaṅgādharaṃ mahādevaṃ śaṃkaraṃ śūlapāṇinam praṇamya vidhivad devaṃ nāradaḥ paripṛcchati
यः संसारे महाद्वंद्वैः कामभोगैः शुभाशुभैः शब्दादिविषयैर् बद्धः पीड्यमानः षडूर्मिभिः
yaḥ saṃsāre mahādvaṃdvaiḥ kāmabhogaiḥ śubhāśubhaiḥ śabdādiviṣayair baddhaḥ pīḍyamānaḥ ṣaḍūrmibhiḥ
कथं नु मुच्यते क्षिप्रं मृत्युसंसारसागरात् भगवन् ब्रूहि मे तत्त्वं श्रोतुम् इच्छामि शंकर
kathaṃ nu mucyate kṣipraṃ mṛtyusaṃsārasāgarāt bhagavan brūhi me tattvaṃ śrotum icchāmi śaṃkara
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा नारदस्य त्रिलोचनः उवाच तम् ऋषिं शंभुः प्रसन्नवदनो हरः
tasya tad vacanaṃ śrutvā nāradasya trilocanaḥ uvāca tam ṛṣiṃ śaṃbhuḥ prasannavadano haraḥ
ज्ञानामृतं च गुह्यं च रहस्यम् ऋषिसत्तम वक्ष्यामि शृणु दुःखघ्नं सर्वबन्धभयापहम्
jñānāmṛtaṃ ca guhyaṃ ca rahasyam ṛṣisattama vakṣyāmi śṛṇu duḥkhaghnaṃ sarvabandhabhayāpaham
तृणादि चतुरास्यान्तं भूतग्रामं चतुर्विधम् चराचरं जगत् सर्वं प्रसुप्तं यस्य मायया
tṛṇādi caturāsyāntaṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham carācaraṃ jagat sarvaṃ prasuptaṃ yasya māyayā
तस्य विष्णोः प्रसादेन यदि कश्चित् प्रबुध्यते स निस्तरति संसारं देवानाम् अपि दुस्तरम्
tasya viṣṇoḥ prasādena yadi kaścit prabudhyate sa nistarati saṃsāraṃ devānām api dustaram
भोगैश्वर्यमदोन्मत्तस् तत्त्वज्ञानपराङ्मुखः संसारसुमहापङ्के जीर्णा गौर् इव मज्जति
bhogaiśvaryamadonmattas tattvajñānaparāṅmukhaḥ saṃsārasumahāpaṅke jīrṇā gaur iva majjati
यस् त्व् आत्मानं निबध्नाति कर्मभिः कोशकारवत् तस्य मुक्तिं न पश्यामि जन्मकोटिशतैर् अपि
yas tv ātmānaṃ nibadhnāti karmabhiḥ kośakāravat tasya muktiṃ na paśyāmi janmakoṭiśatair api
तस्मान् नारद सर्वेशं देवानां देवम् अव्ययम् आराधयेत् सदा संयग् ध्यायेद् विष्णुं समाहितः
tasmān nārada sarveśaṃ devānāṃ devam avyayam ārādhayet sadā saṃyag dhyāyed viṣṇuṃ samāhitaḥ
यस् तं विश्वम् अनाद्यन्तम् आद्यं स्वात्मनि संस्थितम् सर्वज्ञम् अमलं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
yas taṃ viśvam anādyantam ādyaṃ svātmani saṃsthitam sarvajñam amalaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
निर्विकल्पं निराकाशं निष्प्रपञ्चं निरामयम् वासुदेवम् अजं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
nirvikalpaṃ nirākāśaṃ niṣprapañcaṃ nirāmayam vāsudevam ajaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
निरञ्जनं परं शान्तम् अच्युतं भूतभावनम् देवगर्भं विभुं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
nirañjanaṃ paraṃ śāntam acyutaṃ bhūtabhāvanam devagarbhaṃ vibhuṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
सर्वपापविनिर्मुक्तम् अप्रमेयम् अलक्षणम् निर्वाणम् अनघं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
sarvapāpavinirmuktam aprameyam alakṣaṇam nirvāṇam anaghaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
अमृतं परमानन्दं सर्वपापविवर्जितम् ब्रह्मण्यं शंकरं विष्णुं सदा संकीर्त्य मुच्यते
amṛtaṃ paramānandaṃ sarvapāpavivarjitam brahmaṇyaṃ śaṃkaraṃ viṣṇuṃ sadā saṃkīrtya mucyate
योगेश्वरं पुराणाख्यम् अशरीरं गुहाशयम् अमात्रम् अव्ययं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
yogeśvaraṃ purāṇākhyam aśarīraṃ guhāśayam amātram avyayaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
शुभाशुभविनिर्मुक्तम् ऊर्मिषट्कपरं विभुम् अचिन्त्यम् अमलं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
śubhāśubhavinirmuktam ūrmiṣaṭkaparaṃ vibhum acintyam amalaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
सर्वद्वंद्वविनिर्मुक्तं सर्वदुःखविवर्जितम् अप्रतर्क्यम् अजं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
sarvadvaṃdvavinirmuktaṃ sarvaduḥkhavivarjitam apratarkyam ajaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
अनामगोत्रम् अद्वैतं चतुर्थं परमं पदम् तं सर्वहृद्गतं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
anāmagotram advaitaṃ caturthaṃ paramaṃ padam taṃ sarvahṛdgataṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
अरूपं सत्यसंकल्पं शुद्धम् आकाशवत् परम् एकाग्रमनसा विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
arūpaṃ satyasaṃkalpaṃ śuddham ākāśavat param ekāgramanasā viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
सर्वात्मकं स्वभावस्थम् आत्मचैतन्यरूपकम् शुभ्रम् एकाक्षरं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
sarvātmakaṃ svabhāvastham ātmacaitanyarūpakam śubhram ekākṣaraṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
अनिर्वाच्यम् अविज्ञेयम् अक्षरादिम् असंभवम् एकं नूत्नं सदा विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
anirvācyam avijñeyam akṣarādim asaṃbhavam ekaṃ nūtnaṃ sadā viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
विश्वाद्यं विश्वगोप्तारं विश्वादं सर्वकामदम् स्थानत्रयातिगं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
viśvādyaṃ viśvagoptāraṃ viśvādaṃ sarvakāmadam sthānatrayātigaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
सर्वदुःखक्षयकरं सर्वशान्तिकरं हरिम् सर्वपापहरं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
sarvaduḥkhakṣayakaraṃ sarvaśāntikaraṃ harim sarvapāpaharaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
ब्रह्मादिदेवगन्धर्वैर् मुनिभिः सिद्धचारणैः योगिभिः सेवितं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
brahmādidevagandharvair munibhiḥ siddhacāraṇaiḥ yogibhiḥ sevitaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
विष्णौ प्रतिष्ठितं विश्वं विष्णुर् विश्वे प्रतिष्ठितः विश्वेश्वरम् अजं विष्णुं कीर्तयन्न् एव मुच्यते
viṣṇau pratiṣṭhitaṃ viśvaṃ viṣṇur viśve pratiṣṭhitaḥ viśveśvaram ajaṃ viṣṇuṃ kīrtayann eva mucyate
संसारबन्धनान् मुक्तिम् इच्छन् कामम् अशेषतः भक्त्यैव वरदं विष्णुं सदा ध्यायन् विमुच्यते
saṃsārabandhanān muktim icchan kāmam aśeṣataḥ bhaktyaiva varadaṃ viṣṇuṃ sadā dhyāyan vimucyate
नारदेन पुरा पृष्ट एवं स वृषभध्वजः यद् उवाच तदा तस्मै तन् मया कथितं तव
nāradena purā pṛṣṭa evaṃ sa vṛṣabhadhvajaḥ yad uvāca tadā tasmai tan mayā kathitaṃ tava
तम् एव सततं ध्याहि निर्बीजं ब्रह्म केवलम् अवाप्स्यसि ध्रुवं तात शाश्वतं पदम् अव्ययम्
tam eva satataṃ dhyāhi nirbījaṃ brahma kevalam avāpsyasi dhruvaṃ tāta śāśvataṃ padam avyayam
श्रुत्वा सुरऋषिविष्णोः प्राधान्यम् इदम् ईश्वरात् स विष्णुं संयग् आराध्य परां सिद्धिम् अवाप्तवान्
śrutvā suraṛṣiviṣṇoḥ prādhānyam idam īśvarāt sa viṣṇuṃ saṃyag ārādhya parāṃ siddhim avāptavān
यश् चैनं पठते चैव नृसिंहकृतमानसः शतजन्मकृतं पापम् अपि तस्य प्रणश्यति
yaś cainaṃ paṭhate caiva nṛsiṃhakṛtamānasaḥ śatajanmakṛtaṃ pāpam api tasya praṇaśyati
विष्णोः स्तवम् इदं पुण्यं महादेवेन कीर्तितम् प्रातः स्नात्वा पठेन् नित्यम् अमृतत्वं स गच्छति
viṣṇoḥ stavam idaṃ puṇyaṃ mahādevena kīrtitam prātaḥ snātvā paṭhen nityam amṛtatvaṃ sa gacchati
ध्यायन्ति ये नित्यम् अनन्तम् अच्युतं हृत्पद्ममध्येष्व् अथ कीर्तयन्ति ये उपासकानां प्रभुम् ईश्वरं परं ते यान्ति सिद्धिं परमां तु वैष्णवीम्
dhyāyanti ye nityam anantam acyutaṃ hṛtpadmamadhyeṣv atha kīrtayanti ye upāsakānāṃ prabhum īśvaraṃ paraṃ te yānti siddhiṃ paramāṃ tu vaiṣṇavīm