ओं इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शिवमहास्तोत्रवर्णनं नामैकत्रिंशो ऽध्यायः Cहप्तेर् 32 उपमन्युरुवाच एतत्ते कथितं कृष्ण कर्मेहामुत्र सिद्धिदम्
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivamahāstotravarṇanaṃ nāmaikatriṃśo 'dhyāyaḥ Chapter 32 upamanyuruvāca etatte kathitaṃ kṛṣṇa karmehāmutra siddhidam
क्रियातपोजपध्यानसमुच्चयमयं परम्
kriyātapojapadhyānasamuccayamayaṃ param
अथ वक्ष्यामि शैवानामिहैव फलदं नृणाम्
atha vakṣyāmi śaivānāmihaiva phaladaṃ nṛṇām
पूजाहोमजपध्यानतपोदानमयं महत्
pūjāhomajapadhyānatapodānamayaṃ mahat
तत्र संसाधयेत्पूर्वं मन्त्रं मन्त्रार्थवित्तमः
tatra saṃsādhayetpūrvaṃ mantraṃ mantrārthavittamaḥ
दृष्टसिद्धिकरं कर्म नान्यथा फलदं यतः
dṛṣṭasiddhikaraṃ karma nānyathā phaladaṃ yataḥ
सिद्धमन्त्रो ऽप्यदृष्टेन प्रबलेन तु केनचित्
siddhamantro 'pyadṛṣṭena prabalena tu kenacit
प्रतिबन्धफलं कर्म न कुर्यात्सहसा बुधः
pratibandhaphalaṃ karma na kuryātsahasā budhaḥ
तस्य तु प्रतिबन्धस्य कर्तुं शक्येह निष्कृतिः
tasya tu pratibandhasya kartuṃ śakyeha niṣkṛtiḥ
परीक्ष्य शकुनाद्यैस्तदादौ निष्कृतिमाचरेत्
parīkṣya śakunādyaistadādau niṣkṛtimācaret
यो ऽन्यथा कुरुते मोहात्कर्मैहिकफलं नरः
yo 'nyathā kurute mohātkarmaihikaphalaṃ naraḥ
न तेन फलभाक्स स्यात्प्राप्नुयाच्चोपहास्यताम्
na tena phalabhāksa syātprāpnuyāccopahāsyatām
अबिस्रब्धो न कुर्वीत कर्म दृष्टफलं क्वचित्
abisrabdho na kurvīta karma dṛṣṭaphalaṃ kvacit
स खल्वश्रद्धधानः स्यान्नाश्रद्धः फलमृच्छति
sa khalvaśraddhadhānaḥ syānnāśraddhaḥ phalamṛcchati
नापराधोस्ति देवस्य कर्मण्यपि तु निष्फले
nāparādhosti devasya karmaṇyapi tu niṣphale
यथोक्तकारिणां पुंसामिहैव फलदर्शनात्
yathoktakāriṇāṃ puṃsāmihaiva phaladarśanāt
साधकः सिद्धमंत्रश्च निरस्तप्रतिबंधकः
sādhakaḥ siddhamaṃtraśca nirastapratibaṃdhakaḥ
विश्वस्तः श्रद्धधानश्च कुर्वन्नाप्नोति तत्फलम्
viśvastaḥ śraddhadhānaśca kurvannāpnoti tatphalam
अथवा तत्फलावाप्त्यै ब्रह्मचर्यरतो भवेत्
athavā tatphalāvāptyai brahmacaryarato bhavet
रात्रौ हविष्यमश्नीयात्पायसं वा फलानि वा
rātrau haviṣyamaśnīyātpāyasaṃ vā phalāni vā
हिंसादि यन्निषिद्धं स्यान्न कुर्यान्मनसापि तत्
hiṃsādi yanniṣiddhaṃ syānna kuryānmanasāpi tat
सदा भस्मानुलिप्तां गस्सुवेषश्च शुचिर्भवेत्
sadā bhasmānuliptāṃ gassuveṣaśca śucirbhavet
इत्थमाचारवान्भूत्वा स्वानुकूले शुभे ऽहनि
itthamācāravānbhūtvā svānukūle śubhe 'hani
पूर्वोक्तलक्षणे देशे पुष्पदामाद्यलंकृते
pūrvoktalakṣaṇe deśe puṣpadāmādyalaṃkṛte
आलिप्य शकृता 1 भूमिं हस्तमानावरां यथा
ālipya śakṛtā 1 bhūmiṃ hastamānāvarāṃ yathā
विलिखेत्कमले भद्रे दीप्यमानं स्वतेजसा
vilikhetkamale bhadre dīpyamānaṃ svatejasā
तप्तजांबूनदमयमष्टपत्रं सकेसरम्
taptajāṃbūnadamayamaṣṭapatraṃ sakesaram
मध्ये कर्णिकया युक्तं सर्वरत्नैरलंकृतम्
madhye karṇikayā yuktaṃ sarvaratnairalaṃkṛtam
स्वाकारसदृशेनैव नालेन च समन्वितम्
svākārasadṛśenaiva nālena ca samanvitam
तादृशे स्वर्णनिर्माणे कंदे सम्यग्विधानतः
tādṛśe svarṇanirmāṇe kaṃde samyagvidhānataḥ
तत्राणिमादिकं सर्वं संकल्प्य मनसा पुनः
tatrāṇimādikaṃ sarvaṃ saṃkalpya manasā punaḥ
रत्नजं वाथ सौवर्णं स्फटिकं वा सलक्षणम्
ratnajaṃ vātha sauvarṇaṃ sphaṭikaṃ vā salakṣaṇam
लिङ्गं सवेदिकं चैव स्थापयित्वा विधानतः
liṅgaṃ savedikaṃ caiva sthāpayitvā vidhānataḥ
तत्रावाह्य यजेद्देवं सांबं सगणमव्ययम्
tatrāvāhya yajeddevaṃ sāṃbaṃ sagaṇamavyayam
तत्र माहेश्वरी कल्प्या मूर्तिर्मूर्तिमतः प्रभोः
tatra māheśvarī kalpyā mūrtirmūrtimataḥ prabhoḥ
1 गोरिति शेषः 587अ चतुर्भुजा चतुर्वक्त्रा सर्वाभरणभूषिता
1 goriti śeṣaḥ 587a caturbhujā caturvaktrā sarvābharaṇabhūṣitā
शार्दूलचर्मवसना किंचिद्विहसितानना
śārdūlacarmavasanā kiṃcidvihasitānanā
वरदाभयहस्ता च मृगटंकधरा तथा
varadābhayahastā ca mṛgaṭaṃkadharā tathā
अथ वाष्टभुजा चिंत्या चिंतकस्य यथारुचि
atha vāṣṭabhujā ciṃtyā ciṃtakasya yathāruci
तदा त्रिशूलपरशुखड्गवज्राणि दक्षिणे
tadā triśūlaparaśukhaḍgavajrāṇi dakṣiṇe
वामे पाशांकुशौ तद्वत्खेटं नागं च बिभ्रती
vāme pāśāṃkuśau tadvatkheṭaṃ nāgaṃ ca bibhratī
बालार्कसदृशप्रख्या प्रतिवक्त्रं त्रिलोचना
bālārkasadṛśaprakhyā prativaktraṃ trilocanā
तस्याः पूर्वमुखं सौम्यं स्वाकारसदृशप्रभम्
tasyāḥ pūrvamukhaṃ saumyaṃ svākārasadṛśaprabham
दक्षिणं नीलजीमूतसदृशं घोरदर्शनम्
dakṣiṇaṃ nīlajīmūtasadṛśaṃ ghoradarśanam
उत्तरं विद्रुमप्रख्यं नीलालकविभूषितम्
uttaraṃ vidrumaprakhyaṃ nīlālakavibhūṣitam
पश्चिमं पूर्णचंद्राभं सौम्यमिंदुकलाधरम्
paścimaṃ pūrṇacaṃdrābhaṃ saumyamiṃdukalādharam
तदंकमंडलारूढा शक्तिर्माहेश्वरी परा
tadaṃkamaṃḍalārūḍhā śaktirmāheśvarī parā
महालक्ष्मीरिति ख्याता श्यामा सर्वमनोहरा
mahālakṣmīriti khyātā śyāmā sarvamanoharā
मूर्तिं कृत्वैवमाकारां सकलीकृत्य च क्रमात्
mūrtiṃ kṛtvaivamākārāṃ sakalīkṛtya ca kramāt
मूर्तिमंतमथावाह्य यजेत्परमकारणम्
mūrtimaṃtamathāvāhya yajetparamakāraṇam
स्नानार्थे कल्पयेत्तत्र पञ्चगव्यं तु कापिलम्
snānārthe kalpayettatra pañcagavyaṃ tu kāpilam
पञ्चामृतं च पूर्णानि बीजानि च विशेषतः
pañcāmṛtaṃ ca pūrṇāni bījāni ca viśeṣataḥ
पुरस्तान्मण्डलं कृत्वा रत्नचूर्णाद्यलंकृतम्
purastānmaṇḍalaṃ kṛtvā ratnacūrṇādyalaṃkṛtam
कर्णिकायां प्रविन्यस्येदीशानकलशं पुनः
karṇikāyāṃ pravinyasyedīśānakalaśaṃ punaḥ
सद्यादिकलशान्पश्चात्परितस्तस्य कल्पयेत्
sadyādikalaśānpaścātparitastasya kalpayet
ततो विद्येशकलशानष्टौ पूर्वादिवत्क्रमात्
tato vidyeśakalaśānaṣṭau pūrvādivatkramāt
तीर्थाम्बुपूरितान्कृत्वा सूत्रेणावेष्ट्य पूर्ववत्
tīrthāmbupūritānkṛtvā sūtreṇāveṣṭya pūrvavat
पुण्यद्रव्याणि निक्षिप्य समन्त्रं सविधानकम्
puṇyadravyāṇi nikṣipya samantraṃ savidhānakam
दुकूलाद्येन वस्त्रेण समाच्छाद्य समंततः
dukūlādyena vastreṇa samācchādya samaṃtataḥ
सर्वत्र मंत्रं विन्यस्य तत्तन्मंत्रपुरस्सरम्
sarvatra maṃtraṃ vinyasya tattanmaṃtrapurassaram
स्नानकाले तु संप्राप्ते सर्वमङ्गलनिस्वनैः
snānakāle tu saṃprāpte sarvamaṅgalanisvanaiḥ
पञ्चगव्यादिभिश्चैव स्नापयेत्परमेश्वरम्
pañcagavyādibhiścaiva snāpayetparameśvaram
ततः कुशोदकाद्यानि स्वर्णरत्नोदकान्यपि
tataḥ kuśodakādyāni svarṇaratnodakānyapi
गंधपुष्पादिसिद्धानि मन्त्रसिद्धानि च क्रमात्
gaṃdhapuṣpādisiddhāni mantrasiddhāni ca kramāt
उद्धृत्योद्धृत्य मन्त्रेण तैस्तैस्स्नाप्य महेश्वरम्
uddhṛtyoddhṛtya mantreṇa taistaissnāpya maheśvaram
गंधं पुष्पादिदीपांश्च पूजाकर्म समाचरेत्
gaṃdhaṃ puṣpādidīpāṃśca pūjākarma samācaret
पलावरः स्यादालेप एकादशपलोत्तरः
palāvaraḥ syādālepa ekādaśapalottaraḥ
सुवर्णरत्नपुष्पाणि शुभानि सुरभीणि च
suvarṇaratnapuṣpāṇi śubhāni surabhīṇi ca
नीलोत्पलाद्युत्पलानि बिल्वपत्राण्यनेकशः
nīlotpalādyutpalāni bilvapatrāṇyanekaśaḥ
कमलानि च रक्तानि श्वेतान्यपि च शंभवे
kamalāni ca raktāni śvetānyapi ca śaṃbhave
कृष्णागुरूद्भवो धूपः सकर्पूराज्यगुग्गुलः
kṛṣṇāgurūdbhavo dhūpaḥ sakarpūrājyaguggulaḥ
कपिलाघृतसंसिद्धा दीपाः कर्पूरवर्तिजाः
kapilāghṛtasaṃsiddhā dīpāḥ karpūravartijāḥ
पञ्चब्रह्मषडंगानि पूज्यान्यावरणानि च
pañcabrahmaṣaḍaṃgāni pūjyānyāvaraṇāni ca
नैवेद्यः पयसा सिद्धः स गुडाज्यो महाचरुः
naivedyaḥ payasā siddhaḥ sa guḍājyo mahācaruḥ
पाटलोत्पलपद्माद्यैः पानीयं च सुगन्धितम्
pāṭalotpalapadmādyaiḥ pānīyaṃ ca sugandhitam
पञ्चसौगंधिकोपेतं तांबूलं च सुसंस्कृतम्
pañcasaugaṃdhikopetaṃ tāṃbūlaṃ ca susaṃskṛtam
सुवर्णरत्नसिद्धानि भूषणानि विशेषतः
suvarṇaratnasiddhāni bhūṣaṇāni viśeṣataḥ
587ब् वासांसि च विचित्राणि सूक्ष्माणि च नवानि च
587b vāsāṃsi ca vicitrāṇi sūkṣmāṇi ca navāni ca
दर्शनीयानि देयानि गानवाद्यादिभिस्सह
darśanīyāni deyāni gānavādyādibhissaha
जपश्च मूलमंत्रस्य लक्षः परमसंख्यया
japaśca mūlamaṃtrasya lakṣaḥ paramasaṃkhyayā
एकावरा त्र्युत्तरा च पूजा फलवशादिह
ekāvarā tryuttarā ca pūjā phalavaśādiha
दशसंख्यावरो होमः प्रतिद्रव्यं शतोत्तरः
daśasaṃkhyāvaro homaḥ pratidravyaṃ śatottaraḥ
घोररूपश्शिवश्चिंत्यो मारणोच्चाटनादिषु
ghorarūpaśśivaściṃtyo māraṇoccāṭanādiṣu
शिवलिंगे शिवाग्नौ च ह्यन्यासु प्रतिमासु च
śivaliṃge śivāgnau ca hyanyāsu pratimāsu ca
चिंत्यस्सौम्यतनुश्शंभुः कार्ये शांतिकपौष्टिके
ciṃtyassaumyatanuśśaṃbhuḥ kārye śāṃtikapauṣṭike
आयसौ स्रुक्स्रुवौ कार्यौ मारणादिषु कर्मसु
āyasau sruksruvau kāryau māraṇādiṣu karmasu
तदन्यत्र तु सौवर्णौ शांतिकाद्येषु कृत्स्नशः
tadanyatra tu sauvarṇau śāṃtikādyeṣu kṛtsnaśaḥ
दूर्वया घृतगोक्षीरमिश्रया मधुना तथा
dūrvayā ghṛtagokṣīramiśrayā madhunā tathā
चरुणा सघृतेनैव केवलं पयसापि वा
caruṇā saghṛtenaiva kevalaṃ payasāpi vā
जुहुयान्मृत्युविजये तिलै रोगोपशांतये
juhuyānmṛtyuvijaye tilai rogopaśāṃtaye
घृतेन पयसा चैव कमलैर्वाथ केवलैः
ghṛtena payasā caiva kamalairvātha kevalaiḥ
समृद्धिकामो जुहुयान्महादारिद्र्यशांतये
samṛddhikāmo juhuyānmahādāridryaśāṃtaye
जातीपुष्पेण वश्यार्थी जुहुयात्सघृतेन तु
jātīpuṣpeṇa vaśyārthī juhuyātsaghṛtena tu
घृतेन करवीरैश्च कुर्यादाकर्षणं द्विजः
ghṛtena karavīraiśca kuryādākarṣaṇaṃ dvijaḥ
तैलेनोच्चाटनं कुर्यात्स्तंभनं मधुना पुनः
tailenoccāṭanaṃ kuryātstaṃbhanaṃ madhunā punaḥ
स्तंभनं सर्षपेणापि लशुनेन तु पातनम्
staṃbhanaṃ sarṣapeṇāpi laśunena tu pātanam
ताडनं रुधिरेण स्यात्खरस्योष्ट्रस्य चोभयोः
tāḍanaṃ rudhireṇa syātkharasyoṣṭrasya cobhayoḥ
मारणोच्चाटने कुर्याद्रोहिबीजैस्तिलान्वितैः
māraṇoccāṭane kuryādrohibījaistilānvitaiḥ
विद्वेषणं च तैलेन कुर्याल्लांगलकस्य तु
vidveṣaṇaṃ ca tailena kuryāllāṃgalakasya tu
बंधनं रोहिबीजेन सेनास्तंभनमेव च
baṃdhanaṃ rohibījena senāstaṃbhanameva ca
रक्तसर्षपसंमिश्रैर्होमद्रव्यैरशेषतः
raktasarṣapasaṃmiśrairhomadravyairaśeṣataḥ
हस्तयंत्रोद्भवैस्तैलैर्जुहुयादाभिचारिके
hastayaṃtrodbhavaistailairjuhuyādābhicārike
कटुकीतुषसंयुक्तैः कार्पासास्थिभिरेव च
kaṭukītuṣasaṃyuktaiḥ kārpāsāsthibhireva ca
सर्षपैस्तैलसंमिश्रैर्जुहुयादाभिचारिके
sarṣapaistailasaṃmiśrairjuhuyādābhicārike
ज्वरोपशांतिदं क्षीरं सौभाग्यफलदं तथा
jvaropaśāṃtidaṃ kṣīraṃ saubhāgyaphaladaṃ tathā
सर्वसिद्धिकरो होमः क्षौद्राज्यदधिभिर्युतैः
sarvasiddhikaro homaḥ kṣaudrājyadadhibhiryutaiḥ
क्षीरेण तंदुलैश्चैव चरुणा केवलेन वा
kṣīreṇa taṃdulaiścaiva caruṇā kevalena vā
शांतिकं पौष्टिकं वापि सप्तभिः समिदादिभिः
śāṃtikaṃ pauṣṭikaṃ vāpi saptabhiḥ samidādibhiḥ
द्रव्यैर्विशेषतो होमे वश्यमाकर्षणं तथा
dravyairviśeṣato home vaśyamākarṣaṇaṃ tathā
वश्यमाकर्षणं चैव श्रीपदं च विशेषतः
vaśyamākarṣaṇaṃ caiva śrīpadaṃ ca viśeṣataḥ
बिल्वपत्रैस्तु हवनं शत्रोर्विजयदं तथा
bilvapatraistu havanaṃ śatrorvijayadaṃ tathā
समिधः शांतिकार्येषु पालाशखदिरादिकाः
samidhaḥ śāṃtikāryeṣu pālāśakhadirādikāḥ
करवीरार्कजाः क्रौर्ये कण्टकिन्यश्च विग्रहे
karavīrārkajāḥ kraurye kaṇṭakinyaśca vigrahe
प्रशांतः शांतिकं कुर्यात्पौष्टिकं च विशेषतः
praśāṃtaḥ śāṃtikaṃ kuryātpauṣṭikaṃ ca viśeṣataḥ
निर्घृणः क्रुद्धचित्तस्तु प्रकुर्यादाभिचारिकम्
nirghṛṇaḥ kruddhacittastu prakuryādābhicārikam
अतीवदुरवस्थायां प्रतीकारांतरं न चेत्
atīvaduravasthāyāṃ pratīkārāṃtaraṃ na cet
आततायिनमुद्दिश्य प्रकुर्यादाभिचारिकम्
ātatāyinamuddiśya prakuryādābhicārikam
स्वराष्ट्रपतिमुद्दिश्य न कुर्यादाभिचारिकम्
svarāṣṭrapatimuddiśya na kuryādābhicārikam
यद्यास्तिकस्सुधर्मिष्ठो मान्यो वा यो ऽपि कोपि वा
yadyāstikassudharmiṣṭho mānyo vā yo 'pi kopi vā
तमुद्दिश्यापि नो कुर्यादाततायिनमप्युत
tamuddiśyāpi no kuryādātatāyinamapyuta
मनसा कर्मणा वाचा यो ऽपि कोपि शिवाश्रितः
manasā karmaṇā vācā yo 'pi kopi śivāśritaḥ
588अ स्वराष्ट्रपतिमुद्दिश्य शिवा श्रितमथापि वा
588a svarāṣṭrapatimuddiśya śivā śritamathāpi vā
कृत्वाभिचारिकं कर्म सद्यो विनिपतेन्नरः
kṛtvābhicārikaṃ karma sadyo vinipatennaraḥ
स्वराष्ट्रपालकं तस्माच्छिवभक्तं च कञ्चन
svarāṣṭrapālakaṃ tasmācchivabhaktaṃ ca kañcana
न हिंस्यादभिचाराद्यैर्यदीच्छेत्सुखमात्मनः
na hiṃsyādabhicārādyairyadīcchetsukhamātmanaḥ
अन्यं कमपि चोद्दिश्य कृत्वा वै मारणादिकम्
anyaṃ kamapi coddiśya kṛtvā vai māraṇādikam
पश्चात्तापेन संयुक्तः प्रायश्चित्तं समाचरेत्
paścāttāpena saṃyuktaḥ prāyaścittaṃ samācaret
बाणलिंगे ऽपि वा कुर्यान्निर्धनो धनवानपि
bāṇaliṃge 'pi vā kuryānnirdhano dhanavānapi
स्वयंभूते ऽथ वा लिंगे आर्षके वैदिके ऽपि वा
svayaṃbhūte 'tha vā liṃge ārṣake vaidike 'pi vā
अभावे हेमरत्नानामशक्तौ च तदर्जने
abhāve hemaratnānāmaśaktau ca tadarjane
मनसैवाचरेदेतद्द्रव्यैर्वा प्रतिरूपकैः
manasaivācaredetaddravyairvā pratirūpakaiḥ
क्वचिदंशे तु यः शक्तस्त्वशक्तः क्वचिदंशके
kvacidaṃśe tu yaḥ śaktastvaśaktaḥ kvacidaṃśake
सो ऽपि शक्त्यनुसारेण कुर्वंश्चेत्फलमृच्छति
so 'pi śaktyanusāreṇa kurvaṃścetphalamṛcchati
कर्मण्यनुष्ठिते ऽप्यस्मिन्फलं यत्र न दृश्यते
karmaṇyanuṣṭhite 'pyasminphalaṃ yatra na dṛśyate
द्विस्त्रिर्वावर्तयेत्तत्र सर्वथा दृश्यते फलम्
dvistrirvāvartayettatra sarvathā dṛśyate phalam
पूजोपयुक्तं यद्द्रव्यं हेमरत्नाद्यनुत्तमम्
pūjopayuktaṃ yaddravyaṃ hemaratnādyanuttamam
तत्सर्वं गुरवे दद्याद्दक्षिणां च ततः पृथक्
tatsarvaṃ gurave dadyāddakṣiṇāṃ ca tataḥ pṛthak
स चेन्नेच्छति तत्सर्वं शिवाय विनिवेदयेत्
sa cennecchati tatsarvaṃ śivāya vinivedayet
अथवा शिवभक्तेभ्यो नान्येभ्यस्तु प्रदीयते
athavā śivabhaktebhyo nānyebhyastu pradīyate
यः स्वयं साधयेच्छक्त्या गुर्वादिनिरपेक्षया
yaḥ svayaṃ sādhayecchaktyā gurvādinirapekṣayā
सो ऽप्येवमाचरेदत्र न गृह्णीयात्स्वयं पुनः
so 'pyevamācaredatra na gṛhṇīyātsvayaṃ punaḥ
स्वयं गृह्णाति यो लोभात्पूजांगद्रव्यमुत्तमम्
svayaṃ gṛhṇāti yo lobhātpūjāṃgadravyamuttamam
कांक्षितं न लभेन्मूढो नात्र कार्या विचारणा
kāṃkṣitaṃ na labhenmūḍho nātra kāryā vicāraṇā
अर्चितं यत्तु तल्लिंगं गृह्णीयाद्वा नवा स्वयम्
arcitaṃ yattu talliṃgaṃ gṛhṇīyādvā navā svayam
गृह्णीयाद्यदि तन्नित्यं स्वयं वान्यो ऽपि वार्चयेत्
gṛhṇīyādyadi tannityaṃ svayaṃ vānyo 'pi vārcayet
यथोक्तमेव कर्मैतदाचरेद्यो ऽनपायतः
yathoktameva karmaitadācaredyo 'napāyataḥ
फलं व्यभिचरेन्नैवमित्यतः किं प्ररोचकम्
phalaṃ vyabhicarennaivamityataḥ kiṃ prarocakam
तथाप्युद्देशतो वक्ष्ये कर्मणः सिद्धिमुत्तमम्
tathāpyuddeśato vakṣye karmaṇaḥ siddhimuttamam
अपि शत्रुभिराक्रांतो व्याधिभिर्वाप्यनेकशः
api śatrubhirākrāṃto vyādhibhirvāpyanekaśaḥ
मृत्योरास्यगतश्चापि मुच्यते निरपायतः
mṛtyorāsyagataścāpi mucyate nirapāyataḥ
पूजायते ऽतिकृपणो रिक्तो वैश्रवणायते
pūjāyate 'tikṛpaṇo rikto vaiśravaṇāyate
कामायते विरूपो ऽपि वृद्धो ऽपि तरुणायते
kāmāyate virūpo 'pi vṛddho 'pi taruṇāyate
शत्रुर्मित्रायते सद्यो विरोधी किंकरायते
śatrurmitrāyate sadyo virodhī kiṃkarāyate
विषायते यदमृतं विषमप्यमृतायते
viṣāyate yadamṛtaṃ viṣamapyamṛtāyate
स्थलायते समुद्रो ऽपि स्थलमप्यर्णवायते
sthalāyate samudro 'pi sthalamapyarṇavāyate
महीधरायते श्वभ्रं स च श्वभ्रायते गिरिः
mahīdharāyate śvabhraṃ sa ca śvabhrāyate giriḥ
पद्माकरायते वह्निः सरो वैश्वानरायते
padmākarāyate vahniḥ saro vaiśvānarāyate
वनायते यदुद्यानं तदुद्यानायते वनम्
vanāyate yadudyānaṃ tadudyānāyate vanam
सिंहायते मृगः क्षुद्रः सिंहः क्रीडामृगायते
siṃhāyate mṛgaḥ kṣudraḥ siṃhaḥ krīḍāmṛgāyate
स्त्रियो ऽभिसारिकायन्ते लक्ष्मीः सुचरितायते
striyo 'bhisārikāyante lakṣmīḥ sucaritāyate
स्वैरप्रेष्यायते वाणी कीर्तिस्तु गणिकायते
svairapreṣyāyate vāṇī kīrtistu gaṇikāyate
स्वैराचारायते मेधा वज्रसूचीयते मनः
svairācārāyate medhā vajrasūcīyate manaḥ
महावातायते शक्तिर्बलं मत्तगजायते
mahāvātāyate śaktirbalaṃ mattagajāyate
588ब् स्तम्भायते समुद्योगैः शत्रुपक्षे स्थिता क्रिया
588b stambhāyate samudyogaiḥ śatrupakṣe sthitā kriyā
शत्रुपक्षायते ऽरीणां सर्व एव सुहृज्जनः
śatrupakṣāyate 'rīṇāṃ sarva eva suhṛjjanaḥ
शत्रवः कुणपायन्ते जीवन्तोपि सबांधवाः
śatravaḥ kuṇapāyante jīvantopi sabāṃdhavāḥ
आपन्नो ऽपि गतारिष्टः स्वयं खल्वमृतायते
āpanno 'pi gatāriṣṭaḥ svayaṃ khalvamṛtāyate
रसाय नायते नित्यमपथ्यमपि सेवितम्
rasāya nāyate nityamapathyamapi sevitam
अनिशं क्रियमाणापि रतिस्त्वभिनवायते
aniśaṃ kriyamāṇāpi ratistvabhinavāyate
अनागतादिकं सर्वं करस्थामलकायते
anāgatādikaṃ sarvaṃ karasthāmalakāyate
यादृच्छिकफलायन्ते सिद्धयो ऽप्यणिमादयः
yādṛcchikaphalāyante siddhayo 'pyaṇimādayaḥ
बहुनात्र किमुक्तेन सर्वकामार्थसिद्धिषु
bahunātra kimuktena sarvakāmārthasiddhiṣu
अस्मिन्कर्मणि निर्वृत्ते त्वनवाप्यं न विद्यते
asminkarmaṇi nirvṛtte tvanavāpyaṃ na vidyate