Saṃhitā 2 · Chapter 31

ओं इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायामुत्तरखण्डे शैवानां काम्यकवर्णनं नाम त्रिंशो ऽध्यायः Cहप्तेर् 31 उपमन्युरुवाच स्तोत्रं वक्ष्यामि ते कृष्ण पञ्चावरणमार्गतः

oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śaivānāṃ kāmyakavarṇanaṃ nāma triṃśo 'dhyāyaḥ Chapter 31 upamanyuruvāca stotraṃ vakṣyāmi te kṛṣṇa pañcāvaraṇamārgataḥ

योगेश्वरमिदं पुण्यं कर्म येन समाप्यते

yogeśvaramidaṃ puṇyaṃ karma yena samāpyate

जय जय जगदेकनाथ शंभो प्रकृतिमनोहर नित्यचित्स्वभाव

jaya jaya jagadekanātha śaṃbho prakṛtimanohara nityacitsvabhāva

अतिगतकलुषप्रपञ्चवाचामपि मनसां पदवीमतीततत्त्वम्

atigatakaluṣaprapañcavācāmapi manasāṃ padavīmatītatattvam

स्वभावनिर्मलाभोग जय सुन्दरचेष्टित

svabhāvanirmalābhoga jaya sundaraceṣṭita

स्वात्मतुल्यमहाशक्ते जय शुद्धगुणार्णव

svātmatulyamahāśakte jaya śuddhaguṇārṇava

अनन्तकांतिसंपन्न जयासदृशविग्रह

anantakāṃtisaṃpanna jayāsadṛśavigraha

अतर्क्यमहिमाधार जयानाकुलमंगल

atarkyamahimādhāra jayānākulamaṃgala

निरंजन निराधार जय निष्कारणोदय

niraṃjana nirādhāra jaya niṣkāraṇodaya

निरन्तरपरानन्द जय निर्वृतिकारण

nirantaraparānanda jaya nirvṛtikāraṇa

जयातिपरमैश्वर्य जयातिकरुणास्पद

jayātiparamaiśvarya jayātikaruṇāspada

जय स्वतंत्रसर्वस्व जयासदृशवैभव

jaya svataṃtrasarvasva jayāsadṛśavaibhava

जयावृतमहाविश्व जयानावृत केनचित्

jayāvṛtamahāviśva jayānāvṛta kenacit

जयोत्तर समस्तस्य जयात्यन्तनिरुत्तर

jayottara samastasya jayātyantaniruttara

जयाद्भुत जयाक्षुद्र जयाक्षत जयाव्यय

jayādbhuta jayākṣudra jayākṣata jayāvyaya

जयामेय जयामाय जयाभाव जयामल

jayāmeya jayāmāya jayābhāva jayāmala

महाभुज महासार महागुण महाकथ

mahābhuja mahāsāra mahāguṇa mahākatha

महाबल महामाय महारस महारथ

mahābala mahāmāya mahārasa mahāratha

नमः परमदेवाय नमः परमहेतवे

namaḥ paramadevāya namaḥ paramahetave

नमश्शिवाय शांताय नमश्शिवतराय ते

namaśśivāya śāṃtāya namaśśivatarāya te

त्वदधीनमिदं कृत्स्नं जगद्धि ससुरासुरम्

tvadadhīnamidaṃ kṛtsnaṃ jagaddhi sasurāsuram

अतस्त्वद्विहितामाज्ञां क्षमते को ऽतिवर्तितुम्

atastvadvihitāmājñāṃ kṣamate ko 'tivartitum

अयं पुनर्जनो नित्यं भवदेकसमाश्रयः

ayaṃ punarjano nityaṃ bhavadekasamāśrayaḥ

भवानतो ऽनुगृह्यास्मै प्रार्थितं संप्रयच्छतु

bhavānato 'nugṛhyāsmai prārthitaṃ saṃprayacchatu

जयांबिके जगन्मातर्जय सर्वजगन्मयि

jayāṃbike jaganmātarjaya sarvajaganmayi

जयानवधिकैश्वर्ये जयानुपमविग्रहे

jayānavadhikaiśvarye jayānupamavigrahe

जय वाङ्मनसातीते जयाचिद्ध्वांतभंजिके

jaya vāṅmanasātīte jayāciddhvāṃtabhaṃjike

जय जन्मजराहीने जय कालोत्तरोत्तरे

jaya janmajarāhīne jaya kālottarottare

जयानेकविधानस्थे जय विश्वेश्वरप्रिये

jayānekavidhānasthe jaya viśveśvarapriye

जय विश्वसुराराध्ये जय विश्वविजृंभिणि

jaya viśvasurārādhye jaya viśvavijṛṃbhiṇi

जय मंगलदिव्यांगि जय मंगलदीपिके

jaya maṃgaladivyāṃgi jaya maṃgaladīpike

जय मंगलचारित्रे जय मंगलदायिनि

jaya maṃgalacāritre jaya maṃgaladāyini

नमः परमकल्याणगुणसंचयमूर्तये

namaḥ paramakalyāṇaguṇasaṃcayamūrtaye

त्वत्तः खलु समुत्पन्नं जगत्त्वय्येव लीयते

tvattaḥ khalu samutpannaṃ jagattvayyeva līyate

582ब् त्वद्विनातः फलं दातुमीश्वरोपि न शक्नुयात्

582b tvadvinātaḥ phalaṃ dātumīśvaropi na śaknuyāt

जन्मप्रभृति देवेशि जनोयं त्वदुपाश्रितः

janmaprabhṛti deveśi janoyaṃ tvadupāśritaḥ

अतो ऽस्य तव भक्तस्य निर्वर्तय मनोरथम्

ato 'sya tava bhaktasya nirvartaya manoratham

पञ्चवक्त्रो दशभुजः शुद्धस्फटिकसन्निभः

pañcavaktro daśabhujaḥ śuddhasphaṭikasannibhaḥ

वर्णब्रह्मकलादेहो देवस्सकलनिष्कलः

varṇabrahmakalādeho devassakalaniṣkalaḥ

शिवभक्तिसमारूढः शांत्यतीतस्सदाशिवः

śivabhaktisamārūḍhaḥ śāṃtyatītassadāśivaḥ

भक्त्या मयार्चितो मह्यं प्रार्थितं शं प्रयच्छतु

bhaktyā mayārcito mahyaṃ prārthitaṃ śaṃ prayacchatu

सदाशिवांकमारूढा शक्तिरिच्छा शिवाह्वया

sadāśivāṃkamārūḍhā śaktiricchā śivāhvayā

जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम्

jananī sarvalokānāṃ prayacchatu manoratham

शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ

śivayordayitā putrau devau heraṃbaṣaṇmukhau

शिवानुभावौ सर्वज्ञौ शिवज्ञानामृताशिनौ

śivānubhāvau sarvajñau śivajñānāmṛtāśinau

तृप्तौ परस्परं स्निग्धौ शिवाभ्यां नित्यसत्कृतौ

tṛptau parasparaṃ snigdhau śivābhyāṃ nityasatkṛtau

सत्कृतौ च सदा देवौ ब्रह्माद्यैस्त्रिदशैरपि

satkṛtau ca sadā devau brahmādyaistridaśairapi

सर्वलोकपरित्राणं कर्तुमभ्युदितौ सदा

sarvalokaparitrāṇaṃ kartumabhyuditau sadā

स्वेच्छावतारं कुर्वंतौ स्वांशभेदैरनेकशः

svecchāvatāraṃ kurvaṃtau svāṃśabhedairanekaśaḥ

ताविमौ शिवयोः पार्श्वे नित्यमित्थं मयार्चितौ

tāvimau śivayoḥ pārśve nityamitthaṃ mayārcitau

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य प्रार्थितं मे प्रयच्छताम्

tayorājñāṃ puraskṛtya prārthitaṃ me prayacchatām

शुद्धस्फटिकसंकाशमीशानाख्यं सदाशिवम्

śuddhasphaṭikasaṃkāśamīśānākhyaṃ sadāśivam

मूर्धाभिमानिनी मूर्तिः शिवस्य परमात्मनः

mūrdhābhimāninī mūrtiḥ śivasya paramātmanaḥ

शिवार्चनरतं शांतं शांत्यतीतं मखास्थितम्

śivārcanarataṃ śāṃtaṃ śāṃtyatītaṃ makhāsthitam

पञ्चाक्षरांतिमं बीजं कलाभिः पञ्चभिर्युतम्

pañcākṣarāṃtimaṃ bījaṃ kalābhiḥ pañcabhiryutam

प्रथमावरणे पूर्वं शक्त्या सह समर्चितम्

prathamāvaraṇe pūrvaṃ śaktyā saha samarcitam

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

बालसूर्यप्रतीकाशं पुरुषाख्यं पुरातनम्

bālasūryapratīkāśaṃ puruṣākhyaṃ purātanam

पूर्ववक्त्राभिमानं च शिवस्य परमेष्ठिनः

pūrvavaktrābhimānaṃ ca śivasya parameṣṭhinaḥ

शांत्यात्मकं मरुत्संस्थं शम्भोः पादार्चने रतम्

śāṃtyātmakaṃ marutsaṃsthaṃ śambhoḥ pādārcane ratam

प्रथमं शिवबीजेषु कलासु च चतुष्कलम्

prathamaṃ śivabījeṣu kalāsu ca catuṣkalam

पूर्वभागे मया भक्त्या शक्त्या सह समर्चितम्

pūrvabhāge mayā bhaktyā śaktyā saha samarcitam

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

अञ्जनादिप्रतीकाशमघोरं घोरविग्रहम्

añjanādipratīkāśamaghoraṃ ghoravigraham

देवस्य दक्षिणं वक्त्रं देवदेवपदार्चकम्

devasya dakṣiṇaṃ vaktraṃ devadevapadārcakam

विद्यापादं समारूढं वह्निमण्डलमध्यगम्

vidyāpādaṃ samārūḍhaṃ vahnimaṇḍalamadhyagam

द्वितीयं शिवबीजेषु कलास्वष्टकलान्वितम्

dvitīyaṃ śivabījeṣu kalāsvaṣṭakalānvitam

शंभोर्दक्षिणदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

śaṃbhordakṣiṇadigbhāge śaktyā saha samarcitam

पवित्रं मध्यमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

pavitraṃ madhyamaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

कुंकुमक्षोदसंकाशं वामाख्यं वरवेषधृक्

kuṃkumakṣodasaṃkāśaṃ vāmākhyaṃ varaveṣadhṛk

वक्त्रमुत्तरमीशस्य प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठितम्

vaktramuttaramīśasya pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhitam

वारिमंडलमध्यस्थं महादेवार्चने रतम्

vārimaṃḍalamadhyasthaṃ mahādevārcane ratam

तुरीयं शिवबीजेषु त्रयोदशकलान्वितम्

turīyaṃ śivabījeṣu trayodaśakalānvitam

देवस्योत्तरदिग्भागे शक्त्या सह समर्चितम्

devasyottaradigbhāge śaktyā saha samarcitam

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

शंखकुंदेंदुधवलं संध्याख्यं सौम्यलक्षणम्

śaṃkhakuṃdeṃdudhavalaṃ saṃdhyākhyaṃ saumyalakṣaṇam

शिवस्य पश्चिमं वक्त्रं शिवपादार्चने रतम्

śivasya paścimaṃ vaktraṃ śivapādārcane ratam

निवृत्तिपदनिष्ठं च पृथिव्यां समवस्थितम्

nivṛttipadaniṣṭhaṃ ca pṛthivyāṃ samavasthitam

तृतीयं शिवबीजेषु कलाभिश्चाष्टभिर्युतम्

tṛtīyaṃ śivabījeṣu kalābhiścāṣṭabhiryutam

583अ देवस्य पश्चिमे भागे शक्त्या सह समर्चितम्

583a devasya paścime bhāge śaktyā saha samarcitam

पवित्रं परमं ब्रह्म प्रार्थितं मे प्रयच्छतु

pavitraṃ paramaṃ brahma prārthitaṃ me prayacchatu

शिवस्य तु शिवायाश्च हृन्मूर्तिशिवभाविते

śivasya tu śivāyāśca hṛnmūrtiśivabhāvite

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य ते मे कामं प्रयच्छताम्

tayorājñāṃ puraskṛtya te me kāmaṃ prayacchatām

शिवस्य च शिवायाश्च शिखामूर्तिशिवाश्रिते

śivasya ca śivāyāśca śikhāmūrtiśivāśrite

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

शिवस्य च शिवायाश्च वर्मणा शिवभाविते

śivasya ca śivāyāśca varmaṇā śivabhāvite

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

शिवस्य च शिवायाश्च नेत्रमूर्तिशिवाश्रिते

śivasya ca śivāyāśca netramūrtiśivāśrite

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

अस्त्रमूर्ती च शिवयोर्नित्यमर्चनतत्परे

astramūrtī ca śivayornityamarcanatatpare

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं प्रयच्छताम्

satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ prayacchatām

वामौ ज्येष्ठस्तथा रुद्रः कालो विकरणस्तथा

vāmau jyeṣṭhastathā rudraḥ kālo vikaraṇastathā

बलो विकरणश्चैव बलप्रमथनः परः

balo vikaraṇaścaiva balapramathanaḥ paraḥ

सर्वभूतस्य दमनस्तादृशाश्चाष्टशक्तयः

sarvabhūtasya damanastādṛśāścāṣṭaśaktayaḥ

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात्

prārthitaṃ me prayacchaṃtu śivayoreva śāsanāt

अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः

athānaṃtaśca sūkṣmaśca śivaścāpyekanetrakaḥ

एक रुद्राख्यमर्तिश्च श्रीकण्ठश्च शिखंडकः

eka rudrākhyamartiśca śrīkaṇṭhaśca śikhaṃḍakaḥ

तथाष्टौ शक्तयस्तेषां द्वितीयावरणे ऽर्चिताः

tathāṣṭau śaktayasteṣāṃ dvitīyāvaraṇe 'rcitāḥ

ते मे कामं प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात्

te me kāmaṃ prayacchaṃtu śivayoreva śāsanāt

भवाद्या मूर्तयश्चाष्टौ तासामपि च शक्तयः

bhavādyā mūrtayaścāṣṭau tāsāmapi ca śaktayaḥ

महादेवादयश्चान्ये तथैकादशमूर्तयः

mahādevādayaścānye tathaikādaśamūrtayaḥ

शक्तिभिस्सहितास्सर्वे तृतीयावरणे स्थिताः

śaktibhissahitāssarve tṛtīyāvaraṇe sthitāḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां दिशंतु फलमीप्सितम्

satkṛtya śivayorājñāṃ diśaṃtu phalamīpsitam

वृक्षराजो महातेजा महामेघसमस्वनः

vṛkṣarājo mahātejā mahāmeghasamasvanaḥ

मेरुमंदरकैलासहिमाद्रिशिखरोपमः

merumaṃdarakailāsahimādriśikharopamaḥ

सिताभ्रशिखराकारः ककुदा परिशोभितः

sitābhraśikharākāraḥ kakudā pariśobhitaḥ

महाभोगींद्रकल्पेन वालेन च विराजितः

mahābhogīṃdrakalpena vālena ca virājitaḥ

रक्तास्यशृंगचरणौ रक्तप्रायविलोचनः

raktāsyaśṛṃgacaraṇau raktaprāyavilocanaḥ

पीवरोन्नतसर्वांगस्सुचारुगमनोज्ज्वलः

pīvaronnatasarvāṃgassucārugamanojjvalaḥ

प्रशस्तलक्षणः श्रीमान्प्रज्वलन्मणिभूषणः

praśastalakṣaṇaḥ śrīmānprajvalanmaṇibhūṣaṇaḥ

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवयोर्ध्वजवाहनः

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivayordhvajavāhanaḥ

तथा तच्चरणन्यासपावितापरविग्रहः

tathā taccaraṇanyāsapāvitāparavigrahaḥ

गोराजपुरुषः श्रीमाञ्छ्रीमच्छूलवरायुधः

gorājapuruṣaḥ śrīmāñchrīmacchūlavarāyudhaḥ

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

tayorājñāṃ puraskṛtya sa me kāmaṃ prayacchatu

नन्दीश्वरो महातेजा नगेन्द्रतनयात्मजः

nandīśvaro mahātejā nagendratanayātmajaḥ

सनारायणकैर्देवैर्नित्यमभ्यर्च्य वंदितः

sanārāyaṇakairdevairnityamabhyarcya vaṃditaḥ

शर्वस्यांतःपुरद्वारि सार्धं परिजनैः स्थितः

śarvasyāṃtaḥpuradvāri sārdhaṃ parijanaiḥ sthitaḥ

सर्वेश्वरसमप्रख्यस्सर्वासुरविमर्दनः

sarveśvarasamaprakhyassarvāsuravimardanaḥ

सर्वेषां शिवधर्माणामध्यक्षत्वे ऽभिषेचितः

sarveṣāṃ śivadharmāṇāmadhyakṣatve 'bhiṣecitaḥ

शिवप्रियश्शिवासक्तश्श्रीमच्छूलवरायुधः

śivapriyaśśivāsaktaśśrīmacchūlavarāyudhaḥ

शिवाश्रितेषु संसक्तस्त्वनुरक्तश्च तैरपि

śivāśriteṣu saṃsaktastvanuraktaśca tairapi

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे कामं प्रयच्छतु

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me kāmaṃ prayacchatu

महाकालो महाबाहुर्महादेव इवापरः

mahākālo mahābāhurmahādeva ivāparaḥ

583ब् महादेवाश्रितानां 1 तु नित्यमेवाभिरक्षतु

583b mahādevāśritānāṃ 1 tu nityamevābhirakṣatu

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवयोरर्चकस्सदा

śivapriyaḥ śivāsaktaśśivayorarcakassadā

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः शास्ता विष्नोः परा तनुः

sarvaśāstrārthatattvajñaḥ śāstā viṣnoḥ parā tanuḥ

महामोहात्मतनयो मधुमांसासवप्रियः

mahāmohātmatanayo madhumāṃsāsavapriyaḥ

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

tayorājñāṃ puraskṛtya sa me kāmaṃ prayacchatu

ब्रह्माणी चैव माहेशी कौमारी वैष्णवी तथा

brahmāṇī caiva māheśī kaumārī vaiṣṇavī tathā

वाराही चैव माहेंद्री चामुंडा चंडविक्रमा

vārāhī caiva māheṃdrī cāmuṃḍā caṃḍavikramā

एता वै मातरः सप्त सर्वलोकस्य मातरः

etā vai mātaraḥ sapta sarvalokasya mātaraḥ

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु परमेश्वरशासनात्

prārthitaṃ me prayacchaṃtu parameśvaraśāsanāt

मत्तमातंगवदनो गंगोमाशंकरात्मजः

mattamātaṃgavadano gaṃgomāśaṃkarātmajaḥ

आकाशदेहो दिग्बाहुस्सोमसूर्याग्निलोचनः

ākāśadeho digbāhussomasūryāgnilocanaḥ

ऐरावतादिभिर्दिव्यैर्दिग्गजैर्नित्यमर्चितः

airāvatādibhirdivyairdiggajairnityamarcitaḥ

शिवज्ञानमदोद्भिन्नर्स्त्रिदशानामविघ्नकृत्

śivajñānamadodbhinnarstridaśānāmavighnakṛt

विघ्नकृच्चासुरादीनां विघ्नेशः शिवभावितः

vighnakṛccāsurādīnāṃ vighneśaḥ śivabhāvitaḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

षण्मुखश्शिवसम्भूतः शक्तिवज्रधरः प्रभुः

ṣaṇmukhaśśivasambhūtaḥ śaktivajradharaḥ prabhuḥ

अग्नेश्च तनयो देवो ह्यपर्णातनयः पुनः

agneśca tanayo devo hyaparṇātanayaḥ punaḥ

गंगायाश्च गणांबायाः कृत्तिकानां तथैव च

gaṃgāyāśca gaṇāṃbāyāḥ kṛttikānāṃ tathaiva ca

विशाखेन च शाखेन नैगमेयेन चावृतः

viśākhena ca śākhena naigameyena cāvṛtaḥ

इंद्रजिच्चंद्रसेनानीस्तारकासुरजित्तथा

iṃdrajiccaṃdrasenānīstārakāsurajittathā

शैलानां मेरुमुख्यानां वेधकश्च स्वतेजसा

śailānāṃ merumukhyānāṃ vedhakaśca svatejasā

तप्तचामीकरप्रख्यः शतपत्रदलेक्षणः

taptacāmīkaraprakhyaḥ śatapatradalekṣaṇaḥ

कुमारस्सुकुमाराणां रूपोदाहरणं महत्

kumārassukumārāṇāṃ rūpodāharaṇaṃ mahat

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपदार्चकस्सदा

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapadārcakassadā

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

ज्येष्ठा वरिष्ठा वरदा शिवयोर्यजनेरता

jyeṣṭhā variṣṭhā varadā śivayoryajaneratā

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य सा मे दिशतु कांक्षितम्

tayorājñāṃ puraskṛtya sā me diśatu kāṃkṣitam

त्रैलोक्यवंदिता साक्षादुल्काकारा गणांबिका

trailokyavaṃditā sākṣādulkākārā gaṇāṃbikā

जगत्सृष्टिविवृद्ध्यर्थं ब्रह्मणा ऽभ्यर्थिता शिवात्

jagatsṛṣṭivivṛddhyarthaṃ brahmaṇā 'bhyarthitā śivāt

शिवायाः प्रविभक्ताया भ्रुवोरन्तरनिस्सृताः

śivāyāḥ pravibhaktāyā bhruvorantaranissṛtāḥ

दक्षायणी सती मेना तथा हैमवती ह्युमा

dakṣāyaṇī satī menā tathā haimavatī hyumā

कौशिक्याश्चैव जननी भद्रकाल्यास्तथैव च

kauśikyāścaiva jananī bhadrakālyāstathaiva ca

अपर्णायाश्च जननी पाटलायास्तथैव च

aparṇāyāśca jananī pāṭalāyāstathaiva ca

शिवार्चनरता नित्यं रुद्राणी रुद्रवल्लभा

śivārcanaratā nityaṃ rudrāṇī rudravallabhā

सत्कृट्य शिवयोराज्ञां सा मे दिशतु कांक्षितम्

satkṛṭya śivayorājñāṃ sā me diśatu kāṃkṣitam

चंडः सर्वगणेशानः शंभोर्वदनसंभवः

caṃḍaḥ sarvagaṇeśānaḥ śaṃbhorvadanasaṃbhavaḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु कांक्षितम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu kāṃkṣitam

पिंगलो गणपः श्रीमाञ्छिवासक्तः शिवप्रियः

piṃgalo gaṇapaḥ śrīmāñchivāsaktaḥ śivapriyaḥ

आज्ञया शिवयोरेव स मे कामं प्रयच्छतु

ājñayā śivayoreva sa me kāmaṃ prayacchatu

भृंगीशो नाम गणपः शिवराधनतत्परः

bhṛṃgīśo nāma gaṇapaḥ śivarādhanatatparaḥ

1 सम्बन्धसामान्यविवक्षया कर्मणि पष्ठी 584अ प्रयच्छतु स मे कामं पत्युराज्ञा पुरःसरम्

1 sambandhasāmānyavivakṣayā karmaṇi paṣṭhī 584a prayacchatu sa me kāmaṃ patyurājñā puraḥsaram

वीरभद्रो महातेजा हिमकुंदेंदुसन्निभः

vīrabhadro mahātejā himakuṃdeṃdusannibhaḥ

भद्रकालीप्रियो नित्यं मात्ःणां चाभिरक्षिता

bhadrakālīpriyo nityaṃ mātḥṇāṃ cābhirakṣitā

यज्ञस्य च शिरोहर्ता दक्षस्य च दुरात्मनः

yajñasya ca śirohartā dakṣasya ca durātmanaḥ

उपेंद्रेंद्रयमादीनां देवानामंगतक्षकः

upeṃdreṃdrayamādīnāṃ devānāmaṃgatakṣakaḥ

शिवस्यानुचरः श्रीमाञ्छिवशासनपालकः

śivasyānucaraḥ śrīmāñchivaśāsanapālakaḥ

शिवयोः शासनादेव स मे दिशतु कांक्षितम्

śivayoḥ śāsanādeva sa me diśatu kāṃkṣitam

सरस्वती महेशस्य वाक्सरोजसमुद्भवा

sarasvatī maheśasya vāksarojasamudbhavā

शिवयोः पूजने सक्ता स मे दिशतु कांक्षितम्

śivayoḥ pūjane saktā sa me diśatu kāṃkṣitam

विष्णोर्वक्षःस्थिता लक्ष्मीः शिवयोः पूजने रता

viṣṇorvakṣaḥsthitā lakṣmīḥ śivayoḥ pūjane ratā

शिवयोः शासनादेव सा मे दिशतु कांक्षितम्

śivayoḥ śāsanādeva sā me diśatu kāṃkṣitam

महामोटी महादेव्याः पादपूजापरायणा

mahāmoṭī mahādevyāḥ pādapūjāparāyaṇā

तस्या एव नियोगेन सा मे दिशतु कांक्षितम्

tasyā eva niyogena sā me diśatu kāṃkṣitam

कौशिकी सिंहमारूढा पार्वत्याः परमा सुता

kauśikī siṃhamārūḍhā pārvatyāḥ paramā sutā

विष्णोर्निद्रामहामाया महामहिषमर्दिनी

viṣṇornidrāmahāmāyā mahāmahiṣamardinī

निशंभशुंभसंहत्री मधुमांसासवप्रिया

niśaṃbhaśuṃbhasaṃhatrī madhumāṃsāsavapriyā

सत्कृत्य शासनं मातुस्सा मे दिशतु कांक्षितम्

satkṛtya śāsanaṃ mātussā me diśatu kāṃkṣitam

रुद्रा रुद्रसमप्रख्याः प्रथमाः प्रथितौजसः

rudrā rudrasamaprakhyāḥ prathamāḥ prathitaujasaḥ

भूताख्याश्च महावीर्या महादेवसमप्रभाः

bhūtākhyāśca mahāvīryā mahādevasamaprabhāḥ

नित्यमुक्ता निरुपमा निर्द्वन्द्वा निरुपप्लवाः

nityamuktā nirupamā nirdvandvā nirupaplavāḥ

सशक्तयस्सानुचरास्सर्वलोकनमस्कृताः

saśaktayassānucarāssarvalokanamaskṛtāḥ

सर्वेषामेव लोकानां सृष्टिसंहरणक्षमाः

sarveṣāmeva lokānāṃ sṛṣṭisaṃharaṇakṣamāḥ

परस्परानुरक्ताश्च परस्परमनुव्रताः

parasparānuraktāśca parasparamanuvratāḥ

परस्परमतिस्निग्धाः परस्परनमस्कृताः

parasparamatisnigdhāḥ parasparanamaskṛtāḥ

शिवप्रियतमा नित्यं शिवलक्षणलक्षिताः

śivapriyatamā nityaṃ śivalakṣaṇalakṣitāḥ

सौम्याधारास्तथा मिश्राश्चांतरालद्वयात्मिकाः

saumyādhārāstathā miśrāścāṃtarāladvayātmikāḥ

विरूपाश्च सुरूपाश्च नानारूपधरास्तथा

virūpāśca surūpāśca nānārūpadharāstathā

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं दिशंतु वै

satkṛtya śivayorājñāṃ te me kāmaṃ diśaṃtu vai

देव्या प्रियसखीवर्गो देवीलक्षणलक्षितः

devyā priyasakhīvargo devīlakṣaṇalakṣitaḥ

सहितो रुद्रकन्याभिः शक्तिभिश्चाप्यनेकशः

sahito rudrakanyābhiḥ śaktibhiścāpyanekaśaḥ

तृतीयावरणे शंभोर्भक्त्या नित्यं समर्चितः

tṛtīyāvaraṇe śaṃbhorbhaktyā nityaṃ samarcitaḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṃgalam

दिवाकरो महेशस्य मूर्तिर्दीप्तिसुमंडलः

divākaro maheśasya mūrtirdīptisumaṃḍalaḥ

निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

nirguṇo guṇasaṃkīrṇastathaiva guṇakevalaḥ

अविकारात्मकश्चाद्य एकस्सामान्यविक्रियः

avikārātmakaścādya ekassāmānyavikriyaḥ

असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭisthitilayakramāt

एवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्ताः पञ्चधा पुनः

evaṃ tridhā caturdhā ca vibhaktāḥ pañcadhā punaḥ

चतुर्थावरणे शंभोः पूजितश्चानुगैः सह

caturthāvaraṇe śaṃbhoḥ pūjitaścānugaiḥ saha

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapādārcane rataḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṃgalam

दिवाकरषडंगानि दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः

divākaraṣaḍaṃgāni dīptādyāścāṣṭaśaktayaḥ

आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः

ādityo bhāskaro bhānū raviścetyanupūrvaśaḥ

अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्नुश्चादित्यमूर्तयः

arko brahmā tathā rudro viṣnuścādityamūrtayaḥ

विस्तरासुतराबोधिन्याप्यायिन्यपराः पुनः

vistarāsutarābodhinyāpyāyinyaparāḥ punaḥ

584ब् उषा प्रभा तथा प्राज्ञा संध्या चेत्यपि शक्तयः

584b uṣā prabhā tathā prājñā saṃdhyā cetyapi śaktayaḥ

सोमादिकेतुपर्यंता ग्रहाश्च शिवभाविताः

somādiketuparyaṃtā grahāśca śivabhāvitāḥ

शिवयोराज्ञयानुन्ना मंगलं प्रदिशंतु मे

śivayorājñayānunnā maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

अथवा द्वादशादित्यास्तथा द्वादश शक्तयः

athavā dvādaśādityāstathā dvādaśa śaktayaḥ

ऋषयो देवगंधर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः

ṛṣayo devagaṃdharvāḥ pannagāpsarasāṃ gaṇāḥ

ग्रामण्यश्च तथा यक्षा राक्षसाश्चासुरास्तथा

grāmaṇyaśca tathā yakṣā rākṣasāścāsurāstathā

सप्तसप्तगणाश्चैते सप्तच्छंदोमया हयाः

saptasaptagaṇāścaite saptacchaṃdomayā hayāḥ

वालखिल्या दयश्चैव सर्वे शिवपदार्चकाः

vālakhilyā dayaścaiva sarve śivapadārcakāḥ

सत्कृत्यशिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

satkṛtyaśivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

ब्रह्माथ देवदेवस्य मूर्तिर्भूमण्डलाधिपः

brahmātha devadevasya mūrtirbhūmaṇḍalādhipaḥ

चतुःषष्टिगुणैश्वर्यो बुद्धितत्त्वे प्रतिष्ठितः

catuḥṣaṣṭiguṇaiśvaryo buddhitattve pratiṣṭhitaḥ

निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः

nirguṇo guṇasaṃkīrṇastathaiva guṇakevalaḥ

अविकारात्मको देवस्ततस्साधारणः पुरः

avikārātmako devastatassādhāraṇaḥ puraḥ

असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭisthitilayakramāt

भुवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्तः पञ्चधा पुनः

bhuvaṃ tridhā caturdhā ca vibhaktaḥ pañcadhā punaḥ

चतुर्थावरणे शंभो पूजितश्च सहानुगैः

caturthāvaraṇe śaṃbho pūjitaśca sahānugaiḥ

शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवपादार्चने रतः

śivapriyaḥ śivāsaktaśśivapādārcane rataḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṃgalam

हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट् कालश्च पूरुषः

hiraṇyagarbho lokeśo virāṭ kālaśca pūruṣaḥ

सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः

sanatkumāraḥ sanakaḥ sanaṃdaśca sanātanaḥ

प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः

prajānāṃ patayaścaiva dakṣādyā brahmasūnavaḥ

एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च

ekādaśa sapatnīkā dharmassaṃkalpa eva ca

शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः

śivārcanaratāścaite śivabhaktiparāyaṇāḥ

शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम्

śivājñāvaśagāssarve diśaṃtu mama maṃgalam

चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः

catvāraśca tathā vedāssetihāsapurāṇakāḥ

धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः

dharmaśāstrāṇi vidyābhirvaidikībhissamanvitāḥ

परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः

parasparaviruddhārthāḥ śivaprakṛtipādakāḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

satkṛtya śivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी

atha rudro mahādevaḥ śaṃbhormūrtirgarīyasī

वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः

vāhneyamaṇḍalādhīśaḥ pauruṣaiśvaryavānprabhuḥ

शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः

śivābhimānasaṃpanno nirguṇastriguṇātmakaḥ

केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः

kevalaṃ sāttvikaścāpi rājasaścaiva tāmasaḥ

अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः

avikārarataḥ pūrvaṃ tatastu samavikriyaḥ

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक्

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭyādikaraṇātpṛthak

ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः

brahmaṇopi śiraśchettā janakastasya tatsutaḥ

जनकस्तनयश्चापि विष्णोरपि नियामकः

janakastanayaścāpi viṣṇorapi niyāmakaḥ

बोधकश्च तयोर्नित्यमनुग्रहकरः प्रभुः

bodhakaśca tayornityamanugrahakaraḥ prabhuḥ

अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः

aṃḍasyāṃtarbahirvartī rudro lokadvayādhipaḥ

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapādārcane rataḥ

शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

śivasyājñāṃ puraskṛtya sa me diśatu maṃgalam

तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम्

tasya brahma ṣaḍaṃgāni vidyeśāṃtaṃ tathāṣṭakam

चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः

catvāro mūrtibhedāśca śivapūrvāḥ śivārcakāḥ

शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः

śivo bhavo haraścaiva mṛḍaścaiva tathāparaḥ

585अ शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

585a śivasyājñāṃ puraskṛtya maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः

atha viṣṇurmaheśasya śivasyaiva parā tanuḥ

वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

vāritattvādhipaḥ sākṣādavyaktapadasaṃsthitaḥ

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः

nirguṇassattvabahulastathaiva guṇakevalaḥ

अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

avikārābhimānī ca trisādhāraṇavikriyaḥ

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक्

asādhāraṇakarmā ca sṛṣṭyādikaraṇātpṛthak

दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

dakṣiṇāṃgabhavenāpi spardhamānaḥ svayaṃbhuvā

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु

ādyena brahmaṇā sākṣātsṛṣṭaḥ sraṣṭā ca tasya tu

अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

aṃḍasyāṃtarbahirvartī viṣṇurlokadvayādhipaḥ

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः

asurāṃtakaraścakrī śakrasyāpi tathānujaḥ

प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

prādurbhūtaśca daśadhā bhṛguśāpacchalādiha

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ

bhūbhāranigrahārthāya svecchayāvātarakṣitau

अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

aprameyabalo māyī māyayā mohayañjagat

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा

mūrtiṃ kṛtvā mahāviṣṇuṃ sadāśiṣṇumathāpi vā

वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

vaiṣṇavaiḥ pūjito nityaṃ mūrtitrayamayāsane

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

śivapriyaḥ śivāsaktaḥ śivapādārcane rataḥ

शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

śivasyājñāṃ puraskṛtya sa me diśatu maṃgalam

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः

vāsudevo 'niruddhaśca pradyumnaśca tataḥ paraḥ

संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

saṃkarṣaṇassamākhyātāścatasro mūrtayo hareḥ

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः

matsyaḥ kūrmo varāhaśca nārasiṃho 'tha vāmanaḥ

रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

rāmatrayaṃ tathā kṛṣṇo viṣṇusturagavaktrakaḥ

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम्

cakraṃ nārāyaṇasyāstraṃ pāṃcajanyaṃ ca śārṅgakam

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

satkṛtya śivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता

prabhā sarasvatī gaurī lakṣmīśca śivabhāvitā

शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

śivayoḥ śāsanādetā maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा

indro 'gniśca yamaścaiva nirṛtirvaruṇastathā

वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

vāyuḥ somaḥ kuberaśca tatheśānastriśūladhṛk

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः

sarve śivārcanaratāḥ śivasadbhāvabhāvitāḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

satkṛtya śivayorājñāṃ maṃgalaṃ pradiśaṃtu me

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ

triśūlamatha vajraṃ ca tathā paraśusāyakau

खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

khaḍgapāśāṃkuśāścaiva pinākaścāyudhottamaḥ

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः

divyāyudhāni devasya devyāścaitāni nityaśaḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

satkṛtya śivayorājñāṃ rakṣāṃ kurvaṃtu me sadā

वृषरूपधरो देवः सौरभेयो महाबलः

vṛṣarūpadharo devaḥ saurabheyo mahābalaḥ

वडवाख्यानलस्पर्धां पञ्चगोमातृभिर्वृतः

vaḍavākhyānalaspardhāṃ pañcagomātṛbhirvṛtaḥ

वाहनत्वमनुप्राप्तस्तपसा परमेशयोः

vāhanatvamanuprāptastapasā parameśayoḥ

तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

tayorājñāṃ puraskṛtya sa me kāmaṃ prayacchatu

नंदा सुनंदा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा

naṃdā sunaṃdā surabhiḥ suśīlā sumanāstathā

पञ्चगोमातरस्त्वेताश्शिवलोके व्यवस्थिताः

pañcagomātarastvetāśśivaloke vyavasthitāḥ

शिवभक्तिपरा नित्यं शिवार्चनपरायणाः

śivabhaktiparā nityaṃ śivārcanaparāyaṇāḥ

शिवयोः शासनादेव दिशंतु मम वांछितम्

śivayoḥ śāsanādeva diśaṃtu mama vāṃchitam

क्षेत्रपालो महातेजा नील जीमूतसन्निभः

kṣetrapālo mahātejā nīla jīmūtasannibhaḥ

दंष्ट्राकरालवदनः स्फुरद्रक्ताधरोज्ज्वलः

daṃṣṭrākarālavadanaḥ sphuradraktādharojjvalaḥ

रक्तोर्ध्वमूर्धजः श्रीमान्भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः

raktordhvamūrdhajaḥ śrīmānbhrukuṭīkuṭilekṣaṇaḥ

585ब् रक्तवृत्तत्रिनयनः शशिपन्नगभूषणः

585b raktavṛttatrinayanaḥ śaśipannagabhūṣaṇaḥ

नग्नस्त्रिशूलपाशासिकपालोद्यतपाणिकः

nagnastriśūlapāśāsikapālodyatapāṇikaḥ

भैरवो भैरवैः सिद्धैर्योगिनीभिश्च संवृतः

bhairavo bhairavaiḥ siddhairyoginībhiśca saṃvṛtaḥ

क्षेत्रेक्षेत्रे समासीनः स्थितो यो रक्षकस्सताम्

kṣetrekṣetre samāsīnaḥ sthito yo rakṣakassatām

शिवप्रणामपरमः शिवसद्भावभावितः

śivapraṇāmaparamaḥ śivasadbhāvabhāvitaḥ

शिवश्रितान्विशेषेण रक्षन्पुत्रानिवौरसान्

śivaśritānviśeṣeṇa rakṣanputrānivaurasān

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मङ्गलम्

satkṛtya śivayorājñāṃ sa me diśatu maṅgalam

तालजङ्घादयस्तस्य प्रथमावरणेर्चिताः

tālajaṅghādayastasya prathamāvaraṇercitāḥ

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां चत्वारः समवन्तु माम्

satkṛtya śivayorājñāṃ catvāraḥ samavantu mām

भैरवाद्याश्च ये चान्ये समंतात्तस्य वेष्टिताः

bhairavādyāśca ye cānye samaṃtāttasya veṣṭitāḥ

ते ऽपि मामनुगृह्णंतु शिवशासनगौरवात्

te 'pi māmanugṛhṇaṃtu śivaśāsanagauravāt

नारदाद्याश्च मुनयो दिव्या देवैश्च पूजिताः

nāradādyāśca munayo divyā devaiśca pūjitāḥ

साध्या मागाश्च ये देवा जनलोकनिवासिनः

sādhyā māgāśca ye devā janalokanivāsinaḥ

विनिवृत्ताधिकाराश्च महर्लोकनिवासिनः

vinivṛttādhikārāśca maharlokanivāsinaḥ

सप्तर्षयस्तथान्ये वै वैमानिकगुणैस्सह

saptarṣayastathānye vai vaimānikaguṇaissaha

सर्वे शिवार्चनरताः शिवाज्ञावशवर्तिनः

sarve śivārcanaratāḥ śivājñāvaśavartinaḥ

शिवयोराज्ञया मह्यं दिशंतु मम कांक्षितम् 1

śivayorājñayā mahyaṃ diśaṃtu mama kāṃkṣitam 1

गंधर्वाद्याः पिशाचांताश्चतस्रो देवयोनयः

gaṃdharvādyāḥ piśācāṃtāścatasro devayonayaḥ

सिद्धा विद्याधराद्याश्च ये ऽपि चान्ये नभश्चराः

siddhā vidyādharādyāśca ye 'pi cānye nabhaścarāḥ

असुरा राक्षसाश्चैव पातालतलवासिनः

asurā rākṣasāścaiva pātālatalavāsinaḥ

अनंताद्याश्च नागेन्द्रा वैनतेयादयो द्विजाः

anaṃtādyāśca nāgendrā vainateyādayo dvijāḥ

कूष्मांडाः प्रेतवेताला ग्रहा भूतगणाः परे

kūṣmāṃḍāḥ pretavetālā grahā bhūtagaṇāḥ pare

डाकिन्यश्चापि योगिन्यः शाकिन्यश्चापि तादृशाः

ḍākinyaścāpi yoginyaḥ śākinyaścāpi tādṛśāḥ

क्षेत्रारामगृहादीनि तीर्थान्यायतनानि च

kṣetrārāmagṛhādīni tīrthānyāyatanāni ca

द्वीपाः समुद्रा नद्यश्च नदाश्चान्ये सरांसि च

dvīpāḥ samudrā nadyaśca nadāścānye sarāṃsi ca

गिरयश्च सुमेर्वाद्याः कननानि समंततः

girayaśca sumervādyāḥ kananāni samaṃtataḥ

पशवः पक्षिणो वृक्षाः कृमिकीटादयो मृगाः

paśavaḥ pakṣiṇo vṛkṣāḥ kṛmikīṭādayo mṛgāḥ

भुवनान्यपि सर्वाणि भुवनानामधीश्वरः

bhuvanānyapi sarvāṇi bhuvanānāmadhīśvaraḥ

अण्डान्यावरणैस्सार्धं मासाश्च दश दिग्गजाः

aṇḍānyāvaraṇaissārdhaṃ māsāśca daśa diggajāḥ

वर्णाः पदानि मंत्राश्च तत्त्वान्यपि सहाधिपैः

varṇāḥ padāni maṃtrāśca tattvānyapi sahādhipaiḥ

ब्रह्मांडधारका रुद्रा रुद्राश्चान्ये सशक्तिकाः

brahmāṃḍadhārakā rudrā rudrāścānye saśaktikāḥ

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृष्टं चानुमितं श्रुतम्

yacca kiṃcijjagatyasmindṛṣṭaṃ cānumitaṃ śrutam

सर्वे कामं प्रयच्छन्तु शिवयोरेव शासनात्

sarve kāmaṃ prayacchantu śivayoreva śāsanāt

अथ विद्या परा शैवी पशुपाशविमोचिनी

atha vidyā parā śaivī paśupāśavimocinī

पञ्चार्थसंज्ञिता दिव्या पशुविद्याबहिष्कृता

pañcārthasaṃjñitā divyā paśuvidyābahiṣkṛtā

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम्

śāstraṃ ca śivadharmākhyaṃ dharmākhyaṃ ca taduttaram

शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

śaivākhyaṃ śivadharmākhyaṃ purāṇaṃ śrutisaṃmitam

शैवागमाश्च ये चान्ये कामिकाद्याश्चतुर्विधाः

śaivāgamāśca ye cānye kāmikādyāścaturvidhāḥ

शिवाभ्यामविशेषेण सत्कृत्येह समर्चिताः

śivābhyāmaviśeṣeṇa satkṛtyeha samarcitāḥ

1 सर्वाभिलाषमित्यर्थः 586अ ताभ्यामेव समाज्ञाता ममाभिप्रेतसिद्धये

1 sarvābhilāṣamityarthaḥ 586a tābhyāmeva samājñātā mamābhipretasiddhaye

कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

karmedamanumanyaṃtāṃ saphalaṃ sādhvanuṣṭhitam

श्वेताद्या नकुलीशांताः सशिष्याश्चापि देशिकाः

śvetādyā nakulīśāṃtāḥ saśiṣyāścāpi deśikāḥ

तत्संततीया गुरवो विशेषाद्गुरवो मम

tatsaṃtatīyā guravo viśeṣādguravo mama

शैवा माहेश्वराश्चैव ज्ञानकर्मपरायणाः

śaivā māheśvarāścaiva jñānakarmaparāyaṇāḥ

कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

karmedamanumanyaṃtāṃ saphalaṃ sādhvanuṣṭhitam

लौकिका ब्राह्मणास्सर्वे क्षत्रियाश्च विशः क्रमात्

laukikā brāhmaṇāssarve kṣatriyāśca viśaḥ kramāt

वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

vedavedāṃgatattvajñāḥ sarvaśāstraviśāradāḥ

सांख्या वैशेषिकाश्चैव यौगा नैयायिका नराः

sāṃkhyā vaiśeṣikāścaiva yaugā naiyāyikā narāḥ

सौरा ब्रह्मास्तथा रौद्रा वैष्णवाश्चापरे नराः

saurā brahmāstathā raudrā vaiṣṇavāścāpare narāḥ

शिष्टाः सर्वे विशिष्टा च शिवशासनयंत्रिताः

śiṣṭāḥ sarve viśiṣṭā ca śivaśāsanayaṃtritāḥ

कर्मेदमनुमन्यंतां ममाभिप्रेतसाधकम्

karmedamanumanyaṃtāṃ mamābhipretasādhakam

शैवाः सिद्धांतमार्गस्थाः शैवाः पाशुपतास्तथा

śaivāḥ siddhāṃtamārgasthāḥ śaivāḥ pāśupatāstathā

शैवा महाव्रतधराः शैवाः कापालिकाः परे

śaivā mahāvratadharāḥ śaivāḥ kāpālikāḥ pare

शिवाज्ञापालकाः पूज्या ममापि शिवशासनात्

śivājñāpālakāḥ pūjyā mamāpi śivaśāsanāt

सर्वे ममानुगृह्णंतु शंसंतु सफलक्रियाम्

sarve mamānugṛhṇaṃtu śaṃsaṃtu saphalakriyām

दक्षिणज्ञाननिष्ठाश्च दक्षिणोत्तरमार्गगाः

dakṣiṇajñānaniṣṭhāśca dakṣiṇottaramārgagāḥ

अविरोधेन वर्तंतां मंत्रश्रेयो ऽर्थिनो मम

avirodhena vartaṃtāṃ maṃtraśreyo 'rthino mama

नास्तिकाश्च शठाश्चैव कृतघ्नाश्चैव तामसाः

nāstikāśca śaṭhāścaiva kṛtaghnāścaiva tāmasāḥ

पाषंडाश्चातिपापाश्च वर्तंतां दूरतो मम

pāṣaṃḍāścātipāpāśca vartaṃtāṃ dūrato mama

बहुभिः किं स्तुतैरत्र ये ऽपि के ऽपिचिदास्तिकाः

bahubhiḥ kiṃ stutairatra ye 'pi ke 'picidāstikāḥ

सर्वे मामनुगृह्णंतु संतः शंसंतु मंगलम्

sarve māmanugṛhṇaṃtu saṃtaḥ śaṃsaṃtu maṃgalam

नमश्शिवाय सांबाय ससुतायादिहेतवे

namaśśivāya sāṃbāya sasutāyādihetave

पञ्चावरणरूपेण प्रपञ्चेनावृताय ते

pañcāvaraṇarūpeṇa prapañcenāvṛtāya te

इत्युक्त्वा दंडवद्भूमौ प्रणिपत्य शिवं शिवाम्

ityuktvā daṃḍavadbhūmau praṇipatya śivaṃ śivām

जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरशतावराम्

japetpañcākṣarīṃ vidyāmaṣṭottaraśatāvarām

तथैव शक्तिविद्यां च जपित्वा तत्समर्पणम्

tathaiva śaktividyāṃ ca japitvā tatsamarpaṇam

कृत्वा तं क्षमयित्वेशं पूजाशेषं समापयेत्

kṛtvā taṃ kṣamayitveśaṃ pūjāśeṣaṃ samāpayet

एतत्पुण्यतमं स्तोत्रं शिवयोर्हृदयंगमम्

etatpuṇyatamaṃ stotraṃ śivayorhṛdayaṃgamam

सर्वाभीष्टप्रदं साक्षाद्भुक्तिमुक्त्यैकसाधनम्

sarvābhīṣṭapradaṃ sākṣādbhuktimuktyaikasādhanam

य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः

ya idaṃ kīrtayennityaṃ śṛṇuyādvā samāhitaḥ

स विधूयाशु पापानि शिवसायुज्यमाप्नुयात्

sa vidhūyāśu pāpāni śivasāyujyamāpnuyāt

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च वीरहा भ्रूणहापि वा

goghnaścaiva kṛtaghnaśca vīrahā bhrūṇahāpi vā

शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

śaraṇāgataghātī ca mitraviśraṃbhaghātakaḥ

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहापि वा

duṣṭapāpasamācāro mātṛhā pitṛhāpi vā

स्तवेनानेन जप्तेन तत्तत्पापात्प्रमुच्यते

stavenānena japtena tattatpāpātpramucyate

दुःस्वप्नादिमहानर्थसूचकेषु भयेषु च

duḥsvapnādimahānarthasūcakeṣu bhayeṣu ca

यदि संकीर्तयेदेतन्न ततो नार्थभाग्भवेत्

yadi saṃkīrtayedetanna tato nārthabhāgbhavet

आयुरारोग्यमैश्वर्यं यच्चान्यदपि वाञ्छितम्

āyurārogyamaiśvaryaṃ yaccānyadapi vāñchitam

स्तोत्रस्यास्य जपे तिष्ठंस्तत्सर्वं लभते नरः

stotrasyāsya jape tiṣṭhaṃstatsarvaṃ labhate naraḥ

असंपूज्य शिवस्तोत्रं जपात्फलमुदाहृतम्

asaṃpūjya śivastotraṃ japātphalamudāhṛtam

संपूज्य च जपे तस्य फलं वक्तुं न शक्यते

saṃpūjya ca jape tasya phalaṃ vaktuṃ na śakyate

586ब् आस्तामियं फलावाप्तिरस्मिन्संकीर्तिते सति

586b āstāmiyaṃ phalāvāptirasminsaṃkīrtite sati

सार्धमंबिकया देवः श्रुत्यैवं दिवि तिष्ठति

sārdhamaṃbikayā devaḥ śrutyaivaṃ divi tiṣṭhati

तस्मान्नभसि संपूज्य देवं देवं सहोमया

tasmānnabhasi saṃpūjya devaṃ devaṃ sahomayā

कृतांजलिपुटस्तिष्ठंस्तोत्रमेतदुदीरयेत्

kṛtāṃjalipuṭastiṣṭhaṃstotrametadudīrayet