इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे चन्द्रादित्येश्वरमहिमानुवर्णनो नाम सप्ताधिकशततमो ऽध्यायः ॥ RKS अध्याय 108 मार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेत् तु राजेन्द्र यमहासमनुत्तमम् । सर्वपापहरं पार्थ रेवायास्तटम् आश्रितम्
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe candrādityeśvaramahimānuvarṇano nāma saptādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || RKS adhyāya 108 mārkaṇḍeya uvāca: tato gacchet tu rājendra yamahāsamanuttamam / sarvapāpaharaṃ pārtha revāyāstaṭam āśritam
युधिष्ठिर उवाच: यमहासं कथं जातं पृथिव्यां मुनिपुङ्गव । एतत् सर्वं समाख्याहि मम कौतूहलं परम्
yudhiṣṭhira uvāca: yamahāsaṃ kathaṃ jātaṃ pṛthivyāṃ munipuṅgava / etat sarvaṃ samākhyāhi mama kautūhalaṃ param
मार्कण्डेय उवाच: साधु साधु महाभाग पृष्टं ते धर्मनन्दन । स्नानार्थं नर्मदायां तु आगतस् ते पिता पुरा
mārkaṇḍeya uvāca: sādhu sādhu mahābhāga pṛṣṭaṃ te dharmanandana / snānārthaṃ narmadāyāṃ tu āgatas te pitā purā
रजकेन यथा धौतं निर्मलं वसनं भवेत् । तथैव पश्यता राजन् रेवाजलम् अनुत्तमम्
rajakena yathā dhautaṃ nirmalaṃ vasanaṃ bhavet / tathaiva paśyatā rājan revājalam anuttamam
हास्यं कृतं यमेनाथ उत्थितं लिङ्गम् उत्तमम् । ततस् तदा हि राजेन्द्र वागुवाचा ऽशरीरिणी
hāsyaṃ kṛtaṃ yamenātha utthitaṃ liṅgam uttamam / tatas tadā hi rājendra vāguvācā 'śarīriṇī
यमहासम् इदं तीर्थं ख्यातिं यास्यति सर्वदा । स्नापयित्वा शिवं तत्र यमः स्वर्गं जगाम ह
yamahāsam idaṃ tīrthaṃ khyātiṃ yāsyati sarvadā / snāpayitvā śivaṃ tatra yamaḥ svargaṃ jagāma ha
यमहासे तु राजेन्द्र जितक्रोधो जितेन्द्रियः । विशेषादाश्विने मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्
yamahāse tu rājendra jitakrodho jitendriyaḥ / viśeṣādāśvine māsi kṛṣṇapakṣe caturdaśīm
उपोष्य परया भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपं देवस्य बोधयेत्
upoṣya parayā bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate / rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā dīpaṃ devasya bodhayet
घृतेन चैव राजेन्द्र शृणु तस्यैव यत्फलम् । मुच्यते सर्वपापैस् तु अगम्यागमनोद्भवैः
ghṛtena caiva rājendra śṛṇu tasyaiva yatphalam / mucyate sarvapāpais tu agamyāgamanodbhavaiḥ
अभक्ष्यभक्षणैः पापैः पापैर् वा पेयसम्भवैः । अवाह्यवाहनेयच् च अद्रोह्य द्रोहणे तथा
abhakṣyabhakṣaṇaiḥ pāpaiḥ pāpair vā peyasambhavaiḥ / avāhyavāhaneyac ca adrohya drohaṇe tathā
स्नानमात्रेण तच् चैव नश्येत् पापमनेकधा । यमलोकं न पश्येच् च न त्यजेत् पाण्डुनन्दन
snānamātreṇa tac caiva naśyet pāpamanekadhā / yamalokaṃ na paśyec ca na tyajet pāṇḍunandana
बहूनां परमं गुप्तं तीर्थं भूम्यां नृपात्मज । तद् अक्षयफलं तेषां यमहासे प्रदायिनाम्
bahūnāṃ paramaṃ guptaṃ tīrthaṃ bhūmyāṃ nṛpātmaja / tad akṣayaphalaṃ teṣāṃ yamahāse pradāyinām
अमावास्यां जितक्रोधो यस् तु पूजयते द्विजान् । भूमिदानेन यो भक्त्या तिलदानेन भारत
amāvāsyāṃ jitakrodho yas tu pūjayate dvijān / bhūmidānena yo bhaktyā tiladānena bhārata
कृष्णाजिनप्रदानेन तिलधेनुप्रदानतः । वसुभे वृद्धियोगे च ये प्रदास्यन्ति भक्तितः
kṛṣṇājinapradānena tiladhenupradānataḥ / vasubhe vṛddhiyoge ca ye pradāsyanti bhaktitaḥ
ओदनं वारि धूर्वाहं हयं चापि महाबलम् । कन्यां वस्त्रमजां गां वै महिषीम् अथवाश्विनीम्
odanaṃ vāri dhūrvāhaṃ hayaṃ cāpi mahābalam / kanyāṃ vastramajāṃ gāṃ vai mahiṣīm athavāśvinīm
ये यच्छन्ति नृपश्रेष्ठ नोपसर्पन्ति ते यमम् । यमो ऽपि भवति प्रीतो जन्मजन्म युधिष्ठिर
ye yacchanti nṛpaśreṣṭha nopasarpanti te yamam / yamo 'pi bhavati prīto janmajanma yudhiṣṭhira
यमस्य वाहनं स्त्रीं च महिषीं तत्र भारत । तस्य दानेन सततं यमः प्रीतो भवेन् नृप
yamasya vāhanaṃ strīṃ ca mahiṣīṃ tatra bhārata / tasya dānena satataṃ yamaḥ prīto bhaven nṛpa
न स याति यमे लोके यदि पापैः समाश्रितः । एतस्मात् कारणात् पार्थ महिषीदानं उत्तमम्
na sa yāti yame loke yadi pāpaiḥ samāśritaḥ / etasmāt kāraṇāt pārtha mahiṣīdānaṃ uttamam
और्णवस्त्रद्वयं कार्यं लोहवर्णं च वेष्टितम् । दापयेद् धर्मराजाय प्रीयतां मे द्विजोत्तम
aurṇavastradvayaṃ kāryaṃ lohavarṇaṃ ca veṣṭitam / dāpayed dharmarājāya prīyatāṃ me dvijottama
अनेनैव तु दानेन यमः प्रीतो ऽस्तु मे सदा । इत्युच्चार्य द्विजस्याग्रे यमलोकं भयावहम्
anenaiva tu dānena yamaḥ prīto 'stu me sadā / ityuccārya dvijasyāgre yamalokaṃ bhayāvaham
असिपत्रवने घोरे यमवल्ली सुदारुणा । रौद्रा वैतरणी चेति कुम्भीपाकः सुदारुणः
asipatravane ghore yamavallī sudāruṇā / raudrā vaitaraṇī ceti kumbhīpākaḥ sudāruṇaḥ
कालसूत्रं महाभीमं तथा यमलपर्वतौ । क्रकचं तैलयन्त्रं च स्थाने गृध्राः सुदारुणाः
kālasūtraṃ mahābhīmaṃ tathā yamalaparvatau / krakacaṃ tailayantraṃ ca sthāne gṛdhrāḥ sudāruṇāḥ
अनिश्वासो महारौद्रो भीषणो रौरवस् तथा । एते घोराश् च नरकाः श्रूयन्ते द्विजसत्तम
aniśvāso mahāraudro bhīṣaṇo rauravas tathā / ete ghorāś ca narakāḥ śrūyante dvijasattama
तत्प्रसादेन ते सौम्यास् तीर्थस्यास्य प्रभावतः । दानस्यास्य प्रभावेण यमहासप्रभावतः
tatprasādena te saumyās tīrthasyāsya prabhāvataḥ / dānasyāsya prabhāveṇa yamahāsaprabhāvataḥ
यमलोकं न वै याति नरकं नैव पश्यति
yamalokaṃ na vai yāti narakaṃ naiva paśyati