इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे चक्रतीर्थमहिमानुवर्णनो नाम पञ्चदशाधिक शततमो ऽध्यायः ॥ RKS अध्याय 116 मार्कण्डेय उवाच: धूमपातं ततो गच्छेन् महापातकनाशनम् । समीपे चक्रतीर्थस्या विष्णुना निर्मितं पुरा
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe cakratīrthamahimānuvarṇano nāma pañcadaśādhika śatatamo 'dhyāyaḥ || RKS adhyāya 116 mārkaṇḍeya uvāca: dhūmapātaṃ tato gacchen mahāpātakanāśanam / samīpe cakratīrthasyā viṣṇunā nirmitaṃ purā
मेकलां परमां देवीम् इमां त्रैलोक्यपावनीम् । कदाचित् पयसां राजा सान्तःपुरपरिच्छदः
mekalāṃ paramāṃ devīm imāṃ trailokyapāvanīm / kadācit payasāṃ rājā sāntaḥpuraparicchadaḥ
शिष्टैर् इष्टैर् बन्धुभिश् च अर्घपात्रेण संयुतैः । हस्ताभरणसंयुक्तैः पुण्यैर् अमलकान्तिभिः
śiṣṭair iṣṭair bandhubhiś ca arghapātreṇa saṃyutaiḥ / hastābharaṇasaṃyuktaiḥ puṇyair amalakāntibhiḥ
चन्द्रमण्डलमानैश् च युक्तैर् मुक्ताफलैस् तथा । प्रवाललतिकाभिश् च इन्द्रनीलसमन्वितैः
candramaṇḍalamānaiś ca yuktair muktāphalais tathā / pravālalatikābhiś ca indranīlasamanvitaiḥ
अर्घं ददौ तदा तस्यै वरुणः सरितां पतिः । गङ्गाद्याः सरितः सर्वास् तापी चापि पयोष्णिका
arghaṃ dadau tadā tasyai varuṇaḥ saritāṃ patiḥ / gaṅgādyāḥ saritaḥ sarvās tāpī cāpi payoṣṇikā
नन्दिनी नलिनी पुण्या सर्वम् अर्घं ददुस् तदा । नर्मदोवाच: मदीये सङ्गमे दिव्ये स्नात्वा सन्तर्पयन्ति ये
nandinī nalinī puṇyā sarvam arghaṃ dadus tadā / narmadovāca: madīye saṅgame divye snātvā santarpayanti ye
तस्य सप्तकुलोत्पन्नांस् तारयामि न संशयः । जलाञ्जलिं ततो दत्त्वा समुद्रो वाक्यम् अब्रवीत्
tasya saptakulotpannāṃs tārayāmi na saṃśayaḥ / jalāñjaliṃ tato dattvā samudro vākyam abravīt
धन्यो ऽहं कृतकृत्यो ऽहं त्वया देवि वरानने । समायातासि भद्रं ते मां चात्र पावनं कुरु
dhanyo 'haṃ kṛtakṛtyo 'haṃ tvayā devi varānane / samāyātāsi bhadraṃ te māṃ cātra pāvanaṃ kuru
नर्मदोवाच: पवित्रो ऽसि महाभाग एकाकी त्वं महोदधे । मार्कण्डेय उवाच: एवं भगवती राजन् नर्मदा मेकला शुभा
narmadovāca: pavitro 'si mahābhāga ekākī tvaṃ mahodadhe / mārkaṇḍeya uvāca: evaṃ bhagavatī rājan narmadā mekalā śubhā
पूजिता सागरेणापि शुभे सिंहासने स्थिता । पाणिग्रहं गृहीता सा पुरुकुत्सेन भारत
pūjitā sāgareṇāpi śubhe siṃhāsane sthitā / pāṇigrahaṃ gṛhītā sā purukutsena bhārata
पुरुकुत्सस्य भार्या सा गृहधर्मेण संयुता । सदा वै वर्तते राजंस् तत्रैव सङ्गमे शुभे
purukutsasya bhāryā sā gṛhadharmeṇa saṃyutā / sadā vai vartate rājaṃs tatraiva saṅgame śubhe
पुष्पवृष्टिस् तदा ह्य् आसीत् त्रिदशानां महोत्सवे । तत्र स्वयंवरश्चासीत् सरितः पृथिवीपते
puṣpavṛṣṭis tadā hy āsīt tridaśānāṃ mahotsave / tatra svayaṃvaraścāsīt saritaḥ pṛthivīpate
तत्र यः कुरुते श्राद्धं स्थानं च पितृतर्पणम् । लक्षयज्ञफलं प्राप्य स मुक्तो नात्र संशयः
tatra yaḥ kurute śrāddhaṃ sthānaṃ ca pitṛtarpaṇam / lakṣayajñaphalaṃ prāpya sa mukto nātra saṃśayaḥ
एवं त्रैलोक्यपूज्या ते नर्मदा लोकपावनी । तस्या माहात्म्यम् अतुलं कीर्तितं हि महाभुज
evaṃ trailokyapūjyā te narmadā lokapāvanī / tasyā māhātmyam atulaṃ kīrtitaṃ hi mahābhuja
भक्त्या श्रुत्वा महाभाग रुद्रलोके महीयते । आदिमध्यावसानेषु रेवामाहात्म्यम् उत्तमम्
bhaktyā śrutvā mahābhāga rudraloke mahīyate / ādimadhyāvasāneṣu revāmāhātmyam uttamam
यः कश्चिच् छृणुयाद् भक्त्या तस्य स्याद् वाञ्छितं फलम् । श्रुत्वा माहात्म्यम् अतुलं यो नरो हि जितेन्द्रियः
yaḥ kaścic chṛṇuyād bhaktyā tasya syād vāñchitaṃ phalam / śrutvā māhātmyam atulaṃ yo naro hi jitendriyaḥ
दानं कुर्यात् तदा तस्य सर्वकामार्थसिद्धयः । पुस्तकं पूजयित्वा तु धूपदीपकचन्दनैः
dānaṃ kuryāt tadā tasya sarvakāmārthasiddhayaḥ / pustakaṃ pūjayitvā tu dhūpadīpakacandanaiḥ
दानं तत्र प्रकर्तव्यं ब्राह्मणांश् चापि पूजयेत् । श्रवणेन तु दानेन सुप्रीता नर्मदा भवेत्
dānaṃ tatra prakartavyaṃ brāhmaṇāṃś cāpi pūjayet / śravaṇena tu dānena suprītā narmadā bhavet
तीर्थे तीर्थे च कथितं तत्पूर्वं पाण्डुनन्दन । पुण्यं श्रुत्वा तु माहात्म्यं तद् दानेनैव पाण्डव
tīrthe tīrthe ca kathitaṃ tatpūrvaṃ pāṇḍunandana / puṇyaṃ śrutvā tu māhātmyaṃ tad dānenaiva pāṇḍava
एतस्मात् कारणाद् दानं श्रुत्वा दानं हि कारणम् । तच् छ्रुत्वा राजशार्दूलो मार्कण्डेयस्य भाषितम्
etasmāt kāraṇād dānaṃ śrutvā dānaṃ hi kāraṇam / tac chrutvā rājaśārdūlo mārkaṇḍeyasya bhāṣitam
अर्घं दत्त्वा यथान्यायं पूजयित्वा ऋषीन् सदा । अश्वैर्गजैस् तथा रथैर् भ्रातृभिः सह धर्मराट्
arghaṃ dattvā yathānyāyaṃ pūjayitvā ṛṣīn sadā / aśvairgajais tathā rathair bhrātṛbhiḥ saha dharmarāṭ
तीर्थयात्रां चकाराशु नर्मदायां युधिष्ठिर । उत्तरे दक्षिणे तीरे स्नानपानावगाहनम्
tīrthayātrāṃ cakārāśu narmadāyāṃ yudhiṣṭhira / uttare dakṣiṇe tīre snānapānāvagāhanam