इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे भृगुपर्वतमहिमा ऽनुवर्णनो नाम षट्चत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ RKS अध्याय 47 युधिष्ठिर उवाच: ओंकारकीर्तनं विप्रदानं यज्ञस् तपस् तथा । सम्भवं पञ्चवक्त्राणां लिङ्गानां संभवं तथा
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe bhṛguparvatamahimā 'nuvarṇano nāma ṣaṭcatvāriṃśo 'dhyāyaḥ || RKS adhyāya 47 yudhiṣṭhira uvāca: oṃkārakīrtanaṃ vipradānaṃ yajñas tapas tathā / sambhavaṃ pañcavaktrāṇāṃ liṅgānāṃ saṃbhavaṃ tathā
युगसंख्यां कलां चैव चरितं च महामुने । कथयस्व प्रसादेन यथोद्दिष्टं तु शंभुना
yugasaṃkhyāṃ kalāṃ caiva caritaṃ ca mahāmune / kathayasva prasādena yathoddiṣṭaṃ tu śaṃbhunā
मार्कण्डेय उवाच: श्रूयतां राजराजेन्द्र पुराणं स्कन्दकीर्तितम् । द्वात्रिंशतिसहस्राणि लक्षाण्यष्टादशैव च
mārkaṇḍeya uvāca: śrūyatāṃ rājarājendra purāṇaṃ skandakīrtitam / dvātriṃśatisahasrāṇi lakṣāṇyaṣṭādaśaiva ca
एषा कृतयुगे संख्या सन्ध्यासन्ध्यांशमानतः । लक्ष्याण्य् अष्टौ तथा चाष्टौ सहस्राणि युधिष्ठिर
eṣā kṛtayuge saṃkhyā sandhyāsandhyāṃśamānataḥ / lakṣyāṇy aṣṭau tathā cāṣṭau sahasrāṇi yudhiṣṭhira
द्वापरे भानम् इच्छन्ति सन्ध्यासन्ध्यांशमानत । सहस्राणि च चत्वारि तथा लक्षचतुष्टयम्
dvāpare bhānam icchanti sandhyāsandhyāṃśamānata / sahasrāṇi ca catvāri tathā lakṣacatuṣṭayam
मानं कलियुगस्यैतत् सन्ध्यासन्ध्यांशमानतः । अल्पक्षीरप्रदा गावो ह्य् अल्पसस्या च मेदिनी
mānaṃ kaliyugasyaitat sandhyāsandhyāṃśamānataḥ / alpakṣīrapradā gāvo hy alpasasyā ca medinī
अल्पोदकास् तथा मेघाः स्वल्पविद्यास् तथा द्विजाः । पूर्णे तु षोडशे वर्षे नराः पलितयौवनाः
alpodakās tathā meghāḥ svalpavidyās tathā dvijāḥ / pūrṇe tu ṣoḍaśe varṣe narāḥ palitayauvanāḥ
दशमे द्वादशे वर्षे नारी गर्भधरा भवेत् । शूद्रा धर्मपरा नित्यं कलौ काले दिगम्बराः
daśame dvādaśe varṣe nārī garbhadharā bhavet / śūdrā dharmaparā nityaṃ kalau kāle digambarāḥ
एकवर्णाः प्रजाः सर्वा राजा म्लेच्छो भविष्यति । कलौ युगे तथा प्राप्ते कलिरूपे च माधवे
ekavarṇāḥ prajāḥ sarvā rājā mleccho bhaviṣyati / kalau yuge tathā prāpte kalirūpe ca mādhave
नाग्निहोत्रं न वेदाश् च न धर्मो न च याजनम् । न सत्यं न तपो दानं न सत्त्वं न च देवताः
nāgnihotraṃ na vedāś ca na dharmo na ca yājanam / na satyaṃ na tapo dānaṃ na sattvaṃ na ca devatāḥ
वेदविक्रयिणो विप्रा अन्त्यजानां गृहे गृहे । वेदादेशं करिष्यन्ति वेदविप्लवकारकाः
vedavikrayiṇo viprā antyajānāṃ gṛhe gṛhe / vedādeśaṃ kariṣyanti vedaviplavakārakāḥ
कन्याविक्रयिणः पापास् तथा कन्योपजीविनः । सहस्रांशो न धर्मस्य कला चैका प्रवर्तिता
kanyāvikrayiṇaḥ pāpās tathā kanyopajīvinaḥ / sahasrāṃśo na dharmasya kalā caikā pravartitā
यत्र सिद्धस् तत्र तीर्थं जले स्नास्यन्ति मानवाः । शूद्रा पत्नी द्विजानां तु भविष्यति गृहे गृहे
yatra siddhas tatra tīrthaṃ jale snāsyanti mānavāḥ / śūdrā patnī dvijānāṃ tu bhaviṣyati gṛhe gṛhe
अधरोत्तरभावेन भविष्यन्ति कलौ नराः । बौद्धाः क्षपणकाः पापा नग्ना मलिनकश्मलाः
adharottarabhāvena bhaviṣyanti kalau narāḥ / bauddhāḥ kṣapaṇakāḥ pāpā nagnā malinakaśmalāḥ
विडम्बयन्ति बालानां मोहिताः पापकर्मणाम् । न गुरुं मन्यते शिष्यः पुत्रश् च पितरं तथा
viḍambayanti bālānāṃ mohitāḥ pāpakarmaṇām / na guruṃ manyate śiṣyaḥ putraś ca pitaraṃ tathā
स्ववंशद्रव्यहर्तारः प्रव्रज्यावेषधारिणः । लिङ्गोपजीविनः पापास् तथा भस्मोपजीविनः
svavaṃśadravyahartāraḥ pravrajyāveṣadhāriṇaḥ / liṅgopajīvinaḥ pāpās tathā bhasmopajīvinaḥ
वैवस्वते ऽन्तरे प्राप्ते कलौ सर्वं भविष्यति । एतत् ते कथितं राजन् कलौ यद्यद् भविष्यति
vaivasvate 'ntare prāpte kalau sarvaṃ bhaviṣyati / etat te kathitaṃ rājan kalau yadyad bhaviṣyati
ओंकारस्यैव चोत्पत्तिं विधानं विधिपूर्वकम् । कथयामि समासेन यत् पृष्टो ऽहं त्वया ऽनघ
oṃkārasyaiva cotpattiṃ vidhānaṃ vidhipūrvakam / kathayāmi samāsena yat pṛṣṭo 'haṃ tvayā 'nagha
कीर्तनाद् अस्य देवस्य मुच्यते भवबन्धनात् । ओं मित्येकाक्षर राजन् व्याहरन् समनुस्मरन्
kīrtanād asya devasya mucyate bhavabandhanāt / oṃ mityekākṣara rājan vyāharan samanusmaran
यः प्रयाति त्यजन् देहं स याति परमां गतिम् । वेदमाता च गायत्री ओंकारप्रभवा तथा
yaḥ prayāti tyajan dehaṃ sa yāti paramāṃ gatim / vedamātā ca gāyatrī oṃkāraprabhavā tathā
ओंमित्येकाक्षरे तत्त्वे ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । ओंकारो वेदमूलं तु श्रुतिशाखः प्रतिष्ठितः
oṃmityekākṣare tattve brahmaviṣṇumaheśvarāḥ / oṃkāro vedamūlaṃ tu śrutiśākhaḥ pratiṣṭhitaḥ
फलं चैव तु पुष्पं च पर्णानि स्मृतिर् आगमः । यथादौ सर्वविद्यानाम् ओंकारः परिपठ्यते
phalaṃ caiva tu puṣpaṃ ca parṇāni smṛtir āgamaḥ / yathādau sarvavidyānām oṃkāraḥ paripaṭhyate
तथादौ सर्वदेवानाम् आदिदेवो महेश्वरः । सन्ध्यात्रयं त्रिकालादि ओंकारे परिकीर्तितम्
tathādau sarvadevānām ādidevo maheśvaraḥ / sandhyātrayaṃ trikālādi oṃkāre parikīrtitam
अग्नित्रयं त्रयो लोकास् त्रिवर्गश् च प्रतिष्ठितः । अष्टषष्टिं च तीर्थानां ब्रह्मणे शिवकीर्तितम्
agnitrayaṃ trayo lokās trivargaś ca pratiṣṭhitaḥ / aṣṭaṣaṣṭiṃ ca tīrthānāṃ brahmaṇe śivakīrtitam
एकेन च शतं पूर्णं रुद्राणां परिकीर्तितम् । केदारे शतमेकं ओंकारैकोत्तरं शतम्
ekena ca śataṃ pūrṇaṃ rudrāṇāṃ parikīrtitam / kedāre śatamekaṃ oṃkāraikottaraṃ śatam
पञ्चब्रह्म पञ्चवक्त्रम् ओंकारं लिङ्गमुत्तमम् । पृथिव्यां यानि लिङ्गानि आसमुद्रान्तगोचरे
pañcabrahma pañcavaktram oṃkāraṃ liṅgamuttamam / pṛthivyāṃ yāni liṅgāni āsamudrāntagocare
न तेषां पञ्चवक्त्राणि त्यक्त्वोंकारं युधिष्ठिर । स्वायम्भुवे ऽन्तरे प्राप्ते आदिकल्पे कृते युगे
na teṣāṃ pañcavaktrāṇi tyaktvoṃkāraṃ yudhiṣṭhira / svāyambhuve 'ntare prāpte ādikalpe kṛte yuge
दानवैर् निर्जिता देवा नर्मदातीरमाश्रिताः । अवद्रुताः कङ्कोलैस् तु कालिकेयैश् च कालकैः
dānavair nirjitā devā narmadātīramāśritāḥ / avadrutāḥ kaṅkolais tu kālikeyaiś ca kālakaiḥ
ते देवा ब्रह्मसहिता ईश्वरं शरणं गताः । बृहस्पतिस् ततः प्राह ब्रह्माणं प्रति भारत
te devā brahmasahitā īśvaraṃ śaraṇaṃ gatāḥ / bṛhaspatis tataḥ prāha brahmāṇaṃ prati bhārata
इष्टिं कुरु महारौद्रीं दानवानां क्षयंकरीम् । उवाच वचनं ब्रह्मा तदा तं देवमन्त्रिणम्
iṣṭiṃ kuru mahāraudrīṃ dānavānāṃ kṣayaṃkarīm / uvāca vacanaṃ brahmā tadā taṃ devamantriṇam
ममैव विस्मृता मन्त्रा दानवानां भयेन च । एतस्मिन्न् अन्तरे भित्त्वा पातालानि च सप्त च
mamaiva vismṛtā mantrā dānavānāṃ bhayena ca / etasminn antare bhittvā pātālāni ca sapta ca
ओंकारपूर्वकं राजन् भूर्भुवःस्वश् च कीर्तयन् । पर्वताद् उत्थितं लिङ्गं ज्वलत्कालानलप्रभम्
oṃkārapūrvakaṃ rājan bhūrbhuvaḥsvaś ca kīrtayan / parvatād utthitaṃ liṅgaṃ jvalatkālānalaprabham
सूर्यकोटिसमप्रख्यं ज्वालामालासमाश्रितम् । आदिमध्यान्तहीनं च न दृष्टं परमं क्वचित्
sūryakoṭisamaprakhyaṃ jvālāmālāsamāśritam / ādimadhyāntahīnaṃ ca na dṛṣṭaṃ paramaṃ kvacit
चतुर्वर्गैश् चतुर्वेदैर् वेदाङ्गनिगमैः स्वयम् । उवाच वचनं शम्भुर्ब्रह्माणं लोकभावनम्
caturvargaiś caturvedair vedāṅganigamaiḥ svayam / uvāca vacanaṃ śambhurbrahmāṇaṃ lokabhāvanam
सौम्यां चैव तु भो ब्रह्मंल् लोकानां शान्तिकारिणीम् । मया समार्पिता वेदा इष्टिं कुरु यथेप्सया
saumyāṃ caiva tu bho brahmaṃl lokānāṃ śāntikāriṇīm / mayā samārpitā vedā iṣṭiṃ kuru yathepsayā
ततो ब्रह्मा चकारेष्टिं रौद्रीं दैत्यक्षयंकरीम् । इष्टिं चैव तत सौम्यां लोकानां शान्तिकारिणीम्
tato brahmā cakāreṣṭiṃ raudrīṃ daityakṣayaṃkarīm / iṣṭiṃ caiva tata saumyāṃ lokānāṃ śāntikāriṇīm
ततो ऽसुरा महाराज दृष्ट्वा चेष्टिं भयंकरीम् । ब्रह्मशापभयोद्विग्ना गतास् ते तु दिशो दश
tato 'surā mahārāja dṛṣṭvā ceṣṭiṃ bhayaṃkarīm / brahmaśāpabhayodvignā gatās te tu diśo daśa
ओंकारस्य प्रभावेण सर्वे देवास् तु निर्भयाः । ततो ऽभ्यर्च्य सुरेशानं देवास् ते त्रिदिवं ययुः
oṃkārasya prabhāveṇa sarve devās tu nirbhayāḥ / tato 'bhyarcya sureśānaṃ devās te tridivaṃ yayuḥ
कल्पान्तगं महालिङ्गं सुरासुरनमस्कृतम् । कामदं मोक्षदं चैव ओंकारं विद्धि पार्थिव
kalpāntagaṃ mahāliṅgaṃ surāsuranamaskṛtam / kāmadaṃ mokṣadaṃ caiva oṃkāraṃ viddhi pārthiva
तस्मिंल् लिङ्गे तु लीयन्ते कल्पान्ते सर्वदेवताः । अमरं ब्रह्म वेत्याहुर् हरिं सिद्धेश्वरं तथा
tasmiṃl liṅge tu līyante kalpānte sarvadevatāḥ / amaraṃ brahma vetyāhur hariṃ siddheśvaraṃ tathā
पिङ्गलेश्वरम् आदित्यं सोमं पित्रीश्वरं तथा । यत्र सिद्धास् त्रयो वेदाः सषडङ्गपदक्रमाः
piṅgaleśvaram ādityaṃ somaṃ pitrīśvaraṃ tathā / yatra siddhās trayo vedāḥ saṣaḍaṅgapadakramāḥ
तेन सिद्धेश्वरं विद्धि सर्वसिद्धिप्रदायकम् । कथितं पर्वतस्याग्रे लिङ्गकोटिसमन्वितम्
tena siddheśvaraṃ viddhi sarvasiddhipradāyakam / kathitaṃ parvatasyāgre liṅgakoṭisamanvitam
अर्चनात् तस्य लिङ्गस्य विष्णुलोके महीयते । कल्पे कल्पे महाराज क्षीयन्ते सर्वदेवताः
arcanāt tasya liṅgasya viṣṇuloke mahīyate / kalpe kalpe mahārāja kṣīyante sarvadevatāḥ
मुक्त्वा तु पञ्चलिङ्गानि मार्कण्डं नार्मदं नृप । अविमुक्तं च केदारम् ओंकारम् अमरेश्वरम्
muktvā tu pañcaliṅgāni mārkaṇḍaṃ nārmadaṃ nṛpa / avimuktaṃ ca kedāram oṃkāram amareśvaram
तथैव च महाकालम् एवं लिङ्गं तु भारत । पुण्यानि पञ्चलिङ्गानि प्रातर् उत्थाय यः पठेत्
tathaiva ca mahākālam evaṃ liṅgaṃ tu bhārata / puṇyāni pañcaliṅgāni prātar utthāya yaḥ paṭhet
सर्वतीर्थफलं प्राप्य शिवलोके महीयते । एका काली महाकाले वसेद् वै व्यापिनी सदा
sarvatīrthaphalaṃ prāpya śivaloke mahīyate / ekā kālī mahākāle vased vai vyāpinī sadā
सपादकोटिस्तीर्थानां महाकाले वसेत् नृप । शिवलोकेन कावेरी शिवक्षेत्रे स्थिता नृप
sapādakoṭistīrthānāṃ mahākāle vaset nṛpa / śivalokena kāverī śivakṣetre sthitā nṛpa
चतुः क्रोशाभ्यन्तरतो ब्रह्महत्या न सर्पति । आग्नेयं सिद्धलिङ्गं च तस्यास् तीरे समाश्रितम्
catuḥ krośābhyantarato brahmahatyā na sarpati / āgneyaṃ siddhaliṅgaṃ ca tasyās tīre samāśritam
शिवख्यातम् इति ख्यातं तीर्थे तु कुरुनन्दन । स्नातमात्रो नरस् तत्र स भवे न पुनर्भवेत्
śivakhyātam iti khyātaṃ tīrthe tu kurunandana / snātamātro naras tatra sa bhave na punarbhavet
कीटपक्षिपतङ्गादि तिर्यग् योनिगता नराः । मुच्यन्ते तत्र पापेन शिवस्य वचनं यथा
kīṭapakṣipataṅgādi tiryag yonigatā narāḥ / mucyante tatra pāpena śivasya vacanaṃ yathā
तत्र यः कुरुते श्राद्धं पितॄणां च तिलोदकम् । युगकोटिसहस्रं तु पितरस् ते न तर्पिताः
tatra yaḥ kurute śrāddhaṃ pitṝṇāṃ ca tilodakam / yugakoṭisahasraṃ tu pitaras te na tarpitāḥ
सर्वेषाम् एव लिङ्गानां दिव्यं वा ऽत्र प्रकीर्तितम् । तत्र स्नातो दिवं याति न विशेद् योनिसङ्कटे
sarveṣām eva liṅgānāṃ divyaṃ vā 'tra prakīrtitam / tatra snāto divaṃ yāti na viśed yonisaṅkaṭe
कोटियज्ञफलं प्राप्य शिवलोके महीयते । अष्टकोटिस् तु तीर्थानां केदारे कथिता नृप
koṭiyajñaphalaṃ prāpya śivaloke mahīyate / aṣṭakoṭis tu tīrthānāṃ kedāre kathitā nṛpa
दर्शनाद् अर्चनात् तस्य स्पर्शात् मोक्षफलं नृणाम् । केदारस्योदके पीते पुनर्जन्म न विद्यते
darśanād arcanāt tasya sparśāt mokṣaphalaṃ nṛṇām / kedārasyodake pīte punarjanma na vidyate
अहोरात्रोषितो भूत्वा पयः पानं करोति यः । तस्योदरे भवेल् लिङ्गं षण्मासाद् ब्रह्मचारिणः
ahorātroṣito bhūtvā payaḥ pānaṃ karoti yaḥ / tasyodare bhavel liṅgaṃ ṣaṇmāsād brahmacāriṇaḥ
केदारदर्शनाद् एव शिवलोके महीयते । वाराणसी महापुण्या त्रिषु लोकेषु विश्रुता
kedāradarśanād eva śivaloke mahīyate / vārāṇasī mahāpuṇyā triṣu lokeṣu viśrutā
अन्तरिक्षे पुरी सा तु मृत्युलोकस्य बाह्यतः । पञ्चक्रोशान्तरे यावद् ब्रह्महत्या न सर्पति
antarikṣe purī sā tu mṛtyulokasya bāhyataḥ / pañcakrośāntare yāvad brahmahatyā na sarpati
अष्टाविंशतिकोट्यस् तु लिङ्गानां तत्र भारत । गङ्गावरुणयोर् मध्ये स्नानं कृत्वा यथोदितम्
aṣṭāviṃśatikoṭyas tu liṅgānāṃ tatra bhārata / gaṅgāvaruṇayor madhye snānaṃ kṛtvā yathoditam
सर्वपापविनिर्मुक्तो देववन् मोदते दिवि । तत्र यस् त्यजति प्राणान् छिवं ध्यात्वा तु मानवः
sarvapāpavinirmukto devavan modate divi / tatra yas tyajati prāṇān chivaṃ dhyātvā tu mānavaḥ
सहस्रकुलमुद्धृत्य शिवलोकं स गच्छति । तत्र यद् दीयते दानं तस्य संख्या न विद्यते
sahasrakulamuddhṛtya śivalokaṃ sa gacchati / tatra yad dīyate dānaṃ tasya saṃkhyā na vidyate
तिलोदकप्रदानेन पितृणां प्रीतिरक्षया । तत्र यस् त्यजति प्राणान् अवशः स्ववशो ऽपि वा
tilodakapradānena pitṛṇāṃ prītirakṣayā / tatra yas tyajati prāṇān avaśaḥ svavaśo 'pi vā
त्रिनेत्रः शूलपाणिस् तु शिवस्यानुचरो भवेत् । अविमुक्तस्य लिङ्गस्य स्पर्शनात् मुक्तिर् आप्यते
trinetraḥ śūlapāṇis tu śivasyānucaro bhavet / avimuktasya liṅgasya sparśanāt muktir āpyate
कलात्रयं तु तत्रास्ते काशीपुर्यां न संशयः । गङ्गासागरसंभेदे चतस्रस्तु कलाः स्मृताः
kalātrayaṃ tu tatrāste kāśīpuryāṃ na saṃśayaḥ / gaṅgāsāgarasaṃbhede catasrastu kalāḥ smṛtāḥ
गङ्गासहस्रवक्त्रेण प्रविष्टा यत्र सागरम् । स्नानावगाहनात् पानात् पिण्डदानाच् च तर्पणात्
gaṅgāsahasravaktreṇa praviṣṭā yatra sāgaram / snānāvagāhanāt pānāt piṇḍadānāc ca tarpaṇāt
गच्छेच् छिवपुरं तत्र पितृभिः सह मानवः । अपरं कालरुद्रं तु सप्तपातालवासिनम्
gacchec chivapuraṃ tatra pitṛbhiḥ saha mānavaḥ / aparaṃ kālarudraṃ tu saptapātālavāsinam
हाटकं विद्धि तं देवं न तु पश्यन्ति मानवाः । पूज्यते सुरदैत्यैश् च सुरसिद्धनिषेवितम्
hāṭakaṃ viddhi taṃ devaṃ na tu paśyanti mānavāḥ / pūjyate suradaityaiś ca surasiddhaniṣevitam
गङ्गेश्वरद्वितीयं तु तृतीयं सागरेश्वरम् । चतुर्थं शूलपाणिं तु चतस्रश् च कला इति
gaṅgeśvaradvitīyaṃ tu tṛtīyaṃ sāgareśvaram / caturthaṃ śūlapāṇiṃ tu catasraś ca kalā iti
कलापञ्चात्मकं रुद्रम् आसमुद्रान्तगोचरे । वर्जयित्वा महेशानम् ओंकारं कामरूपिणम्
kalāpañcātmakaṃ rudram āsamudrāntagocare / varjayitvā maheśānam oṃkāraṃ kāmarūpiṇam
पञ्चब्रह्मपञ्चवक्त्रं नवशक्तिसमन्वितम् । ओंकारं कल्पगातीरे शिवेन कथितं पुरा
pañcabrahmapañcavaktraṃ navaśaktisamanvitam / oṃkāraṃ kalpagātīre śivena kathitaṃ purā
तेन पुण्यात्मके लोके लोकत्रितयपूजितम् । शङ्खकुन्देन्दुसंकाशं सद्योवक्त्रं तु पश्चिमम्
tena puṇyātmake loke lokatritayapūjitam / śaṅkhakundendusaṃkāśaṃ sadyovaktraṃ tu paścimam
ऋग्वेदो निर्गतो यस्माद् ब्रह्मा तत्राधिदेवता । उत्तरं वामदेवं तु पीताभं सुमनोहरम्
ṛgvedo nirgato yasmād brahmā tatrādhidevatā / uttaraṃ vāmadevaṃ tu pītābhaṃ sumanoharam
यजुर्वेदोद्भवं विद्धि विष्णुस् तत्राधिदेवता । अघोर मेघवर्णाभं याम्यां च दिशि चास्थितम्
yajurvedodbhavaṃ viddhi viṣṇus tatrādhidevatā / aghora meghavarṇābhaṃ yāmyāṃ ca diśi cāsthitam
सामवेदोद्भवं विद्धि सूर्यकालाग्निदैवतम् । पूर्वे तत्पुरुषं ज्ञेयं कुङ्कुमारुणसन्निभम्
sāmavedodbhavaṃ viddhi sūryakālāgnidaivatam / pūrve tatpuruṣaṃ jñeyaṃ kuṅkumāruṇasannibham
अथर्वं निर्गतं तुर्यम् आपस् तत्राधिदेवताः । ईशानस्तव वक्त्रं तु पञ्चवर्णं महातनुम्
atharvaṃ nirgataṃ turyam āpas tatrādhidevatāḥ / īśānastava vaktraṃ tu pañcavarṇaṃ mahātanum
श्रुतिसिद्धान्तसङ्गीतं सोमं तत्राधिदेवता । षष्ठं सदाशिवं नाम निर्भागं च निरामयम्
śrutisiddhāntasaṅgītaṃ somaṃ tatrādhidevatā / ṣaṣṭhaṃ sadāśivaṃ nāma nirbhāgaṃ ca nirāmayam
निर्लक्षं लक्षहीनं तु ज्ञात्वा मोक्षे न संशयः । एतत् ते कथितं राजन्न् ओंकारस्य तु वर्णनम्
nirlakṣaṃ lakṣahīnaṃ tu jñātvā mokṣe na saṃśayaḥ / etat te kathitaṃ rājann oṃkārasya tu varṇanam
सहस्रास् यस्य नो शक्तिर् एकवक्त्रस्य का कथा । स्नापयित्वोदकेनैव बिल्वपत्रेण पूजयेत्
sahasrās yasya no śaktir ekavaktrasya kā kathā / snāpayitvodakenaiva bilvapatreṇa pūjayet
चतुर्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । ओंकारदक्षिणामूर्तौ प्राणत्याग करोति यः
caturvarṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate / oṃkāradakṣiṇāmūrtau prāṇatyāga karoti yaḥ
वर्षकोटिसहस्राणि वसेत् माहेश्वरे पुरे । प्रासादं च मठं चापि सुधयेष्टकसंयुतम्
varṣakoṭisahasrāṇi vaset māheśvare pure / prāsādaṃ ca maṭhaṃ cāpi sudhayeṣṭakasaṃyutam
चित्रमालेख्यमूले च पताकाध्वजशोभितम् । वितानां किङ्किणीयुक्तं नेत्रं वंशोद्भवं शुभम्
citramālekhyamūle ca patākādhvajaśobhitam / vitānāṃ kiṅkiṇīyuktaṃ netraṃ vaṃśodbhavaṃ śubham
पञ्चवर्णकशोभाढ्यम् ओंकारस्य तु कारयेत् । पञ्चामृतैः स्नापयित्वा चन्दनागुरुकुंकमैः
pañcavarṇakaśobhāḍhyam oṃkārasya tu kārayet / pañcāmṛtaiḥ snāpayitvā candanāgurukuṃkamaiḥ
समावेष्ट्य परीधानैर् नानावस्त्रैः सुशोभनैः । हेममौक्तिकरत्नैश् च सघृतं गुग्गुलुं दहेत्
samāveṣṭya parīdhānair nānāvastraiḥ suśobhanaiḥ / hemamauktikaratnaiś ca saghṛtaṃ gugguluṃ dahet
घण्टां च दीपकं चैव विधूमारार्तिकं च यत् । मृदङ्गान् पटहांश् चैव वेणुं वीणां च गीतकम्
ghaṇṭāṃ ca dīpakaṃ caiva vidhūmārārtikaṃ ca yat / mṛdaṅgān paṭahāṃś caiva veṇuṃ vīṇāṃ ca gītakam
काहली शङ्खवाद्यानि कांस्यतालाद्यम् एव च । व्यजनं गेडुकं छत्रं चामरं ध्वजदण्डकम्
kāhalī śaṅkhavādyāni kāṃsyatālādyam eva ca / vyajanaṃ geḍukaṃ chatraṃ cāmaraṃ dhvajadaṇḍakam
हेम चान्नधरादीनि गृहांश् च ग्रामपत्तनम् । यद्वा तद्वा नृपश्रेष्ठ ओंकाराय निवेदयेत्
hema cānnadharādīni gṛhāṃś ca grāmapattanam / yadvā tadvā nṛpaśreṣṭha oṃkārāya nivedayet
तस्य दानफलस्येह संख्या कर्तुं न शक्यते । सिद्धेश्वरौंकारयोस् तु चन्द्रसूर्यग्रहग्रहे
tasya dānaphalasyeha saṃkhyā kartuṃ na śakyate / siddheśvarauṃkārayos tu candrasūryagrahagrahe
ध्वजमालाकुलं कुर्यात् तस्य पुण्यफलं शृणु । यावती तं तु संख्या ऽस्ति वायुनोद्धूयते पुनः
dhvajamālākulaṃ kuryāt tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu / yāvatī taṃ tu saṃkhyā 'sti vāyunoddhūyate punaḥ
तावद् युगसहस्राणि शिवलोके वसेन् नृप । युगकोटिसहस्राणि युगकोटिशतानि च
tāvad yugasahasrāṇi śivaloke vasen nṛpa / yugakoṭisahasrāṇi yugakoṭiśatāni ca
सर्वकामसमृद्धात्मा ब्रह्मविष्णुशिवालये । एतत् ते कथितं राजन् ओंकारोत्पत्तिलक्षणम्
sarvakāmasamṛddhātmā brahmaviṣṇuśivālaye / etat te kathitaṃ rājan oṃkārotpattilakṣaṇam
ब्रह्मणा तु कृतं तस्य स्तोत्रं त्वं शृणु साम्प्रतम्
brahmaṇā tu kṛtaṃ tasya stotraṃ tvaṃ śṛṇu sāmpratam