इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे मेघनादेश्वरमहिमानुवर्णनो नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः ॥ RKS अध्याय 74 मार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेच् च राजेन्द्र दारुतीर्थम् अनुत्तमम् । दारुको यत्र संसिद्धिम् इन्द्रस्य दयितः सखा
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe meghanādeśvaramahimānuvarṇano nāma trisaptatitamo 'dhyāyaḥ || RKS adhyāya 74 mārkaṇḍeya uvāca: tato gacchec ca rājendra dārutīrtham anuttamam / dāruko yatra saṃsiddhim indrasya dayitaḥ sakhā
युधिष्ठिर उवाच: दारुकेण कथं तात तपश्चीर्णं पुरा ऽनघ । विधानं श्रोतुम् इच्छामि सर्वपापक्षयं करम्
yudhiṣṭhira uvāca: dārukeṇa kathaṃ tāta tapaścīrṇaṃ purā 'nagha / vidhānaṃ śrotum icchāmi sarvapāpakṣayaṃ karam
मार्कण्डेय उवाच: अहं ते कथयिष्यामि विचित्रं यत् पुरातनम् । वृत्तं समभवत् तत्र ऋषीणां भावितात्मनाम्
mārkaṇḍeya uvāca: ahaṃ te kathayiṣyāmi vicitraṃ yat purātanam / vṛttaṃ samabhavat tatra ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām
सूतो वज्रधरस्यासीत् मातलिर्नामनामतः । स पुत्रं शप्तवान् पूर्वं कथंचित् कारणान्तरे
sūto vajradharasyāsīt mātalirnāmanāmataḥ / sa putraṃ śaptavān pūrvaṃ kathaṃcit kāraṇāntare
शापहेतोर् वेपमान इन्द्रस्य चरणौ शुभौ । प्रपीड्य तत्र देवेन्द्रं विज्ञापयति भारत
śāpahetor vepamāna indrasya caraṇau śubhau / prapīḍya tatra devendraṃ vijñāpayati bhārata
मम ताताभिशप्तस्य अनाथस्य सुरेश्वर । कर्मणा केन शापस्य घोरस्यान्तो भविष्यति
mama tātābhiśaptasya anāthasya sureśvara / karmaṇā kena śāpasya ghorasyānto bhaviṣyati
शक्र उवाच: नर्मदातटम् आश्रित्य तोषय त्वं महेश्वरम् । तिष्ठ यावद् युगस्यान्तं पुनर्जननम् आप्स्यसि
śakra uvāca: narmadātaṭam āśritya toṣaya tvaṃ maheśvaram / tiṣṭha yāvad yugasyāntaṃ punarjananam āpsyasi
पुनर्भूत्वा यदुकुले दारुको नाम नामतः । आरोहयित्वा देवेशं शङ्खचक्रगदाधरम्
punarbhūtvā yadukule dāruko nāma nāmataḥ / ārohayitvā deveśaṃ śaṅkhacakragadādharam
मानुषं तत्र सम्पन्नं ततः सिद्धिम् अवाप्स्यसि । एवम् उक्तस् तु देवेन सहस्राक्षेण भारत
mānuṣaṃ tatra sampannaṃ tataḥ siddhim avāpsyasi / evam uktas tu devena sahasrākṣeṇa bhārata
प्रणम्य शिरसा भूमिम् आगतो ऽसौ हतप्रभः । नर्मदा तटम् आश्रित्य कर्शितस्वकलेवरः
praṇamya śirasā bhūmim āgato 'sau hataprabhaḥ / narmadā taṭam āśritya karśitasvakalevaraḥ
व्रतोपवार्सैर् विविधैर् जपहोमपरायणः । महादेवं महात्मानं वरदं शूलपाणिनम्
vratopavārsair vividhair japahomaparāyaṇaḥ / mahādevaṃ mahātmānaṃ varadaṃ śūlapāṇinam
अभजत् परया भक्त्या यावद् आहूतसम्प्लवम् । अंशावतरणे विष्णोस् ततो भूत्वा महामतिः
abhajat parayā bhaktyā yāvad āhūtasamplavam / aṃśāvataraṇe viṣṇos tato bhūtvā mahāmatiḥ
तोषयित्वा जगन्नाथं ततो यातः स सद्गतिम् । एष ते सम्भवस् तात दारुतीर्थस्य सुव्रत
toṣayitvā jagannāthaṃ tato yātaḥ sa sadgatim / eṣa te sambhavas tāta dārutīrthasya suvrata
कथितस् तु मया पूर्वं यथा मे शङ्करो ऽब्रवीत् । ततो युधिष्ठिरो राजा विस्मयाविष्टचेतनः
kathitas tu mayā pūrvaṃ yathā me śaṅkaro 'bravīt / tato yudhiṣṭhiro rājā vismayāviṣṭacetanaḥ
भ्रान्तो ऽवलोकयामास स्तब्धरोमा मुहुर् मुहुः । तस्मिंस् तीर्थे नरः स्नात्वा विधिपूर्वं नरेश्वर
bhrānto 'valokayāmāsa stabdharomā muhur muhuḥ / tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā vidhipūrvaṃ nareśvara
उपास्य सभ्यां तत्रैव संतर्प्य पितृदेवताः । देहत्यागं च तत्रैव यः करोति समाहितः
upāsya sabhyāṃ tatraiva saṃtarpya pitṛdevatāḥ / dehatyāgaṃ ca tatraiva yaḥ karoti samāhitaḥ
सो ऽश्वमेधफलं प्राप्य रमते शिवसन्निधौ । तस्मिंस् तीर्थे तु यो भक्त्या भोजयेद् ब्राह्मणं शुचिः
so 'śvamedhaphalaṃ prāpya ramate śivasannidhau / tasmiṃs tīrthe tu yo bhaktyā bhojayed brāhmaṇaṃ śuciḥ
स तु विप्रसहस्रस्य लभते फलम् उत्तमम् । स्नानं दानं तपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम्
sa tu viprasahasrasya labhate phalam uttamam / snānaṃ dānaṃ tapo homaḥ svādhyāyaḥ pitṛtarpaṇam
यत्कृतं तु शुभं तत्र तत्सर्वं लभते ऽक्षयम्
yatkṛtaṃ tu śubhaṃ tatra tatsarvaṃ labhate 'kṣayam