इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे पञ्चलिङ्गमहिमानुवर्णनो नामैकाशीतितमो ऽध्यायः ॥ RKS अध्याय 82 मार्कण्डेय उवाच: अथान्यत् कथयिष्यामि तीर्थं पापप्रणाशनम् । मयूरकुक्कुटं नाम ब्रह्महत्या व्यपोहनम्
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe pañcaliṅgamahimānuvarṇano nāmaikāśītitamo 'dhyāyaḥ || RKS adhyāya 82 mārkaṇḍeya uvāca: athānyat kathayiṣyāmi tīrthaṃ pāpapraṇāśanam / mayūrakukkuṭaṃ nāma brahmahatyā vyapohanam
मृकण्डस्याश्रमं पुण्यं नर्मदादक्षिणे तटे । मृकण्डो नाम भूपाल ऋषिः परमधार्मिकः
mṛkaṇḍasyāśramaṃ puṇyaṃ narmadādakṣiṇe taṭe / mṛkaṇḍo nāma bhūpāla ṛṣiḥ paramadhārmikaḥ
तपस् तेपे महाभाग दिव्यैर् वर्षसहस्रकैः । तस्याश्रमपदे रम्ये मुनयः शंसितव्रताः
tapas tepe mahābhāga divyair varṣasahasrakaiḥ / tasyāśramapade ramye munayaḥ śaṃsitavratāḥ
वसन्ति स्म जलाहाराः शुष्कपत्रकृताशनाः । केचित् तन्न निराहारा मोक्षोपायविचिन्तकाः
vasanti sma jalāhārāḥ śuṣkapatrakṛtāśanāḥ / kecit tanna nirāhārā mokṣopāyavicintakāḥ
एतस्मिन्न् अन्तरे राजन् गन्धर्वौ शक्रगायनौ । हेतिप्रहेतिनामानौ गतौ शक्रसभां नृप
etasminn antare rājan gandharvau śakragāyanau / hetiprahetināmānau gatau śakrasabhāṃ nṛpa
वधूरप्सरसां श्रेष्ठा दृष्टा ताभ्यां युधिष्ठिर । दृष्टमात्रौ तु गन्धर्वौ कामबाणप्रपीडितौ
vadhūrapsarasāṃ śreṣṭhā dṛṣṭā tābhyāṃ yudhiṣṭhira / dṛṣṭamātrau tu gandharvau kāmabāṇaprapīḍitau
हेतिः कुक्कुटशब्देन प्रहेतिर् बर्हिणस् तथा । घोष्यमाणौ सुमधुरं सादयामास तु च ताम्
hetiḥ kukkuṭaśabdena prahetir barhiṇas tathā / ghoṣyamāṇau sumadhuraṃ sādayāmāsa tu ca tām
वृत्रहा तद् अभिप्रायं ज्ञात्वा शापं ददौ तवा
vṛtrahā tad abhiprāyaṃ jñātvā śāpaṃ dadau tavā
पूर्णे दिव्यशते वर्षे पश्चाद् अत्रागमिष्यथः । तिर्यग्योनौ तु संप्राप्तौ गन्धर्वौ हि युधिष्ठिर
pūrṇe divyaśate varṣe paścād atrāgamiṣyathaḥ / tiryagyonau tu saṃprāptau gandharvau hi yudhiṣṭhira
जातिस्मरौ दुराचारौ पक्षिणौ प्रियदर्शीनौ । सर्वतीर्थान्य् उत्तरन् तौ नारदं च ददर्शतुः
jātismarau durācārau pakṣiṇau priyadarśīnau / sarvatīrthāny uttaran tau nāradaṃ ca dadarśatuḥ
गन्धर्वाव् ऊचतुः: भविष्यावः शुभाचार ब्रह्मपुत्र तपोधन । कर्मणा केन चावां हि मुक्तावेतौ वदस्व तत्
gandharvāv ūcatuḥ: bhaviṣyāvaḥ śubhācāra brahmaputra tapodhana / karmaṇā kena cāvāṃ hi muktāvetau vadasva tat
नारद उवाच: नर्मदा दक्षिणे तीरे मृकण्डस्याश्रमं शुभम् । तिर्यग्योनिविमोक्षं च तीर्थं हि परमं मतम्
nārada uvāca: narmadā dakṣiṇe tīre mṛkaṇḍasyāśramaṃ śubham / tiryagyonivimokṣaṃ ca tīrthaṃ hi paramaṃ matam
जलाप्लुतौ नर्मदायाः सर्वं तत्र भविष्यति । ततो हेतिः प्रहेतिश् च सुस्नातौ दिव्यरूपिणौ
jalāplutau narmadāyāḥ sarvaṃ tatra bhaviṣyati / tato hetiḥ prahetiś ca susnātau divyarūpiṇau
एकेन स्नानमात्रेण पक्षिणौ दिव्यतां गतौ । स्नात्वा तु विधिना ऽनेन ध्यात्वा देवं सदाशिवम्
ekena snānamātreṇa pakṣiṇau divyatāṃ gatau / snātvā tu vidhinā 'nena dhyātvā devaṃ sadāśivam
उच्चार्य्याघोरमन्त्रं तौ सदा ध्यानस्थितौ नृप । एतस्मिन्न् अन्तरे राजन् पातालादुत्थितं शुभम्
uccāryyāghoramantraṃ tau sadā dhyānasthitau nṛpa / etasminn antare rājan pātālādutthitaṃ śubham
शतसूर्यप्रकाशं हि लिङ्गं तत्र युधिष्ठिर । कुक्कुटेश्वरम् एकं तु मयूरेश्वरम् एव च
śatasūryaprakāśaṃ hi liṅgaṃ tatra yudhiṣṭhira / kukkuṭeśvaram ekaṃ tu mayūreśvaram eva ca
गन्धर्वौ तु विमानस्थौ गतौ शक्रस्य मन्दिरम् । तस्मिंस् तीर्थे नरः स्नात्वा भवे नैव पुनर् भवेत्
gandharvau tu vimānasthau gatau śakrasya mandiram / tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā bhave naiva punar bhavet
स्नात्वा तिलोदकं दत्त्वा पितॄणां परमा गतिः । अवशः स्ववशो ऽवापि यस्तु प्राणान् परित्यजेत्
snātvā tilodakaṃ dattvā pitṝṇāṃ paramā gatiḥ / avaśaḥ svavaśo 'vāpi yastu prāṇān parityajet
न तस्य पुनरावृत्तिर् घोरे संसारसागरे । तत्र कीटाः पतङ्गाश् च पक्षिणो ऽथ सरीसृपाः
na tasya punarāvṛttir ghore saṃsārasāgare / tatra kīṭāḥ pataṅgāś ca pakṣiṇo 'tha sarīsṛpāḥ
मण्डूकाः पापवृक्षाश् च मृता यान्ति शिवं पदम्
maṇḍūkāḥ pāpavṛkṣāś ca mṛtā yānti śivaṃ padam