Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Vāmana Purāṇa

Chapter 34

वामनपुराणम्

VamP_34.1

इति श्रीवाम्नपुराणे त्रयस्त्रिंशोंऽध्यायः नारद उवाच । क्व गतः शङ्करो ह्यासीद्येनाम्बा नन्दिना सह । अनधकं योधयामास एतन्मे वक्तुमर्हसि

iti śrīvāmnapurāṇe trayastriṃśoṃ'dhyāyaḥ nārada uvāca / kva gataḥ śaṅkaro hyāsīdyenāmbā nandinā saha / anadhakaṃ yodhayāmāsa etanme vaktumarhasi

VamP_34.2

पुलस्त्य उवाच । यदा वर्षसहस्रं तु महामोहे स्थितो ऽभत् । तदाप्रभृति निस्तेजाः क्षीणवीर्यः प्रदृश्यते

pulastya uvāca / yadā varṣasahasraṃ tu mahāmohe sthito 'bhat / tadāprabhṛti nistejāḥ kṣīṇavīryaḥ pradṛśyate

VamP_34.3

स्वमात्मानं निरीक्ष्याथ निस्तेजोङ्गं महेश्वरः । तपोर्थाय तथा चक्रे मतिं मतिमतां वरः

svamātmānaṃ nirīkṣyātha nistejoṅgaṃ maheśvaraḥ / taporthāya tathā cakre matiṃ matimatāṃ varaḥ

VamP_34.4

स महाव्रतमुत्पाद्य समाश्वास्याम्बिकां विभुः । शैलादिं स्थाप्य गोप्तारं विचचार महीतलम्

sa mahāvratamutpādya samāśvāsyāmbikāṃ vibhuḥ / śailādiṃ sthāpya goptāraṃ vicacāra mahītalam

VamP_34.5

महामुद्रार्पितग्रीवो महाहिकुतकुण्डलः । धारयाणः कटीदेशे महाशङ्खस्य मेखलाम्

mahāmudrārpitagrīvo mahāhikutakuṇḍalaḥ / dhārayāṇaḥ kaṭīdeśe mahāśaṅkhasya mekhalām

VamP_34.6

कपालं दक्षिणे हस्ते सव्ये गृह्य कमण्डलुम् । एकाहवासी वृक्षे हि शैलसानुनदीष्वटन्

kapālaṃ dakṣiṇe haste savye gṛhya kamaṇḍalum / ekāhavāsī vṛkṣe hi śailasānunadīṣvaṭan

VamP_34.7

स्थानं त्रैलोक्यमास्थाय मूलाहारो ऽम्बुभोजनः । वाय्वाहारस्तदा तस्थौ नववरिषशतं क्रमात्

sthānaṃ trailokyamāsthāya mūlāhāro 'mbubhojanaḥ / vāyvāhārastadā tasthau navavariṣaśataṃ kramāt

VamP_34.8

ततो वीटां सुखे क्षिप्य निरुच्छ्वासो ऽभवद् यतिः । विस्तृते हिमवत्पुष्ठे रम्ये समशिलातले

tato vīṭāṃ sukhe kṣipya nirucchvāso 'bhavad yatiḥ / vistṛte himavatpuṣṭhe ramye samaśilātale

VamP_34.9

ततो वीटा विदार्यैव कपालं परमेष्ठनः । सार्चिष्मती जटामध्यान्निषण्णा धरणीतले

tato vīṭā vidāryaiva kapālaṃ parameṣṭhanaḥ / sārciṣmatī jaṭāmadhyānniṣaṇṇā dharaṇītale

VamP_34.10

वीटया तु पतन्त्याद्रिर्दारितः क्ष्मासमो ऽभवत् । जातस्तीर्थवरः पुम्यः केदार इति विश्रुतः

vīṭayā tu patantyādrirdāritaḥ kṣmāsamo 'bhavat / jātastīrthavaraḥ pumyaḥ kedāra iti viśrutaḥ

VamP_34.11

ततो हरो वरं प्रादात् केदाराय वृषध्वजः । पुण्यवृद्धिकरं ब्रह्मन् पापघ्नं मोक्षसाधनम्

tato haro varaṃ prādāt kedārāya vṛṣadhvajaḥ / puṇyavṛddhikaraṃ brahman pāpaghnaṃ mokṣasādhanam

VamP_34.12

ये जलं तावके तीर्थे पीत्वा संयमिनो नराः

ye jalaṃ tāvake tīrthe pītvā saṃyamino narāḥ

VamP_34.13

षण्मासाद् धारयिष्न्ति निवृत्ताः परपाकतः । तेषां हृत्पङ्कजेष्वेव मल्लिङ्गं भविता ध्रुवम्

ṣaṇmāsād dhārayiṣnti nivṛttāḥ parapākataḥ / teṣāṃ hṛtpaṅkajeṣveva malliṅgaṃ bhavitā dhruvam

VamP_34.14

न चास्य पापाभिरतिर्भविष्यति कदाचन । पितॄणामक्षयं श्राद्धं भविष्यति न संशयः

na cāsya pāpābhiratirbhaviṣyati kadācana / pitṝṇāmakṣayaṃ śrāddhaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

VamP_34.15

स्नानदानतपांसीह होमजप्यादिकाः क्रियाः । भविष्यन्त्यक्षया नॄणां मृतानामपुनर्भवः

snānadānatapāṃsīha homajapyādikāḥ kriyāḥ / bhaviṣyantyakṣayā nṝṇāṃ mṛtānāmapunarbhavaḥ

VamP_34.16

एतद् वरं हरात् तीर्थं प्राप्य पुष्णाति देवताः । पुनाति पुंसां केदारस्त्रिनेत्रवचनं यथा

etad varaṃ harāt tīrthaṃ prāpya puṣṇāti devatāḥ / punāti puṃsāṃ kedārastrinetravacanaṃ yathā

VamP_34.17

केदाराय वरं दत्त्वा जगम त्वरितो हरः । स्नातुं भानुसुतां देवीं कालिन्दीं पापनाशिनीम्

kedārāya varaṃ dattvā jagama tvarito haraḥ / snātuṃ bhānusutāṃ devīṃ kālindīṃ pāpanāśinīm

VamP_34.18

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा जगामाथ सरस्वतीम् । वृतां तीर्थशतैः पुण्यैः प्लक्षजां पापनाशिनीम्

tatra snātvā śucirbhūtvā jagāmātha sarasvatīm / vṛtāṃ tīrthaśataiḥ puṇyaiḥ plakṣajāṃ pāpanāśinīm

VamP_34.19

अवतीर्मस्ततः स्नातुं निमग्नश्च महाम्भसि । द्रुपदां नाम गायत्रीं जजापान्तर्जले हरः

avatīrmastataḥ snātuṃ nimagnaśca mahāmbhasi / drupadāṃ nāma gāyatrīṃ jajāpāntarjale haraḥ

VamP_34.20

निमग्ने शङ्करे देव्यां सरस्वत्यां कलिप्रिय । साग्राः संवत्सरो जातो न चोन्मज्जत ईश्वरः

nimagne śaṅkare devyāṃ sarasvatyāṃ kalipriya / sāgrāḥ saṃvatsaro jāto na conmajjata īśvaraḥ

VamP_34.21

एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मन् भुवनाः सप्त सार्णवाः । चेलुः पेतुर्धरण्यां च नक्षत्रास्तारकैः सह

etasminnantare brahman bhuvanāḥ sapta sārṇavāḥ / celuḥ peturdharaṇyāṃ ca nakṣatrāstārakaiḥ saha

VamP_34.22

आसनेभ्यः प्रचलिता देवाः शक्रपुरोगमाः । स्वस्त्यस्तु लोकेभ्य इति जपन्तः परमर्षयः

āsanebhyaḥ pracalitā devāḥ śakrapurogamāḥ / svastyastu lokebhya iti japantaḥ paramarṣayaḥ

VamP_34.23

ततः क्षुब्धेषु लोकेषु देवा ब्रह्माणमागमन् । दृष्ट्वोचुः किमिदं लोकाः क्षुब्धाः संशयमागताः

tataḥ kṣubdheṣu lokeṣu devā brahmāṇamāgaman / dṛṣṭvocuḥ kimidaṃ lokāḥ kṣubdhāḥ saṃśayamāgatāḥ

VamP_34.24

तानाह पद्मसंभूतो नैतद् वेद्मि च कारणम् । तदागच्छत वो युक्तं द्रष्टुं चक्रगदाधरम्

tānāha padmasaṃbhūto naitad vedmi ca kāraṇam / tadāgacchata vo yuktaṃ draṣṭuṃ cakragadādharam

VamP_34.25

पितामहेनैवमुक्ता देवाः शक्रषुरोगमाः । पितामहं पुरस्कृत्य मुरारिसदनं गताः

pitāmahenaivamuktā devāḥ śakraṣurogamāḥ / pitāmahaṃ puraskṛtya murārisadanaṃ gatāḥ

VamP_34.26

नारद उवाच । को ऽसौ सुरारिर्देवर्षे देवो यक्षो नु किन्नरः । दैत्यो राक्षसो वापि पार्थिवो वा तदुच्यताम्

nārada uvāca / ko 'sau surārirdevarṣe devo yakṣo nu kinnaraḥ / daityo rākṣaso vāpi pārthivo vā taducyatām

VamP_34.27

पुलस्त्य उवाच । यो ऽसौ मुरारिर्देवर्षे देवो यक्षो नु किन्नरः । दैत्यो राक्षसो वापि पार्थिवो वा तदुच्यताम्

pulastya uvāca / yo 'sau murārirdevarṣe devo yakṣo nu kinnaraḥ / daityo rākṣaso vāpi pārthivo vā taducyatām

VamP_34.28

नारद उवाच । यौऽसौ मुर इति ख्यातः कस्य पुत्रः स गीयते । कथं च नहतः संख्ये विष्णुना तद् वदस्व मे

nārada uvāca / yau'sau mura iti khyātaḥ kasya putraḥ sa gīyate / kathaṃ ca nahataḥ saṃkhye viṣṇunā tad vadasva me

VamP_34.29

पुलस्त्य उवाच । श्रुयतां कथयिष्यामि मुरासुरनिबर्हणम् । विचित्रमिदमाख्यानं पुण्यं पापप्रणाशनम्

pulastya uvāca / śruyatāṃ kathayiṣyāmi murāsuranibarhaṇam / vicitramidamākhyānaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam

VamP_34.30

कश्यपस्यौरसः पुत्रो मुरो नाम दनुद्भवः । स ददर्श रणे शस्तान् दितिपुत्रान् सुरोत्तमैः

kaśyapasyaurasaḥ putro muro nāma danudbhavaḥ / sa dadarśa raṇe śastān ditiputrān surottamaiḥ

VamP_34.31

ततः स मरणाद् भीतस्तप्त्वा वर्षगणान्बहून् । आराधयामास विभुं ब्रह्माणमपराजितम्

tataḥ sa maraṇād bhītastaptvā varṣagaṇānbahūn / ārādhayāmāsa vibhuṃ brahmāṇamaparājitam

VamP_34.32

ततो ऽस्य तुष्टो वरदः प्राह वत्स वरं वृणु । स च वव्रे वरं दैत्यो वरमेनं पितामहात्

tato 'sya tuṣṭo varadaḥ prāha vatsa varaṃ vṛṇu / sa ca vavre varaṃ daityo varamenaṃ pitāmahāt

VamP_34.33

यं यं करतलेनाहं स्पृशेयं समरे विभो । स स मद्धस्तसंस्पृष्टस्त्वमरो ऽपि मरत्वतः

yaṃ yaṃ karatalenāhaṃ spṛśeyaṃ samare vibho / sa sa maddhastasaṃspṛṣṭastvamaro 'pi maratvataḥ

VamP_34.34

बाढमित्याह भगवान् ब्रह्म लोकपितामहः । ततो ऽभ्यागान्महातेजा मुरः सुरगिरिं बली

bāḍhamityāha bhagavān brahma lokapitāmahaḥ / tato 'bhyāgānmahātejā muraḥ suragiriṃ balī

VamP_34.35

समेत्याह्वयते देवं यक्षं किन्नरमेव वा । न कश्चिद् युयुधे तेन समं दैत्येन नारद

sametyāhvayate devaṃ yakṣaṃ kinnarameva vā / na kaścid yuyudhe tena samaṃ daityena nārada

VamP_34.36

ततो ऽमरावतीं ऋद्धः स गत्वा शक्रमाह्वयत् । न चास्य सह योद्धुं वै मतिं चक्रे पुरन्दरः

tato 'marāvatīṃ ṛddhaḥ sa gatvā śakramāhvayat / na cāsya saha yoddhuṃ vai matiṃ cakre purandaraḥ

VamP_34.37

ततः स करमुद्यम्य प्रविवेशामरावतीम् । प्रविशन्तं न तं कश्चिन्निवारयितुमुत्सहेत्

tataḥ sa karamudyamya praviveśāmarāvatīm / praviśantaṃ na taṃ kaścinnivārayitumutsahet

VamP_34.38

स गत्वा शक्रसदनं प्रोवाचेन्द्रं मुरस्तदा । देहि युद्धं सहस्राक्ष नो चेत् स्वर्गं परित्यज

sa gatvā śakrasadanaṃ provācendraṃ murastadā / dehi yuddhaṃ sahasrākṣa no cet svargaṃ parityaja

VamP_34.39

इत्येवमुक्तो मुरुणा ब्रह्मन् हरिहयस्तदा । स्वर्गराज्यं परित्यज्य भूचरः समजायत

ityevamukto muruṇā brahman harihayastadā / svargarājyaṃ parityajya bhūcaraḥ samajāyata

VamP_34.40

ततो गजेन्द्रकुलिशौ हृतौ शक्रस्य शत्रुणा । सकलत्रो महातेजाः सह देवैः सुतेन च

tato gajendrakuliśau hṛtau śakrasya śatruṇā / sakalatro mahātejāḥ saha devaiḥ sutena ca

VamP_34.41

कालिन्दाया दक्षिमे कूले निवेश्य स्वपुरं स्थितः । मुरुश्चापि महाभोगान् बुभुजे स्वर्गसंस्थितः

kālindāyā dakṣime kūle niveśya svapuraṃ sthitaḥ / muruścāpi mahābhogān bubhuje svargasaṃsthitaḥ

VamP_34.42

दानवाश्चापरे रौद्रा मयतारपुरोगमाः । मुरमासाद्य मोदन्ते स्वर्गे सुकुतिनो यथा

dānavāścāpare raudrā mayatārapurogamāḥ / muramāsādya modante svarge sukutino yathā

VamP_34.43

स कदाचिन्महीपृष्ठं समायातो महासुरः । एकाकी कुञ्जरारूढं सरयूं निम्नगां प्रति

sa kadācinmahīpṛṣṭhaṃ samāyāto mahāsuraḥ / ekākī kuñjarārūḍhaṃ sarayūṃ nimnagāṃ prati

VamP_34.44

स सरय्वास्तटे वीरं राजानं सूर्यवंशजम् । ददृशो रघुनामानं दीक्षितं यज्ञकर्मणि

sa sarayvāstaṭe vīraṃ rājānaṃ sūryavaṃśajam / dadṛśo raghunāmānaṃ dīkṣitaṃ yajñakarmaṇi

VamP_34.45

तमुपोत्याव्रवीद् दैत्यो युद्धं मे दीयतामिति । नो चेन्निवर्ततां यज्ञो नेष्टव्या देवतास्त्वया

tamupotyāvravīd daityo yuddhaṃ me dīyatāmiti / no cennivartatāṃ yajño neṣṭavyā devatāstvayā

VamP_34.46

तमुपेत्य महातेजा मित्रावरुमसंभवः । प्रोवाच बुद्धिमान् ब्रह्मन् वसिष्ठस्तपतां वरः

tamupetya mahātejā mitrāvarumasaṃbhavaḥ / provāca buddhimān brahman vasiṣṭhastapatāṃ varaḥ

VamP_34.47

किं ते जितैर्नरैर्दैत्य अजिताननुशासय । प्रहर्तुमिच्छसि यदि तं निवारय चान्तकम्

kiṃ te jitairnarairdaitya ajitānanuśāsaya / prahartumicchasi yadi taṃ nivāraya cāntakam

VamP_34.48

स बली शासनं तुभ्यं न करोति महासुर । तस्मिञ्जिते हि विजितं सर्वं मन्यस्व भूतलम्

sa balī śāsanaṃ tubhyaṃ na karoti mahāsura / tasmiñjite hi vijitaṃ sarvaṃ manyasva bhūtalam

VamP_34.49

स तद् वसिष्ठवचनं निशम्य दनुपुङ्गवः । जगाम धर्मराजानं विजेतुं दण्डपाणिनम्

sa tad vasiṣṭhavacanaṃ niśamya danupuṅgavaḥ / jagāma dharmarājānaṃ vijetuṃ daṇḍapāṇinam

VamP_34.50

तमायान्तं यमः श्रुत्वा मत्वावध्यं च संयुगे । स समारुह्य महिषं केशवान्तिकमागमत्

tamāyāntaṃ yamaḥ śrutvā matvāvadhyaṃ ca saṃyuge / sa samāruhya mahiṣaṃ keśavāntikamāgamat

VamP_34.51

समेत्य चाभिवाद्यैनं प्रोवाच मुरचेष्टितम् । स चाह गच्छ मामद्य प्रेपयस्व महासुरम्

sametya cābhivādyainaṃ provāca muraceṣṭitam / sa cāha gaccha māmadya prepayasva mahāsuram

VamP_34.52

स वासुदेववचनं श्रुत्वाभ्यागात् त्वरान्वितः । एतस्मिन्नन्तरे दैत्यः संप्राप्तो नगरीं मुरः

sa vāsudevavacanaṃ śrutvābhyāgāt tvarānvitaḥ / etasminnantare daityaḥ saṃprāpto nagarīṃ muraḥ

VamP_34.53

तमागतं यमः प्राह किं मुरो कर्त्तुमिच्छसि । वदस्व वचनं कर्त्ता त्वदीयं दानवेश्वर

tamāgataṃ yamaḥ prāha kiṃ muro karttumicchasi / vadasva vacanaṃ karttā tvadīyaṃ dānaveśvara

VamP_34.54

मुरुरुवाच । यम प्रजासंयमानन्निवृत्तिं कर्त्तुमर्हसि । नो चेत् तवाद्य छित्त्वाहं मूर्धानं पातये भुवि

mururuvāca / yama prajāsaṃyamānannivṛttiṃ karttumarhasi / no cet tavādya chittvāhaṃ mūrdhānaṃ pātaye bhuvi

VamP_34.56

तमाह धर्मराड् ब्रह्मन् यदि मां संयमाद् भवान् । गोपायति मुरो सत्यं करिष्ये वचनं तव।छ । 34.55 मुरस्तमाह भवतः कः संयन्ता वदस्व माम । अहमेन पराजित्य वारयामि न संशयः

tamāha dharmarāḍ brahman yadi māṃ saṃyamād bhavān / gopāyati muro satyaṃ kariṣye vacanaṃ tava/cha / 34.55 murastamāha bhavataḥ kaḥ saṃyantā vadasva māma / ahamena parājitya vārayāmi na saṃśayaḥ

VamP_34.57

यमस्तं प्राहं मां विष्णुर्देवश्चक्रगदाधरः । श्वेतद्वीपनिवासी यः स मां संयमते ऽव्ययः

yamastaṃ prāhaṃ māṃ viṣṇurdevaścakragadādharaḥ / śvetadvīpanivāsī yaḥ sa māṃ saṃyamate 'vyayaḥ

VamP_34.58

तमाह दैत्यशार्दूलः क्वासौ वसति दुर्जयः । स्वयं तत्र गमिष्यामि तस्य संयमनोद्यतः

tamāha daityaśārdūlaḥ kvāsau vasati durjayaḥ / svayaṃ tatra gamiṣyāmi tasya saṃyamanodyataḥ

VamP_34.59

तमुवाच यमो गच्छ क्षीरोदं नाम सागरम् । तत्रास्ते भगवान् विष्णुर्लोकनाथो जगन्मयः

tamuvāca yamo gaccha kṣīrodaṃ nāma sāgaram / tatrāste bhagavān viṣṇurlokanātho jaganmayaḥ

VamP_34.60

मुरस्तद्वाक्यमाकर्ण्य प्राह गच्छामि केशवम् । किं तु त्वया न तावद्धि संयम्या धर्म मानवाः

murastadvākyamākarṇya prāha gacchāmi keśavam / kiṃ tu tvayā na tāvaddhi saṃyamyā dharma mānavāḥ

VamP_34.61

स प्राह गच्छ त्वं तावत् प्रवर्तिष्ये जयं प्रति । संयन्तुर्वा यथा स्याद्धि ततो युद्धं समाचर

sa prāha gaccha tvaṃ tāvat pravartiṣye jayaṃ prati / saṃyanturvā yathā syāddhi tato yuddhaṃ samācara

VamP_34.62

इत्येवामुक्त्वा वचनं दुग्धाब्धिमगमन्मुरः । यत्रास्ते शेषपर्यङ्के चतुर्मूर्तिर्जनार्दनः

ityevāmuktvā vacanaṃ dugdhābdhimagamanmuraḥ / yatrāste śeṣaparyaṅke caturmūrtirjanārdanaḥ

VamP_34.63

नारद उवाच । चतुर्मूर्त्तिः कथं विष्णुरेक एव निगद्यते । सर्वगत्वात् कथमपि अव्यक्तत्वाच्च तद्वद

nārada uvāca / caturmūrttiḥ kathaṃ viṣṇureka eva nigadyate / sarvagatvāt kathamapi avyaktatvācca tadvada

VamP_34.64

पुलस्त्य उवाच । अव्यक्तः सर्वगो ऽपीह एक एव महामुने । चतुर्मूर्तिर्जगन्नाथो यता ब्रह्मंस्तथा शृणु

pulastya uvāca / avyaktaḥ sarvago 'pīha eka eva mahāmune / caturmūrtirjagannātho yatā brahmaṃstathā śṛṇu

VamP_34.65

अप्रतर्क्यमनिर्देश्यं शुक्लं शान्तं परं पदम् । वासुदेवाख्यमाव्यक्तं स्मृतं द्वादशपत्रकम्

apratarkyamanirdeśyaṃ śuklaṃ śāntaṃ paraṃ padam / vāsudevākhyamāvyaktaṃ smṛtaṃ dvādaśapatrakam

VamP_34.66

नारद उवाच । कथं शुक्लं कथं शान्तमप्रतर्क्यमनिन्दितम् । कान्यस्य द्वादशैवोक्ता पत्रका तानि मे वद

nārada uvāca / kathaṃ śuklaṃ kathaṃ śāntamapratarkyamaninditam / kānyasya dvādaśaivoktā patrakā tāni me vada

VamP_34.67

पुलस्त्य उवाच । शृणुष्व गुह्यं परमं परमेष्ठिप्रभाषितम् । श्रतं सनत्कुमारेम तेनाख्यातं च तन्मम

pulastya uvāca / śṛṇuṣva guhyaṃ paramaṃ parameṣṭhiprabhāṣitam / śrataṃ sanatkumārema tenākhyātaṃ ca tanmama

VamP_34.68

नारद उवाच । को ऽयं सनत्कुमारेति यस्योक्तं ब्रह्मणा स्वयम् । तवापि तेन गदितं वद मामनुपूर्वशः

nārada uvāca / ko 'yaṃ sanatkumāreti yasyoktaṃ brahmaṇā svayam / tavāpi tena gaditaṃ vada māmanupūrvaśaḥ

VamP_34.69

पुलस्त्य उवाच। । धर्मस्य भार्याहिंसाख्या तस्यां पुत्रचतुष्टयम् । संजातं मुनिसार्दुल योगशास्त्रविचारकम्

pulastya uvāca/ / dharmasya bhāryāhiṃsākhyā tasyāṃ putracatuṣṭayam / saṃjātaṃ munisārdula yogaśāstravicārakam

VamP_34.70

ज्येष्ठः सनत्कुमारो ऽभूद् द्वितीयश्च सनातनः । तृतीयः सनको नाम चतुर्थश्च सनन्दनः

jyeṣṭhaḥ sanatkumāro 'bhūd dvitīyaśca sanātanaḥ / tṛtīyaḥ sanako nāma caturthaśca sanandanaḥ

VamP_34.71

सांख्येवेत्तारमपरं कपिलं वोढुमासुरिम् । दृष्ट्वा पञ्चशिखं श्रेष्ठं योगयुक्तं तपोनिधिम्

sāṃkhyevettāramaparaṃ kapilaṃ voḍhumāsurim / dṛṣṭvā pañcaśikhaṃ śreṣṭhaṃ yogayuktaṃ taponidhim

VamP_34.72

ज्ञानयोगं न ते दद्युर्ज्यायांसो ऽपि कनीयसाम् । मानमुक्तं महायोगं कपिलादीनपासतः

jñānayogaṃ na te dadyurjyāyāṃso 'pi kanīyasām / mānamuktaṃ mahāyogaṃ kapilādīnapāsataḥ

VamP_34.73

सनत्कुमारश् चाभ्येत्य ब्रह्माणं कमलोद्भवम् । अपृच्छद् योगविज्ञानं तमुवाच प्रजापतिः

sanatkumāraś cābhyetya brahmāṇaṃ kamalodbhavam / apṛcchad yogavijñānaṃ tamuvāca prajāpatiḥ

VamP_34.74

ब्रह्मोवाच । कथयिष्यामि ते साध्य यदि पुत्रत्वमिच्छसि । यस्य कस्य न वक्तव्यं तत्सत्यं नान्यथेति हि

brahmovāca / kathayiṣyāmi te sādhya yadi putratvamicchasi / yasya kasya na vaktavyaṃ tatsatyaṃ nānyatheti hi

VamP_34.75

सनत्कुमार उवाच। । पुत्र एवास्मि देवेश यतः शिष्यो ऽस्म्यहं विभो । न विसेषो ऽस्ति पुत्रस्य शिष्यस्य च पितामह

sanatkumāra uvāca/ / putra evāsmi deveśa yataḥ śiṣyo 'smyahaṃ vibho / na viseṣo 'sti putrasya śiṣyasya ca pitāmaha

VamP_34.76

ब्रह्मोवाच । विशेषः शिष्यपुत्राभ्यां विद्यते धर्मनन्दन । धर्मकर्मसमायोगे तथापि गदतः श्रुणु

brahmovāca / viśeṣaḥ śiṣyaputrābhyāṃ vidyate dharmanandana / dharmakarmasamāyoge tathāpi gadataḥ śruṇu

VamP_34.77

पुन्नाम्नो नरकात् त्राति पुत्रस्तेनेह गीयते । सेषपापहरः शिष्य इतीयं वैदिकी श्रुतिः

punnāmno narakāt trāti putrasteneha gīyate / seṣapāpaharaḥ śiṣya itīyaṃ vaidikī śrutiḥ

VamP_34.78

सनत्कुमार उवाच । को ऽयं पुन्नामको देव नरकात् त्राति पुत्रकः । कस्माच्छेषं ततः पापं हरेच्छिष्यश्च तद्वद

sanatkumāra uvāca / ko 'yaṃ punnāmako deva narakāt trāti putrakaḥ / kasmāccheṣaṃ tataḥ pāpaṃ harecchiṣyaśca tadvada

VamP_34.79

ब्रह्मोवाच । एतत् पुराणं परमं महर्षे योगाङ्गयुक्तं च सदैव यच्च । तथैव चोग्रं भयहारि मानवं वदामि ते साध्य निशामयैनम्

brahmovāca / etat purāṇaṃ paramaṃ maharṣe yogāṅgayuktaṃ ca sadaiva yacca / tathaiva cograṃ bhayahāri mānavaṃ vadāmi te sādhya niśāmayainam

Edition, source and reuse
Edition
A. S. Gupta, Varanasi: All India Kashiraj Trust, 1967.
Electronic text
Members of the Sansknet Project · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

GRETIL reference extraction, whitespace normalization and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः