इति श्रीवामनपुराणे द्विपञ्चाशो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच । कालिन्दीसलिले स्नात्वा पूजयित्वा त्रिविक्रमम् । उपोष्य रजनीमेकां लिङ्गभेदं गिरिं ययौ
iti śrīvāmanapurāṇe dvipañcāśo 'dhyāyaḥ pulastya uvāca / kālindīsalile snātvā pūjayitvā trivikramam / upoṣya rajanīmekāṃ liṅgabhedaṃ giriṃ yayau
तत्र स्नात्वा च विमले भवं दृष्ट्वा च भक्तितः । उपोष्य रजनीमेकां तीर्थं केदारमाव्रजत्
tatra snātvā ca vimale bhavaṃ dṛṣṭvā ca bhaktitaḥ / upoṣya rajanīmekāṃ tīrthaṃ kedāramāvrajat
तत्र स्नात्वार्ऽच्य चेशानं माधवं चाप्यभेदतः । उषित्वा वासरान् सप्त कुब्जाम्रं प्रजगाम ह
tatra snātvār'cya ceśānaṃ mādhavaṃ cāpyabhedataḥ / uṣitvā vāsarān sapta kubjāmraṃ prajagāma ha
ततः सुतीर्थे स्नात्वा च सोपवासी जितेन्द्रियः. हृषीकेशं समभ्यर्च्य ययौ बदरिकाश्रमम्
tataḥ sutīrthe snātvā ca sopavāsī jitendriyaḥ. hṛṣīkeśaṃ samabhyarcya yayau badarikāśramam
तत्रोष्य नारायणमर्च्य भक्त्या स्नात्वाथ विद्वान् स सरस्वतीजले । वराहतीर्थे गरुडासनं स दृष्ट्वाथ संपूज्य सुभक्तिमांश्च
tatroṣya nārāyaṇamarcya bhaktyā snātvātha vidvān sa sarasvatījale / varāhatīrthe garuḍāsanaṃ sa dṛṣṭvātha saṃpūjya subhaktimāṃśca
भद्रकर्णे ततो गत्वा जयेशं शशिशेखरम् । दृष्ट्वा संपूज्य च शिवं विपाशामभितो ययौ
bhadrakarṇe tato gatvā jayeśaṃ śaśiśekharam / dṛṣṭvā saṃpūjya ca śivaṃ vipāśāmabhito yayau
तस्यां स्नात्वा समभ्यर्च्य देवदेवं द्विजप्रियम् । उपवासी इरावत्यां ददर्श परमेश्वरम्
tasyāṃ snātvā samabhyarcya devadevaṃ dvijapriyam / upavāsī irāvatyāṃ dadarśa parameśvaram
यमाराध्य द्विजश्रेष्ठ शाकले वै पुरूरवाः । समवाप परं रूपमैश्वर्य च सुदुर्लभम्
yamārādhya dvijaśreṣṭha śākale vai purūravāḥ / samavāpa paraṃ rūpamaiśvarya ca sudurlabham
कुष्ठरोगाभिभूतश्च यं समाराघ्य वै भृगुः । आरोग्यमतुलं प्राप संतानमपि चाक्षयम्
kuṣṭharogābhibhūtaśca yaṃ samārāghya vai bhṛguḥ / ārogyamatulaṃ prāpa saṃtānamapi cākṣayam
नारद उवाच । कथं पुरूरवा विष्णुमाराघ्य द्विजसत्तम । विरूपत्वं समुत्सृज्य रूपं प्राप श्रिया सह
nārada uvāca / kathaṃ purūravā viṣṇumārāghya dvijasattama / virūpatvaṃ samutsṛjya rūpaṃ prāpa śriyā saha
पुलस्त्य उवाच । श्रूयतां कथयिष्यामि कथां पापुप्रणाशिनीम् । पूर्वं त्रेतायुगस्यादौ यथावृत्तं तपोधन
pulastya uvāca / śrūyatāṃ kathayiṣyāmi kathāṃ pāpupraṇāśinīm / pūrvaṃ tretāyugasyādau yathāvṛttaṃ tapodhana
मद्रदेश इति ख्यातो देशो वै ब्रह्मणः सुत । शाकलं नाम नगरं ख्यातं स्थानीयमुत्तमम्
madradeśa iti khyāto deśo vai brahmaṇaḥ suta / śākalaṃ nāma nagaraṃ khyātaṃ sthānīyamuttamam
तस्मिन् विपणिवृत्तिस्थः सुधर्माख्यो ऽभवद् वणिक् । धनाढ्यो गुणवान् भोगी नानासास्त्रविशारदः
tasmin vipaṇivṛttisthaḥ sudharmākhyo 'bhavad vaṇik / dhanāḍhyo guṇavān bhogī nānāsāstraviśāradaḥ
स त्वेकदा निजाद् राष्ट्रात् सुराष्ट्रं गन्तुमद्यतः । सार्थेन महता युक्तो नानाविपणपण्यवान्
sa tvekadā nijād rāṣṭrāt surāṣṭraṃ gantumadyataḥ / sārthena mahatā yukto nānāvipaṇapaṇyavān
गच्छतः पथि तस्याथ मरुभूमौ कलिप्रिय । अभवद् दस्युतो रात्रौ अवस्कन्दो ऽतिदुःसहः
gacchataḥ pathi tasyātha marubhūmau kalipriya / abhavad dasyuto rātrau avaskando 'tiduḥsahaḥ
ततः स हृतसर्वस्वो वणिग् गुःखसमन्वितः । असहायो मरौ तस्मिंश् चचारोन्मत्तवद् वशी
tataḥ sa hṛtasarvasvo vaṇig guḥkhasamanvitaḥ / asahāyo marau tasmiṃś cacāronmattavad vaśī
चरता तदरण्यं वै दुःखाक्रान्तेन नारद । आत्मा इव शमीवृक्षो मरावासादितः शुभः
caratā tadaraṇyaṃ vai duḥkhākrāntena nārada / ātmā iva śamīvṛkṣo marāvāsāditaḥ śubhaḥ
तं मृगौः पिक्षिक्षिश्चैव हीनं दृष्ट्वा शमीतरुम् । श्रान्तः क्षुत्तृट्परीतात्मा तस्याधः समुपाविशत्
taṃ mṛgauḥ pikṣikṣiścaiva hīnaṃ dṛṣṭvā śamītarum / śrāntaḥ kṣuttṛṭparītātmā tasyādhaḥ samupāviśat
सुप्तश्चापि सुविश्रान्तो मध्याह्ने पुनरुत्यितः । समपश्यदथायान्तं प्रेतं प्रेतशतैर्वृतम्
suptaścāpi suviśrānto madhyāhne punarutyitaḥ / samapaśyadathāyāntaṃ pretaṃ pretaśatairvṛtam
उद्वाह्यन्तमथान्येन प्रेतेन प्रेतनायकम् । पिण्डाशिभिश्च पुरतो धावद्भी रूक्षविग्रहैः
udvāhyantamathānyena pretena pretanāyakam / piṇḍāśibhiśca purato dhāvadbhī rūkṣavigrahaiḥ
अथाजगाम प्रेतो ऽसौ पर्यटित्वा वनानि च । उपागम्य शमीमूले वणिक्पुत्रं ददर्श सः
athājagāma preto 'sau paryaṭitvā vanāni ca / upāgamya śamīmūle vaṇikputraṃ dadarśa saḥ
स्वागतेनाभिवाद्यैनं समाभाष्य परस्परम् । सुखोपविष्टश्छायायां पृष्ट्वा कुशलमाप्तवान्
svāgatenābhivādyainaṃ samābhāṣya parasparam / sukhopaviṣṭaśchāyāyāṃ pṛṣṭvā kuśalamāptavān
ततः प्रेताधिपतिना पृष्टः स तु वणिक्सखः । कुत आगम्यते ब्रूहि क्व साधो वा गमिष्यसि
tataḥ pretādhipatinā pṛṣṭaḥ sa tu vaṇiksakhaḥ / kuta āgamyate brūhi kva sādho vā gamiṣyasi
कथं चेदं महारण्यं मृगपक्षिविवर्जितम् । समापन्नो ऽसि भद्रं ते सर्वमाख्यातुमर्हसि
kathaṃ cedaṃ mahāraṇyaṃ mṛgapakṣivivarjitam / samāpanno 'si bhadraṃ te sarvamākhyātumarhasi
एवं प्रेताधिपतिना वणिक् पृष्टः समासतः । सर्वमाख्यातवान् ब्रह्मन् स्वदेशधनविच्युतिम्
evaṃ pretādhipatinā vaṇik pṛṣṭaḥ samāsataḥ / sarvamākhyātavān brahman svadeśadhanavicyutim
तस्य श्रुत्वा स वृत्तान्तं तस्य दुःखेन दुःखितः । वमिक्पुत्रं ततः प्राह प्रेतपालः स्वबन्धुवत्
tasya śrutvā sa vṛttāntaṃ tasya duḥkhena duḥkhitaḥ / vamikputraṃ tataḥ prāha pretapālaḥ svabandhuvat
एवं गते ऽपि मा शोकं कर्तुमर्हसि सुव्रत । भूयो ऽप्यर्थाः भविष्यन्ति यदि भाग्यबलं तव
evaṃ gate 'pi mā śokaṃ kartumarhasi suvrata / bhūyo 'pyarthāḥ bhaviṣyanti yadi bhāgyabalaṃ tava
भाग्यक्षयेर्ऽथाः क्षीयन्ते भवन्त्यभ्युदये पुनः । क्षीणस्यास्य शरीरस्य चिन्तया नोदयो भवेत्
bhāgyakṣayer'thāḥ kṣīyante bhavantyabhyudaye punaḥ / kṣīṇasyāsya śarīrasya cintayā nodayo bhavet
इत्युच्चार्य समाहूय स्वान् भृत्यान् वाक्यमब्रवीत् । अद्यातिथिरयं पूज्यः सदैव स्वजनो मम
ityuccārya samāhūya svān bhṛtyān vākyamabravīt / adyātithirayaṃ pūjyaḥ sadaiva svajano mama
अस्मिन् समागते प्रेताः प्रीतिर्जाता ममातुला
asmin samāgate pretāḥ prītirjātā mamātulā
एवं हि वदतस्तस्य मृत्पात्रं सुदृढं नवम् । दध्योदनेन संपूर्णमाजगाम यथेप्सितम्
evaṃ hi vadatastasya mṛtpātraṃ sudṛḍhaṃ navam / dadhyodanena saṃpūrṇamājagāma yathepsitam
तथा नवा च सुदृढा संपूर्णा परमाम्भसा । वारिधानी च संप्राप्ता प्रेतानामग्रतः स्थिता
tathā navā ca sudṛḍhā saṃpūrṇā paramāmbhasā / vāridhānī ca saṃprāptā pretānāmagrataḥ sthitā
तमागतं ससलिलमन्नं वीक्ष्य महामतिः । प्राहोत्तिष्ठ वणिक्पुत्र त्वमाह्निकमुपाचर
tamāgataṃ sasalilamannaṃ vīkṣya mahāmatiḥ / prāhottiṣṭha vaṇikputra tvamāhnikamupācara
ततस्तु वारिधान्यास्तौ सलिलेन विधानतः । कृताह्निकावुभौ जातौ वणिक् प्रेतपतिस्तथा
tatastu vāridhānyāstau salilena vidhānataḥ / kṛtāhnikāvubhau jātau vaṇik pretapatistathā
ततो वणिक्सुतायादौ दध्योदनमथेच्छया । दत्त्वा तेभ्यश्च सर्वेभ्यः प्रेतेभ्यो व्यददात् ततः
tato vaṇiksutāyādau dadhyodanamathecchayā / dattvā tebhyaśca sarvebhyaḥ pretebhyo vyadadāt tataḥ
भुक्तवत्सु च सर्वेषु कामतो ऽम्भसि सेविते । अनन्तरं सबुभुजे प्रेतपालो बराशनम्
bhuktavatsu ca sarveṣu kāmato 'mbhasi sevite / anantaraṃ sabubhuje pretapālo barāśanam
प्रकामतृप्ते प्रेत च वारिधान्योदनं तथा । अन्तर्धानमगाद् ब्रह्मन् वणिक्पुत्रस्य पश्यतः
prakāmatṛpte preta ca vāridhānyodanaṃ tathā / antardhānamagād brahman vaṇikputrasya paśyataḥ
ततस्तदद्भुततमं दृष्ट्वा स मतिमान् वणिक् । पप्रच्छ तं प्रेतपालं कौतूहलमना वशी
tatastadadbhutatamaṃ dṛṣṭvā sa matimān vaṇik / papraccha taṃ pretapālaṃ kautūhalamanā vaśī
अरण्ये निर्जने साधो कुतो ऽन्नस्य समुद्भवः । कुतश्च वारिधानीयं संपूर्णा परमाम्भसा
araṇye nirjane sādho kuto 'nnasya samudbhavaḥ / kutaśca vāridhānīyaṃ saṃpūrṇā paramāmbhasā
तथामी तव ये भृत्यास्त्वत्तस्ते वर्मतः कृशाः । भवानपि च तेजस्वी किञ्चित्पुष्टवपुः शुभः
tathāmī tava ye bhṛtyāstvattaste varmataḥ kṛśāḥ / bhavānapi ca tejasvī kiñcitpuṣṭavapuḥ śubhaḥ
शुक्लवस्त्रपरीधानो बहूनां परिपालकः । सर्वमेतन्ममाचक्ष्व को भवान् का शमी त्वियम्
śuklavastraparīdhāno bahūnāṃ paripālakaḥ / sarvametanmamācakṣva ko bhavān kā śamī tviyam
इत्थं वणिक्सुतवचः श्रुत्वासौ प्रेतनायकः । शशंस सर्वमस्याद्यं यथावृत्तं पुरातनम्
itthaṃ vaṇiksutavacaḥ śrutvāsau pretanāyakaḥ / śaśaṃsa sarvamasyādyaṃ yathāvṛttaṃ purātanam
अहमासं पुरा विप्रः शाकले नगरोत्तमे । सोमशर्मेति विख्यातो बहुलागर्भसंभवः
ahamāsaṃ purā vipraḥ śākale nagarottame / somaśarmeti vikhyāto bahulāgarbhasaṃbhavaḥ
ममास्ति च वणिक् श्रीमान् प्राति वेश्यो महाधनः । स तु सोमश्रवा नाम विष्णुभक्तो महायशाः
mamāsti ca vaṇik śrīmān prāti veśyo mahādhanaḥ / sa tu somaśravā nāma viṣṇubhakto mahāyaśāḥ
सो ऽहं कदर्यो मूढात्मा धने ऽपि सति दुर्मतिः । न ददामि द्विजातिभ्यो न चाश्नाम्यन्नमुत्तमम्
so 'haṃ kadaryo mūḍhātmā dhane 'pi sati durmatiḥ / na dadāmi dvijātibhyo na cāśnāmyannamuttamam
प्रमादाद् यदि भुञ्जामि दधिक्षीरघृतान्वितम् । ततो रात्रौ नृभिर् घोरैस्ताड्यते मम विग्रहः
pramādād yadi bhuñjāmi dadhikṣīraghṛtānvitam / tato rātrau nṛbhir ghoraistāḍyate mama vigrahaḥ
प्रातर्भवति मे घोरा मृत्युतुल्या विषूचिका । न च कश्चिन्माभ्यासे तत्र तिष्ठति बान्धवः
prātarbhavati me ghorā mṛtyutulyā viṣūcikā / na ca kaścinmābhyāse tatra tiṣṭhati bāndhavaḥ
कथं कथमपि प्राणा मया संप्रतिधारिताः । एवमेतादृशः पापी निवसाम्यतिनिर्घृणः
kathaṃ kathamapi prāṇā mayā saṃpratidhāritāḥ / evametādṛśaḥ pāpī nivasāmyatinirghṛṇaḥ
सौवीरतिलपिण्याकसक्तुशाकादिभोनैः । क्षपयामि कदन्नाद्यैरात्मानं कालयापनैः
sauvīratilapiṇyākasaktuśākādibhonaiḥ / kṣapayāmi kadannādyairātmānaṃ kālayāpanaiḥ
एवं तत्रासतो मह्यं महान् कालो ऽभ्यगादथ । श्रवणद्वादशी नाम मासि भाद्रपदे ऽभवत्
evaṃ tatrāsato mahyaṃ mahān kālo 'bhyagādatha / śravaṇadvādaśī nāma māsi bhādrapade 'bhavat
ततो नागरिको लोको गतः स्नातुं हि संगमम् । इरावत्या नड्वलाया ब्रह्मक्षत्रपुरस्सरः
tato nāgariko loko gataḥ snātuṃ hi saṃgamam / irāvatyā naḍvalāyā brahmakṣatrapurassaraḥ
प्रातिवेश्यप्रसंगेन तत्राप्यनुगतो ऽस्म्यहम् । कृतोपवासः शुचिमानेकादश्यां यतव्रतः
prātiveśyaprasaṃgena tatrāpyanugato 'smyaham / kṛtopavāsaḥ śucimānekādaśyāṃ yatavrataḥ
ततः संगमतोयेन वारिधानीं दृढां नवाम् । संपूर्णां वस्तुसंवीतां छत्रोपानहसंयुताम्
tataḥ saṃgamatoyena vāridhānīṃ dṛḍhāṃ navām / saṃpūrṇāṃ vastusaṃvītāṃ chatropānahasaṃyutām
सृत्पात्रमपि मिष्टस्य पूर्णं दध्योदनस्य ह । प्रदत्तं ब्राह्मणेन्द्राय शुचये ज्ञानधर्मिणे
sṛtpātramapi miṣṭasya pūrṇaṃ dadhyodanasya ha / pradattaṃ brāhmaṇendrāya śucaye jñānadharmiṇe
तदेव जीवता दत्तं मया दानं वणिक्सुत । वर्षाणां सप्ततीनां वै नान्यद् दत्तं हि किञ्चन
tadeva jīvatā dattaṃ mayā dānaṃ vaṇiksuta / varṣāṇāṃ saptatīnāṃ vai nānyad dattaṃ hi kiñcana
मृतः प्रेतत्वमापन्नो दत्त्वा प्रेतान्नमेव हि । अमी चादत्तदानास्तु मदन्नेनोपजीविनः
mṛtaḥ pretatvamāpanno dattvā pretānnameva hi / amī cādattadānāstu madannenopajīvinaḥ
एतते कारणं प्रोक्तं यत्तदन्नं मयाम्भसा । दत्तं तदिदमायाति मध्याह्ने ऽपि दिने दिने
etate kāraṇaṃ proktaṃ yattadannaṃ mayāmbhasā / dattaṃ tadidamāyāti madhyāhne 'pi dine dine
यावन्नाहं च भुञ्जामि न तावत् क्षयमेति वै । मयि भुक्ते च पीते च सर्वमन्तर्हितं भवेत्
yāvannāhaṃ ca bhuñjāmi na tāvat kṣayameti vai / mayi bhukte ca pīte ca sarvamantarhitaṃ bhavet
यच्चातपत्रमददं सो ऽयं जातः शमीतरुः । उवानद्युगले दत्ते प्रेतो मे वाहनो ऽभवत्
yaccātapatramadadaṃ so 'yaṃ jātaḥ śamītaruḥ / uvānadyugale datte preto me vāhano 'bhavat
इयं तोवक्ता धर्मज्ञ मया कीनाशतात्मनः । श्रवणद्वादशीपुण्यं तवोक्यं पुणयवर्धरम्
iyaṃ tovaktā dharmajña mayā kīnāśatātmanaḥ / śravaṇadvādaśīpuṇyaṃ tavokyaṃ puṇayavardharam
इत्येवमुक्ते वचने वणिक्पुत्रो ऽब्रवीद् वचः । यन्मया तात कर्त्तव्यं तदनुज्ञातुमर्हसि
ityevamukte vacane vaṇikputro 'bravīd vacaḥ / yanmayā tāta karttavyaṃ tadanujñātumarhasi
तत् तस्य वचनं श्रुत्वा वणिक्पुत्रस्य नारद । प्रेतपालो वचः प्राह स्वार्थसिद्धिकरं ततः
tat tasya vacanaṃ śrutvā vaṇikputrasya nārada / pretapālo vacaḥ prāha svārthasiddhikaraṃ tataḥ
यत् त्वया तात कर्त्तव्यं मद्धितार्थं महामते । कथयिष्यामि तत् सम्यक् तव श्रेयस्करं मम
yat tvayā tāta karttavyaṃ maddhitārthaṃ mahāmate / kathayiṣyāmi tat samyak tava śreyaskaraṃ mama
गयायां तीर्थजुष्टायां स्नात्वा शौचसमन्वितः । मम नाम समुद्दिश्य पिण्डनिर्वपणं कुरु
gayāyāṃ tīrthajuṣṭāyāṃ snātvā śaucasamanvitaḥ / mama nāma samuddiśya piṇḍanirvapaṇaṃ kuru
तत्र पिण्डप्रदानेन प्रेतभावादहं सखे । मुक्तस्तु सर्वदातृणां यास्यामि सहलोकताम्
tatra piṇḍapradānena pretabhāvādahaṃ sakhe / muktastu sarvadātṛṇāṃ yāsyāmi sahalokatām
यथेयं द्वादशी पुण्या मासि प्रौष्ठपदे सिता । बुधश्रवणसंयुक्ता सातिश्रेयस्करी स्मृता
yatheyaṃ dvādaśī puṇyā māsi prauṣṭhapade sitā / budhaśravaṇasaṃyuktā sātiśreyaskarī smṛtā
इत्येवमुक्त्वा वणिजं प्रेतराजो ऽनुगैः सह । स्वनामानि यथान्यायं सम्यगाख्यातवाञ्छुचिः
ityevamuktvā vaṇijaṃ pretarājo 'nugaiḥ saha / svanāmāni yathānyāyaṃ samyagākhyātavāñchuciḥ
प्रेतस्कन्धे समारोप्य त्याजितो मरुमण्डलम् । रम्ये ऽथ शूरसेनाख्ये देशे प्राप्तः स वै वणिक्
pretaskandhe samāropya tyājito marumaṇḍalam / ramye 'tha śūrasenākhye deśe prāptaḥ sa vai vaṇik
स्वकर्मधर्मयोगेन धनमुच्चावचं बहु । उवार्जयित्वा प्रययौ गयाशीर्षमनुत्तमम्
svakarmadharmayogena dhanamuccāvacaṃ bahu / uvārjayitvā prayayau gayāśīrṣamanuttamam
पिण्डनिर्वपणं तत्र प्रेतानामनुपूर्वशः । चकार स्वपितॄणां च दायादानामनन्तरम्
piṇḍanirvapaṇaṃ tatra pretānāmanupūrvaśaḥ / cakāra svapitṝṇāṃ ca dāyādānāmanantaram
आत्मनश्च महाबुद्धिर्महाबोध्यं तिलैर्विना । पिण्डनिर्वपणं चक्रे तथान्यानपि गोत्रजान्
ātmanaśca mahābuddhirmahābodhyaṃ tilairvinā / piṇḍanirvapaṇaṃ cakre tathānyānapi gotrajān
एवं प्रदत्तेष्वथ वै पिण्डेषु प्रेतभावतः । विमुक्तास्ते द्विज प्रेता ब्रह्मलोकं ततो गताः
evaṃ pradatteṣvatha vai piṇḍeṣu pretabhāvataḥ / vimuktāste dvija pretā brahmalokaṃ tato gatāḥ
स चापि हि वणिक्पुत्रो निजमालयमाव्रजत् । श्रवणद्वादशीं कृत्वा कालधर्ममुपेयिवान्
sa cāpi hi vaṇikputro nijamālayamāvrajat / śravaṇadvādaśīṃ kṛtvā kāladharmamupeyivān
गन्धर्वलोके सुचिरं भोगान् भुक्त्वा सुदुर्लभान् । मानुष्यं जन्ममासाद्य स बभौ शाकले विराट्
gandharvaloke suciraṃ bhogān bhuktvā sudurlabhān / mānuṣyaṃ janmamāsādya sa babhau śākale virāṭ
स्वधर्मकर्मवृत्तिस्थः श्रवणद्वादशीरतः । कालधर्ममवाप्यासौ गुह्यकावासमाश्रयत्
svadharmakarmavṛttisthaḥ śravaṇadvādaśīrataḥ / kāladharmamavāpyāsau guhyakāvāsamāśrayat
तत्रोष्य सुचिरं कालं भोगान् भुक्त्वाथ कामतः । मर्त्यलोकमनुप्राप्य राजन्यतनयो ऽभवत्
tatroṣya suciraṃ kālaṃ bhogān bhuktvātha kāmataḥ / martyalokamanuprāpya rājanyatanayo 'bhavat
तत्रापि क्षत्रवृत्तिस्थो दानभोगरतो वशी । गोग्रहे ऽरिगणाञ्जित्वा कालधर्ममुपेयिवान् । शक्रलोकं स संप्राप्य देवैः सर्वैः सुपूजितः
tatrāpi kṣatravṛttistho dānabhogarato vaśī / gograhe 'rigaṇāñjitvā kāladharmamupeyivān / śakralokaṃ sa saṃprāpya devaiḥ sarvaiḥ supūjitaḥ
पुण्यक्षयात् परिभ्रष्टः शाकले सो ऽभवद् द्विजः । ततो विकटरूपो ऽसौ सर्वशास्त्रार्थपारगः
puṇyakṣayāt paribhraṣṭaḥ śākale so 'bhavad dvijaḥ / tato vikaṭarūpo 'sau sarvaśāstrārthapāragaḥ
विवाहयद् द्विजसुतां रूपेणानुपमां द्विज । सावमेने च भर्त्तारं सुशीलमपि भामिनी
vivāhayad dvijasutāṃ rūpeṇānupamāṃ dvija / sāvamene ca bharttāraṃ suśīlamapi bhāminī
विरूपमिति मन्वाना ततस्सोभूत् सुदुःखितः । ततो निर्वेदसंयुक्तो गत्वाश्रमपदं महत्
virūpamiti manvānā tatassobhūt suduḥkhitaḥ / tato nirvedasaṃyukto gatvāśramapadaṃ mahat
इरावत्यास्तटे श्रीमान् रूपधारिणमासदत् । तमाराध्य जगन्नाथं नक्षत्रपुरुषेण हि
irāvatyāstaṭe śrīmān rūpadhāriṇamāsadat / tamārādhya jagannāthaṃ nakṣatrapuruṣeṇa hi
सुरूपतामवाप्याग्र्यां तस्मिन्नेव च जन्मनि । ततः प्रियो ऽभूद् भार्याया भोगवांश्चाभवद् वशी । श्रवणद्वादशीभक्तः पूर्वाभ्यासादजायत
surūpatāmavāpyāgryāṃ tasminneva ca janmani / tataḥ priyo 'bhūd bhāryāyā bhogavāṃścābhavad vaśī / śravaṇadvādaśībhaktaḥ pūrvābhyāsādajāyata
एवं पुरासौ द्विजपुङ्गवस्तु कुरूपरूपो भगवत्प्रसादात् । अनङ्गरूपप्रतिमो बभूव मृश्च राजा स पुरूरवाभूत्
evaṃ purāsau dvijapuṅgavastu kurūparūpo bhagavatprasādāt / anaṅgarūpapratimo babhūva mṛśca rājā sa purūravābhūt