इति श्रीवामनपुराणे सप्तपञ्चाशो ऽध्यायः नारद उवाच । यान् जप्यान् भगवद्भ भक्त्या प्रह्लादो दानवो ऽजपत् । गजेन्द्रमोक्षणादींस्तु चतुरस्तान् वदस्व मे
iti śrīvāmanapurāṇe saptapañcāśo 'dhyāyaḥ nārada uvāca / yān japyān bhagavadbha bhaktyā prahlādo dānavo 'japat / gajendramokṣaṇādīṃstu caturastān vadasva me
पुलस्त्य उवाच । शृणुष्व कथयिष्यामि जप्यानेतांस्तपोधन । दुःस्वप्ननाशो भवति यैरुक्तैः संश्रुतैः स्मृतैः
pulastya uvāca / śṛṇuṣva kathayiṣyāmi japyānetāṃstapodhana / duḥsvapnanāśo bhavati yairuktaiḥ saṃśrutaiḥ smṛtaiḥ
गजेन्द्रमोक्षणं त्वादौ शृणुष्व तदनन्तरम् । सारस्वतं ततः पुण्यौ पापप्रशमनौ स्तवौ
gajendramokṣaṇaṃ tvādau śṛṇuṣva tadanantaram / sārasvataṃ tataḥ puṇyau pāpapraśamanau stavau
सर्वरत्नमयः श्रीमांस्त्रिकूटो नाम पर्वतः । सुतः पर्वतराजस्य सुमेरोर्भास्करद्युतेः
sarvaratnamayaḥ śrīmāṃstrikūṭo nāma parvataḥ / sutaḥ parvatarājasya sumerorbhāskaradyuteḥ
क्षीरोदजलवीच्यग्रैर्धैतामलशिलातलः । उत्थितः सागरं भित्त्वा देवर्षिगणसेवितः
kṣīrodajalavīcyagrairdhaitāmalaśilātalaḥ / utthitaḥ sāgaraṃ bhittvā devarṣigaṇasevitaḥ
अपसरोभिः परिवृतः श्रीमान् प्रस्वणाकुलः । गन्धर्वैः किन्नरैर्यक्षैः सिद्धचारणपन्नगैः
apasarobhiḥ parivṛtaḥ śrīmān prasvaṇākulaḥ / gandharvaiḥ kinnarairyakṣaiḥ siddhacāraṇapannagaiḥ
विद्याधरैः सपत्नीकैः संयतैश्च तपस्विभिः । वृकद्वीपिगजेन्द्रश्च वृगात्रो विराजते
vidyādharaiḥ sapatnīkaiḥ saṃyataiśca tapasvibhiḥ / vṛkadvīpigajendraśca vṛgātro virājate
पुन्नागैः कर्णिकारैश्च बिल्वामलकपाटलैः । चूतनीपकदम्बैश्च चन्दनागुरुचम्पकैः
punnāgaiḥ karṇikāraiśca bilvāmalakapāṭalaiḥ / cūtanīpakadambaiśca candanāgurucampakaiḥ
शालैस्तालैस्तमालैश्च सरलार्जुनपर्पटैः । तथान्यैर्विविधैर्वृक्षैः सर्वतः समलङ्कृतः
śālaistālaistamālaiśca saralārjunaparpaṭaiḥ / tathānyairvividhairvṛkṣaiḥ sarvataḥ samalaṅkṛtaḥ
नानाधात्वङ्कितैः शृङ्गैः प्रस्रवद्भिः समन्ततः । शोभितो रुचिरप्रख्यैस्त्रिभिर्विस्तीर्णसानुभिः
nānādhātvaṅkitaiḥ śṛṅgaiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ / śobhito ruciraprakhyaistribhirvistīrṇasānubhiḥ
मृगैः शाखामृगैः सिंदैर्मातङ्गैश्च सदामदैः । जीवञ्जीवकसंघुष्टैश्चकोरशिखिनादितैः
mṛgaiḥ śākhāmṛgaiḥ siṃdairmātaṅgaiśca sadāmadaiḥ / jīvañjīvakasaṃghuṣṭaiścakoraśikhināditaiḥ
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवते यं दिवाकरः । नानापुष्पसमाकीर्णं नानागन्धाधिवासितम्
tasyaikaṃ kāñcanaṃ śṛṅgaṃ sevate yaṃ divākaraḥ / nānāpuṣpasamākīrṇaṃ nānāgandhādhivāsitam
द्वितीयं राजतं शृङ्गं सेवते यं निशाकरः । पाण्डुराम्बुदसंकाशं तुषारचयसंनिभम्
dvitīyaṃ rājataṃ śṛṅgaṃ sevate yaṃ niśākaraḥ / pāṇḍurāmbudasaṃkāśaṃ tuṣāracayasaṃnibham
वज्रेन्द्रनीलवैडूर्यतेजोभिर्भासयन् दिशः । तृतीयं ब्रह्मसदनं प्रकृष्टं शृङ्गमुत्तमम्
vajrendranīlavaiḍūryatejobhirbhāsayan diśaḥ / tṛtīyaṃ brahmasadanaṃ prakṛṣṭaṃ śṛṅgamuttamam
न तत्कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः । नातप्ततपसो लोके ये च पापकृतो जनाः
na tatkṛtaghnāḥ paśyanti na nṛśaṃsā na nāstikāḥ / nātaptatapaso loke ye ca pāpakṛto janāḥ
तस्य सानुमतः पृष्ठे सरः काञ्चनपङ्कजम् । कारण्डवसमाकीर्णं राजहंसोपशोभितम्
tasya sānumataḥ pṛṣṭhe saraḥ kāñcanapaṅkajam / kāraṇḍavasamākīrṇaṃ rājahaṃsopaśobhitam
कुमुदोत्पलकह्लारैः पुण्डरीकैश्च मण्डितम् । कमलैः शतपत्रैश्च काञ्चनैः समलङ्कृतम्
kumudotpalakahlāraiḥ puṇḍarīkaiśca maṇḍitam / kamalaiḥ śatapatraiśca kāñcanaiḥ samalaṅkṛtam
पत्रैर्मरकतप्रख्यैः पुष्पैः काञ्चनसंनिभैः । गुल्मैः कीचकवेणूनां समन्तात् परिवेष्टितम्
patrairmarakataprakhyaiḥ puṣpaiḥ kāñcanasaṃnibhaiḥ / gulmaiḥ kīcakaveṇūnāṃ samantāt pariveṣṭitam
तस्मिन् सरसि दुष्टात्मा विरूपो ऽन्तर्जलेशयः । आसीद् ग्राहो गजेन्द्राणां रिपुराकेकरेक्षमः
tasmin sarasi duṣṭātmā virūpo 'ntarjaleśayaḥ / āsīd grāho gajendrāṇāṃ ripurākekarekṣamaḥ
अथ दन्तोज्ज्वलमुखः कदाचिद् गजयूथपः । मदस्रावी जलाकाङ्क्षी पादचारीव पर्वतः
atha dantojjvalamukhaḥ kadācid gajayūthapaḥ / madasrāvī jalākāṅkṣī pādacārīva parvataḥ
वासयन्मदगन्धेन गिरिमैरावतोपमः । गजो ह्यञ्जनसंकाशो मदाच्चलितलोचनः
vāsayanmadagandhena girimairāvatopamaḥ / gajo hyañjanasaṃkāśo madāccalitalocanaḥ
तृषितः पातुकामो ऽसौ अवतीर्णश्च तज्जलम् । सलीलः पङ्कजवने यूथमध्यगतश्चरन्
tṛṣitaḥ pātukāmo 'sau avatīrṇaśca tajjalam / salīlaḥ paṅkajavane yūthamadhyagataścaran
गृहीतस्तेन रौद्रेण ग्राहेणाव्यक्तमूर्तिना । पश्यन्तीनां करेणूनां क्रोशन्तीनां च दारुणम्
gṛhītastena raudreṇa grāheṇāvyaktamūrtinā / paśyantīnāṃ kareṇūnāṃ krośantīnāṃ ca dāruṇam
ह्रियते पङ्कजवने ग्राहेणातिबलीयसा । वारुणैः संयतः पाशैर्निष्प्रयत्नगतिः कृतः
hriyate paṅkajavane grāheṇātibalīyasā / vāruṇaiḥ saṃyataḥ pāśairniṣprayatnagatiḥ kṛtaḥ
वेष्ट्यमानः सुघोरैस्तु पाशैर्नागो दृढैस्तथा । विस्फूर्य च यथाशक्ति विक्रोसंश्च महारवान्
veṣṭyamānaḥ sughoraistu pāśairnāgo dṛḍhaistathā / visphūrya ca yathāśakti vikrosaṃśca mahāravān
व्यथितः स निरुत्साहो गृहीतो घोरकर्मणा । परमापदमापन्नो मनसाचिन्तयद्धरिम्
vyathitaḥ sa nirutsāho gṛhīto ghorakarmaṇā / paramāpadamāpanno manasācintayaddharim
स तु नागवरः श्रीमन् नारायणपरायणः । तमेव शरणं देवं गतः सर्वात्मना तदा
sa tu nāgavaraḥ śrīman nārāyaṇaparāyaṇaḥ / tameva śaraṇaṃ devaṃ gataḥ sarvātmanā tadā
एकात्मा निगृहीतात्मा विशुद्धेनान्तरात्मना । जन्मजन्मान्तराभ्यासात् भक्तिमान् गरुडध्वजे
ekātmā nigṛhītātmā viśuddhenāntarātmanā / janmajanmāntarābhyāsāt bhaktimān garuḍadhvaje
नान्यं देवं महादेवात् पूजयामास केशवात् । मथितामृतफेनाभं शङ्खचक्रगदाधरम्
nānyaṃ devaṃ mahādevāt pūjayāmāsa keśavāt / mathitāmṛtaphenābhaṃ śaṅkhacakragadādharam
सहस्रशुभनामानमादिदेवमजं विभुम् । प्रगृह्य पुष्कराग्रेण काञ्चनं कमलोत्तमम् । आपद्विमोक्षमन्विच्छन् गजः स्तोत्रमुदीरयत्
sahasraśubhanāmānamādidevamajaṃ vibhum / pragṛhya puṣkarāgreṇa kāñcanaṃ kamalottamam / āpadvimokṣamanvicchan gajaḥ stotramudīrayat
गजेन्द्र उवाच । ओं नमो मूलप्रकृतये अजिताय महात्मने । अनाश्रिताय देवाय निःस्पृहाय नमो ऽस्तु ते
gajendra uvāca / oṃ namo mūlaprakṛtaye ajitāya mahātmane / anāśritāya devāya niḥspṛhāya namo 'stu te
नम आद्याय बीजाय आर्षेयाय प्रवर्तिने । अन्तराय चैकाय अव्यक्ताय नमो नमः
nama ādyāya bījāya ārṣeyāya pravartine / antarāya caikāya avyaktāya namo namaḥ
नमो गुह्याय गूढाय गुणाय गुणवर्तिने । अप्रर्क्याप्रमेयाय अतुलाय नमो नमः
namo guhyāya gūḍhāya guṇāya guṇavartine / aprarkyāprameyāya atulāya namo namaḥ
नमः शिवाय शान्ताय निश्चिन्ताय यशस्विने । सनातनाय पूर्वाय पुराणाय नमो नमः
namaḥ śivāya śāntāya niścintāya yaśasvine / sanātanāya pūrvāya purāṇāya namo namaḥ
नमो देवाधिदेवाय स्वभावाय नमो नमः । नमो जगत्प्रतिष्ठाय गोविन्दाय नमो नमः
namo devādhidevāya svabhāvāya namo namaḥ / namo jagatpratiṣṭhāya govindāya namo namaḥ
नमो ऽस्तु पदमनाभाय नमो योगोद्भवाय च । विश्वेश्वराय देवाय शिवाय हरये नमः
namo 'stu padamanābhāya namo yogodbhavāya ca / viśveśvarāya devāya śivāya haraye namaḥ
नमो ऽस्तु तस्मै देवाय निर्गुणाय गुणात्मने । नारायणाय विश्वाय देवानां परमात्मने
namo 'stu tasmai devāya nirguṇāya guṇātmane / nārāyaṇāya viśvāya devānāṃ paramātmane
नमो नमः कारणवामनाय नारायणायामितविक्रमाय । श्रीशार्ङ्गचक्रासिगदाधराय नमो ऽस्तु तस्मै पुरुषोत्तमाय
namo namaḥ kāraṇavāmanāya nārāyaṇāyāmitavikramāya / śrīśārṅgacakrāsigadādharāya namo 'stu tasmai puruṣottamāya
गुह्याय वेदनिलयाय महोदराय सिंहाय दैत्यनिधनाय चतुर्भुजाय । ब्रह्मेन्द्ररुद्रमुनिचारणसंस्तुताय देवोत्तमाय वरदाय नमो ऽच्युताय
guhyāya vedanilayāya mahodarāya siṃhāya daityanidhanāya caturbhujāya / brahmendrarudramunicāraṇasaṃstutāya devottamāya varadāya namo 'cyutāya
नागेन्द्रदेहशयनासनसुप्रियाय गोक्षीरहेमशुकनीलघनोपमाय । पीताम्बराय मधुकैटभनाशनाय विश्वाय चारुमुकुटाय नमो ऽजराय
nāgendradehaśayanāsanasupriyāya gokṣīrahemaśukanīlaghanopamāya / pītāmbarāya madhukaiṭabhanāśanāya viśvāya cārumukuṭāya namo 'jarāya
नाभिप्रजातक्रमलस्थचतुर्मखाय श्रीरोदकार्णवनिकेतयशोधराय । नानाविचित्रमुकुटाङ्गदभूषणाय सर्वेश्वराय वरदाय नमो वराय
nābhiprajātakramalasthacaturmakhāya śrīrodakārṇavaniketayaśodharāya / nānāvicitramukuṭāṅgadabhūṣaṇāya sarveśvarāya varadāya namo varāya
भक्तिप्रियाय वरदीप्तसुदर्शनाय फुलालारविन्दविपुलायतलोचनाय । देवेन्द्रविघ्नशमनोद्यतपौरुषाय योगेश्वराय विरजाय नमो वराय
bhaktipriyāya varadīptasudarśanāya phulālāravindavipulāyatalocanāya / devendravighnaśamanodyatapauruṣāya yogeśvarāya virajāya namo varāya
ब्रह्मायनाय त्रिदशायनाय लोकाधिनाथाय भवापनाय । नारायणायात्महितायनाय महावराहाय नमस्करोमि
brahmāyanāya tridaśāyanāya lokādhināthāya bhavāpanāya / nārāyaṇāyātmahitāyanāya mahāvarāhāya namaskaromi
कूटस्थमव्यक्तमचिन्त्यरूपं नारायणं कारणमादिदेवम् । युगान्तशेषं पुरुषं पुराणं तं देवदेवं शरणं प्रपद्ये
kūṭasthamavyaktamacintyarūpaṃ nārāyaṇaṃ kāraṇamādidevam / yugāntaśeṣaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ taṃ devadevaṃ śaraṇaṃ prapadye
योगेश्वरं चारुविचित्रमौलिम् अज्ञेयम् अग्र्यं प्रकृतेः परस्थम् । क्षेत्रज्ञमात्मप्रभवं वरेण्यं तं वासुदेवं शरणं प्रपद्य
yogeśvaraṃ cāruvicitramaulim ajñeyam agryaṃ prakṛteḥ parastham / kṣetrajñamātmaprabhavaṃ vareṇyaṃ taṃ vāsudevaṃ śaraṇaṃ prapadya
अदृश्यमव्यक्तमचिन्त्यमव्ययं महर्षयो ब्रह्मयं सनातनम् । वदन्ति यं वै पुरुषं सनातनं तं देवगुह्यं शरणं प्रपद्ये
adṛśyamavyaktamacintyamavyayaṃ maharṣayo brahmayaṃ sanātanam / vadanti yaṃ vai puruṣaṃ sanātanaṃ taṃ devaguhyaṃ śaraṇaṃ prapadye
यदक्षरं ब्रह्म वदन्ति सर्वगं निशम्य यं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते । तमीश्वरं तृप्तमनुत्तमैर्गुणैः परायणं विष्णुमुपैमि साश्वतम्
yadakṣaraṃ brahma vadanti sarvagaṃ niśamya yaṃ mṛtyumukhāt pramucyate / tamīśvaraṃ tṛptamanuttamairguṇaiḥ parāyaṇaṃ viṣṇumupaimi sāśvatam
कार्यं क्रिया कारणमप्रमेयं हिरण्यबाहुं वरपद्मनाभम् । महाबलं वेदनिधिं सुरेशं व3जामि विष्णुं शरणं जनार्दनम्
kāryaṃ kriyā kāraṇamaprameyaṃ hiraṇyabāhuṃ varapadmanābham / mahābalaṃ vedanidhiṃ sureśaṃ va3jāmi viṣṇuṃ śaraṇaṃ janārdanam
किरीटकेयूरमहार्हनिष्कैर्मण्युत्तमालङ्कृतसर्वगात्रम् । पीताम्बरं काञ्चनभक्तिचित्रं मालाधरं केशवमभ्युपैमि
kirīṭakeyūramahārhaniṣkairmaṇyuttamālaṅkṛtasarvagātram / pītāmbaraṃ kāñcanabhakticitraṃ mālādharaṃ keśavamabhyupaimi
भवोद्भवं वेदविदां परिष्ठं योगात्मनां सांख्यविदां वरिष्ठम् । आदित्यरुद्राश्विवसुप्रभावं प्रभुं प्रपद्ये ऽच्युतमात्मवन्तम्
bhavodbhavaṃ vedavidāṃ pariṣṭhaṃ yogātmanāṃ sāṃkhyavidāṃ variṣṭham / ādityarudrāśvivasuprabhāvaṃ prabhuṃ prapadye 'cyutamātmavantam
श्रीवत्साङ्कं महादेवं देवगुह्यमनौपमम् । प्रपद्ये सूक्ष्ममचलं वरेण्यमभयप्रदम्
śrīvatsāṅkaṃ mahādevaṃ devaguhyamanaupamam / prapadye sūkṣmamacalaṃ vareṇyamabhayapradam
प्रभवं सर्वभूतानां निर्गुणं परमेश्वरम् । प्रपद्ये मुक्तसंगानां यतीनां परमां गतिम्
prabhavaṃ sarvabhūtānāṃ nirguṇaṃ parameśvaram / prapadye muktasaṃgānāṃ yatīnāṃ paramāṃ gatim
भगवन्तं गुणाध्यक्षमक्षरं पुष्करेक्षणम् । शरण्यं शरणं भक्त्या प्रपद्ये भक्तवत्सलम्
bhagavantaṃ guṇādhyakṣamakṣaraṃ puṣkarekṣaṇam / śaraṇyaṃ śaraṇaṃ bhaktyā prapadye bhaktavatsalam
त्रिविक्रमं त्रिलोकेशं सर्वेषां प्रपितामहम् । योगात्मानं महात्मानं प्रपद्ये ऽहं जनार्दनम्
trivikramaṃ trilokeśaṃ sarveṣāṃ prapitāmaham / yogātmānaṃ mahātmānaṃ prapadye 'haṃ janārdanam
आदिदेवमजं शंभुं व्यक्ताव्यक्तं सनातनम् । नारायणमणीयांसं प्रपद्ये ब्राह्मणप्रियम्
ādidevamajaṃ śaṃbhuṃ vyaktāvyaktaṃ sanātanam / nārāyaṇamaṇīyāṃsaṃ prapadye brāhmaṇapriyam
नमो वराय देवाय नमः सर्वसहाय च । प्रपद्ये देवदेवेशमणीयांसमणोः सदा
namo varāya devāya namaḥ sarvasahāya ca / prapadye devadeveśamaṇīyāṃsamaṇoḥ sadā
एकाय लोकत्त्वाय परतः परमात्मने । नमः सहस्रशिरसे अनन्ताय महात्मने
ekāya lokattvāya parataḥ paramātmane / namaḥ sahasraśirase anantāya mahātmane
त्वामेव परमं देवमृषयो वेदपारगाः । कीर्तयन्ति च यं सर्वे ब्रह्मादीनां परायणम्
tvāmeva paramaṃ devamṛṣayo vedapāragāḥ / kīrtayanti ca yaṃ sarve brahmādīnāṃ parāyaṇam
नमस्ते पुण्डरीकाक्ष भक्तानामभयप्रद । सुब्रह्मण्य नमस्ते ऽस्तु त्राहि मां शरणागतम्
namaste puṇḍarīkākṣa bhaktānāmabhayaprada / subrahmaṇya namaste 'stu trāhi māṃ śaraṇāgatam
पुलस्त्य उवाच । भक्तिं तस्यानुसंचिन्त्य नागस्यमोघसंभवः । प्रीतिमानभवद् विष्णुः शङ्खचक्रगदाधरः
pulastya uvāca / bhaktiṃ tasyānusaṃcintya nāgasyamoghasaṃbhavaḥ / prītimānabhavad viṣṇuḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
सान्निध्यं कल्पयामास तस्मिन् सरसि केशवः । गरुडस्थो जगत्स्वामी लोकाधारस्तपोधनः
sānnidhyaṃ kalpayāmāsa tasmin sarasi keśavaḥ / garuḍastho jagatsvāmī lokādhārastapodhanaḥ
ग्राहग्रस्तं गजेन्द्रं तं तं च ग्राहं जलाशयात् । उज्जहाराप्रमेयात्मा तरसा मधुसूदनः
grāhagrastaṃ gajendraṃ taṃ taṃ ca grāhaṃ jalāśayāt / ujjahārāprameyātmā tarasā madhusūdanaḥ
स्थलस्थं दारयामास ग्राहं चक्रेण माधवः । मोक्षयामास नागेन्द्रं पाशेभ्यः शरणागतम्
sthalasthaṃ dārayāmāsa grāhaṃ cakreṇa mādhavaḥ / mokṣayāmāsa nāgendraṃ pāśebhyaḥ śaraṇāgatam
स हि देवलशापेन हूहूर्गन्धर्वसत्तमः । ग्राहत्वमगमत् कृष्णाद् वधं प्राप्य दिवं गतः
sa hi devalaśāpena hūhūrgandharvasattamaḥ / grāhatvamagamat kṛṣṇād vadhaṃ prāpya divaṃ gataḥ
गजो ऽपि विष्णुना स्पृष्टो जातो दिव्यवपुः पुमान् । आपद्विक्तौ युगपद् गजगन्धर्वसत्तमौ
gajo 'pi viṣṇunā spṛṣṭo jāto divyavapuḥ pumān / āpadviktau yugapad gajagandharvasattamau
प्रीतीमान् पुण्डरीकाक्षः शरणागतवत्सलः । अभवत् त्वथ देवेशस्ताभ्यां चैव प्रपूजितः
prītīmān puṇḍarīkākṣaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ / abhavat tvatha deveśastābhyāṃ caiva prapūjitaḥ
इदं च भगवान् योगी गजेन्द्रं शरणागतम् । प्रोवाच मुनिशार्दूल मधुरं मधुसूदनः ॥ Vअम्P_58. 67 ॥ श्रीभगवानुवाच । यो मां त्वाञ्च सरश्चैव ग्राहस्य च विदारणम् । गुल्मकीचकरेणूनां रूपं मेरोः सुतस्य च । । 58.68 अश्वत्थं भास्करं गङ्गं नैमिषारण्यमेव च । संस्मरिष्यन्ति मनुजाः प्रयताः स्थिरबुद्धयः
idaṃ ca bhagavān yogī gajendraṃ śaraṇāgatam / provāca muniśārdūla madhuraṃ madhusūdanaḥ // VamP_58. 67 // śrībhagavānuvāca / yo māṃ tvāñca saraścaiva grāhasya ca vidāraṇam / gulmakīcakareṇūnāṃ rūpaṃ meroḥ sutasya ca / / 58.68 aśvatthaṃ bhāskaraṃ gaṅgaṃ naimiṣāraṇyameva ca / saṃsmariṣyanti manujāḥ prayatāḥ sthirabuddhayaḥ
कीर्तयिष्यन्ति भक्त्या च श्रोष्यन्ति च शुचिव्रतः । दुःस्वप्नो नश्यते तेषां सुस्वप्नश्च भविष्यति
kīrtayiṣyanti bhaktyā ca śroṣyanti ca śucivrataḥ / duḥsvapno naśyate teṣāṃ susvapnaśca bhaviṣyati
मात्स्यं कौर्मञ्च वाराहं वामनं तार्क्ष्यमेव च । नारसिंहं च नागेन्द्रं सृष्टिप्रलयकारकम्
mātsyaṃ kaurmañca vārāhaṃ vāmanaṃ tārkṣyameva ca / nārasiṃhaṃ ca nāgendraṃ sṛṣṭipralayakārakam
एतानि प्रातरुत्थाय संस्मरिष्यनति ये नराः । सर्वपापैः प्रमुच्यन्ते पुण्यं लोकमवाप्नुयुः
etāni prātarutthāya saṃsmariṣyanati ye narāḥ / sarvapāpaiḥ pramucyante puṇyaṃ lokamavāpnuyuḥ
पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा हृषीकेशो गजेन्द्रं गरुडध्वजः । स्पर्शयामास हस्तेन गजं गन्धर्वमेव च
pulastya uvāca / evamuktvā hṛṣīkeśo gajendraṃ garuḍadhvajaḥ / sparśayāmāsa hastena gajaṃ gandharvameva ca
ततो दिव्यवपुर्भत्वा गजेन्द्रो मधुसूदनम् । जगाम शरणं विप्र नारायणपरायमः
tato divyavapurbhatvā gajendro madhusūdanam / jagāma śaraṇaṃ vipra nārāyaṇaparāyamaḥ
ततो नारायणः श्रीमान् मोक्षयित्वा गजोत्तमम् । पापबनधाच्च शापाच्च ग्राहं चाद्भुतकर्मकृत्
tato nārāyaṇaḥ śrīmān mokṣayitvā gajottamam / pāpabanadhācca śāpācca grāhaṃ cādbhutakarmakṛt
ऋषिभिः स्तूयमानश्च देवगुह्यपरायणैः । गतः स भगवान् विष्णुर्दुर्विज्ञेयगतिः प्रभुः
ṛṣibhiḥ stūyamānaśca devaguhyaparāyaṇaiḥ / gataḥ sa bhagavān viṣṇurdurvijñeyagatiḥ prabhuḥ
गजेन्द्रमोक्षणं दृष्ट्वा देवाः शक्रपुरोगमाः । ववन्दिरे महात्मानं प्रभुं नारायणं हरिम्
gajendramokṣaṇaṃ dṛṣṭvā devāḥ śakrapurogamāḥ / vavandire mahātmānaṃ prabhuṃ nārāyaṇaṃ harim
महर्षयश्चारणाश्च दृष्ट्वा गजविमोक्षणम् । विस्मयोत्फूल्लनयनाः संस्तुवन्ति जनार्दनम्
maharṣayaścāraṇāśca dṛṣṭvā gajavimokṣaṇam / vismayotphūllanayanāḥ saṃstuvanti janārdanam
प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा चक्रपाणिविचेष्टितम् । गजेन्द्रमोक्षणं दृष्ट्वा इदं वचनमब्रवीत्
prajāpatipatirbrahmā cakrapāṇiviceṣṭitam / gajendramokṣaṇaṃ dṛṣṭvā idaṃ vacanamabravīt
य इदं शृणुयान्तित्यं प्रातरुत्थाय मानवः । प्राप्नुयात् परमां सिद्धिं दुःस्वप्नस्तस्य नश्यति
ya idaṃ śṛṇuyāntityaṃ prātarutthāya mānavaḥ / prāpnuyāt paramāṃ siddhiṃ duḥsvapnastasya naśyati
गजेन्द्र मोक्षणं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् । कथितेन स्मृतेनाथ श्रुतेन च तपोधनः । गजेन्द्रमोक्षणेनेह सद्यः पापात् प्रमुच्यते
gajendra mokṣaṇaṃ puṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam / kathitena smṛtenātha śrutena ca tapodhanaḥ / gajendramokṣaṇeneha sadyaḥ pāpāt pramucyate
एतत्पवित्रं परमं सुपुण्यं संकीर्तनीयं चरितं मुरारेः । यस्मिन् किलोक्ते बहुपापबन्धनात् लभ्येत मोक्षो द्विरदेन यद्वत्
etatpavitraṃ paramaṃ supuṇyaṃ saṃkīrtanīyaṃ caritaṃ murāreḥ / yasmin kilokte bahupāpabandhanāt labhyeta mokṣo dviradena yadvat
अजं वरेण्यं वरपद्मनाभं नारायणं ब्रह्मनिधिं सुरेशम् । तं देवगुह्यं पुरुषं पुराणं वन्दाम्यहं लोकपतिं वरेण्यम्
ajaṃ vareṇyaṃ varapadmanābhaṃ nārāyaṇaṃ brahmanidhiṃ sureśam / taṃ devaguhyaṃ puruṣaṃ purāṇaṃ vandāmyahaṃ lokapatiṃ vareṇyam
पुलस्त्य उवाच । एतत् तवोक्तं प्रवरं स्तवानां स्तवं मुरारेर्वरनागकीर्तनम् । यं कीर्त्य संश्रुत्य तथा विचिन्त्य पापापनोदं पुरुषो लभेत
pulastya uvāca / etat tavoktaṃ pravaraṃ stavānāṃ stavaṃ murārervaranāgakīrtanam / yaṃ kīrtya saṃśrutya tathā vicintya pāpāpanodaṃ puruṣo labheta