॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये माण्डव्यतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 173 श्रीमार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापप्रणाशनम्
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye māṇḍavyatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 173 śrīmārkaṇḍeya uvāca: tato gacchettu rājendra tīrthaṃ paramaśobhanam / narmadādakṣiṇe kūle sarvapāpapraṇāśanam
सिद्धेश्वरमिति ख्यातं महापातकनाशनम् । यत्र शुद्धिं परां प्राप्तो देवदेवो महेश्वरः । पुरा हत्यायुतः पार्थ देवदेवस् त्रिशूलधृक्
siddheśvaramiti khyātaṃ mahāpātakanāśanam / yatra śuddhiṃ parāṃ prāpto devadevo maheśvaraḥ / purā hatyāyutaḥ pārtha devadevas triśūladhṛk
पुरा पञ्चशिरा आसीद्ब्रह्मा लोकपितामहः । तेनानृतं वचश्चोक्तं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे
purā pañcaśirā āsīdbrahmā lokapitāmahaḥ / tenānṛtaṃ vacaścoktaṃ kasmiṃścitkāraṇāntare
तच्छ्रुत्वा सहसा तस्मै चुकोप परमेश्वरः । छेदयामास भगवान्मूर्धानं करजैस्तदा
tacchrutvā sahasā tasmai cukopa parameśvaraḥ / chedayāmāsa bhagavānmūrdhānaṃ karajaistadā
तस्य तत्करसंलग्नं च्यवते न कदाचन । ततो हि देवदेवेशः पर्यटन् पृथिवीमिमाम्
tasya tatkarasaṃlagnaṃ cyavate na kadācana / tato hi devadeveśaḥ paryaṭan pṛthivīmimām
ततो वाराणसीं प्राप्तस्तस्यां तदपतच्छिरः । पतिते तु कपाले च ब्रह्महत्या न मुञ्चति
tato vārāṇasīṃ prāptastasyāṃ tadapatacchiraḥ / patite tu kapāle ca brahmahatyā na muñcati
ततस्तु सागरे गत्वा पूर्वे च दक्षिणे तथा । पश्चिमे चोत्तरे पार्थ देवदेवो महेश्वरः
tatastu sāgare gatvā pūrve ca dakṣiṇe tathā / paścime cottare pārtha devadevo maheśvaraḥ
पर्यटन्सर्वतीर्थेषु ब्रह्महत्या न मुञ्चति । नर्मदादक्षिणे कूले सुतीर्थं प्राप्तवान् प्रभुः
paryaṭansarvatīrtheṣu brahmahatyā na muñcati / narmadādakṣiṇe kūle sutīrthaṃ prāptavān prabhuḥ
कुलकोटिं समासाद्य प्रार्थयामास चात्मवान् । प्रायश्चित्तं ततः कृत्वा बभूव गतकल्मषः
kulakoṭiṃ samāsādya prārthayāmāsa cātmavān / prāyaścittaṃ tataḥ kṛtvā babhūva gatakalmaṣaḥ
ततो निष्कल्मषो जातो देवदेवो महेश्वरः । हत्वा सुरेभ्यस्तत्स्थानं ततश्चान्तर्दधे प्रभुः
tato niṣkalmaṣo jāto devadevo maheśvaraḥ / hatvā surebhyastatsthānaṃ tataścāntardadhe prabhuḥ
तदाप्रभृति तत्तीर्थं शुद्धरुद्रेति कीर्तितम् । विख्यातं त्रिषु लोके ब्रह्महत्याहरं परम्
tadāprabhṛti tattīrthaṃ śuddharudreti kīrtitam / vikhyātaṃ triṣu loke brahmahatyāharaṃ param
मासे मासे सिते पक्षे ऽमावास्यायां युधिष्ठिर । स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयेत् पितृदेवताः
māse māse site pakṣe 'māvāsyāyāṃ yudhiṣṭhira / snātvā tatra vidhānena tarpayet pitṛdevatāḥ
दद्यात् पिण्डं पित्ःणां तु भावितेनान्तरात्मना । तस्य ते द्वादशाब्दानि सुतृप्ताः पितरो नृप
dadyāt piṇḍaṃ pitḥṇāṃ tu bhāvitenāntarātmanā / tasya te dvādaśābdāni sutṛptāḥ pitaro nṛpa
गन्धधूपप्रदीपाद्यैरभ्यर्च्य परमेश्वरम् । शुद्धेश्वराभिधानं तु शिवलोके महीयते
gandhadhūpapradīpādyairabhyarcya parameśvaram / śuddheśvarābhidhānaṃ tu śivaloke mahīyate
एतत्ते कथितं राजञ्छुद्धरुद्रम् अनुत्तमम् । मया श्रुतं यथा देवसकाशाच्छूलपाणिनः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति
etatte kathitaṃ rājañchuddharudram anuttamam / mayā śrutaṃ yathā devasakāśācchūlapāṇinaḥ / mucyate sarvapāpebhyo rudralokaṃ sa gacchati