॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे गङ्गावहकतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टसप्तत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 179 मार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गौतमेश्वरमुत्तमम् । सर्वपापहरं तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe gaṅgāvahakatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmāṣṭasaptatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 179 mārkaṇḍeya uvāca: tato gacchettu rājendra gautameśvaramuttamam / sarvapāpaharaṃ tīrthaṃ triṣu lokeṣu viśrutam
गौतमेन तपस्तप्तं तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । दिव्यं वर्षसहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः
gautamena tapastaptaṃ tatra tīrthe yudhiṣṭhira / divyaṃ varṣasahasraṃ tu tatastuṣṭo maheśvaraḥ
प्रणम्य शिरसा तत्र स्थापितः परमेश्वरः । स्थापितो गौतमेनेशो गौतमेश्वर उच्यते
praṇamya śirasā tatra sthāpitaḥ parameśvaraḥ / sthāpito gautameneśo gautameśvara ucyate
तत्र देवैश्च गन्धर्वैर् ऋषिभिः पितृदैवतैः । सम्प्राप्ता ह्युत्तमा सिद्धिर् आराध्य परमेश्वरम्
tatra devaiśca gandharvair ṛṣibhiḥ pitṛdaivataiḥ / samprāptā hyuttamā siddhir ārādhya parameśvaram
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत् पितृदेवताः । पूजयेत् परमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayet pitṛdevatāḥ / pūjayet paramīśānaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate
बहवस्तन्न जानन्ति विष्णुमायाविमोहिताः । तत्र संनिहितं देवं शूलपाणिं महेश्वरम्
bahavastanna jānanti viṣṇumāyāvimohitāḥ / tatra saṃnihitaṃ devaṃ śūlapāṇiṃ maheśvaram
ब्रह्मचारी तु यो भूत्वा तत्र तीर्थे नरेश्वर । स्नात्वार्चयेन् महादेवं सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
brahmacārī tu yo bhūtvā tatra tīrthe nareśvara / snātvārcayen mahādevaṃ so 'śvamedhaphalaṃ labhet
ब्रह्मचारी तु यो भूत्वा तर्पयेत् पितृदेवताः । पूजयेत् परमीशानं सर्वपापैः प्रमुच्यते
brahmacārī tu yo bhūtvā tarpayet pitṛdevatāḥ / pūjayet paramīśānaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate
तत्र तीर्थे तु यो दानं भक्त्या दद्याद् द्विजातये । तदक्षयफलं सर्वं नात्र कार्या विचारणा
tatra tīrthe tu yo dānaṃ bhaktyā dadyād dvijātaye / tadakṣayaphalaṃ sarvaṃ nātra kāryā vicāraṇā
मासे चाश्वयुजे राजन् कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । स्नात्वा तत्र विधानेन दीपकानां शतं ददेत्
māse cāśvayuje rājan kṛṣṇapakṣe caturdaśīm / snātvā tatra vidhānena dīpakānāṃ śataṃ dadet
पूजयित्वा महादेवं गन्धपुष्पादिभिर् नरः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो मृतः शिवपुरं व्रजेत्
pūjayitvā mahādevaṃ gandhapuṣpādibhir naraḥ / mucyate sarvapāpebhyo mṛtaḥ śivapuraṃ vrajet
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां कार्त्तिक्यां तु विशेषतः । उपोष्य प्रयतो भूत्वा घृतेन स्नापयेच्छिवम्
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ kārttikyāṃ tu viśeṣataḥ / upoṣya prayato bhūtvā ghṛtena snāpayecchivam
पञ्चगव्येन मधुना दध्ना वा शीतवारिणा । स च सर्वस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
pañcagavyena madhunā dadhnā vā śītavāriṇā / sa ca sarvasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
भक्त्या तु पूजयेत् पश्चात् स लभेत् फलमुत्तमम् । बिल्वपत्रैरखण्डैश्च पुष्पैरुन्मत्तकोद्भवैः
bhaktyā tu pūjayet paścāt sa labhet phalamuttamam / bilvapatrairakhaṇḍaiśca puṣpairunmattakodbhavaiḥ
कुशापामार्गसहितैः कदम्बद्रोणजैरपि । मल्लिकाकरवीरैश्च रक्तपीतैः सितासितैः
kuśāpāmārgasahitaiḥ kadambadroṇajairapi / mallikākaravīraiśca raktapītaiḥ sitāsitaiḥ
पुष्पैरन्यैर्यथालाभं यो नरः पूजयेच्छिवम् । नैरन्तर्येण षण्मासं यो ऽर्चयेद् गौतमेश्वरम् । सर्वान्कामानवाप्नोति मृतः शिवपुरं व्रजेत्
puṣpairanyairyathālābhaṃ yo naraḥ pūjayecchivam / nairantaryeṇa ṣaṇmāsaṃ yo 'rcayed gautameśvaram / sarvānkāmānavāpnoti mṛtaḥ śivapuraṃ vrajet