इदं च शृणु मैत्रेय यत् पृष्टो ऽहम् इह त्वया श्रीसंबद्धं मयाप्य् एतच् श्रुतम् आसीन् मरीचितः ॥
idaṃ ca śṛṇu maitreya yat pṛṣṭo 'ham iha tvayā śrīsaṃbaddhaṃ mayāpy etac śrutam āsīn marīcitaḥ //
दुर्वासाः शंकरस्यांशश् चचार पृथिवीम् इमाम् स ददर्श स्रजं दिव्याम् ऋषिर् विद्याधरीकरे ॥
durvāsāḥ śaṃkarasyāṃśaś cacāra pṛthivīm imām sa dadarśa srajaṃ divyām ṛṣir vidyādharīkare //
संतानकानाम् अखिलं यस्या गन्धेन वासितम् अतिसेव्यम् अभूद् ब्रह्मन् तद् वनं वनचारिणाम् ॥
saṃtānakānām akhilaṃ yasyā gandhena vāsitam atisevyam abhūd brahman tad vanaṃ vanacāriṇām //
उन्मत्तव्रतधृग् विप्रः स दृष्ट्वा शोभनां स्रजम् तां ययाचे वरारोहां विद्याधरवधूं ततः ॥
unmattavratadhṛg vipraḥ sa dṛṣṭvā śobhanāṃ srajam tāṃ yayāce varārohāṃ vidyādharavadhūṃ tataḥ //
याचिता तेन तन्वङ्गी मालां विद्याधराङ्गना ददौ तस्मै विशालाक्षी सादरं प्रणिपत्य तम् ॥
yācitā tena tanvaṅgī mālāṃ vidyādharāṅganā dadau tasmai viśālākṣī sādaraṃ praṇipatya tam //
ताम् आदायात्मनो मूर्ध्नि स्रजम् उन्मत्तरूपधृक् कृत्वा स विप्रो मैत्रेय परिबभ्राम मेदिनीम् ॥
tām ādāyātmano mūrdhni srajam unmattarūpadhṛk kṛtvā sa vipro maitreya paribabhrāma medinīm //
स ददर्श समायान्तम् उन्मत्तैरावतस्थितम् त्रैलोक्याधिपतिं देवं सह देवैः शचीपतिम् ॥
sa dadarśa samāyāntam unmattairāvatasthitam trailokyādhipatiṃ devaṃ saha devaiḥ śacīpatim //
ताम् आत्मनः स शिरसः स्रजम् उन्मत्तषट्पदाम् आदायामरराजाय चिक्षेपोन्मत्तवन् मुनिः ॥
tām ātmanaḥ sa śirasaḥ srajam unmattaṣaṭpadām ādāyāmararājāya cikṣeponmattavan muniḥ //
गृहीत्वामरराजेन स्रग् ऐरावतमूर्धनि न्यस्ता रराज कैलासशिखरे जाह्नवी यथा ॥
gṛhītvāmararājena srag airāvatamūrdhani nyastā rarāja kailāsaśikhare jāhnavī yathā //
मदान्धकारिताक्षो ऽसौ गन्धाकृष्टेन वारणः करेणाघ्राय चिक्षेप तां स्रजं धरणीतले ॥
madāndhakāritākṣo 'sau gandhākṛṣṭena vāraṇaḥ kareṇāghrāya cikṣepa tāṃ srajaṃ dharaṇītale //
ततश् चुक्रोध भगवान् दुर्वासा मुनिसत्तमः मैत्रेय देवराजानं क्रुद्धश् चैतद् उवाच ह ॥
tataś cukrodha bhagavān durvāsā munisattamaḥ maitreya devarājānaṃ kruddhaś caitad uvāca ha //
ऐश्वर्यमददुष्टात्मन्न् अतिस्तब्धो ऽसि वासव श्रियो धाम स्रजं यस् त्वं मद्दत्तां नाभिनन्दसि ॥
aiśvaryamadaduṣṭātmann atistabdho 'si vāsava śriyo dhāma srajaṃ yas tvaṃ maddattāṃ nābhinandasi //
प्रसाद इति नोक्तं ते प्रणिपातपुरःसरम् हर्षोत्फुल्लकपोलेन न चापि शिरसा धृता ॥
prasāda iti noktaṃ te praṇipātapuraḥsaram harṣotphullakapolena na cāpi śirasā dhṛtā //
मया दत्ताम् इमां मालां यस्मान् न बहु मन्यसे त्रैलोक्यश्रीर् अतो मूढ विनाशम् उपयास्यति ॥
mayā dattām imāṃ mālāṃ yasmān na bahu manyase trailokyaśrīr ato mūḍha vināśam upayāsyati //
मां मन्यते ऽन्यैः सदृशं नूनं शक्र भवान् द्विजैः अतो ऽवमानम् अस्मासु मानिना भवता कृतम् ॥
māṃ manyate 'nyaiḥ sadṛśaṃ nūnaṃ śakra bhavān dvijaiḥ ato 'vamānam asmāsu māninā bhavatā kṛtam //
मद्दत्ता भवता यस्मात् क्षिप्ता माला महीतले तस्मात् प्रणष्टलक्ष्मीकं त्रैलोक्यं ते भविष्यति ॥
maddattā bhavatā yasmāt kṣiptā mālā mahītale tasmāt praṇaṣṭalakṣmīkaṃ trailokyaṃ te bhaviṣyati //
यस्य संजातकोपस्य भयम् एति चराचरम् तं त्वं माम् अतिगर्वेण देवराजावमन्यसे ॥
yasya saṃjātakopasya bhayam eti carācaram taṃ tvaṃ mām atigarveṇa devarājāvamanyase //
महेन्द्रो वारणस्कन्धाद् अवतीर्य त्वरान्वितः प्रसादयाम् आस मुनिं दुर्वाससम् अकल्मषम् ॥
mahendro vāraṇaskandhād avatīrya tvarānvitaḥ prasādayām āsa muniṃ durvāsasam akalmaṣam //
प्रसाद्यमानः स तदा प्रणिपातपुरःसरम् प्रत्युवाच सहस्राक्षं दुर्वासा मुनिसत्तमः ॥
prasādyamānaḥ sa tadā praṇipātapuraḥsaram pratyuvāca sahasrākṣaṃ durvāsā munisattamaḥ //
नाहं कृपालुहृदयो न च मां भजते क्षमा अन्ये ते मुनयः शक्र दुर्वाससम् अवेहि माम् ॥
nāhaṃ kṛpāluhṛdayo na ca māṃ bhajate kṣamā anye te munayaḥ śakra durvāsasam avehi mām //
गौतमादिभिर् अन्यैस् त्वं गर्वम् आपादितो मुधा अक्षान्तिसारसर्वस्वं दुर्वाससम् अवेहि माम् ॥
gautamādibhir anyais tvaṃ garvam āpādito mudhā akṣāntisārasarvasvaṃ durvāsasam avehi mām //
वसिष्ठाद्यैर् दयासारैः स्तोत्रं कुर्वद्भिर् उच्चकैः गर्वं गतो ऽसि येनैवं माम् अप्य् अद्यावमन्यसे ॥
vasiṣṭhādyair dayāsāraiḥ stotraṃ kurvadbhir uccakaiḥ garvaṃ gato 'si yenaivaṃ mām apy adyāvamanyase //
ज्वलज्जटाकलापस्य भृकुटीकुटिलं मुखम् निरीक्ष्य कस् त्रिभुवने मम यो न गतो भयम् ॥
jvalajjaṭākalāpasya bhṛkuṭīkuṭilaṃ mukham nirīkṣya kas tribhuvane mama yo na gato bhayam //
नाहं क्षमिष्ये बहुना किम् उक्तेन शतक्रतो विडम्बनाम् इमां भूयः करोष्य् अनुनयात्मिकाम् ॥
nāhaṃ kṣamiṣye bahunā kim uktena śatakrato viḍambanām imāṃ bhūyaḥ karoṣy anunayātmikām //
इत्य् उक्त्वा प्रययौ विप्रो देवराजो ऽपि तं पुनः आरुह्यैरावतं ब्रह्मन् प्रययाव् अमरावतीम् ॥
ity uktvā prayayau vipro devarājo 'pi taṃ punaḥ āruhyairāvataṃ brahman prayayāv amarāvatīm //
ततःप्रभृति निःश्रीकं सशक्रं भुवनत्रयम् मैत्रेयासीद् अपध्वस्तं संक्षीणौषधिवीरुधम् ॥
tataḥprabhṛti niḥśrīkaṃ saśakraṃ bhuvanatrayam maitreyāsīd apadhvastaṃ saṃkṣīṇauṣadhivīrudham //
न यज्ञाः संप्रवर्तन्ते न तपस्यन्ति तापसाः न च दानादिधर्मेषु मनश् चक्रे तदा जनः ॥
na yajñāḥ saṃpravartante na tapasyanti tāpasāḥ na ca dānādidharmeṣu manaś cakre tadā janaḥ //
निःसत्त्वाः सकला लोका लोभाद्युपहतेन्द्रियाः स्वल्पे ऽपि हि बभूवुस् ते साभिलाषा द्विजोत्तम ॥
niḥsattvāḥ sakalā lokā lobhādyupahatendriyāḥ svalpe 'pi hi babhūvus te sābhilāṣā dvijottama //
यतः सत्त्वं ततो लक्ष्मीः सत्त्वं भूत्यनुसारि च निःश्रीकाणां कुतः सत्त्वं विना तेन गुणाः कुतः ॥
yataḥ sattvaṃ tato lakṣmīḥ sattvaṃ bhūtyanusāri ca niḥśrīkāṇāṃ kutaḥ sattvaṃ vinā tena guṇāḥ kutaḥ //
बलशौर्याद्यभावश् च पुरुषाणां गुणैर् विना लङ्घनीयः समस्तस्य बलशौर्यविवर्जितः भवत्य् अपध्वस्तमतिर् लङ्घितः प्रथितः पुमान् ॥
balaśauryādyabhāvaś ca puruṣāṇāṃ guṇair vinā laṅghanīyaḥ samastasya balaśauryavivarjitaḥ bhavaty apadhvastamatir laṅghitaḥ prathitaḥ pumān //
एवम् अत्यन्तनिःश्रीके त्रैलोक्ये सत्त्ववर्जिते देवान् प्रति बलोद्योगं चक्रुर् दैतेयदानवाः ॥
evam atyantaniḥśrīke trailokye sattvavarjite devān prati balodyogaṃ cakrur daiteyadānavāḥ //
लोभाभिभूता निःश्रीका दैत्याः सत्त्वविवर्जिताः श्रिया विहीनैर् निःसत्त्वैर् देवैश् चक्रुस् ततो रणम् ॥
lobhābhibhūtā niḥśrīkā daityāḥ sattvavivarjitāḥ śriyā vihīnair niḥsattvair devaiś cakrus tato raṇam //
विजितास् त्रिदशा दैत्यैर् इन्द्राद्याः शरणं ययुः पितामहं महाभागं हुताशनपुरोगमाः ॥
vijitās tridaśā daityair indrādyāḥ śaraṇaṃ yayuḥ pitāmahaṃ mahābhāgaṃ hutāśanapurogamāḥ //
यथावत् कथितो देवैर् ब्रह्मा प्राह ततः सुरान् परावरेशं शरणं व्रजध्वम् असुरार्दनम् ॥
yathāvat kathito devair brahmā prāha tataḥ surān parāvareśaṃ śaraṇaṃ vrajadhvam asurārdanam //
उत्पत्तिस्थितिनाशानाम् अहेतुं हेतुम् ईश्वरम् प्रजापतिपतिं विष्णुम् अनन्तम् अपराजितम् ॥
utpattisthitināśānām ahetuṃ hetum īśvaram prajāpatipatiṃ viṣṇum anantam aparājitam //
प्रधानपुंसोर् अजयोः कारणं कार्यभूतयोः प्रणतार्तिहरं विष्णुं स वः श्रेयो विधास्यति ॥
pradhānapuṃsor ajayoḥ kāraṇaṃ kāryabhūtayoḥ praṇatārtiharaṃ viṣṇuṃ sa vaḥ śreyo vidhāsyati //
एवम् उक्त्वा सुरान् सर्वान् ब्रह्मा लोकपितामहः क्षीरोदस्योत्तरं तीरं तैर् एव सहितो ययौ ॥
evam uktvā surān sarvān brahmā lokapitāmahaḥ kṣīrodasyottaraṃ tīraṃ tair eva sahito yayau //
स गत्वा त्रिदशैः सर्वैः समवेतः पितामहः तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिः परावरपतिं हरिम् ॥
sa gatvā tridaśaiḥ sarvaiḥ samavetaḥ pitāmahaḥ tuṣṭāva vāgbhir iṣṭābhiḥ parāvarapatiṃ harim //
नमामि सर्वं सर्वेशम् अनन्तम् अजम् अव्ययम् लोकधामधराधारम् अप्रकाशम् अभेदिनम् ॥
namāmi sarvaṃ sarveśam anantam ajam avyayam lokadhāmadharādhāram aprakāśam abhedinam //
नारायणम् अणीयांसम् अशेषाणाम् अणीयसाम् समस्तानां गरिष्ठं च भूरादीनां गरीयसाम् ॥
nārāyaṇam aṇīyāṃsam aśeṣāṇām aṇīyasām samastānāṃ gariṣṭhaṃ ca bhūrādīnāṃ garīyasām //
यत्र सर्वं यतः सर्वम् उत्पन्नं मत्पुरःसरम् सर्वभूतश् च यो देवः पराणाम् अपि यः परः ॥
yatra sarvaṃ yataḥ sarvam utpannaṃ matpuraḥsaram sarvabhūtaś ca yo devaḥ parāṇām api yaḥ paraḥ //
परः परस्मात् पुरुषात् परमात्मस्वरूपधृक् योगिभिश् चिन्त्यते यो ऽसौ मुक्तिहेतोर् मुमुक्षुभिः ॥
paraḥ parasmāt puruṣāt paramātmasvarūpadhṛk yogibhiś cintyate yo 'sau muktihetor mumukṣubhiḥ //
सत्त्वादयो न सन्तीशे यत्र च प्राकृता गुणाः स शुद्धः सर्वशुद्धेभ्यः पुमान् आद्यः प्रसीदतु ॥
sattvādayo na santīśe yatra ca prākṛtā guṇāḥ sa śuddhaḥ sarvaśuddhebhyaḥ pumān ādyaḥ prasīdatu //
कलाकाष्ठानिमेषादि कालसूत्रस्य गोचरे यस्य शक्तिर् न शुद्धस्य प्रसीदतु स नो हरिः ॥
kalākāṣṭhānimeṣādi kālasūtrasya gocare yasya śaktir na śuddhasya prasīdatu sa no hariḥ //
प्रोच्यते परमेशो हि यः शुद्धो ऽप्य् उपचारतः प्रसीदतु स नो विष्णुर् आत्मा यः सर्वदेहिनाम् ॥
procyate parameśo hi yaḥ śuddho 'py upacārataḥ prasīdatu sa no viṣṇur ātmā yaḥ sarvadehinām //
यः कारणं च कार्यं च कारणस्यापि कारणम् कार्यस्यापि च यः कार्यं प्रसीदतु स नो हरिः ॥
yaḥ kāraṇaṃ ca kāryaṃ ca kāraṇasyāpi kāraṇam kāryasyāpi ca yaḥ kāryaṃ prasīdatu sa no hariḥ //
कार्यकार्यस्य यत् कार्यं तत्कार्यस्यापि यः स्वयम् तत्कार्यकार्यभूतो यस् ततश् च प्रणतो ऽस्मि तम् ॥
kāryakāryasya yat kāryaṃ tatkāryasyāpi yaḥ svayam tatkāryakāryabhūto yas tataś ca praṇato 'smi tam //
कारणं कारणस्यापि तस्य कारणकारणम् तत्कारणानां हेतुं तं प्रणतो ऽस्मि सुरेश्वरम् ॥
kāraṇaṃ kāraṇasyāpi tasya kāraṇakāraṇam tatkāraṇānāṃ hetuṃ taṃ praṇato 'smi sureśvaram //
भोक्तारं भोज्यभूतं च स्रष्टारं सृज्यम् एव च कार्यकर्तृस्वरूपं तं प्रणतो ऽस्मि परं पदम् ॥
bhoktāraṃ bhojyabhūtaṃ ca sraṣṭāraṃ sṛjyam eva ca kāryakartṛsvarūpaṃ taṃ praṇato 'smi paraṃ padam //
विशुद्धबोधवन् नित्यम् अजम् अक्षयम् अव्ययम् अव्यक्तम् अविकारं यत् तद् विष्णोः परमं पदम् ॥
viśuddhabodhavan nityam ajam akṣayam avyayam avyaktam avikāraṃ yat tad viṣṇoḥ paramaṃ padam //
न स्थूलं न च सूक्ष्मं यन् न विशेषणगोचरम् तत् पदं परमं विष्णोः प्रणमामि सदामलम् ॥
na sthūlaṃ na ca sūkṣmaṃ yan na viśeṣaṇagocaram tat padaṃ paramaṃ viṣṇoḥ praṇamāmi sadāmalam //
यस्यायुतायुतांशांशे विश्वशक्तिर् इयं स्थिता परब्रह्मस्वरूपस्य प्रणमामि तम् अव्ययम् ॥
yasyāyutāyutāṃśāṃśe viśvaśaktir iyaṃ sthitā parabrahmasvarūpasya praṇamāmi tam avyayam //
यन् न देवा न मुनयो न चाहं न च शंकरः जानन्ति परमेशस्य तद् विष्णोः परमं पदम् ॥
yan na devā na munayo na cāhaṃ na ca śaṃkaraḥ jānanti parameśasya tad viṣṇoḥ paramaṃ padam //
यद् योगिनः सदोद्युक्ताः पुण्यपापक्षये ऽक्षयम् पश्यन्ति प्रणवे चिन्त्यं तद् विष्णोः परमं पदम् ॥
yad yoginaḥ sadodyuktāḥ puṇyapāpakṣaye 'kṣayam paśyanti praṇave cintyaṃ tad viṣṇoḥ paramaṃ padam //
शक्तयो यस्य देवस्य ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकाः भवन्त्य् अभूतपूर्वस्य तद् विष्णोः परमं पदम् ॥
śaktayo yasya devasya brahmaviṣṇuśivātmikāḥ bhavanty abhūtapūrvasya tad viṣṇoḥ paramaṃ padam //
सर्वेश सर्वभूतात्मन् सर्व सर्वाश्रयाच्युत प्रसीद विष्णो भक्तानां व्रज नो दृष्टिगोचरम् ॥
sarveśa sarvabhūtātman sarva sarvāśrayācyuta prasīda viṣṇo bhaktānāṃ vraja no dṛṣṭigocaram //
इत्य् उदीरितम् आकर्ण्य ब्रह्मणस् त्रिदशास् ततः प्रणम्योचुः प्रसीदेति व्रज नो दृष्टिगोचरम् ॥
ity udīritam ākarṇya brahmaṇas tridaśās tataḥ praṇamyocuḥ prasīdeti vraja no dṛṣṭigocaram //
यन् नायं भगवान् ब्रह्मा जानाति परमं पदम् तं नताः स्मो जगद्धाम तव सर्वगताच्युत ॥
yan nāyaṃ bhagavān brahmā jānāti paramaṃ padam taṃ natāḥ smo jagaddhāma tava sarvagatācyuta //
इत्य् अन्ते वचसस् तेषां देवानां ब्रह्मणस् तथा ऊचुर् देवर्षयः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः ॥
ity ante vacasas teṣāṃ devānāṃ brahmaṇas tathā ūcur devarṣayaḥ sarve bṛhaspatipurogamāḥ //
आद्यो यज्ञः पुमान् ईड्यो यः पूर्वेषां च पूर्वजः तं नताः स्मो जगत्स्रष्टुः स्रष्टारम् अविशेषणम् ॥
ādyo yajñaḥ pumān īḍyo yaḥ pūrveṣāṃ ca pūrvajaḥ taṃ natāḥ smo jagatsraṣṭuḥ sraṣṭāram aviśeṣaṇam //
भगवन् भूतभव्येश यज्ञमूर्तिधराव्यय प्रसीद प्रणतानां त्वं सर्वेषां देहि दर्शनम् ॥
bhagavan bhūtabhavyeśa yajñamūrtidharāvyaya prasīda praṇatānāṃ tvaṃ sarveṣāṃ dehi darśanam //
एष ब्रह्मा तथैवायं सह रुद्रैस् त्रिलोचनः सर्वादित्यैः समं पूषा पावको ऽयं सहाग्निभिः ॥
eṣa brahmā tathaivāyaṃ saha rudrais trilocanaḥ sarvādityaiḥ samaṃ pūṣā pāvako 'yaṃ sahāgnibhiḥ //
अश्विनौ वसवश् चेमे सर्वे चैते मरुद्गणाः साध्या विश्वे तथा देवा देवेन्द्रश् चायम् ईश्वरः ॥
aśvinau vasavaś ceme sarve caite marudgaṇāḥ sādhyā viśve tathā devā devendraś cāyam īśvaraḥ //
प्रणामप्रवणा नाथ दैत्यसैन्यपराजिताः शरणं त्वाम् अनुप्राप्ताः समस्ता देवतागणाः ॥
praṇāmapravaṇā nātha daityasainyaparājitāḥ śaraṇaṃ tvām anuprāptāḥ samastā devatāgaṇāḥ //
एवं संस्तूयमानस् तु भगवाञ् छङ्खचक्रधृक् जगाम दर्शनं तेषां मैत्रेय परमेश्वरः ॥
evaṃ saṃstūyamānas tu bhagavāñ chaṅkhacakradhṛk jagāma darśanaṃ teṣāṃ maitreya parameśvaraḥ //
तं दृष्ट्वा ते तदा देवाः शङ्खचक्रगदाधरम् अपूर्वरूपसंस्थानं तेजसां राशिम् ऊर्जितम् ॥
taṃ dṛṣṭvā te tadā devāḥ śaṅkhacakragadādharam apūrvarūpasaṃsthānaṃ tejasāṃ rāśim ūrjitam //
प्रणम्य प्रणताः पूर्वं संक्षोभस्तिमितेक्षणाः तुष्टुवुः पुण्डरीकाक्षं पितामहपुरोगमाः ॥
praṇamya praṇatāḥ pūrvaṃ saṃkṣobhastimitekṣaṇāḥ tuṣṭuvuḥ puṇḍarīkākṣaṃ pitāmahapurogamāḥ //
नमो नमस् ते विश्वेश त्वं ब्रह्मा त्वं पिनाकधृक् इन्द्रस् त्वम् अग्निः पवनो वरुणः सविता यमः वसवो मरुतः साध्या विश्वेदेवगणा भवान् ॥
namo namas te viśveśa tvaṃ brahmā tvaṃ pinākadhṛk indras tvam agniḥ pavano varuṇaḥ savitā yamaḥ vasavo marutaḥ sādhyā viśvedevagaṇā bhavān //
यो ऽयं तवागतो देव समीपं देवतागणः स त्वम् एव जगत्स्रष्टा यतः सर्वगतो भवान् ॥
yo 'yaṃ tavāgato deva samīpaṃ devatāgaṇaḥ sa tvam eva jagatsraṣṭā yataḥ sarvagato bhavān //
त्वं यज्ञस् त्वं वषट्कारस् त्वम् ओङ्कारः प्रजापतिः वेत्ता वेद्यं च सर्वात्मंस् त्वन्मयं चाखिलं जगत् ॥
tvaṃ yajñas tvaṃ vaṣaṭkāras tvam oṅkāraḥ prajāpatiḥ vettā vedyaṃ ca sarvātmaṃs tvanmayaṃ cākhilaṃ jagat //
त्वाम् आर्ताः शरणं विष्णो प्रयाता दैत्यनिर्जिताः वयं प्रसीद सर्वात्मंस् तेजसाप्याययस्व नः ॥
tvām ārtāḥ śaraṇaṃ viṣṇo prayātā daityanirjitāḥ vayaṃ prasīda sarvātmaṃs tejasāpyāyayasva naḥ //
तावद् आर्तिस् तथा वाञ्छा तावन् मोहस् तथासुखम् यावन् नायाति शरणं त्वाम् अशेषाघनाशनम् ॥
tāvad ārtis tathā vāñchā tāvan mohas tathāsukham yāvan nāyāti śaraṇaṃ tvām aśeṣāghanāśanam //
त्वं प्रसादं प्रसन्नात्मन् प्रपन्नानां कुरुष्व नः तेजसां नाथ सर्वेषां स्वशक्त्याप्यायनं कुरु ॥
tvaṃ prasādaṃ prasannātman prapannānāṃ kuruṣva naḥ tejasāṃ nātha sarveṣāṃ svaśaktyāpyāyanaṃ kuru //
एवं संस्तूयमानस् तु प्रणतैर् अमरैर् हरिः प्रसन्नदृष्टिर् भगवान् इदम् आह स विश्वकृत् ॥
evaṃ saṃstūyamānas tu praṇatair amarair hariḥ prasannadṛṣṭir bhagavān idam āha sa viśvakṛt //
तेजसो भवतां देवाः करिष्याम्य् उपबृंहणम् वदाम्य् अहं यत् क्रियतां भवद्भिस् तद् इदं सुराः ॥
tejaso bhavatāṃ devāḥ kariṣyāmy upabṛṃhaṇam vadāmy ahaṃ yat kriyatāṃ bhavadbhis tad idaṃ surāḥ //
आनीय सहिता दैत्यैः क्षीराब्धौ सकलौषधीः मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् मथ्यताम् अमृतं देवाः सहाये मय्य् अवस्थिते ॥
ānīya sahitā daityaiḥ kṣīrābdhau sakalauṣadhīḥ manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā netraṃ kṛtvā tu vāsukim mathyatām amṛtaṃ devāḥ sahāye mayy avasthite //
सामपूर्वं च दैतेयास् तत्र साहाय्यकर्मणि सामान्यफलभोक्तारो यूयं वाच्या भविष्यथ ॥
sāmapūrvaṃ ca daiteyās tatra sāhāyyakarmaṇi sāmānyaphalabhoktāro yūyaṃ vācyā bhaviṣyatha //
मथ्यमाने च तत्राब्धौ यत् समुत्पद्यते ऽमृतम् तत्पानाद् बलिनो यूयम् अमराश् च भविष्यथ ॥
mathyamāne ca tatrābdhau yat samutpadyate 'mṛtam tatpānād balino yūyam amarāś ca bhaviṣyatha //
तथा चाहं करिष्यामि ते यथा त्रिदशद्विषः न प्राप्स्यन्त्य् अमृतं देवाः केवलं क्लेशभागिनः ॥
tathā cāhaṃ kariṣyāmi te yathā tridaśadviṣaḥ na prāpsyanty amṛtaṃ devāḥ kevalaṃ kleśabhāginaḥ //
इत्य् उक्ता देवदेवेन सर्व एव ततः सुराः संधानम् असुरैः कृत्वा यत्नवन्तो ऽमृते ऽभवन् ॥
ity uktā devadevena sarva eva tataḥ surāḥ saṃdhānam asuraiḥ kṛtvā yatnavanto 'mṛte 'bhavan //
नानौषधीः समानीय देवदैतेयदानवाः क्षिप्त्वा क्षीराब्धिपयसि शरदभ्रामलत्विषि ॥
nānauṣadhīḥ samānīya devadaiteyadānavāḥ kṣiptvā kṣīrābdhipayasi śaradabhrāmalatviṣi //
मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा च वासुकिम् ततो मथितुम् आरब्धा मैत्रेय तरसामृतम् ॥
manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā netraṃ kṛtvā ca vāsukim tato mathitum ārabdhā maitreya tarasāmṛtam //
विबुधाः सहिताः सर्वे यतः पुच्छं ततः कृताः कृष्णेन वासुकेर् दैत्याः पूर्वकाये निवेशिताः ॥
vibudhāḥ sahitāḥ sarve yataḥ pucchaṃ tataḥ kṛtāḥ kṛṣṇena vāsuker daityāḥ pūrvakāye niveśitāḥ //
ते तस्य फणनिःश्वासवह्निनापहतत्विषः निस्तेजसो ऽसुराः सर्वे बभूवुर् अमितद्युते ॥
te tasya phaṇaniḥśvāsavahnināpahatatviṣaḥ nistejaso 'surāḥ sarve babhūvur amitadyute //
तेनैव मुखनिःश्वासवायुनास्तबलाहकैः पुच्छप्रदेशे वर्षद्भिस् तदा चाप्यायिताः सुराः ॥
tenaiva mukhaniḥśvāsavāyunāstabalāhakaiḥ pucchapradeśe varṣadbhis tadā cāpyāyitāḥ surāḥ //
क्षीरोदमध्ये भगवान् कूर्मरूपी स्वयं हरिः मन्दराद्रेर् अधिष्ठानं भ्रमतो ऽभून् महामुने ॥
kṣīrodamadhye bhagavān kūrmarūpī svayaṃ hariḥ mandarādrer adhiṣṭhānaṃ bhramato 'bhūn mahāmune //
रूपेणान्येन देवानां मध्ये चक्रगदाधरः चकर्ष नागराजानं दैत्यमध्ये ऽपरेण च ॥
rūpeṇānyena devānāṃ madhye cakragadādharaḥ cakarṣa nāgarājānaṃ daityamadhye 'pareṇa ca //
उपर्य् आक्रान्तवाञ् छैलं बृहद्रूपेण केशवः तथापरेण मैत्रेय यन् न दृष्टं सुरासुरैः ॥
upary ākrāntavāñ chailaṃ bṛhadrūpeṇa keśavaḥ tathāpareṇa maitreya yan na dṛṣṭaṃ surāsuraiḥ //
तेजसा नागराजानं तथाप्यायितवान् हरिः अन्येन तेजसा देवान् उपबृंहितवान् विभुः ॥
tejasā nāgarājānaṃ tathāpyāyitavān hariḥ anyena tejasā devān upabṛṃhitavān vibhuḥ //
मथ्यमाने ततस् तस्मिन् क्षीराब्धौ देवदानवैः हविर्धामाभवत् पूर्वं सुरभिः सुरपूजिता ॥
mathyamāne tatas tasmin kṣīrābdhau devadānavaiḥ havirdhāmābhavat pūrvaṃ surabhiḥ surapūjitā //
जग्मुर् मुदं ततो देवा दानवाश् च महामुने व्याक्षिप्तचेतसश् चैव बभूवुः स्तिमितेक्षणाः ॥
jagmur mudaṃ tato devā dānavāś ca mahāmune vyākṣiptacetasaś caiva babhūvuḥ stimitekṣaṇāḥ //
किम् एतद् इति सिद्धानां दिवि चिन्तयतां ततः बभूव वारुणी देवी मदाघूर्णितलोचना ॥
kim etad iti siddhānāṃ divi cintayatāṃ tataḥ babhūva vāruṇī devī madāghūrṇitalocanā //
कृतावर्तात् ततस् तस्मात् क्षीरोदाद् वासयञ् जगत् गन्धेन पारिजातो ऽभूद् देवस्त्रीनन्दनस् तरुः ॥
kṛtāvartāt tatas tasmāt kṣīrodād vāsayañ jagat gandhena pārijāto 'bhūd devastrīnandanas taruḥ //
रूपौदार्यगुणोपेतस् ततश् चाप्सरसां गणः क्षीरोदधेः समुत्पन्नो मैत्रेय परमाद्भुतः ॥
rūpaudāryaguṇopetas tataś cāpsarasāṃ gaṇaḥ kṣīrodadheḥ samutpanno maitreya paramādbhutaḥ //
ततः शीतांशुर् अभवज् जगृहे तं महेश्वरः जगृहुश् च विषं नागाः क्षीरोदाब्धिसमुत्थितम् ॥
tataḥ śītāṃśur abhavaj jagṛhe taṃ maheśvaraḥ jagṛhuś ca viṣaṃ nāgāḥ kṣīrodābdhisamutthitam //
ततो धन्वन्तरिर् देवः श्वेताम्बरधरः स्वयम् बिभ्रत्कमण्डलुं पूर्णम् अमृतस्य समुत्थितः ॥
tato dhanvantarir devaḥ śvetāmbaradharaḥ svayam bibhratkamaṇḍaluṃ pūrṇam amṛtasya samutthitaḥ //
ततः स्वस्थमनस्कास् ते सर्वे दैतेयदानवाः बभूवुर् मुदिताः सद्यो मैत्रेय मुनिभिः सह ॥
tataḥ svasthamanaskās te sarve daiteyadānavāḥ babhūvur muditāḥ sadyo maitreya munibhiḥ saha //
ततः स्फुरत्कान्तिमती विकासिकमले स्थिता श्रीर् देवी पयसस् तस्माद् उत्थिता धृतपङ्कजा ॥
tataḥ sphuratkāntimatī vikāsikamale sthitā śrīr devī payasas tasmād utthitā dhṛtapaṅkajā //
तां तुष्टुवुर् मुदा युक्ताः श्रीसूक्तेन महर्षयः ॥
tāṃ tuṣṭuvur mudā yuktāḥ śrīsūktena maharṣayaḥ //
विश्वावसुमुखास् तस्या गन्धर्वाः पुरतो जगुः घृताचीप्रमुखा ब्रह्मन् ननृतुश् चाप्सरोगणाः ॥
viśvāvasumukhās tasyā gandharvāḥ purato jaguḥ ghṛtācīpramukhā brahman nanṛtuś cāpsarogaṇāḥ //
गङ्गाद्याः सरितस् तोयैः स्नानार्थम् उपतस्थिरे दिग्गजा हेमपात्रस्थम् आदाय विमलं जलम् स्नापयां चक्रिरे देवीं सर्वलोकमहेश्वरीम् ॥
gaṅgādyāḥ saritas toyaiḥ snānārtham upatasthire diggajā hemapātrastham ādāya vimalaṃ jalam snāpayāṃ cakrire devīṃ sarvalokamaheśvarīm //
क्षीरोदो रूपधृक् तस्यै मालाम् अम्लानपङ्कजाम् ददौ विभूषणान्य् अङ्गे विश्वकर्मा चकार ह ॥
kṣīrodo rūpadhṛk tasyai mālām amlānapaṅkajām dadau vibhūṣaṇāny aṅge viśvakarmā cakāra ha //
दिव्यमाल्याम्बरधरा स्नाता भूषणभूषिता पश्यतां सर्वदेवानां ययौ वक्षःस्थलं हरेः ॥
divyamālyāmbaradharā snātā bhūṣaṇabhūṣitā paśyatāṃ sarvadevānāṃ yayau vakṣaḥsthalaṃ hareḥ //
ततो ऽवलोकिता देवा हरिवक्षःस्थलस्थया लक्ष्म्या मैत्रेय सहसा परां निर्वृतिम् आगताः ॥
tato 'valokitā devā harivakṣaḥsthalasthayā lakṣmyā maitreya sahasā parāṃ nirvṛtim āgatāḥ //
उद्वेगं परमं जग्मुर् दैत्या विष्णुपराङ्मुखाः त्यक्ता लक्ष्म्या महाभाग विप्रचित्तिपुरोगमाः ॥
udvegaṃ paramaṃ jagmur daityā viṣṇuparāṅmukhāḥ tyaktā lakṣmyā mahābhāga vipracittipurogamāḥ //
ततस् ते जगृहुर् दैत्या धन्वन्तरिकरे स्थितम् कमण्डलुं महावीर्या यत्रास्ते तद् द्विजामृतम् ॥
tatas te jagṛhur daityā dhanvantarikare sthitam kamaṇḍaluṃ mahāvīryā yatrāste tad dvijāmṛtam //
मायया मोहयित्वा तान् विष्णुः स्त्रीरूपम् आस्थितः दानवेभ्यस् तद् आदाय देवेभ्यः प्रददौ विभुः ॥
māyayā mohayitvā tān viṣṇuḥ strīrūpam āsthitaḥ dānavebhyas tad ādāya devebhyaḥ pradadau vibhuḥ //
ततः पपुः सुरगणाः शक्राद्यास् तत् तदामृतम् उद्यतायुधनिस्त्रिंशा दैत्यास् तांश् च समभ्ययुः ॥
tataḥ papuḥ suragaṇāḥ śakrādyās tat tadāmṛtam udyatāyudhanistriṃśā daityās tāṃś ca samabhyayuḥ //
पीते ऽमृते च बलिभिर् देवैर् दैत्यचमूस् तदा वध्यमाना दिशो भेजे पातालं च विवेश वै ॥
pīte 'mṛte ca balibhir devair daityacamūs tadā vadhyamānā diśo bheje pātālaṃ ca viveśa vai //
ततो देवा मुदा युक्ताः शङ्खचक्रगदाधरम् प्रणिपत्य यथापूर्वम् अशासंस् तत् त्रिविष्टपम् ॥
tato devā mudā yuktāḥ śaṅkhacakragadādharam praṇipatya yathāpūrvam aśāsaṃs tat triviṣṭapam //
ततः प्रसन्नभाः सूर्यः प्रययौ स्वेन वर्त्मना ज्योतींषि च यथामार्गं प्रययुर् मुनिसत्तम ॥
tataḥ prasannabhāḥ sūryaḥ prayayau svena vartmanā jyotīṃṣi ca yathāmārgaṃ prayayur munisattama //
जज्वाल भगवांश् चोच्चैश् चारुदीप्तिर् विभावसुः धर्मे च सर्वभूतानां तदा मतिर् अजायत ॥
jajvāla bhagavāṃś coccaiś cārudīptir vibhāvasuḥ dharme ca sarvabhūtānāṃ tadā matir ajāyata //
श्रिया जुष्टं च त्रैलोक्यं बभूव द्विजसत्तम शक्रश् च त्रिदशश्रेष्ठः पुनः श्रीमान् अजायत ॥
śriyā juṣṭaṃ ca trailokyaṃ babhūva dvijasattama śakraś ca tridaśaśreṣṭhaḥ punaḥ śrīmān ajāyata //
सिंहासनगतः शक्रः संप्राप्य त्रिदिवं पुनः देवराज्ये स्थितो देवीं तुष्टावाब्जकरां ततः ॥
siṃhāsanagataḥ śakraḥ saṃprāpya tridivaṃ punaḥ devarājye sthito devīṃ tuṣṭāvābjakarāṃ tataḥ //
नमस्ये सर्वलोकानां जननीम् अब्जसंभवाम् श्रियम् उन्निद्रपद्माक्षीं विष्णुवक्षःस्थलस्थिताम् ॥
namasye sarvalokānāṃ jananīm abjasaṃbhavām śriyam unnidrapadmākṣīṃ viṣṇuvakṣaḥsthalasthitām //
त्वं सिद्धिस् त्वं स्वधा स्वाहा सुधा त्वं लोकपावनी संध्या रात्रिः प्रभा भूतिर् मेधा श्रद्धा सरस्वती ॥
tvaṃ siddhis tvaṃ svadhā svāhā sudhā tvaṃ lokapāvanī saṃdhyā rātriḥ prabhā bhūtir medhā śraddhā sarasvatī //
यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या च शोभने आत्मविद्या च देवि त्वं विमुक्तिफलदायिनी ॥
yajñavidyā mahāvidyā guhyavidyā ca śobhane ātmavidyā ca devi tvaṃ vimuktiphaladāyinī //
आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस् त्वम् एव च सौम्यासौम्यैर् जगद् रूपैस् त्वयैतद् देवि पूरितम् ॥
ānvīkṣikī trayī vārtā daṇḍanītis tvam eva ca saumyāsaumyair jagad rūpais tvayaitad devi pūritam //
का त्व् अन्या त्वाम् ऋते देवि सर्वयज्ञमयं वपुः अध्यास्ते देवदेवस्य योगिचिन्त्यं गदाभृतः ॥
kā tv anyā tvām ṛte devi sarvayajñamayaṃ vapuḥ adhyāste devadevasya yogicintyaṃ gadābhṛtaḥ //
त्वया देवि परित्यक्तं सकलं भुवनत्रयम् विनष्टप्रायम् अभवत् त्वयेदानीं समेधितम् ॥
tvayā devi parityaktaṃ sakalaṃ bhuvanatrayam vinaṣṭaprāyam abhavat tvayedānīṃ samedhitam //
दाराः पुत्रास् तथागारं सुहृद्धान्यधनादिकम् भवत्य् एतन् महाभागे नित्यं त्वद्वीक्षणान् नृणाम् ॥
dārāḥ putrās tathāgāraṃ suhṛddhānyadhanādikam bhavaty etan mahābhāge nityaṃ tvadvīkṣaṇān nṛṇām //
शरीरारोग्यम् ऐश्वर्यम् अरिपक्षक्षयः सुखम् देवि त्वद्दृष्टिदृष्टानां पुरुषाणां न दुर्लभम् ॥
śarīrārogyam aiśvaryam aripakṣakṣayaḥ sukham devi tvaddṛṣṭidṛṣṭānāṃ puruṣāṇāṃ na durlabham //
त्वं माता सर्वभूतानां देवदेवो हरिः पिता त्वयैतद् विष्णुना चाम्ब जगद् व्याप्तं चराचरम् ॥
tvaṃ mātā sarvabhūtānāṃ devadevo hariḥ pitā tvayaitad viṣṇunā cāmba jagad vyāptaṃ carācaram //
मा नः कोशं तथा गोष्ठं मा गृहं मा परिच्छदम् मा शरीरं कलत्रं च त्यजेथाः सर्वपावनि ॥
mā naḥ kośaṃ tathā goṣṭhaṃ mā gṛhaṃ mā paricchadam mā śarīraṃ kalatraṃ ca tyajethāḥ sarvapāvani //
मा पुत्रान् मा सुहृद्वर्गान् मा पशून् मा विभूषणम् त्यजेथा मम देवस्य विष्णोर् वक्षःस्थलालये ॥
mā putrān mā suhṛdvargān mā paśūn mā vibhūṣaṇam tyajethā mama devasya viṣṇor vakṣaḥsthalālaye //
सत्त्वेन सत्यशौचाभ्यां तथा शीलादिभिर् गुणैः त्यज्यन्ते ते नराः सद्यः संत्यक्ता ये त्वयामले ॥
sattvena satyaśaucābhyāṃ tathā śīlādibhir guṇaiḥ tyajyante te narāḥ sadyaḥ saṃtyaktā ye tvayāmale //
त्वयावलोकिताः सद्यः शीलाद्यैर् अखिलैर् गुणैः कुलैश्वर्यैश् च युज्यन्ते पुरुषा निर्गुणा अपि ॥
tvayāvalokitāḥ sadyaḥ śīlādyair akhilair guṇaiḥ kulaiśvaryaiś ca yujyante puruṣā nirguṇā api //
स श्लाघ्यः स गुणी धन्यः स कुलीनः स बुद्धिमान् स शूरः स च विक्रान्तो यस् त्वया देवि वीक्षितः ॥
sa ślāghyaḥ sa guṇī dhanyaḥ sa kulīnaḥ sa buddhimān sa śūraḥ sa ca vikrānto yas tvayā devi vīkṣitaḥ //
सद्यो वैगुण्यम् आयान्ति शीलाद्याः सकला गुणाः पराङ्मुखी जगद्धात्री यस्य त्वं विष्णुवल्लभे ॥
sadyo vaiguṇyam āyānti śīlādyāḥ sakalā guṇāḥ parāṅmukhī jagaddhātrī yasya tvaṃ viṣṇuvallabhe //
न ते वर्णयितुं शक्ता गुणाञ् जिह्वापि वेधसः प्रसीद देवि पद्माक्षि मास्मांस् त्याक्षीः कदाचन ॥
na te varṇayituṃ śaktā guṇāñ jihvāpi vedhasaḥ prasīda devi padmākṣi māsmāṃs tyākṣīḥ kadācana //
एवं श्रीः संस्तुता सम्यक् प्राह हृष्टा शतक्रतुम् शृण्वतां सर्वदेवानां सर्वभूतस्थिता द्विज ॥
evaṃ śrīḥ saṃstutā samyak prāha hṛṣṭā śatakratum śṛṇvatāṃ sarvadevānāṃ sarvabhūtasthitā dvija //
परितुष्टास्मि देवेश स्तोत्रेणानेन ते हरे वरं वृणीष्व यस् त्व् इष्टो वरदाहं तवागता ॥
parituṣṭāsmi deveśa stotreṇānena te hare varaṃ vṛṇīṣva yas tv iṣṭo varadāhaṃ tavāgatā //
वरदा यदि मे देवि वरार्हो यदि चाप्य् अहम् त्रैलोक्यं न त्वया त्याज्यम् एष मे ऽस्तु वरः परः ॥
varadā yadi me devi varārho yadi cāpy aham trailokyaṃ na tvayā tyājyam eṣa me 'stu varaḥ paraḥ //
स्तोत्रेण यस् तथैतेन त्वां स्तोष्यत्य् अब्धिसंभवे स त्वया न परित्याज्यो द्वितीयो ऽस्तु वरो मम ॥
stotreṇa yas tathaitena tvāṃ stoṣyaty abdhisaṃbhave sa tvayā na parityājyo dvitīyo 'stu varo mama //
त्रैलोक्यं त्रिदशश्रेष्ठ न संत्यक्ष्यामि वासव दत्तो वरो मयायं ते स्तोत्राराधनतुष्टया ॥
trailokyaṃ tridaśaśreṣṭha na saṃtyakṣyāmi vāsava datto varo mayāyaṃ te stotrārādhanatuṣṭayā //
यश् च सायं तथा प्रातः स्तोत्रेणानेन मानवः मां स्तोष्यति न तस्याहं भविष्यामि पराङ्मुखी ॥
yaś ca sāyaṃ tathā prātaḥ stotreṇānena mānavaḥ māṃ stoṣyati na tasyāhaṃ bhaviṣyāmi parāṅmukhī //
एवं ददौ वरौ देवी देवराजाय वै पुरा मैत्रेय श्रीर् महाभागा स्तोत्राराधनतोषिता ॥
evaṃ dadau varau devī devarājāya vai purā maitreya śrīr mahābhāgā stotrārādhanatoṣitā //
भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना श्रीः पूर्वम् उदधेः पुनः देवदानवयत्नेन प्रसूतामृतमन्थने ॥
bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā śrīḥ pūrvam udadheḥ punaḥ devadānavayatnena prasūtāmṛtamanthane //
एवं यदा जगत्स्वामी देवदेवो जनार्दनः अवतारं करोत्य् एषा तदा श्रीस् तत्सहायिनी ॥
evaṃ yadā jagatsvāmī devadevo janārdanaḥ avatāraṃ karoty eṣā tadā śrīs tatsahāyinī //
पुनश् च पद्मा संभूता आदित्यो ऽभूद् यदा हरिः यदा तु भार्गवो रामस् तदाभूद् धरणी त्व् इयम् ॥
punaś ca padmā saṃbhūtā ādityo 'bhūd yadā hariḥ yadā tu bhārgavo rāmas tadābhūd dharaṇī tv iyam //
राघवत्वे ऽभवत् सीता रुक्मिणी कृष्णजन्मनि अन्येषु चावतारेषु विष्णोर् एषा सहायिनी ॥
rāghavatve 'bhavat sītā rukmiṇī kṛṣṇajanmani anyeṣu cāvatāreṣu viṣṇor eṣā sahāyinī //
देवत्वे देवदेहेयं मनुष्यत्वे च मानुषी विष्णोर् देहानुरूपां वै करोत्य् एषात्मनस् तनुम् ॥
devatve devadeheyaṃ manuṣyatve ca mānuṣī viṣṇor dehānurūpāṃ vai karoty eṣātmanas tanum //
यश् चैतच् छृणुयाज् जन्म लक्ष्म्या यश् च पठेन् नरः श्रियो न विच्युतिस् तस्य गृहे यावत् कुलत्रयम् ॥
yaś caitac chṛṇuyāj janma lakṣmyā yaś ca paṭhen naraḥ śriyo na vicyutis tasya gṛhe yāvat kulatrayam //
पठ्यते येषु चैवेयं गृहेषु श्रीस्तुतिर् मुने अलक्ष्मीः कलहाधारा न तेष्व् आस्ते कदाचन ॥
paṭhyate yeṣu caiveyaṃ gṛheṣu śrīstutir mune alakṣmīḥ kalahādhārā na teṣv āste kadācana //
एतत् ते कथितं ब्रह्मन् यन् मां त्वं परिपृच्छसि क्षीराब्धौ श्रीर् यथा जाता पूर्वं भृगुसुता सती ॥
etat te kathitaṃ brahman yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi kṣīrābdhau śrīr yathā jātā pūrvaṃ bhṛgusutā satī //
इति सकलविभूत्यवाप्तिहेतुः स्तुतिर् इयम् इन्द्रमुखोद्गता हि लक्ष्म्याः अनुदिनम् इह पठ्यते नृभिर् यैर् वसति न तेषु कदाचिद् अप्य् अलक्ष्मीः ॥
iti sakalavibhūtyavāptihetuḥ stutir iyam indramukhodgatā hi lakṣmyāḥ anudinam iha paṭhyate nṛbhir yair vasati na teṣu kadācid apy alakṣmīḥ //
[[इति श्रीविष्णुपुराणे प्रथमे ऽंशे नवमो ऽध्यायः ]]
[[iti śrīviṣṇupurāṇe prathame 'ṃśe navamo 'dhyāyaḥ ]]