Chapter 102

चूलके ध्वजदण्डे च ध्वजे देवकुले तथा

cūlake dhvajadaṇḍe ca dhvaje devakule tathā

प्रतिष्ठा च यथोद्दिष्टा तथा स्कन्द वदामि ते

pratiṣṭhā ca yathoddiṣṭā tathā skanda vadāmi te

तडागार्धप्रवेशाद्वा यद्वा सवार्धवेशनात्

taḍāgārdhapraveśādvā yadvā savārdhaveśanāt

ऐष्टके दारुजः शूलः शैलजे धाम्नि शैलजः

aiṣṭake dārujaḥ śūlaḥ śailaje dhāmni śailajaḥ

वैष्णवादौ च चक्राढ्यः कुम्भः स्यान्मूर्तिमानतः

vaiṣṇavādau ca cakrāḍhyaḥ kumbhaḥ syānmūrtimānataḥ

स च त्रिशूलयुक्तस्तु अग्रचूलाभिधो मतः

sa ca triśūlayuktastu agracūlābhidho mataḥ

ईशशूलः समाख्यातो मूर्ध्नि लिङ्गसमन्वितः

īśaśūlaḥ samākhyāto mūrdhni liṅgasamanvitaḥ

वीजपूरकयुक्तो वा शिवशास्त्रेषु तद्विधः

vījapūrakayukto vā śivaśāstreṣu tadvidhaḥ

चित्रो ध्वजश् च जङ्घातो यथा जङ्गार्धतो भवेत्

citro dhvajaś ca jaṅghāto yathā jaṅgārdhato bhavet

भवेद्वा दण्डमानस्तु यदि वा तद्यदृच्छया

bhavedvā daṇḍamānastu yadi vā tadyadṛcchayā

महाध्वजः समाख्यातो यस्तु पीठस्य वेष्टकः

mahādhvajaḥ samākhyāto yastu pīṭhasya veṣṭakaḥ

शक्रैर् ग्रहै रसैवापि हस्तैर् दण्डस्तु सम्भितः

śakrair grahai rasaivāpi hastair daṇḍastu sambhitaḥ

उत्तमादिक्रमेणैव विज्ञेयः शूरिभिस्ततः

uttamādikrameṇaiva vijñeyaḥ śūribhistataḥ

वंशजः शालजातिर्वा स दण्डः सर्वकामदः

vaṃśajaḥ śālajātirvā sa daṇḍaḥ sarvakāmadaḥ

अयमारोप्यमाणस्तु भङ्गमायाति वै यदि

ayamāropyamāṇastu bhaṅgamāyāti vai yadi

राज्ञोनिष्टं विजानीयाद्यजमानस्य वा तथा

rājñoniṣṭaṃ vijānīyādyajamānasya vā tathā

मन्त्रेण बहुरूपेण पूर्ववच्छान्तिमाचरेत्

mantreṇa bahurūpeṇa pūrvavacchāntimācaret

द्वारपालादिपूजाञ्च मन्त्राणान्तर्प्यणन्तथा

dvārapālādipūjāñca mantrāṇāntarpyaṇantathā

विधाय चूलकं दण्डं स्नापयेदस्त्रमन्त्रतः

vidhāya cūlakaṃ daṇḍaṃ snāpayedastramantrataḥ

अनेनैव तु मन्त्रेण ध्वजं सम्प्रोक्ष्य देशिकः

anenaiva tu mantreṇa dhvajaṃ samprokṣya deśikaḥ

मृदु कषायादिभिः स्नानं प्रासादङ्कारयेत्ततः

mṛdu kaṣāyādibhiḥ snānaṃ prāsādaṅkārayettataḥ

विलिप्य रसमाच्छाद्य शय्यायां न्यस्य पूर्ववत्

vilipya rasamācchādya śayyāyāṃ nyasya pūrvavat

चूडके लिङ्गवणन्यासो न च ज्ञानं न च क्रिया

cūḍake liṅgavaṇanyāso na ca jñānaṃ na ca kriyā

विशेषार्था चतुर्थी च न कुण्डस्य कल्पना

viśeṣārthā caturthī ca na kuṇḍasya kalpanā

दण्डे तयार्थतत्त्वञ्च विद्यातत्त्वं द्वितीयकं

daṇḍe tayārthatattvañca vidyātattvaṃ dvitīyakaṃ

सद्योजातानि वक्राणि शिवतत्त्वं पुनर्ध्वजे

sadyojātāni vakrāṇi śivatattvaṃ punardhvaje

निष्कलञ्च शिवन्तत्र न्यस्याङ्गानि प्रपूजयेत्

niṣkalañca śivantatra nyasyāṅgāni prapūjayet

चूडके च ततो मन्त्रो सान्निध्ये सहिताणुभिः

cūḍake ca tato mantro sānnidhye sahitāṇubhiḥ

होमयेत् प्रतिभागञ्च ध्वजे तैस्तु फडन्तिकैः

homayet pratibhāgañca dhvaje taistu phaḍantikaiḥ

अन्यथापि कृतं यच्च ध्वजसंस्कारणं क्वचित्

anyathāpi kṛtaṃ yacca dhvajasaṃskāraṇaṃ kvacit

अस्त्रयागविधावेवं तत्सर्वमुपदर्शितं

astrayāgavidhāvevaṃ tatsarvamupadarśitaṃ

प्रासादे कारिते स्थाने स्रग्वस्त्रादिविभूषिते

prāsāde kārite sthāne sragvastrādivibhūṣite

जङ्घा वेदी तदूर्ध्वे तु त्रितत्त्वादि निवेश्य च

jaṅghā vedī tadūrdhve tu tritattvādi niveśya ca

होमादिकं विधायाथ शिवं सम्पूज्य पूर्ववत्

homādikaṃ vidhāyātha śivaṃ sampūjya pūrvavat

सर्वतत्त्वमयं ध्यात्वा शिवञ्च व्यापकं न्यसेत्

sarvatattvamayaṃ dhyātvā śivañca vyāpakaṃ nyaset

अनन्तं कालरुद्रञ्च विभाव्य च पदाम्बुजे

anantaṃ kālarudrañca vibhāvya ca padāmbuje

कुष्माण्डहाटकौ पीठे पातालनरकैः सह

kuṣmāṇḍahāṭakau pīṭhe pātālanarakaiḥ saha

भुवनैर् लोकपालैश् च शतरुद्रादिभिर्वृतं

bhuvanair lokapālaiś ca śatarudrādibhirvṛtaṃ

ब्रह्माण्दकमिदं ध्यात्वा जङ्घाताञ्च विभावयेत्

brahmāṇdakamidaṃ dhyātvā jaṅghātāñca vibhāvayet

वारितेजोनिलव्योमपञ्चाष्टकसमन्वितं

vāritejonilavyomapañcāṣṭakasamanvitaṃ

सर्वावरणसञ्ज्ञञ्च वृद्धयोन्यवृकान्वितं

sarvāvaraṇasañjñañca vṛddhayonyavṛkānvitaṃ

योगाष्टकसमायुक्तं नाशाविधि गुणत्रयं

yogāṣṭakasamāyuktaṃ nāśāvidhi guṇatrayaṃ

पटस्थं पुरुषं सिंहं वामञ्च परिभावयेत्

paṭasthaṃ puruṣaṃ siṃhaṃ vāmañca paribhāvayet

मञ्जरीवेदिकायाञ्च विद्यादिकचतुष्टयं

mañjarīvedikāyāñca vidyādikacatuṣṭayaṃ

कण्ठे मायां सरुद्राञ्च विद्याश्चामलसारके

kaṇṭhe māyāṃ sarudrāñca vidyāścāmalasārake

कलसे चेश्वरं विन्दुं विद्येश्वरसमन्वितं

kalase ceśvaraṃ vinduṃ vidyeśvarasamanvitaṃ

जटाजूटञ्च तं विद्याच्छूलं चन्द्रार्धरूपकं

jaṭājūṭañca taṃ vidyācchūlaṃ candrārdharūpakaṃ

शक्तित्रयं च तत्रैव दण्डे नादं विभाव्य च

śaktitrayaṃ ca tatraiva daṇḍe nādaṃ vibhāvya ca

ध्वजे च कुण्डलीं शक्तिमिति धाम्नि विभावयेत्

dhvaje ca kuṇḍalīṃ śaktimiti dhāmni vibhāvayet

जगत्या वाथ सन्धाय लिङ्गं पिण्डिकयाथवा

jagatyā vātha sandhāya liṅgaṃ piṇḍikayāthavā

समुत्थाप्य सुमन्त्रैश् च विन्यस्ते शक्तिपङ्कजे

samutthāpya sumantraiś ca vinyaste śaktipaṅkaje

न्यस्तरत्नादिके तत्र स्वाधारे विनिवेशयेत्

nyastaratnādike tatra svādhāre viniveśayet

यजमानो ध्वजे लग्ने बन्धुमित्रादिभिः सह

yajamāno dhvaje lagne bandhumitrādibhiḥ saha

धाम प्रदक्षिणीकृत्य लभते फलमीहितं

dhāma pradakṣiṇīkṛtya labhate phalamīhitaṃ

गुरुः पाशुपतं ध्यायन् स्थिरमन्त्राधिपैर् युतं

guruḥ pāśupataṃ dhyāyan sthiramantrādhipair yutaṃ

अधिपान् शस्त्रयुक्तांश् च रक्षणाय निबोधयेत्

adhipān śastrayuktāṃś ca rakṣaṇāya nibodhayet

न्यूनादिदोषशान्त्यर्थं हुत्वा दत्वा च दिग्बलिं

nyūnādidoṣaśāntyarthaṃ hutvā datvā ca digbaliṃ

गुरवे दक्षिणां दद्याद् यजमानो दिवं व्रजेत्

gurave dakṣiṇāṃ dadyād yajamāno divaṃ vrajet

प्रतिमालिङ्गवेदीनां यावन्तः परमाणवः

pratimāliṅgavedīnāṃ yāvantaḥ paramāṇavaḥ

तावद्युगसहस्राणि कर्तुर्भोगभुजः फलं

tāvadyugasahasrāṇi karturbhogabhujaḥ phalaṃ