Living Bliss — Awakening Inner Bliss
Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः
Agni Purāṇa

Chapter 103

अग्निपुराणम्

§

अथ त्र्यधिकशततमो ऽध्यायः

atha tryadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ

§

जीर्णोद्धारः

jīrṇoddhāraḥ

§

ईश्वर उवाच

īśvara uvāca

AP_103.001ab

जीर्णादीनाञ्च लिङ्गानामुद्धारं विधिना वदे

jīrṇādīnāñca liṅgānāmuddhāraṃ vidhinā vade

AP_103.001cd

लक्ष्मोज्झितञ्च भग्नञ्च स्थूलं वज्रहतं तथा

lakṣmojjhitañca bhagnañca sthūlaṃ vajrahataṃ tathā

AP_103.002ab

संपुटं स्फुटितं व्यङ्गं लिङ्गमित्येवमादिकं

saṃpuṭaṃ sphuṭitaṃ vyaṅgaṃ liṅgamityevamādikaṃ

AP_103.002cd

इत्यादिदुष्टलिङ्गानां योज्या पिण्डी तथा वृषः

ityādiduṣṭaliṅgānāṃ yojyā piṇḍī tathā vṛṣaḥ

AP_103.003ab

चालितञ्चलितं लिङ्गमत्यर्थं विषमस्थितं

cālitañcalitaṃ liṅgamatyarthaṃ viṣamasthitaṃ

AP_103.003cd

दिड्मूढं पातितं लिङ्गं मध्यस्थं पतितं तथा

diḍmūḍhaṃ pātitaṃ liṅgaṃ madhyasthaṃ patitaṃ tathā

AP_103.004ab

एवंविधञ्च संस्थाप्य निर्ब्रणञ्च भवेद्यदि

evaṃvidhañca saṃsthāpya nirbraṇañca bhavedyadi

AP_103.004cd

नद्यादिकप्रवाहेन तदपाक्रियते यदि

nadyādikapravāhena tadapākriyate yadi

AP_103.005ab

ततो ऽन्यत्रापि संस्थाप्य विधिदृष्टेन कर्मणा

tato 'nyatrāpi saṃsthāpya vidhidṛṣṭena karmaṇā

AP_103.005cd

सुस्थितं दुस्थितं वापि शिवलिङ्गं न चालयेत्

susthitaṃ dusthitaṃ vāpi śivaliṅgaṃ na cālayet

AP_103.006ab

शतेन स्थापनं कुर्यात् सहस्रेण तु चालनं

śatena sthāpanaṃ kuryāt sahasreṇa tu cālanaṃ

AP_103.006cd

पूजादिभिश् च संयुक्तं जीर्णाद्यमपि सुस्थितं

pūjādibhiś ca saṃyuktaṃ jīrṇādyamapi susthitaṃ

AP_103.007ab

याम्ये मण्डपमीशे वा प्रत्यग्द्वारैकतोरणं

yāmye maṇḍapamīśe vā pratyagdvāraikatoraṇaṃ

AP_103.007cd

विधाय द्वारपूजादि स्थण्डिले मन्त्रपूजनं

vidhāya dvārapūjādi sthaṇḍile mantrapūjanaṃ

AP_103.008ab

मन्त्रान् सन्तर्प्य सम्पूज्य वास्तुदेवातुं पूर्ववत्

mantrān santarpya sampūjya vāstudevātuṃ pūrvavat

AP_103.008cd

दिग्बलिं च वहिर्दत्वा समाचम्य स्वयं गुरुः

digbaliṃ ca vahirdatvā samācamya svayaṃ guruḥ

AP_103.009ab

ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु शम्भुं विज्ञापयेत्ततः

brāhmaṇān bhojayitvā tu śambhuṃ vijñāpayettataḥ

AP_103.009cd

दुष्टलिङ्गमिदं शंभोः शान्तिरुद्धारणस्य चेत्

duṣṭaliṅgamidaṃ śaṃbhoḥ śāntiruddhāraṇasya cet

AP_103.010ab

रुसिस्तवादिविधिना अधितिष्ठस्व मां शिव

rusistavādividhinā adhitiṣṭhasva māṃ śiva

AP_103.010cd

एवं विज्ञाप्य देवेशं शान्तिहोमं समाचरेत्

evaṃ vijñāpya deveśaṃ śāntihomaṃ samācaret

AP_103.011ab

मध्वाज्यक्षीरदूर्वाभिर्मूलेनाष्टाधिकं शतं

madhvājyakṣīradūrvābhirmūlenāṣṭādhikaṃ śataṃ

AP_103.011cd

ततो लिङ्गं च संस्थाप्य पूजयेत् स्थिण्डिले तथा

tato liṅgaṃ ca saṃsthāpya pūjayet sthiṇḍile tathā

AP_103.012ab

ओं व्यापकेश्वरायेति नाट्यन्तं शिववादिना

oṃ vyāpakeśvarāyeti nāṭyantaṃ śivavādinā

§

ओं व्यापकं हृदयेश्वराय नमः । ओं व्यापकेश्वराय शिरसे नमः । इत्य् आद्यङ्गमन्त्राः

oṃ vyāpakaṃ hṛdayeśvarāya namaḥ / oṃ vyāpakeśvarāya śirase namaḥ / ity ādyaṅgamantrāḥ

AP_103.012cd

ततस्तत्राश्रितं तत्त्वं श्रावयेदस्त्रमस्ततः

tatastatrāśritaṃ tattvaṃ śrāvayedastramastataḥ

AP_103.013ab

सत्त्वः कोपीह यः कोपिलिङ्गमाश्रित्य तिष्ठति

sattvaḥ kopīha yaḥ kopiliṅgamāśritya tiṣṭhati

AP_103.013cd

लिङ्गन्त्यक्त्वा शिवाज्ञाभिर्यत्रेष्टं तत्र गच्छतु

liṅgantyaktvā śivājñābhiryatreṣṭaṃ tatra gacchatu

AP_103.014ab

विद्याविद्येश्वरैर् युक्तः स भवोत्र भविष्यति

vidyāvidyeśvarair yuktaḥ sa bhavotra bhaviṣyati

AP_103.014cd

सहस्रं प्रतिभागे च ततः पाशुपताणुना

sahasraṃ pratibhāge ca tataḥ pāśupatāṇunā

AP_103.015ab

हुत्वा शान्त्यम्बुना प्रोक्ष्य स्पृष्ट्वा कुशैर् जपेत्ततः

hutvā śāntyambunā prokṣya spṛṣṭvā kuśair japettataḥ

AP_103.015cd

दत्वार्घं च विलोमेन तत्त्वतत्त्वाधिपांस् तथा

datvārghaṃ ca vilomena tattvatattvādhipāṃs tathā

AP_103.016ab

अष्टमूर्तीश्वरान् लिङ्ग पिण्डिकासंस्थितान् गुरुः

aṣṭamūrtīśvarān liṅga piṇḍikāsaṃsthitān guruḥ

AP_103.016cd

विसृज्य स्वर्णपाशेन वृषस्कन्धस्थया तथा

visṛjya svarṇapāśena vṛṣaskandhasthayā tathā

AP_103.017ab

रज्वा वध्वा तया नीत्वा शिवमन्तं गृणन् जनैः

rajvā vadhvā tayā nītvā śivamantaṃ gṛṇan janaiḥ

AP_103.017cd

तज्जले निक्षिपेन् मन्त्री पुष्ठ्यर्थं जुहुयाच्छतं

tajjale nikṣipen mantrī puṣṭhyarthaṃ juhuyācchataṃ

AP_103.018ab

तृप्तये दिक्पतीनाञ्च वास्तुशुद्धौ शतं शतं

tṛptaye dikpatīnāñca vāstuśuddhau śataṃ śataṃ

AP_103.018cd

रक्षां विधाय तद्धाम्नि महापाशुपता ततः

rakṣāṃ vidhāya taddhāmni mahāpāśupatā tataḥ

AP_103.019ab

लिङ्गमन्यत्ततस्तत्र विधिवत् स्थापयेद् गुरुः

liṅgamanyattatastatra vidhivat sthāpayed guruḥ

AP_103.019cd

असुरैर् मुनिभिर्गोत्रस्तन्त्रविद्भिः प्रतिष्ठितं

asurair munibhirgotrastantravidbhiḥ pratiṣṭhitaṃ

AP_103.020ab

जीर्णं वाप्यथवा भग्नं विधिनापि नचालयेत्

jīrṇaṃ vāpyathavā bhagnaṃ vidhināpi nacālayet

AP_103.020cd

एष एव विधिः कार्योजीर्णधामसमुद्धृतौ

eṣa eva vidhiḥ kāryojīrṇadhāmasamuddhṛtau

AP_103.021ab

खड्गे मन्त्रगणं न्यस्य कारयेत् मन्दिरान्तरं

khaḍge mantragaṇaṃ nyasya kārayet mandirāntaraṃ

AP_103.021cd

सङ्कोचे मरणं प्रोक्तं विस्तारो तु धनक्षयः

saṅkoce maraṇaṃ proktaṃ vistāro tu dhanakṣayaḥ

§

तद्द्रव्यं श्रेष्ठद्रव्यं वा तत् सकार्यं तत्प्रमाणकं

taddravyaṃ śreṣṭhadravyaṃ vā tat sakāryaṃ tatpramāṇakaṃ

§

इत्य् आग्नेये महपुराणे जीर्णोद्धारो नाम त्र्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥

ity āgneye mahapurāṇe jīrṇoddhāro nāma tryadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Source variants and edition notes (25)

These belong to the source apparatus and are separate from the main reading.

Edition note

1 nyūnādidoṣanāśārthaṃ kṛtveti jha.. / nyūnādidoṣanāśāya hutveti gha.. , ja.. ca

Edition note

2 kartarbhogavata iti kha.. , cha.. ca

Edition note

3 tyājyā piṇḍīti gha..

Edition note

4 nimnamityarthamiti ja..

Edition note

5 santyājyamiti jha..

Edition note

1 dusthitaṃ cāpīti ga..

Edition note

2 sahasreṇa ca cālayediti ga..

Edition note

3 jīrṇādyamapi saṃsthitamiti kha.. , cha.. ca / pūjayā rahitaṃ yattadanniṣṭhamapi duḥsthitamiti kha.. , gha.. , pustake 'dhikaḥ pāṭhaḥ

Edition note

4 sthaṇḍileśaprapūjanamiti kha.. , ga.. , ṅa.. , cha.. , jha.. ca / sthaṇḍile samprapūjanamiti gha.. , ja.. ca

Edition note

5 sarvamiti ka..

Edition note

6 śāntiruddharaṇe nyasediti kha.. , ga.. , gha.. , cha.. ca

Edition note

7 rucistavāsti vidhineti kha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca

Edition note

8 sthaṇḍilamiti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. ca

Edition note

9 oṃ vyāpakeśvarāyeti tattvenābhyantarādine iti kha.. / oṃ vyāpakeśvarāyeti nātyantaśivavācineti gha.. / oṃ vyāpakeśvarāyeti tattvenātyantavādine iti cha..

Edition note

1 oṃ vyāpakeśvarāya hṛdayāya nama iti kha.. , ga.. ca / oṃ vyāpakeśvara hṛdayā nama iti jha.. , gha.. ca

Edition note

2 śirase svāheti ja..

Edition note

3 ity aṅgamantrā iti kha.. , ṅa.. , ca / ity ādimantrā iti cha..

Edition note

4 snāpayedastramantrata iti cha.. / dhārayedastramantrata iti ja..

Edition note

5 siddhvaḥ kopīheti gha..

Edition note

6 śambhuratreti gha.. , ja.. ca / prabhuratreti kha.. , cha.. ca

Edition note

7 pāśupatātmaneti kha.. , ga.. , cha.. ca

Edition note

8 darbhair japettata iti ṅa..

Edition note

9 mūrtimūrtīśvarān liṅge iti kha.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca

Edition note

10 vāstumadhye gha..

Edition note

11 tattvavidbhiriti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. ca

Edition, source and reuse
Edition
Rajendralal Mitra, Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 1870–1879, 3 volumes, Bibliotheca Indica 65, 1–3.
Electronic text
Jun Takashima · GRETIL, SUB Göttingen · 2020-07-31
Review status
Source imported; scholarly proofreading pending

The IAST Sanskrit is preserved from the source. Devanāgarī is generated from IAST and awaits proofreading. Source variants and edition notes are shown separately. Unusual numbering and repeated source lines are retained.

TEI chapter extraction, regularized readings, whitespace normalization, reference labels and mechanical IAST-to-Devanāgarī conversion. Original XML preserved. No translation or commentary added.

This text and our script conversion are available under CC BY-NC-SA 4.0, including attribution, noncommercial use and share-alike requirements. This licence applies to the text, independently of the site design.

Hindu Digital Library
ॐ श्री गुरुभ्यो नमःॐ श्री परमात्मने नमः