Chapter 267

कर्म सांवत्सरं राज्ञां जन्मर्क्षे पूजयेच्च तं

karma sāṃvatsaraṃ rājñāṃ janmarkṣe pūjayecca taṃ

मासि मासि च संक्रान्तौ सूर्यसोमादिदेवताः

māsi māsi ca saṃkrāntau sūryasomādidevatāḥ

अगस्त्यस्योदये ऽगस्त्यञ्चातुर्मास्यं हरिं यजेत्

agastyasyodaye 'gastyañcāturmāsyaṃ hariṃ yajet

शयनोत्थापने पञ्चदिनं कुर्यात्समुत्सवम्

śayanotthāpane pañcadinaṃ kuryātsamutsavam

प्रोष्ठपादे सिते पक्षे प्रतिपत्प्रभृतिक्रमात्

proṣṭhapāde site pakṣe pratipatprabhṛtikramāt

शिविरात् पूर्वदिग्भागे शक्रार्थं भवनञ्चरेत्

śivirāt pūrvadigbhāge śakrārthaṃ bhavanañcaret

तत्र शक्रध्वजं स्थाप्य शची शक्रञ्च पूजयेत्

tatra śakradhvajaṃ sthāpya śacī śakrañca pūjayet

अष्टम्यां वाद्यघोषेण तान्तु यष्टिं प्रवेशयेत्

aṣṭamyāṃ vādyaghoṣeṇa tāntu yaṣṭiṃ praveśayet

एकादश्यां सोपवासो द्वादश्यां केतुमुत्थितम्

ekādaśyāṃ sopavāso dvādaśyāṃ ketumutthitam

यजेद्वस्त्रादिसंवीतं घटस्थं सुरपं शचीं

yajedvastrādisaṃvītaṃ ghaṭasthaṃ surapaṃ śacīṃ

वर्धस्वेन्द्र जितामित्र वृत्रहन् पाकशासन

vardhasvendra jitāmitra vṛtrahan pākaśāsana

देव देव महाभाग त्वं हि भूमिष्ठतां गतः

deva deva mahābhāga tvaṃ hi bhūmiṣṭhatāṃ gataḥ

त्वं प्रभुः शाश्वतश् चैव सर्वभूतहिते रतः

tvaṃ prabhuḥ śāśvataś caiva sarvabhūtahite rataḥ

अनन्ततेजा वै राजो यशोजयविवर्धनः

anantatejā vai rājo yaśojayavivardhanaḥ

तेजस्ते वर्धयन्त्वेते देवाः शक्रः सुवृष्टिकृत्

tejaste vardhayantvete devāḥ śakraḥ suvṛṣṭikṛt

ब्रह्मविष्णुमहेशाश् च कार्त्तिकेयो विनायकः

brahmaviṣṇumaheśāś ca kārttikeyo vināyakaḥ

आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश् च भृगवो दिशः

ādityā vasavo rudrāḥ sādhyāś ca bhṛgavo diśaḥ

मरुद्गुणा लोकपाला ग्रहा यक्षाद्रिनिम्नगाः

marudguṇā lokapālā grahā yakṣādrinimnagāḥ

समुद्रा श्रीर्मही गौरी चण्डिका च सरस्वती

samudrā śrīrmahī gaurī caṇḍikā ca sarasvatī

प्रवर्तयन्तु ते तेजो जय शक्र शचीपते

pravartayantu te tejo jaya śakra śacīpate

तव चापि जयान्नित्यं मम सम्पठ्यतां शुभं

tava cāpi jayānnityaṃ mama sampaṭhyatāṃ śubhaṃ

प्रसीद राज्ञां विप्राणां प्रजानामपि सर्वशः

prasīda rājñāṃ viprāṇāṃ prajānāmapi sarvaśaḥ

भवत्प्रसादात् पृथिवी नित्यं शस्यवती भवेत्

bhavatprasādāt pṛthivī nityaṃ śasyavatī bhavet

शिवं भवतु निर्विघ्नं शाम्यन्तामीतयो भृशं

śivaṃ bhavatu nirvighnaṃ śāmyantāmītayo bhṛśaṃ

मन्त्रेणेन्द्रं समभ्यर्च्य जितभूः स्वर्गमाप्नुयात्

mantreṇendraṃ samabhyarcya jitabhūḥ svargamāpnuyāt

भद्रकालीं पटे लिख्य पूजयेदाश्विने जये

bhadrakālīṃ paṭe likhya pūjayedāśvine jaye

शुक्लपक्षे तथाष्टम्यामायुधं कार्मुकं ध्वजम्

śuklapakṣe tathāṣṭamyāmāyudhaṃ kārmukaṃ dhvajam

छत्रञ्च राजलिङ्गानि शस्त्राद्यं कुसुमादिभिः

chatrañca rājaliṅgāni śastrādyaṃ kusumādibhiḥ

जाग्रन्निशि बलिन्दद्याद्द्वितीये ऽह्नि पुनर्यजेत्

jāgranniśi balindadyāddvitīye 'hni punaryajet

भद्रकालि महाकालि दुर्गे दुर्गार्तिहारिणि

bhadrakāli mahākāli durge durgārtihāriṇi

त्रैलोक्यविजये चण्डि मम शान्तौ जये भव

trailokyavijaye caṇḍi mama śāntau jaye bhava

नीराजनविधिं वक्ष्ये ऐशान्यान्मन्दिरं चरेत्

nīrājanavidhiṃ vakṣye aiśānyānmandiraṃ caret

तोरणत्रितयं तत्र गृहे देवान्यजेत् सदा

toraṇatritayaṃ tatra gṛhe devānyajet sadā

चित्रान्त्यक्त्वा यदा स्वातिं सविता प्रतिपद्यते

citrāntyaktvā yadā svātiṃ savitā pratipadyate

ततः प्रभृति कर्तव्यं यावत् स्वातौ रविः स्थितः

tataḥ prabhṛti kartavyaṃ yāvat svātau raviḥ sthitaḥ

ब्रह्मा विष्णुश् च शम्भुश् च शक्रश् चैवानलानिलौ

brahmā viṣṇuś ca śambhuś ca śakraś caivānalānilau

विनायकः कुमारश् च वरुणो धनदो यमः

vināyakaḥ kumāraś ca varuṇo dhanado yamaḥ

विश्वेदेवा वैश्रवसो गजाश्चाष्टौ च तान्यजेत्

viśvedevā vaiśravaso gajāścāṣṭau ca tānyajet

कुमुदैरावणौ पद्मः पुष्पदन्तश् च वामनः

kumudairāvaṇau padmaḥ puṣpadantaś ca vāmanaḥ

सुप्रतीको ऽञ्जनो नीलः पूजा कार्या गृहादिके

supratīko 'ñjano nīlaḥ pūjā kāryā gṛhādike

पुरोधा जुहुयादाज्यं समित्सिद्धार्थकं तिलाः

purodhā juhuyādājyaṃ samitsiddhārthakaṃ tilāḥ

कुम्भा अष्टौ पूजिताश् च तैः स्नाप्याश्वगजोत्तमाः

kumbhā aṣṭau pūjitāś ca taiḥ snāpyāśvagajottamāḥ

अश्वाः स्नाप्या ददेत् पिण्डान् ततो हि प्रथमं गजान्

aśvāḥ snāpyā dadet piṇḍān tato hi prathamaṃ gajān

निष्क्रामयेत्तोरणैस्तु गोपुरादि न लङ्घयेत्

niṣkrāmayettoraṇaistu gopurādi na laṅghayet

विक्रमेयुस्ततः सर्वे राजलिङ्गं गृहे यजेत्

vikrameyustataḥ sarve rājaliṅgaṃ gṛhe yajet

वारुणे वरुणं प्रार्च्य रात्रौ भूतबलिं ददेत्

vāruṇe varuṇaṃ prārcya rātrau bhūtabaliṃ dadet

विशाखायां गते सूर्ये आश्रमे निवसेन्नृपः

viśākhāyāṃ gate sūrye āśrame nivasennṛpaḥ

अलङ्कुर्याद्दिने तस्मिन् वाहनन्तु विशेषतः

alaṅkuryāddine tasmin vāhanantu viśeṣataḥ

पूजिता राजलिङ्गाश् च कर्तव्या नरहस्तगाः

pūjitā rājaliṅgāś ca kartavyā narahastagāḥ

हस्तिनन्तुरगं छत्रं खड्गं चापञ्च दुन्दुभिम्

hastinanturagaṃ chatraṃ khaḍgaṃ cāpañca dundubhim

ध्वजं पताकां धर्मज्ञ कालज्ञस्त्वभिमन्त्रयेत्

dhvajaṃ patākāṃ dharmajña kālajñastvabhimantrayet

अभिमन्त्र्य ततः सर्वान् कुर्यात् कुञ्जरधूर्गतान्

abhimantrya tataḥ sarvān kuryāt kuñjaradhūrgatān

कुञ्जरोपरिगौ स्यातां सांवत्सरपुरोहितौ

kuñjaroparigau syātāṃ sāṃvatsarapurohitau

मन्त्रितांश् च समारुह्य तोरणेन विनिर्गमेत्

mantritāṃś ca samāruhya toraṇena vinirgamet

निष्क्रम्य नागमारुह्य तोरणेनाथ निर्गमेत्

niṣkramya nāgamāruhya toraṇenātha nirgamet

बलिं विभज्य विधिवद्राजा कुञ्जरधूर्गतः

baliṃ vibhajya vidhivadrājā kuñjaradhūrgataḥ

उन्मूकानान्तु निचयमादीपितदिगन्तरं

unmūkānāntu nicayamādīpitadigantaraṃ

राजा प्रदक्षिणं कुर्यात्त्रीन् वारान् सुसमाहितः

rājā pradakṣiṇaṃ kuryāttrīn vārān susamāhitaḥ

चतुरङ्गबलोपेतः सर्वसैन्येन नादयन्

caturaṅgabalopetaḥ sarvasainyena nādayan

एवं कृत्वा गृहं गच्छेद्विसर्जितजलाञ्जलिः

evaṃ kṛtvā gṛhaṃ gacchedvisarjitajalāñjaliḥ

शान्तिर् नीराजनाख्येयं वृद्धये रिपुमर्दनी

śāntir nīrājanākhyeyaṃ vṛddhaye ripumardanī