61 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे विशो ऽध्यायः रोमहर्षण उवाच ऐलः पुरूरवाश्चाथ राजा राज्यमपालयत् । तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रसमतेजसः
61 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge viśo 'dhyāyaḥ romaharṣaṇa uvāca ailaḥ purūravāścātha rājā rājyamapālayat / tasya putrā babhūvurhi ṣaḍindrasamatejasaḥ
1 ॥ आयुर्मायुरमावायुर्विश्वायुश्चैव वीर्यवान् । शतायुश्च श्रुतायुश्च दिव्याश्चैवोर्वशीसुताः
1 // āyurmāyuramāvāyurviśvāyuścaiva vīryavān / śatāyuśca śrutāyuśca divyāścaivorvaśīsutāḥ
2 ॥ आयुषस्तनया वीराः पञ्चैवासन् महौजसः । स्वर्भानुतनयायां वै प्रभायामिति नः श्रुतम्
2 // āyuṣastanayā vīrāḥ pañcaivāsan mahaujasaḥ / svarbhānutanayāyāṃ vai prabhāyāmiti naḥ śrutam
3 ॥ नहुषः प्रथमस्तेषां धर्मज्ञो लोकविश्रुतः । नहुषस्य तु दायादाः षडिन्द्रोपमतेजसः
3 // nahuṣaḥ prathamasteṣāṃ dharmajño lokaviśrutaḥ / nahuṣasya tu dāyādāḥ ṣaḍindropamatejasaḥ
4 ॥ उत्पन्नाः पितृकन्यायां विरजायां महाबलाः । यतिर्ययातिः संयातिरायातिः पञ्चको ऽश्वकः
4 // utpannāḥ pitṛkanyāyāṃ virajāyāṃ mahābalāḥ / yatiryayātiḥ saṃyātirāyātiḥ pañcako 'śvakaḥ
5 ॥ तेषां ययातिः पञ्चानां महाबलपराक्रमः । देवयानीमुखनसः सुतां भार्यामवाप सः । शर्मिष्ठामासुरीं चैव तनयां वृषपर्वणः
5 // teṣāṃ yayātiḥ pañcānāṃ mahābalaparākramaḥ / devayānīmukhanasaḥ sutāṃ bhāryāmavāpa saḥ / śarmiṣṭhāmāsurīṃ caiva tanayāṃ vṛṣaparvaṇaḥ
6 ॥ यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत । द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा चाप्यजीजनत्
6 // yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānī vyajāyata / druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā cāpyajījanat
7 ॥ सो ऽभ्यषिञ्चदतिक्रम्य ज्येष्ठं यदुमनिन्दितम् । पुरुमेव कनीयासं पितुर्वचनपालकम्
7 // so 'bhyaṣiñcadatikramya jyeṣṭhaṃ yadumaninditam / purumeva kanīyāsaṃ piturvacanapālakam
8 ॥ दिशि दक्षिणपूर्वस्यां तुर्वसुं पुत्रमादिशत् । दक्षिणापरयो राजा यदुं ज्येष्ठं न्ययोजयत् । प्रतीच्यामुत्तारायां च द्रुह्युं चानुमकल्पयत्
8 // diśi dakṣiṇapūrvasyāṃ turvasuṃ putramādiśat / dakṣiṇāparayo rājā yaduṃ jyeṣṭhaṃ nyayojayat / pratīcyāmuttārāyāṃ ca druhyuṃ cānumakalpayat
9 ॥ तैरियं पृथिवी सर्वा धर्मतः परिपालिता । राजापि दारसहितो नवं प्राप महायशाः
9 // tairiyaṃ pṛthivī sarvā dharmataḥ paripālitā / rājāpi dārasahito navaṃ prāpa mahāyaśāḥ
10 ॥ यदोरप्यभवन् पुत्राः पञ्च देवसुतोपमाः । सहस्त्रजित् तथाज्येष्ठः क्रोषटुर्नालो ऽजितोरघुः
10 // yadorapyabhavan putrāḥ pañca devasutopamāḥ / sahastrajit tathājyeṣṭhaḥ kroṣaṭurnālo 'jitoraghuḥ
11 ॥ सहस्त्रजित्सुतस्तद्वच्छतजिन्नाम पार्थिवः । सुताः शतजितो ऽप्यासंस्त्रयः परमधार्मिकाः
11 // sahastrajitsutastadvacchatajinnāma pārthivaḥ / sutāḥ śatajito 'pyāsaṃstrayaḥ paramadhārmikāḥ
12 ॥ हैहयश्च हयश्चैव राजा वेणुहयः परः । हैहयस्याभवत् पुत्रो धर्म इत्यभिविश्रुतः
12 // haihayaśca hayaścaiva rājā veṇuhayaḥ paraḥ / haihayasyābhavat putro dharma ityabhiviśrutaḥ
13 ॥ तस्य पुत्रो ऽभवद् विप्रा धर्मनेत्रः प्रतापवान् । धर्मनेत्रस्य कीर्तिस्तु संजितस्तत्सुतो ऽभवत्
13 // tasya putro 'bhavad viprā dharmanetraḥ pratāpavān / dharmanetrasya kīrtistu saṃjitastatsuto 'bhavat
14 ॥ महिष्मान् संजितस्याभूद् भद्रश्रेण्यस्तदन्वयः । भद्रश्रेण्यस्य दायादो दुर्दमो नाम पार्थिवः
14 // mahiṣmān saṃjitasyābhūd bhadraśreṇyastadanvayaḥ / bhadraśreṇyasya dāyādo durdamo nāma pārthivaḥ
15 ॥ दुर्दमस्य सुतो धीमान् धनको नाम वीर्यवान् । धनकस्य तु दायादाश्चत्वारो लोकसम्मताः
15 // durdamasya suto dhīmān dhanako nāma vīryavān / dhanakasya tu dāyādāścatvāro lokasammatāḥ
16 ॥ कृतवीर्यः कृताग्निश्च कृतवर्मा तथैव च । कृतौजाश्च चतुर्थो ऽभूत् कार्तवीर्योर्ऽजुनो ऽभवत्
16 // kṛtavīryaḥ kṛtāgniśca kṛtavarmā tathaiva ca / kṛtaujāśca caturtho 'bhūt kārtavīryor'juno 'bhavat
17 ॥ सहस्त्रबाहुर्द्युतिमान् धनुर्वेदविदां वरः । तस्य रामो ऽभवन्मृत्युर्जामदग्न्यो जनार्दनः
17 // sahastrabāhurdyutimān dhanurvedavidāṃ varaḥ / tasya rāmo 'bhavanmṛtyurjāmadagnyo janārdanaḥ
18 ॥ तस्य पुत्रशतान्यासन् पञ्च तत्र महारथाः । कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो नमस्विनः
18 // tasya putraśatānyāsan pañca tatra mahārathāḥ / kṛtāstrā balinaḥ śūrā dharmātmāno namasvinaḥ
19 ॥ शूरश्च शूरसेनश्च धृष्णः कृष्णस्तथैव च । जयध्वजश्च बलवान् नारायणपरो नृपः
19 // śūraśca śūrasenaśca dhṛṣṇaḥ kṛṣṇastathaiva ca / jayadhvajaśca balavān nārāyaṇaparo nṛpaḥ
20 ॥ शूरसेनादयः सर्वे चत्वारः प्रथितौजसः । रुद्रभक्ता महात्मानः पूजयन्ति स्म शङ्करम्
20 // śūrasenādayaḥ sarve catvāraḥ prathitaujasaḥ / rudrabhaktā mahātmānaḥ pūjayanti sma śaṅkaram
21 ॥ जयध्वजस्तु मतिमान् देवं नारायणं हरिम् । जगाम शरणं विष्णुं दैवतं धर्मतत्परः
21 // jayadhvajastu matimān devaṃ nārāyaṇaṃ harim / jagāma śaraṇaṃ viṣṇuṃ daivataṃ dharmatatparaḥ
22 ॥ तमूचुरितरे पुत्रा नायं धर्मस्तवानघ । ईश्वराराधनरतः पितास्माकमभूदिति
22 // tamūcuritare putrā nāyaṃ dharmastavānagha / īśvarārādhanarataḥ pitāsmākamabhūditi
23 ॥ तानब्रवीन्महातेजा एष धर्मः परो मम । विष्णोरंशेन संभूता राजानो यन्महीतले
23 // tānabravīnmahātejā eṣa dharmaḥ paro mama / viṣṇoraṃśena saṃbhūtā rājāno yanmahītale
24 ॥ राज्यं पालयतावश्यं भगवान् पुरुषोत्तमः । पूजनीयो यतो विष्णुः पालको जगतो हरिः
24 // rājyaṃ pālayatāvaśyaṃ bhagavān puruṣottamaḥ / pūjanīyo yato viṣṇuḥ pālako jagato hariḥ
25 ॥ सात्त्विकी राजसी चैव तामसी च स्वयंभुवः । तिस्त्रस्तु मूर्तयः प्रोक्ताः सृष्टिस्थित्यन्तहेतवः
25 // sāttvikī rājasī caiva tāmasī ca svayaṃbhuvaḥ / tistrastu mūrtayaḥ proktāḥ sṛṣṭisthityantahetavaḥ
26 ॥ सत्त्वात्मा भगवान् विष्णुः संस्थापयति सर्वदा । सृजेद् ब्रह्मा रजोमूर्तिः संहरेत् तामसो हरः
26 // sattvātmā bhagavān viṣṇuḥ saṃsthāpayati sarvadā / sṛjed brahmā rajomūrtiḥ saṃharet tāmaso haraḥ
27 ॥ तस्मान्महीपतीनां तु राज्यं पालयतामयम् । आराध्यो भगवान् विष्णुः केशवः केशिमर्दनः
27 // tasmānmahīpatīnāṃ tu rājyaṃ pālayatāmayam / ārādhyo bhagavān viṣṇuḥ keśavaḥ keśimardanaḥ
28 ॥ निशम्य तस्य वचनं भ्रातरो ऽन्ये मनस्विनः । प्रोचुः संहारकृद् रुद्रः पूजनीयो मुमुक्षुभिः
28 // niśamya tasya vacanaṃ bhrātaro 'nye manasvinaḥ / procuḥ saṃhārakṛd rudraḥ pūjanīyo mumukṣubhiḥ
29 ॥ अयं हि भगवान् रुद्रः सर्वं जगदिदं शिवः । तमोगुणं समाश्रित्य कल्पान्ते संहरेत् प्रभुः
29 // ayaṃ hi bhagavān rudraḥ sarvaṃ jagadidaṃ śivaḥ / tamoguṇaṃ samāśritya kalpānte saṃharet prabhuḥ
30 ॥ या सा घोरतरा मूर्तिरस्य तेजामयी परा । संहरेद् विद्यया सर्वं संसारं शूलभृत् तया
30 // yā sā ghoratarā mūrtirasya tejāmayī parā / saṃhared vidyayā sarvaṃ saṃsāraṃ śūlabhṛt tayā
31 ॥ ततस्तानब्रवीद् राजा विचिन्त्यासौ जयध्वजः । सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वात्मा भगवान् हरिः
31 // tatastānabravīd rājā vicintyāsau jayadhvajaḥ / sattvena mucyate jantuḥ sattvātmā bhagavān hariḥ
32 ॥ तमूचुर्भ्रातरो रुद्रः सेवितः सात्त्विकैर्जनैः । मोचयेत् सत्त्वसंयुक्तः पूजयेशं ततो हरम्
32 // tamūcurbhrātaro rudraḥ sevitaḥ sāttvikairjanaiḥ / mocayet sattvasaṃyuktaḥ pūjayeśaṃ tato haram
33 ॥ अथाब्रवीद् राजपुत्रः प्रहसन् वै जयध्वजः । स्वधर्मो मुक्तये पन्था नान्यो मुनिभिरष्यते
33 // athābravīd rājaputraḥ prahasan vai jayadhvajaḥ / svadharmo muktaye panthā nānyo munibhiraṣyate
34 ॥ तथा च वैष्णवी शक्तिर्नृपाणां देवता सदा । आराधनं परो धर्मो पुरारेरमितौजसः
34 // tathā ca vaiṣṇavī śaktirnṛpāṇāṃ devatā sadā / ārādhanaṃ paro dharmo purāreramitaujasaḥ
35 ॥ तमब्रवीद् राजपुत्रः कृष्णो मतिमतां वरः । यदर्जुनो ऽस्मज्जनकः स्वधर्मं कृतवानिति
35 // tamabravīd rājaputraḥ kṛṣṇo matimatāṃ varaḥ / yadarjuno 'smajjanakaḥ svadharmaṃ kṛtavāniti
36 ॥ एवं विवादे वितते शूरसेनो ऽब्रवीद् वचः । प्रमाणमृषयो ह्यत्र ब्रूयुस्ते यत् तथैव तत्
36 // evaṃ vivāde vitate śūraseno 'bravīd vacaḥ / pramāṇamṛṣayo hyatra brūyuste yat tathaiva tat
37 ॥ ततस्ते राजशार्दूलाः पप्रच्छुर्ब्रह्मवादिनः । गत्वा सर्वे सुसंरब्धाः सप्तर्षोणां तदाश्रमम्
37 // tataste rājaśārdūlāḥ papracchurbrahmavādinaḥ / gatvā sarve susaṃrabdhāḥ saptarṣoṇāṃ tadāśramam
38 ॥ तानब्रुवंस्ते मुनयो वसिष्ठाद्या यथार्थतः । या यस्याभिमता पुंसः सा हि तस्यैव देवता
38 // tānabruvaṃste munayo vasiṣṭhādyā yathārthataḥ / yā yasyābhimatā puṃsaḥ sā hi tasyaiva devatā
39 ॥ किन्तु कार्यविशेषेण पूजिताश्चेष्टदा नृणाम् । विशेषात् सर्वदा नायं नियमो ह्यन्यथा नृपाः
39 // kintu kāryaviśeṣeṇa pūjitāśceṣṭadā nṛṇām / viśeṣāt sarvadā nāyaṃ niyamo hyanyathā nṛpāḥ
40 ॥ नृपाणां दैवतं विष्णुस्तथैव च पुरन्दरः । विप्राणामग्निरादित्यो ब्रह्मा चैव पिनाकधृक्
40 // nṛpāṇāṃ daivataṃ viṣṇustathaiva ca purandaraḥ / viprāṇāmagnirādityo brahmā caiva pinākadhṛk
41 ॥ देवानां दैवतं विष्णुर्दानवानां त्रिशूलभृत् । गन्धर्वाणां तथा सोमो यक्षाणामपि कथ्यते
41 // devānāṃ daivataṃ viṣṇurdānavānāṃ triśūlabhṛt / gandharvāṇāṃ tathā somo yakṣāṇāmapi kathyate
42 ॥ विद्याधराणां वाग्देवी साध्यानां भगवान्रविः । रक्षसां शङ्करो रुद्रः किंनराणां च पार्वती
42 // vidyādharāṇāṃ vāgdevī sādhyānāṃ bhagavānraviḥ / rakṣasāṃ śaṅkaro rudraḥ kiṃnarāṇāṃ ca pārvatī
43 ॥ ऋषीणां दैवतं ब्रह्मा महादेवश्च शूलभृत् । मनूनां स्यादुमा देवी तथा विष्णुः सभास्करः
43 // ṛṣīṇāṃ daivataṃ brahmā mahādevaśca śūlabhṛt / manūnāṃ syādumā devī tathā viṣṇuḥ sabhāskaraḥ
44 ॥ गृहस्थानां च सर्वे स्युर्ब्रह्मा वै ब्रह्मचारिणाम् । वैखानसानामर्कः स्याद् यतीनां च महेश्वरः
44 // gṛhasthānāṃ ca sarve syurbrahmā vai brahmacāriṇām / vaikhānasānāmarkaḥ syād yatīnāṃ ca maheśvaraḥ
45 ॥ भूतानां भगवान् रुद्रः कूष्माण्डानां विनायकः । सर्वेषां भगवान् ब्रह्मा देवदेवः प्रजापतिः
45 // bhūtānāṃ bhagavān rudraḥ kūṣmāṇḍānāṃ vināyakaḥ / sarveṣāṃ bhagavān brahmā devadevaḥ prajāpatiḥ
46 ॥ इत्येवं भगवान् ब्रह्मा स्वयं देवो ऽभ्यभाषत । तस्माज्जयध्वजो नूनं विष्ण्वाराधनमर्हति
46 // ityevaṃ bhagavān brahmā svayaṃ devo 'bhyabhāṣata / tasmājjayadhvajo nūnaṃ viṣṇvārādhanamarhati
47 ॥ तान् प्रणम्याथ ते जग्मुः पुरीं परमशोभनाम् । पालयाञ्चक्रिरे पृथ्वीं जित्वा सर्वरिपून् रणे
47 // tān praṇamyātha te jagmuḥ purīṃ paramaśobhanām / pālayāñcakrire pṛthvīṃ jitvā sarvaripūn raṇe
48 ॥ ततः कदाचिद् विप्रेन्द्रा विदेहो नाम दानवः । भीषणः सर्वसत्त्वानां पुरीं तेषां समाययौ
48 // tataḥ kadācid viprendrā videho nāma dānavaḥ / bhīṣaṇaḥ sarvasattvānāṃ purīṃ teṣāṃ samāyayau
49 ॥ दंष्ट्राकरालो दीप्तात्मा युगान्तदहनोपमः । शूलमादाय सूर्याभं नादयन् वै दिशो दश
49 // daṃṣṭrākarālo dīptātmā yugāntadahanopamaḥ / śūlamādāya sūryābhaṃ nādayan vai diśo daśa
50 ॥ तन्नादश्रवणान्मर्त्यास्तत्र ये निवसन्ति ते । तत्यजुर्जोवितं त्वन्ये दुद्रुवुर्भयविह्वलाः
50 // tannādaśravaṇānmartyāstatra ye nivasanti te / tatyajurjovitaṃ tvanye dudruvurbhayavihvalāḥ
51 ॥ ततः सर्वे सुसंयत्ताः कार्तवीर्यात्मजास्तदा । युयुधुर्दानवं शक्तिगिरिकूटासिमुद्गरैः
51 // tataḥ sarve susaṃyattāḥ kārtavīryātmajāstadā / yuyudhurdānavaṃ śaktigirikūṭāsimudgaraiḥ
52 ॥ तान् सर्वान् दानवो विप्राः शूलेन प्रहसन्निव । वारयामास घोरात्मा कल्पान्ते भैरवो यथा
52 // tān sarvān dānavo viprāḥ śūlena prahasanniva / vārayāmāsa ghorātmā kalpānte bhairavo yathā
53 ॥ शूरसेनादयः पञ्च राजानस्तु महाबलाः । युद्धाय कृतसंरम्भा विदेहं त्वभिदुद्रुवुः
53 // śūrasenādayaḥ pañca rājānastu mahābalāḥ / yuddhāya kṛtasaṃrambhā videhaṃ tvabhidudruvuḥ
54 ॥ शूरो ऽस्त्रं प्राहिणोद् रौद्रं शूरसेनस्तु वारुणम् । प्राजापत्यं तथा कृष्णो वायव्यं धृष्ण एव च
54 // śūro 'straṃ prāhiṇod raudraṃ śūrasenastu vāruṇam / prājāpatyaṃ tathā kṛṣṇo vāyavyaṃ dhṛṣṇa eva ca
55 ॥ जयध्वजश्च कौबेरमैन्द्रमाग्नेयमेव च । भञ्जयामास शूलेन तान्यस्त्राणि स दानवः
55 // jayadhvajaśca kauberamaindramāgneyameva ca / bhañjayāmāsa śūlena tānyastrāṇi sa dānavaḥ
56 ॥ ततः कृष्णो महावीर्यो गदामादाय भीषणाम् । स्पृष्ट्वा मन्त्रेण तरसा चिक्षेप न ननाद च
56 // tataḥ kṛṣṇo mahāvīryo gadāmādāya bhīṣaṇām / spṛṣṭvā mantreṇa tarasā cikṣepa na nanāda ca
57 ॥ संप्राप्य सा गादास्योरो विदेहस्य शिलोपमम् । न दानवं चालयितुं शशाकान्तकसंनिभम्
57 // saṃprāpya sā gādāsyoro videhasya śilopamam / na dānavaṃ cālayituṃ śaśākāntakasaṃnibham
58 ॥ दुद्रुवुस्ते भयग्रस्ता दृष्ट्वा तस्यातिपौरुषम् । जयध्वजस्तु मतिमान् सस्मार जगतः पतिम्
58 // dudruvuste bhayagrastā dṛṣṭvā tasyātipauruṣam / jayadhvajastu matimān sasmāra jagataḥ patim
59 ॥ विष्णुं ग्रसिष्णुं लोकादिमप्रमेयमनामयम् । त्रातारं पुरुषं पूर्वं श्रीपतिं पीतवाससम्
59 // viṣṇuṃ grasiṣṇuṃ lokādimaprameyamanāmayam / trātāraṃ puruṣaṃ pūrvaṃ śrīpatiṃ pītavāsasam
60 ॥ ततः प्रादुरभूच्चक्रं सूर्यायुतसमप्रभम् । आदेशाद् वासुदेवस्य भक्तानुग्रहकारणात्
60 // tataḥ prādurabhūccakraṃ sūryāyutasamaprabham / ādeśād vāsudevasya bhaktānugrahakāraṇāt
61 ॥ जग्राह जगतां योनिं स्मृत्वा नारायणं नृपः । प्राहिणोद् वै विदेहाय दानवेभ्यो यथा हरिः
61 // jagrāha jagatāṃ yoniṃ smṛtvā nārāyaṇaṃ nṛpaḥ / prāhiṇod vai videhāya dānavebhyo yathā hariḥ
62 ॥ संप्राप्य तस्य घोरस्य स्कन्धदेशं सुदर्शनम् । पृथिव्यां पातयामास शिरो ऽद्रिशिखराकृति
62 // saṃprāpya tasya ghorasya skandhadeśaṃ sudarśanam / pṛthivyāṃ pātayāmāsa śiro 'driśikharākṛti
63 ॥ तस्मिन् हते देवरिपौ शीराद्या भ्रातरो नृपाः । समाययुः पुरीं रम्यां भ्रातरं चाप्यपूजयन्
63 // tasmin hate devaripau śīrādyā bhrātaro nṛpāḥ / samāyayuḥ purīṃ ramyāṃ bhrātaraṃ cāpyapūjayan
64 ॥ श्रुत्वाजगाम भगवान् जयध्वजपराक्रमम् । कार्तवीर्यसुतं द्रष्टुं विश्वामित्रो महामुनिः
64 // śrutvājagāma bhagavān jayadhvajaparākramam / kārtavīryasutaṃ draṣṭuṃ viśvāmitro mahāmuniḥ
65 ॥ तमागतमथो दृष्ट्वा राजा संभ्रान्तमानसः । समावेश्यासने रम्ये पूजयामास भावतः
65 // tamāgatamatho dṛṣṭvā rājā saṃbhrāntamānasaḥ / samāveśyāsane ramye pūjayāmāsa bhāvataḥ
66 ॥ उवाच भगवान् घोरः प्रसादाद् भवतो ऽसुरः । निपातितो मया संख्ये विदेहो दानवेश्वरः
66 // uvāca bhagavān ghoraḥ prasādād bhavato 'suraḥ / nipātito mayā saṃkhye videho dānaveśvaraḥ
67 ॥ त्वद्वाक्याच्छिन्नसंदेहो विष्णुं सत्यपराक्रमम् । प्रपन्नः शरणं तेन प्रसादो मे कृतः शुभः
67 // tvadvākyācchinnasaṃdeho viṣṇuṃ satyaparākramam / prapannaḥ śaraṇaṃ tena prasādo me kṛtaḥ śubhaḥ
68 ॥ यक्ष्यामि परमेशानं विष्णुं पद्मदलेक्षणम् । कथं केन विधानेन संपूज्यो हरिरीश्वरः
68 // yakṣyāmi parameśānaṃ viṣṇuṃ padmadalekṣaṇam / kathaṃ kena vidhānena saṃpūjyo harirīśvaraḥ
69 ॥ को ऽयं नारायणो देवः किंप्रभावश्च सुव्रत । सर्वमेतन्ममाचक्ष्व परं कौतूहलं हि मे
69 // ko 'yaṃ nārāyaṇo devaḥ kiṃprabhāvaśca suvrata / sarvametanmamācakṣva paraṃ kautūhalaṃ hi me
70 ॥ विश्वामित्र उवाच यतः प्रवृत्तिर्भूतानां यस्मिन् सर्वमिदं जगत् । स विष्णुः सर्वभूतात्मा तमाश्रित्य विमुच्यते
70 // viśvāmitra uvāca yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yasmin sarvamidaṃ jagat / sa viṣṇuḥ sarvabhūtātmā tamāśritya vimucyate
71 ॥ स्ववर्णाश्रमधर्मेण पूज्यो ऽयं पुरुषोत्तमः । अकामहतभावेन समाराध्यो न चान्यथा
71 // svavarṇāśramadharmeṇa pūjyo 'yaṃ puruṣottamaḥ / akāmahatabhāvena samārādhyo na cānyathā
72 ॥ एतावदुक्त्वा भगवान विश्वामित्रो महामुनिः । शूराद्यैः पूजितो विप्रा जगामाथ स्वमालयम्
72 // etāvaduktvā bhagavāna viśvāmitro mahāmuniḥ / śūrādyaiḥ pūjito viprā jagāmātha svamālayam
73 ॥ अथ शूरादयो देवमयजन्त महेश्वरम् । यज्ञेन यज्ञगम्यं तं निष्कामा रुद्रमव्ययम्
73 // atha śūrādayo devamayajanta maheśvaram / yajñena yajñagamyaṃ taṃ niṣkāmā rudramavyayam
74 ॥ तान् वसिष्ठस्तु भगवान् याजयामास सर्ववित् । गौतमो ऽत्रिरगस्त्यश्च सर्वे रुद्रपरायणाः
74 // tān vasiṣṭhastu bhagavān yājayāmāsa sarvavit / gautamo 'triragastyaśca sarve rudraparāyaṇāḥ
75 ॥ विश्वामित्रस्तु भगवान् जयध्वजमरिन्दमम् । याजयामास भूतादिमादिदेवं जनार्दनम्
75 // viśvāmitrastu bhagavān jayadhvajamarindamam / yājayāmāsa bhūtādimādidevaṃ janārdanam
76 ॥ तस्य यज्ञे महायोगी साक्षाद् देवः स्वयं हरिः । आविरासीत् स भगवान् तदद्भुतमिवाभवत्
76 // tasya yajñe mahāyogī sākṣād devaḥ svayaṃ hariḥ / āvirāsīt sa bhagavān tadadbhutamivābhavat
77 ॥ य इमं शृणुयान्नित्यं जयध्वजपराक्रमम् । सर्वपापविमुक्तात्मा विष्णुलोकं स गच्छति
77 // ya imaṃ śṛṇuyānnityaṃ jayadhvajaparākramam / sarvapāpavimuktātmā viṣṇulokaṃ sa gacchati