78 ॥ इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे एकोनत्रिशो ऽध्यायः सूत उवाच स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः । जगाम विपुलं लिङ्गमोङ्कारं मुक्तिदायकम्
78 // iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvaṃvibhāge ekonatriśo 'dhyāyaḥ sūta uvāca sa śiṣyaiḥ saṃvṛto dhīmān gururdvaipāyano muniḥ / jagāma vipulaṃ liṅgamoṅkāraṃ muktidāyakam
1 ॥ तत्राभ्यर्च्य महादेवं शिष्यैः सह महामुनिः । प्रोवाच तस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्
1 // tatrābhyarcya mahādevaṃ śiṣyaiḥ saha mahāmuniḥ / provāca tasya māhātmyaṃ munīnāṃ bhāvitātmanām
2 ॥ इदं तद् विमलं लिङ्गमोङ्कारं नाम शोभनम् । अस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः
2 // idaṃ tad vimalaṃ liṅgamoṅkāraṃ nāma śobhanam / asya smaraṇamātreṇa mucyate sarvapātakaiḥ
3 ॥ एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चयतनमुत्तमम् । सेवितं सूरिभिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षदम्
3 // etat parataraṃ jñānaṃ pañcayatanamuttamam / sevitaṃ sūribhirnityaṃ vārāṇasyāṃ vimokṣadam
4 ॥ अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः । रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः
4 // atra sākṣānmahādevaḥ pañcāyatanavigrahaḥ / ramate bhagavān rudro jantūnāmapavargadaḥ
5 ॥ यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते । तदेतद् विमलं लिङ्गमोङ्कारे समवस्थितम्
5 // yat tat pāśupataṃ jñānaṃ pañcārthamiti śabdyate / tadetad vimalaṃ liṅgamoṅkāre samavasthitam
6 ॥ शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला । प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम्
6 // śāntyatītā tathā śāntirvidyā caiva parā kalā / pratiṣṭhā ca nivṛttiśca pañcārthaṃ liṅgamaiśvaram
7 ॥ पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम् । ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते
7 // pañcānāmapi devānāṃ brahmādīnāṃ sadāśrayam / oṅkārabodhakaṃ liṅgaṃ pañcāyatanamucyate
8 ॥ संस्मरेदैश्वरं लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययम् । देहान्ते तत्परं ज्योतिरानन्दं विशते बुधः
8 // saṃsmaredaiśvaraṃ liṅgaṃ pañcāyatanamavyayam / dehānte tatparaṃ jyotirānandaṃ viśate budhaḥ
9 ॥ अत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा । उपास्य देवमीशानं प्राप्तवन्तः परं पदम्
9 // atra devarṣayaḥ pūrvaṃ siddhā brahmarṣayastathā / upāsya devamīśānaṃ prāptavantaḥ paraṃ padam
10 ॥ मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम् । गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ओङ्कारेश्वरमुत्तमम्
10 // matsyodaryāstaṭe puṇyaṃ sthānaṃ guhyatamaṃ śubham / gocarmamātraṃ viprendrā oṅkāreśvaramuttamam
11 ॥ कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गः मध्यमेश्वरमुत्तमम् । विश्वेश्वरं तथोङ्कारं कपर्देश्वरमेव च
11 // kṛttivāseśvaraṃ liṅgaḥ madhyameśvaramuttamam / viśveśvaraṃ tathoṅkāraṃ kapardeśvarameva ca
12 ॥ एतानि गुह्यलिङ्गानि वाराणस्यां द्विजोत्तमाः । न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात्
12 // etāni guhyaliṅgāni vārāṇasyāṃ dvijottamāḥ / na kaścidiha jānāti vinā śaṃbhoranugrahāt
13 ॥ एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः । कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः
13 // evamuktvā yayau kṛṣṇaḥ pārāśaryo mahāmuniḥ / kṛttivāseśvaraṃ liṅgaṃ draṣṭuṃ devasya śūlinaḥ
14 ॥ समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः । कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः
14 // samabhyarcya tathā śiṣyairmāhātmyaṃ kṛttivāsasaḥ / kathayāmāsa śiṣyebhyo bhagavān brahmavittamaḥ
15 ॥ अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् । ब्राह्मणान् हन्तुमायातो ये ऽत्र नित्यमुपासते
15 // asmin sthāne purā daityo hastī bhūtvā bhavāntikam / brāhmaṇān hantumāyāto ye 'tra nityamupāsate
16 ॥ तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः । रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः
16 // teṣāṃ liṅgānmahādevaḥ prādurāsīt trilocanaḥ / rakṣaṇārthaṃ dvijaśreṣṭhā bhaktānāṃ bhaktavatsalaḥ
17 ॥ हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः । वसस्तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः
17 // hatvā gajākṛtiṃ daityaṃ śūlenāvajñayā haraḥ / vasastasyākarot kṛttiṃ kṛttivāseśvarastataḥ
18 ॥ अत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो मुनिपुङ्गवाः । तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत् परमं पदम्
18 // atra siddhiṃ parāṃ prāptā munayo munipuṅgavāḥ / tenaiva ca śarīreṇa prāptāstat paramaṃ padam
19 ॥ विद्या विद्येश्वरा रुद्राः शिवाये च प्रकीर्तिताः । कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं नित्यमावृत्य संस्थिताः
19 // vidyā vidyeśvarā rudrāḥ śivāye ca prakīrtitāḥ / kṛttivāseśvaraṃ liṅgaṃ nityamāvṛtya saṃsthitāḥ
20 ॥ ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः । कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते न संशयः
20 // jñātvā kaliyugaṃ ghoramadharmabahulaṃ janāḥ / kṛttivāsaṃ na muñcanti kṛtārthāste na saṃśayaḥ
21 ॥ जन्मान्तरसहस्त्रेण मोक्षो ऽन्यत्राप्यते न वा । एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासे तु लभ्यते
21 // janmāntarasahastreṇa mokṣo 'nyatrāpyate na vā / ekena janmanā mokṣaḥ kṛttivāse tu labhyate
22 ॥ आलयः सर्वसिद्धानामेतत् स्थानं वदन्ति हि । गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना
22 // ālayaḥ sarvasiddhānāmetat sthānaṃ vadanti hi / gopitaṃ devadevena mahādevena śaṃbhunā
23 ॥ युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारागाः । उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम्
23 // yuge yuge hyatra dāntā brāhmaṇā vedapārāgāḥ / upāsate mahādevaṃ japanti śatarudriyam
24 ॥ स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम् । ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम्
24 // stuvanti satataṃ devaṃ tryambakaṃ kṛttivāsasam / dhyāyanti hṛdaye devaṃ sthāṇuṃ sarvāntaraṃ śivam
25 ॥ गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः । तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः
25 // gāyanti siddhāḥ kila gītakāni ye vārāṇasyāṃ nivasanti viprāḥ / teṣāmathaikena bhavena muktir ye kṛttivāsaṃ śaraṇaṃ prapannāḥ
26 ॥ संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म । ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम्
26 // saṃprāpya loke jagatāmabhīṣṭaṃ sudurlabhaṃ viprakuleṣu janma / dhyāne samādhāya japanti rudraṃ dhyāyanti citte yatayo maheśam
27 ॥ आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनिन्द्राः । यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम्
27 // ārādhayanti prabhumīśitāraṃ vārāṇasīmadhyagatā munindrāḥ / yajanti yajñairabhisaṃdhihīnāḥ stuvanti rudraṃ praṇamanti śaṃbhum
28 ॥ नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम्
28 // namo bhavāyāmalayogadhāmne sthāṇuṃ prapadye giriśaṃ purāṇam / smarāmi rudraṃ hṛdaye niviṣṭaṃ jāne mahādevamanekarūpam