इति श्रीशिवमहापुराणे सप्तम्यां वायवीयसंहितायां पू-- शिवशिवास्तुतिवर्णनं नाम पञ्चदशो ऽध्यायः Cहप्तेर् 16 वायुरुवाच अथ देवो महादेवो महाजलदनादया
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pū-- śivaśivāstutivarṇanaṃ nāma pañcadaśo 'dhyāyaḥ Chapter 16 vāyuruvāca atha devo mahādevo mahājaladanādayā
वाचा मधुरगंभीरशिवदश्लक्ष्णवर्णया
vācā madhuragaṃbhīraśivadaślakṣṇavarṇayā
अर्थसंपन्नपदया राजलक्षणयुक्तया
arthasaṃpannapadayā rājalakṣaṇayuktayā
अशेषविषयारंभरक्षाविमलदक्षया
aśeṣaviṣayāraṃbharakṣāvimaladakṣayā
मनोहरतरोदारमधुरस्मितपूर्वया
manoharatarodāramadhurasmitapūrvayā
संबभाषे सुसंपीतो विश्वकर्माणमीश्वरः
saṃbabhāṣe susaṃpīto viśvakarmāṇamīśvaraḥ
ईश्वर उवाच वत्स वत्स महाभाग मम पुत्र पितामह
īśvara uvāca vatsa vatsa mahābhāga mama putra pitāmaha
ज्ञातमेव मया सर्वं तव वाक्यस्य गौरवम्
jñātameva mayā sarvaṃ tava vākyasya gauravam
प्रजानामेव बृद्ध्यर्थं तपस्तप्तं त्वयाधुना
prajānāmeva bṛddhyarthaṃ tapastaptaṃ tvayādhunā
तपसा ऽनेन तुष्टोस्मि ददामि च तवेप्सितम्
tapasā 'nena tuṣṭosmi dadāmi ca tavepsitam
इत्युक्त्वा परमोदारं स्वभावमधुरं वचः
ityuktvā paramodāraṃ svabhāvamadhuraṃ vacaḥ
ससर्ज वपुषो भागाद्देवीं देववरो हरः
sasarja vapuṣo bhāgāddevīṃ devavaro haraḥ
यामाहुर्ब्रह्मविद्वांसो देवीं दिव्यगुणान्विताम्
yāmāhurbrahmavidvāṃso devīṃ divyaguṇānvitām
परस्य परमां शक्तिं भवस्य परमात्मनः
parasya paramāṃ śaktiṃ bhavasya paramātmanaḥ
518अ यस्यां न खलु विद्यंते जन्म मृत्युजरादयः
518a yasyāṃ na khalu vidyaṃte janma mṛtyujarādayaḥ
या भवानी भवस्यांगात्समाविरभवत्किल
yā bhavānī bhavasyāṃgātsamāvirabhavatkila
यस्या वाचो निवर्तन्ते मनसा चेंद्रियैः सह
yasyā vāco nivartante manasā ceṃdriyaiḥ saha
सा भर्तुर्वपुषो भागाज्जातेव समदृश्यत
sā bharturvapuṣo bhāgājjāteva samadṛśyata
या सा जगदिदं कृत्स्नं महिम्ना व्याप्य तिष्ठति
yā sā jagadidaṃ kṛtsnaṃ mahimnā vyāpya tiṣṭhati
शरीरिणीव स देवी विचित्रं समलक्ष्यत
śarīriṇīva sa devī vicitraṃ samalakṣyata
सर्वं जगदिदं चैषा संमोहयति मायया
sarvaṃ jagadidaṃ caiṣā saṃmohayati māyayā
ईश्वरात्सैव जाताभूदजाता परमार्थतः
īśvarātsaiva jātābhūdajātā paramārthataḥ
न यस्या परमो भावः सुराणामपि गोचरः
na yasyā paramo bhāvaḥ surāṇāmapi gocaraḥ
विश्वामरेश्वरी चैव विभक्ता भर्तुरंगतः
viśvāmareśvarī caiva vibhaktā bharturaṃgataḥ
तां दृष्ट्वा परमेशानीं सर्वलोकमहेश्वरीम्
tāṃ dṛṣṭvā parameśānīṃ sarvalokamaheśvarīm
सर्वज्ञां सर्वगां सूक्ष्मां सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्
sarvajñāṃ sarvagāṃ sūkṣmāṃ sadasadvyaktivarjitām
परमां निखिलं भासा भासयन्तीमिदं जगत्
paramāṃ nikhilaṃ bhāsā bhāsayantīmidaṃ jagat
प्रणिपत्य महादेवीं प्रार्थयामास वै विराट्
praṇipatya mahādevīṃ prārthayāmāsa vai virāṭ
ब्रह्मोवाच देवि देवेन सृष्टो ऽहमादौ सर्वजगन्मयि
brahmovāca devi devena sṛṣṭo 'hamādau sarvajaganmayi
प्रजासर्गे नियुक्तश्च सृजामि सकलं जगत्
prajāsarge niyuktaśca sṛjāmi sakalaṃ jagat
मनसा निर्मिताः सर्वे देवि देवादयो मया
manasā nirmitāḥ sarve devi devādayo mayā
न वृद्धिमुपगच्छन्ति सृज्यमानाः पुनः पुनः
na vṛddhimupagacchanti sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ
मिथुनप्रभवामेव कृत्वा सृष्टिमतः परम्
mithunaprabhavāmeva kṛtvā sṛṣṭimataḥ param
संवर्धयितुमिच्छामि सर्वा एव मम प्रजाः
saṃvardhayitumicchāmi sarvā eva mama prajāḥ
न निर्गतं पुरा त्वत्तो नारीणां कुलमव्ययम्
na nirgataṃ purā tvatto nārīṇāṃ kulamavyayam
तेन नारीकुलं स्रष्टुं शक्तिर्मम न विद्यते
tena nārīkulaṃ sraṣṭuṃ śaktirmama na vidyate
सर्वासामेव शक्तीनां त्वत्तः खलु समुद्भवः
sarvāsāmeva śaktīnāṃ tvattaḥ khalu samudbhavaḥ
तस्मात्सर्वत्र सर्वेषां सर्वशक्तिप्रदायिनीम्
tasmātsarvatra sarveṣāṃ sarvaśaktipradāyinīm
त्वामेव वरदां मायां प्रार्थयामि सुरेश्वरीम्
tvāmeva varadāṃ māyāṃ prārthayāmi sureśvarīm
चराचरविवृद्ध्यर्थमंशेनैकेन सर्वगे
carācaravivṛddhyarthamaṃśenaikena sarvage
दक्षस्य मम पुत्रस्य पुत्री भव भवार्दिनि
dakṣasya mama putrasya putrī bhava bhavārdini
एवं सा याचिता देवी ब्रह्मणा ब्रह्मयोनिना
evaṃ sā yācitā devī brahmaṇā brahmayoninā
शक्तिमेकां भ्रुवोर्मध्यात्ससर्जात्मसमप्रभाम्
śaktimekāṃ bhruvormadhyātsasarjātmasamaprabhām
तामाह प्रहसन्प्रेक्ष्य देवदेववरो हरः
tāmāha prahasanprekṣya devadevavaro haraḥ
ब्रह्माणं तपसाराध्य कुरु तस्य यथेप्सितम्
brahmāṇaṃ tapasārādhya kuru tasya yathepsitam
तामाज्ञां परमेशस्य शिरसा प्रतिगृह्य सा
tāmājñāṃ parameśasya śirasā pratigṛhya sā
ब्रह्मणो वचनाद्देवी दक्षस्य दुहिताभवत्
brahmaṇo vacanāddevī dakṣasya duhitābhavat
दत्त्वैवमतुलां शक्तिं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणीम्
dattvaivamatulāṃ śaktiṃ brahmaṇe brahmarūpiṇīm
विवेश देहं देवस्य देवश्चांतरधीयत
viveśa dehaṃ devasya devaścāṃtaradhīyata
तदा प्रभृति लोके ऽस्मिन् स्त्रियां भोगः प्रतिष्ठितः
tadā prabhṛti loke 'smin striyāṃ bhogaḥ pratiṣṭhitaḥ
प्रजासृष्टिश्च विप्रेंद्रा मैथुनेन प्रवर्तते
prajāsṛṣṭiśca vipreṃdrā maithunena pravartate
ब्रह्मापि प्राप सानन्दं सन्तोषं मुनिपुंगवाः
brahmāpi prāpa sānandaṃ santoṣaṃ munipuṃgavāḥ
एतद्वस्सर्वमाख्यातं देव्याः शक्तिसमुद्भवम्
etadvassarvamākhyātaṃ devyāḥ śaktisamudbhavam
पुण्यवृद्धिकरं श्राव्यं भूतसर्गानुपंगतः
puṇyavṛddhikaraṃ śrāvyaṃ bhūtasargānupaṃgataḥ
य इदं कीर्तयेन्नित्यं देव्याः शक्तिसमुद्भवम्
ya idaṃ kīrtayennityaṃ devyāḥ śaktisamudbhavam
पुण्यं सर्वमवाप्नोति पुत्रांश्च लभते शुभान्
puṇyaṃ sarvamavāpnoti putrāṃśca labhate śubhān