इति श्रीस्कन्दपुराणे रेवाखण्डे नन्दितीर्थवर्णनो नामैकशततमो ऽध्यायः ॥ RKS अध्याय 102 मार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेत् तु राजेन्द्र वरुणेश्वरम् उत्तमम् । यत्र सिद्धः पुरा देवो वरुणो नृपसत्तम
iti śrīskandapurāṇe revākhaṇḍe nanditīrthavarṇano nāmaikaśatatamo 'dhyāyaḥ || RKS adhyāya 102 mārkaṇḍeya uvāca: tato gacchet tu rājendra varuṇeśvaram uttamam / yatra siddhaḥ purā devo varuṇo nṛpasattama
पिण्याकशाकपर्णैश् च कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः । आराध्य गिरिजानाथं ततः सिद्धिं गता जनाः
piṇyākaśākaparṇaiś ca kṛcchracāndrāyaṇādibhiḥ / ārādhya girijānāthaṃ tataḥ siddhiṃ gatā janāḥ
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । पूजयेच् छङ्करं भक्त्या स गच्छेत् परमं पदम्
tatra tīrthe naraḥ snātvā saṃtarpya pitṛdevatāḥ / pūjayec chaṅkaraṃ bhaktyā sa gacchet paramaṃ padam
कुण्डिकां वर्धनीं वापि महद्वा जलभाजनम् । अन्नेन सहितं पार्थ तस्य पुण्यफलं शृणु
kuṇḍikāṃ vardhanīṃ vāpi mahadvā jalabhājanam / annena sahitaṃ pārtha tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
यत्फलं लभते मर्त्यः सत्रे द्वादशवार्षिके । तत्फलं समवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
yatphalaṃ labhate martyaḥ satre dvādaśavārṣike / tatphalaṃ samavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā
सर्वेषाम् एव दानानाम् अन्नदानम् अनुत्तमम् । यद्यत् प्रीतिकरं चैव तोयं च नृपसत्तम
sarveṣām eva dānānām annadānam anuttamam / yadyat prītikaraṃ caiva toyaṃ ca nṛpasattama
तत्र तीर्थे मृतानां च नराणां भावितात्मनाम् । वारुणे च पुरे वासो यावद् आहूत सम्प्लवम्
tatra tīrthe mṛtānāṃ ca narāṇāṃ bhāvitātmanām / vāruṇe ca pure vāso yāvad āhūta samplavam
भुक्त्वा तत्र बहुं कालं मर्त्यलोके ऽभिजायते । अन्नदानप्रदो नित्यं जीवेच् च शरदां शतम्
bhuktvā tatra bahuṃ kālaṃ martyaloke 'bhijāyate / annadānaprado nityaṃ jīvec ca śaradāṃ śatam
मार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेच् च राजेन्द्र अग्नितीर्थम् अनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महातेजास् तपः कृत्वा हुताशनः
mārkaṇḍeya uvāca: tato gacchec ca rājendra agnitīrtham anuttamam / yatra siddho mahātejās tapaḥ kṛtvā hutāśanaḥ
सर्वभक्षीकृतो यश् च दण्डके मुनिना पुरा । नर्मदातटम् आश्रित्य पूतो जातो हुताशनः
sarvabhakṣīkṛto yaś ca daṇḍake muninā purā / narmadātaṭam āśritya pūto jāto hutāśanaḥ
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा समभ्यर्च्य जगद्गुरुम् । उमया सहित भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते
tatra tīrthe naraḥ snātvā samabhyarcya jagadgurum / umayā sahita bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा दत्ते वै कांचनं नृप । ब्राह्मणेभ्यो जलं दत्त्वा लभते वार्बुदं फलम्
tatra tīrthe naraḥ snātvā datte vai kāṃcanaṃ nṛpa / brāhmaṇebhyo jalaṃ dattvā labhate vārbudaṃ phalam
दधिच्छन्दे मधुच्छन्दे नन्दीशे वारुणे तथा । आग्नेये तत्फलं तात स्नात्वा मुच्येत किल्बिषैः
dadhicchande madhucchande nandīśe vāruṇe tathā / āgneye tatphalaṃ tāta snātvā mucyeta kilbiṣaiḥ
ते वन्द्या मानुषे लोके धन्याश् चाप्तमनोरथाः । यैर् हि दृष्टं महापुण्यं नर्मदातीर्थपञ्चकम्
te vandyā mānuṣe loke dhanyāś cāptamanorathāḥ / yair hi dṛṣṭaṃ mahāpuṇyaṃ narmadātīrthapañcakam
स्वर्गलोकम् अवापुस्ते यावद् इन्द्राश् चतुर्दश । ततः स्वर्गाच् च्युताश् चापि राजानः सन्ति धार्मिकाः
svargalokam avāpuste yāvad indrāś caturdaśa / tataḥ svargāc cyutāś cāpi rājānaḥ santi dhārmikāḥ
सर्वपापविनिर्मुक्ता भुञ्जते ते ऽचलां महीम् । आखण्डलप्रतापो ऽयं नर्मदातटसेवने
sarvapāpavinirmuktā bhuñjate te 'calāṃ mahīm / ākhaṇḍalapratāpo 'yaṃ narmadātaṭasevane
गङ्गाकनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा
gaṅgākanakhale puṇyā kurukṣetre sarasvatī / grāme vā yadi vāraṇye puṇyā sarvatra narmadā
रेवातीरं वसेन् नित्यं तोयं यस् तु सदा पिबेत् । स्नातो ऽसौ सर्वतीर्थेषु सोमपानं दिने दिने
revātīraṃ vasen nityaṃ toyaṃ yas tu sadā pibet / snāto 'sau sarvatīrtheṣu somapānaṃ dine dine
गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समुद्राश् च सरांसि च । कल्पान्ते संक्षयं यान्ति न मृतैका च नर्मदा
gaṅgādyāḥ saritaḥ sarvāḥ samudrāś ca sarāṃsi ca / kalpānte saṃkṣayaṃ yānti na mṛtaikā ca narmadā