॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे कोटीश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम चतुर्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 225 श्रीमार्कण्डेय उवाच: ततः क्रोशान्तरे गच्छेद् अलिकातीर्थमुत्तमम् । अलिका नाम गान्धर्वी कुशीला कुटिलाशया
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe koṭīśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma caturviṃśatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 225 śrīmārkaṇḍeya uvāca: tataḥ krośāntare gacched alikātīrthamuttamam / alikā nāma gāndharvī kuśīlā kuṭilāśayā
चित्रसेनस्य दौहित्री विद्यानन्दमृषिं गता । वव्रे ते स्वीकृता तेन दशवर्षाणि तं श्रिता
citrasenasya dauhitrī vidyānandamṛṣiṃ gatā / vavre te svīkṛtā tena daśavarṣāṇi taṃ śritā
पतिं जघान तं सुप्तं कस्मिंश्चित् कारणान्तरे । गत्वा निवेदयामास पितरं रत्नवल्लभम्
patiṃ jaghāna taṃ suptaṃ kasmiṃścit kāraṇāntare / gatvā nivedayāmāsa pitaraṃ ratnavallabham
पित्रा मात्रा च संत्यक्ता बहुभिर्भर्त्सिता नृप । गर्भघ्नी त्वं पतिघ्नी त्वमिति दर्शय मा मुखम्
pitrā mātrā ca saṃtyaktā bahubhirbhartsitā nṛpa / garbhaghnī tvaṃ patighnī tvamiti darśaya mā mukham
ब्रह्मघ्नी याहि पापिष्ठे परित्यक्ता गृहाद्व्रज
brahmaghnī yāhi pāpiṣṭhe parityaktā gṛhādvraja
मार्कण्डेय उवाच: इति दुःखान्विता मूढा ताभ्यां निर्भर्त्सिता सती । तनुं त्यक्तुं मनश्चक्रे प्राप्य तीर्थान्तरं क्वचित्
mārkaṇḍeya uvāca: iti duḥkhānvitā mūḍhā tābhyāṃ nirbhartsitā satī / tanuṃ tyaktuṃ manaścakre prāpya tīrthāntaraṃ kvacit
संपृच्छ्यमाना तीर्थानि ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । श्रुत्वा पापहरं तीर्थं रेवासागरसङ्गमे
saṃpṛcchyamānā tīrthāni brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhira / śrutvā pāpaharaṃ tīrthaṃ revāsāgarasaṅgame
तत्र पार्थ तपश्चक्रे निराहारा जितव्रता । कृच्छ्रातिकृच्छ्रपाराकमहासांतपनादिभिः
tatra pārtha tapaścakre nirāhārā jitavratā / kṛcchrātikṛcchrapārākamahāsāṃtapanādibhiḥ
चान्द्रायणैर्ब्रह्मकूर्चैः कर्शयामास वै तनुम् । एवं वर्षशतं सार्द्धं व्यतीतं तपसा नृप
cāndrāyaṇairbrahmakūrcaiḥ karśayāmāsa vai tanum / evaṃ varṣaśataṃ sārddhaṃ vyatītaṃ tapasā nṛpa
तस्या विशुद्धिम् इच्छन्त्याः शिवध्यानार्चनादिभिः । ततः कतिपयाहोभिस् तस्या ज्ञात्वा हठं परम् । परितुष्टः शिवः प्राह पार्वत्या परिचोदितः
tasyā viśuddhim icchantyāḥ śivadhyānārcanādibhiḥ / tataḥ katipayāhobhis tasyā jñātvā haṭhaṃ param / parituṣṭaḥ śivaḥ prāha pārvatyā paricoditaḥ
ईश्वर उवाच: पुत्रि मा साहसं कार्षीः शुद्धदेहासि साम्प्रतम् । तुष्टो ऽहं तपसा ते ऽद्य वरं वरय वाञ्छितम्
īśvara uvāca: putri mā sāhasaṃ kārṣīḥ śuddhadehāsi sāmpratam / tuṣṭo 'haṃ tapasā te 'dya varaṃ varaya vāñchitam
अलिकोवाच: यदि तुष्टो ऽसि देवेश वरार्हा यद्यहं मता । नानापापाग्नितप्ताया देहि शुद्धिं परां मम
alikovāca: yadi tuṣṭo 'si deveśa varārhā yadyahaṃ matā / nānāpāpāgnitaptāyā dehi śuddhiṃ parāṃ mama
त्वं मे नाथो ह्यनाथायास्त्वमेव जगतां गुरुः । दीनानाथसमुद्धर्ता शरण्यः सर्वदेहिनाम्
tvaṃ me nātho hyanāthāyāstvameva jagatāṃ guruḥ / dīnānāthasamuddhartā śaraṇyaḥ sarvadehinām
ईश्वर उवाच: त्वं भद्रे शुद्धदेहासि मा किंचिद् अनुशोचिथाः । स्वनाम्ना स्थापयित्वेह मां ततः स्वर्गमेष्यसि
īśvara uvāca: tvaṃ bhadre śuddhadehāsi mā kiṃcid anuśocithāḥ / svanāmnā sthāpayitveha māṃ tataḥ svargameṣyasi
इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तत्रैवान्तरधीयत । अलिकापि ततो भक्त्या स्नात्वा संस्थाप्य शङ्करम्
ityuktvā devadeveśastatraivāntaradhīyata / alikāpi tato bhaktyā snātvā saṃsthāpya śaṅkaram
दत्त्वा दानं च विप्रेभ्यो लोकमाप महोत्कटम् । पितरं च समासाद्य मातरं च युधिष्ठिर
dattvā dānaṃ ca viprebhyo lokamāpa mahotkaṭam / pitaraṃ ca samāsādya mātaraṃ ca yudhiṣṭhira
तैश्च संमानिता प्रीत्या बन्धुभिः सालिका ततः । विमानवरमारूढा दिव्यमालान्विता नृप
taiśca saṃmānitā prītyā bandhubhiḥ sālikā tataḥ / vimānavaramārūḍhā divyamālānvitā nṛpa
गौरीलोकमनुप्राप्तसखित्वे ऽद्यापि मोदते । ततः प्रभृति तत्पार्थ विख्यातम् अलिकेश्वरम्
gaurīlokamanuprāptasakhitve 'dyāpi modate / tataḥ prabhṛti tatpārtha vikhyātam alikeśvaram
तत्र तीर्थे तु या नारी पुरुषो वा युधिष्ठिर । स्नात्वा सम्पूजयेद्भक्त्या महादेवमुमायुतम्
tatra tīrthe tu yā nārī puruṣo vā yudhiṣṭhira / snātvā sampūjayedbhaktyā mahādevamumāyutam
स पापैर्विविधैर्मुक्तो लोकमाप्नोति शांकरम् । मानसं वाचिकं पापं कायिकं यत्पुरा कृतम्
sa pāpairvividhairmukto lokamāpnoti śāṃkaram / mānasaṃ vācikaṃ pāpaṃ kāyikaṃ yatpurā kṛtam
सर्वं तद्विलयं याति भोजयित्वा द्विजान्सदा । दीपं दत्त्वा च देवाग्रे न रोगैः परिभूयते
sarvaṃ tadvilayaṃ yāti bhojayitvā dvijānsadā / dīpaṃ dattvā ca devāgre na rogaiḥ paribhūyate
धूपपात्रं विमानं च घण्टां कलशमेव च । दत्त्वा देवाय राजेन्द्र शाक्रं लोकमवाप्नुयात्
dhūpapātraṃ vimānaṃ ca ghaṇṭāṃ kalaśameva ca / dattvā devāya rājendra śākraṃ lokamavāpnuyāt