॥ इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे वरुणेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकाशीतितमो ऽध्यायः ॥ RKV अध्याय 82 श्रीमार्कण्डेय उवाच: ततो गच्छेन्महीपाल वह्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महातेजास्तपः कृत्वा हुताशनः
|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe varuṇeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikāśītitamo 'dhyāyaḥ || RKV adhyāya 82 śrīmārkaṇḍeya uvāca: tato gacchenmahīpāla vahnitīrthamanuttamam / yatra siddho mahātejāstapaḥ kṛtvā hutāśanaḥ
सर्वभक्ष्यः कृतो यो ऽसौ दण्डके मुनिना पुरा । नर्मदातटमाश्रित्य पूतो जातो हुताशनः
sarvabhakṣyaḥ kṛto yo 'sau daṇḍake muninā purā / narmadātaṭamāśritya pūto jāto hutāśanaḥ
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयित्वा महेश्वरम् । अग्निप्रवेशं कुरुते स गच्छेदग्निसाम्यताम्
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayitvā maheśvaram / agnipraveśaṃ kurute sa gacchedagnisāmyatām
भक्त्या स्नात्वा तु यस्तत्र तर्पयेत्पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलमाप्नोत्यसंशयम्
bhaktyā snātvā tu yastatra tarpayetpitṛdevatāḥ / agniṣṭomasya yajñasya phalamāpnotyasaṃśayam
तस्यैवानन्तरं राजन्कौबेरं तीर्थमुत्तमम् । कुबेरो यत्र संसिद्धो यक्षाणामधिपः पुरा
tasyaivānantaraṃ rājankauberaṃ tīrthamuttamam / kubero yatra saṃsiddho yakṣāṇāmadhipaḥ purā
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा समभ्यर्च्य जगद्गुरुम् । उमया सहितं भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते
tatra tīrthe naraḥ snātvā samabhyarcya jagadgurum / umayā sahitaṃ bhaktyā sarvapāpaiḥ pramucyate
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दद्याद् विप्राय कांचनम् । नाभिमात्रे जले तिष्ठन्स लभेतार्बुदं फलम्
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā dadyād viprāya kāṃcanam / nābhimātre jale tiṣṭhansa labhetārbudaṃ phalam
दधिस्कन्दे मधुस्कन्दे नन्दीशे वरुणालये । आग्नेये यत्फलं तात स्नात्वा तत्फलमाप्नुयात्
dadhiskande madhuskande nandīśe varuṇālaye / āgneye yatphalaṃ tāta snātvā tatphalamāpnuyāt
ते वन्द्या मानुषे लोके धन्याः पूर्णमनोरथाः । यैस्तु दृष्टं महापुण्यं नर्मदातीर्थपञ्चकम्
te vandyā mānuṣe loke dhanyāḥ pūrṇamanorathāḥ / yaistu dṛṣṭaṃ mahāpuṇyaṃ narmadātīrthapañcakam
ते यान्ति भास्करे लोके परमे दुःखनाशने । भास्करादैश्वरे लोके चैश्वराद् अनिवर्तके
te yānti bhāskare loke parame duḥkhanāśane / bhāskarādaiśvare loke caiśvarād anivartake
नीयते स परे लोके यावद् इन्द्राश्चतुर्दश । ततः स्वर्गाच्च्युतो मर्त्यो राजा भवति धार्मिकः
nīyate sa pare loke yāvad indrāścaturdaśa / tataḥ svargāccyuto martyo rājā bhavati dhārmikaḥ
सर्वरोगविनिर्मुक्तो भुनक्ति सचराचरम् । विष्णुश्च देवता येषां नर्मदातीर्थसेविनाम्
sarvarogavinirmukto bhunakti sacarācaram / viṣṇuśca devatā yeṣāṃ narmadātīrthasevinām
अखण्डितप्रतापास्ते जायन्ते नात्र संशयः । गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती
akhaṇḍitapratāpāste jāyante nātra saṃśayaḥ / gaṅgā kanakhale puṇyā kurukṣetre sarasvatī
ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा । रेवातीरे वसेन्नित्यं रेवातोयं सदा पिबेत्
grāme vā yadi vāraṇye puṇyā sarvatra narmadā / revātīre vasennityaṃ revātoyaṃ sadā pibet
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सोमपानं दिने दिने । गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समुद्राश्च सरांसि च । कल्पान्ते संक्षयं यान्ति न मृता तेन नर्मदा
sa snātaḥ sarvatīrtheṣu somapānaṃ dine dine / gaṅgādyāḥ saritaḥ sarvāḥ samudrāśca sarāṃsi ca / kalpānte saṃkṣayaṃ yānti na mṛtā tena narmadā